Μενού Κλείσιμο

Η επίδραση της πανδημίας της νόσου COVID-19 στη ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής μας | Συνέντευξη με τη Μαρία Διακάκη, ψυχολόγο

Η επίδραση της πανδημίας της νόσου COVID-19 στη ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής μας

Μια συνεχής εσωτερική ανησυχία. Αρνητικές σκέψεις. Δεδομένα που αλλάζουν από στιγμή σε στιγμή. Στη δουλειά, στην οικογένεια. Στα παιδιά, στους εφήβους, στους ενήλικες. Μέσα μας. Η αίσθηση μιας κατάστασης εκτάκτου ανάγκης είναι συνεχώς παρούσα. Χωρίς σαφή ημερομηνία λήξης. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση σύγκρουσης ή διαφυγής. Ο αριθμός των κρουσμάτων που τσεκάρουμε στο κινητό μας κάθε πρωί μαζί με τον καφέ μας τα τελευταία 2 χρόνια… Πρόσωπα καλυμμένα με μάσκες. Άνθρωποι σε απόσταση. Νυχτερινά πλάνα από πόλεις φαντάσματα. Εκτός από τον θανατηφόρο ιό, πέρα από τις οικονομικές συνέπειες στις ζωές όλων, υπάρχει μια πιο βαθιά, εσωτερική, αθόρυβη απειλή. Η επίδραση της νόσου Covid-19 στη ψυχολογία μας και στην καθημερινότητά μας…

Οι άνθρωποι βιώνουν έναν συνεχόμενο εκνευρισμό, νιώθουν φόβο, θυμό, βαρεμάρα, απογοήτευση, ενώ πολύ συχνά εμφανίζουν σημαντικά προβλήματα ύπνου και αισθήματα απομόνωσης, κατάθλιψης και μοναξιάς.

Ήρθαμε σε επαφή με 3 νεαρές κοπέλες, 2 ψυχολόγους, τη Βίκη Παππά και τη Μαρία Διακάκη και τη νηπιαγωγό Ανθή Διακάκη, απόφοιτες όλες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ώστε να απαντήσουν σε κρίσιμες ερωτήσεις που αφορούν τους εφήβους, τα παιδιά και τους γονείς και την αντιμετώπιση καταστάσεων μετά την πανδημία.

Το διάστημα που πέρασε με την αναγκαστική παραμονή στο σπίτι και το φόβο της μετάδοσης του κορωνοϊού, έφερε τις οικογένειες μπροστά σε μία νέα πραγματικότητα. Η άρση των περισσότερων μέτρων μπορεί να επανάφερε μία μορφή κανονικότητας στη ζωή μας, αλλά είναι γεγονός ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει… Μετά από αρκετά lockdown και συνεχείς περιορισμούς στην καθημερινότητά μας, εντοπίζουμε τις μέχρι τώρα επιπτώσεις της πανδημίας στη ψυχολογία μας και αναζητάμε τους τρόπους που θα μας βοηθήσουν να παραμείνουμε ενεργοί και αισιόδοξοι.

Συνέντευξη | Ηρώ Τζημίκα

Η Μαρία Διακάκη ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κατά τη διάρκεια των σπουδών της ασχολήθηκε ιδιαίτερα με ζητήματα εκπαιδευτικής και σχολικής ψυχολογίας, ολοκληρώνοντας τη διπλωματική της εργασία με θέμα την ακαδημαϊκή αναβλητικότητα και τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα έχει πραγματοποιήσει πλήθος εκπαιδευτικών ταξιδιών με εθελοντικό και φιλανθρωπικό χαρακτήρα σε περισσότερες από 20 χώρες της Ευρώπης και της Αφρικής, εκπληρώνοντας καθήκοντα ψυχολόγου και αντιπροέδρου της μη κερδοσκοπικής εταιρείας “Νέοι με Αποστολή” τα τελευταία 4 χρόνια.

  1. Θεωρείτε ότι ενδεχομένως έχουμε επικεντρωθεί στις φυσικές επιπτώσεις του COVID-19 και στους τρόπους για να σταματήσει η εξάπλωσή του, αλλά έχουμε αφήσει μια άλλη κατάσταση, όπως η κατάθλιψη που προκαλεί ο «εγκλεισμός»; Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς, λοιπόν, γι’ αυτήν;

Κατά τη γνώμη μου, ναι. Η ψυχική υγεία είναι ένα ζήτημα που ανέκαθεν περιτριγυρίζονταν από ισχυρό στίγμα. Ωστόσο, μόλις τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα ξεκίνησε να συζητιέται πιο ανοιχτά μεταξύ οικογενειών, φίλων, συντρόφων κλπ, και σίγουρα η πανδημία συνεισέφερε σε αυτή τη θετική εξέλιξη.  Όλοι βιώσαμε τις αρνητικές ψυχικές συνέπειες του “εγκλεισμού” σε διαφορετικούς βαθμούς και με ποικίλους τρόπους. Εδώ να διευκρινίσουμε ότι ο όρος “κατάθλιψη” αφορά σε διαγνωσμένη ψυχική διαταραχή και αποδίδεται σε συγκεκριμένη μερίδα πληθυσμού. Ο γενικός πληθυσμός είναι πολύ πιθανό να βίωσε έντονη μελαγχολία, η οποία συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα που επίσης ωθούν σε μείωση της λειτουργικότητας και της ικανοποίησης που αισθάνεται κάποιος από τη ζωή. Η μείωση και η ελεγχόμενη κατανάλωση των ενημερωτικών εκπομπών και των ειδήσεων, είτε στην τηλεόραση είτε διαδικτυακά, η συχνή επικοινωνία και κοινωνική διασύνδεση με αγαπημένα πρόσωπα ή νέους φίλους, η απασχόληση με απλές δημιουργικές δραστηριότητες, όπως η κηπουρική, η μαγειρική, η ζωγραφική, η μουσική κλπ, η διατήρηση ενός υγιούς ημερήσιου προγράμματος που περιλαμβάνει άσκηση, σταθερά, υγιεινά γεύματα, και σταθερό πρόγραμμα ύπνου, το γέλιο και το να εκφράζουμε ευγνωμοσύνη καθημερινά είναι κάποιες από τις στρατηγικές που ερευνητικά έχουν βρεθεί να μειώνουν κατά πολύ τα καταθλιπτικά συμπτώματα.

  1. Η σύγχρονη βιβλιογραφία αναδεικνύει ότι τα καταθλιπτικά συμπτώματα παρατηρούνται πλέον με σχεδόν τριπλάσια επίπτωση, στον πληθυσμό, στις συνθήκες του εγκλεισμού κ.α…

Σωστά. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι πολύ σημαντικό να μη φοβόμαστε να μιλάμε ανοιχτά για το τι αισθανόμαστε, βιώνουμε, σκεφτόμαστε με άτομα τα οποία εμπιστευόμαστε. Όσο νωρίτερα αναζητήσουμε βοήθεια, τόσο το καλύτερο. Κανένας δεν πρέπει να αντιμετωπίζει μόνος δυσκολίες ψυχικής υγείας. Και αν κάποιος προσωπικά δεν αντιμετωπίζει κάποια τέτοιου είδους δυσκολία, είναι σημαντικό να ευαισθητοποιείται επί του θέματος.

  1. Το άτομο μπροστά σε απρόβλεπτα και απειλητικά για τη ζωή του γεγονότα, όπως η νόσηση λόγω COVID-19 του ιδίου ή συγγενικού του προσώπου, κατακλύζεται από ποικίλες σκέψεις. Θλίψη, φόβος, άγχος, θύμος, ενοχή είναι κάποια από τα συναισθήματα-αντιδράσεις που κυριαρχούν. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε γι’αυτές τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη συμπεριφορά…

Καταρχάς, να ξεκαθαρίσουμε ότι οι προαναφερθείσες συναισθηματικές αντιδράσεις σε σκέψεις που αφορούν πιθανή νόσηση, ή ακόμα και θάνατο, εξαιτίας του COVID-19, είναι δικαιολογημένες και φυσιολογικές. Η έκφραση αυτών των αντιδράσεων μπορεί να είναι υγιής και εποικοδομητική, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερη κατανόηση, συμπόνια και στήριξη, ή να είναι δυσάρεστη και καταστροφική για το ίδιο το άτομο και το περιβάλλον του, αλλοιώνοντας την ποιότητα των σχέσεων, και αυξάνοντας τις εντάσεις και την τριβή. Δεν είναι τυχαίο ότι τελευταία παρατηρούμε τόσες αρνητικές επιπτώσεις και συγκρούσεις μεταξύ συζύγων, συντρόφων, οικογενειών, φίλων κλπ. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η πανδημία αυτή είναι πρωτόγνωρη κατάσταση για όλους μας, οπότε είναι απαραίτητο τόσο το να βελτιωθούμε στο να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τις σκέψεις που μας τρομάζουν και μας αγχώνουν, καθώς και τα συναισθήματα που αυτές μας προκαλούν, και να να μάθουμε να τα εκφράζουμε με υγιή τρόπο. Είναι σημαντικό να μάθουμε να ακούμε και να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον με υπομονή.

  1. Ποιες είναι οι ψυχικές επιπτώσεις της καραντίνας σε παιδιά και εφήβους;

Οι έρευνες σε παγκόσμιο επίπεδο τείνουν να συγκλίνουν στο ότι η καραντίνα είναι αιτία τόσο αρνητικών όσο και θετικών συνεπειών σε παιδιά και εφήβους. Όσον αφορά τις αρνητικές επιδράσεις, παρατηρήθηκε συχνή βίωση δυσάρεστων συναισθημάτων, όπως φόβος, εκνευρισμός, μελαγχολία, άγχος, και ανησυχία τόσο για τους ίδιους/ες αλλά και για τα άλλα μέλη της οικογένειας, η οποία επικεντρωνόταν κυρίως στην πιθανότητα νόσησης με COVID-19. Επίσης, ένα άλλο εξαιρετικά συχνό εύρημα είναι ότι επηρεάστηκε η ψυχική ευεξία παιδιών και εφήβων επηρεάστηκε αρνητικά από τις δραματικές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, με αποτέλεσμα διαταραχές στον ύπνο και τη διατροφή.

  1. Οι χωρισμοί και τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας την περίοδο της καραντίνας αυξήθηκαν δραματικά στη χώρα μας. Σύμφωνα με τη Γραμμή «115 25» της Ένωσης «Μαζί για το παιδί», οι κλήσεις που αφορούσαν θέματα διαζυγίου αυξήθηκαν σε ποσοστό 100%, συγκριτικά με αντίστοιχες περιόδους προηγούμενων ετών. Ο παράγοντας του εγκλεισμού μπορεί να φτάσει τους ανθρώπους σε τέτοιες βίαιες συμπεριφορές; Πώς μπορεί να διατηρηθεί η ισορροπία στην οικογένεια υπό αυτές τις συνθήκες;

Όπως προανέφερα και πολύ σωστά σημειώσατε και εσείς, οι οικογενειακές συγκρούσεις δυστυχώς αυξήθηκαν όντως με τον εγκλεισμό. Η συνεχής καθημερινή επαφή των μελών μιας οικογένειας, κυρίως σε μικρούς χώρους (διαμερίσματα ή ακόμη και δωμάτια), η έλλειψη δεξιοτήτων υγιούς επικοινωνίας και διαχείρισης συγκρούσεων στην οικογένεια, η έλλειψη ψυχολογικής στήριξης των οικογενειών με παροχή συμβουλών και εργαλείων από εξωτερικούς φορείς, κυβερνητικούς και μη, και φυσικά, η προηγούμενη ύπαρξη έντονων οικογενειών συγκρούσεων που απλώς εντάθηκαν κατά τον εγκλεισμό είναι μόνο κάποιοι από τους λόγους που παρατηρείται η εν λόγω αύξηση. Εδώ να ξεκαθαρίσουμε ότι οι λόγοι και οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν κάποιον/α σε βίαιες συμπεριφορές δύναται να συζητηθούν και να αναλυθούν αλλά σε καμία περίπτωση δε δικαιολογούνται, και γι’ αυτόν τον λόγο κάθε πολίτης πρέπει να θέτει ως προτεραιότητα την προάσπιση της προστασίας των ευάλωτων συμπολιτών του, τόσο όντας ικανός να αναγνωρίσει πιθανά σημάδια κακοποίησης όσο και προσφέροντας βοήθεια με ασφαλή τρόπο.

  1. Πώς προκαλούνται οι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές; Τα τελευταία 2 χρόνια αυξήθηκαν οι αυτοκτονίες. Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες; Να συμπληρώσουμε ότι σε σε μελέτη που δημοσίευσε το περιοδικό της American Medical Association JAMA στα μέσα Οκτωβρίου, το 41% αυτών δήλωσε πως βίωνε κατάθλιψη ή άγχος, ενώ ένα 11% είχε σκεφτεί σοβαρά την πιθανότητα αυτοκτονίας. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η χρήση ουσιών τριπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο…

Δυστυχώς, ναι, τα δεδομένα αυτά είναι αληθή. Η διαχείριση αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων αφορά δεξιότητες ψυχοεκπαίδευσης που δυστυχώς κανείς μας δε διδάσκεται κατά τη γενική μας εκπαίδευση. Η αδυναμία των ανθρώπων να βρουν έναν υγιή τρόπο έκφρασης και βίωσης των προαναφερθέντων συναισθημάτων συχνά τους οδηγεί σε σκέψεις θανάτου ή και αυτοκτονίας, και σε χρήση ψυχοτρόπων ουσιών με σκοπό είτε την απόδραση από την επώδυνη για το άτομο πραγματικότητα, είτε τη μείωση ή το “μούδιασμα” του ψυχικού πόνου. Σε κάθε περίπτωση, παρόλο που το άτομο χρησιμοποιεί τα παραπάνω ως τρόπους διαχείρισης της εσωτερικής του συναισθηματικής πραγματικότητας, μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε πως είναι καταστροφικοί. Αυτοκαταστροφική είναι μία συμπεριφορά που στόχο έχει να προκαλέσει βλάβη στον εαυτό, και παρόλο που υπάρχει πληθώρα αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών, η αυτοκτονία σίγουρα θεωρείται η ύψιστη μορφή βλάβης κατά του εαυτού. Αρκετά συχνά ο αυτοκτονικός ιδεασμός παρουσιάζεται συνδυαστικά ως σύμπτωμα παράλληλα με την ύπαρξη καταθλιπτικών, αγχωδών, και διατροφικών διαταραχών, καθώς και διαταραχών της διάθεσης. Κάποιοι από τους σημαντικότερους παράγοντες επικινδυνότητας όσον αφορά την εμφάνιση συμπτωμάτων αυτοκτονικού ιδεασμού, με πιθανή έκβαση την αυτοκτονία, είναι η ανατροφή σε κακοποιητικό περιβάλλον, στο οποίο το άτομο βίωση παραμέληση, σωματική, λεκτική, συναισθηματική, σεξουαλική και άλλων ειδών κακοποίηση, ο σχολικός εκφοβισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός, και η αποθάρρυνση έκφρασης συναισθημάτων ή η χρήση δυσλειτουργικών τρόπων έκφρασης, και τέλος, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση του ατόμου.

  1. Όσον αφορά τα παιδιά… Από νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας που βρέθηκαν κλεισμένα στο σπίτι σε ό,τι αφορά την κοινωνικοποίηση ή την παρατεταμένη έκθεσή τους στον υπολογιστή, παιδιά χωρίς κάποια διάγνωση (ΔΕΠΥ), εμφάνισαν επιθετικότητα κι αναπτυξιακά προβλήματα… Υπάρχουν διαφοροποιήσεις στο πώς αντιμετώπισαν τα παιδιά την καραντίνα, ανάλογα με την ηλικία τους; Ποιοι άλλοι παράγοντες θεωρούνται καθοριστικοί για τη ψυχολογία των παιδιών αυτή την εποχή;

Σαφώς οι διαφορετικές ηλικιακές ομάδες των παιδιών παρουσιάζουν διαφοροποίησης στο βίωμα της κατάστασης της καραντίνας. Ο τρόπος με τον οποίο κάθε παιδί φαίνεται να αντιμετωπίζει την καραντίνα εξαρτάται από τη γνωστική και συναισθηματική του ανάπτυξη, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκεται. Οι γονείς είναι εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζουν αυτά τα στάδια, ώστε να μπορούν να παρατηρήσουν οποιεσδήποτε αλλαγές, είτε θετικές είτε ανησυχητικές, στη συμπεριφορά του παιδιού ώστε να καταφέρουν να του προσφέρουν την κατάλληλη στήριξη σε κάθε περίπτωση. Όσον αφορά την επιθετικότητα, όπως προανέφερα, μία αρνητική ψυχολογική επίπτωση σε παιδιά και εφήβους είναι η βιώση έντονου θυμού ή εκνευρισμού που σχετίζεται με θέματα της παρούσας κατάστασης, και είναι πιθανό να λάβει και τη μορφή επιθετικότητας. Παράγοντες καθοριστικοί για την ψυχική υγεία των παιδιών επί του παρόντος είναι βεβαίως η σχέση με τους γονείς, η σχέση με τους εκπαιδευτικούς, καθώς και η σχέση με συνομηλίκους. Συγκρούσεις ή εντάσεις σε αυτές τις σχέσεις δύναται να επηρεάσουν βαθύτατα τόσο την συναισθηματική κατάσταση όσο και τη συμπεριφορά ενός παιδιού.

  1. Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς εν μέσω πανδημίας; Υπάρχουν κάποια χρήσιμα «tips» για τους ασθενείς, τους γονείς, τα παιδιά και τους εφήβους;

Η παγκόσμια βιβλιογραφία τείνει και σε αυτό το ζήτημα να συμφωνεί ως προς τις συχνότερες και σημαντικότερες δυσκολίες των γονέων εν μέσω της πανδημίας. Παρατηρούνται, καταρχάς, αυξημένα επίπεδα στρες, καθώς η προσπάθεια των περισσότερων γονέων να ισορροπήσουν την εργασία τους με την οικογενειακή και προσωπική τους ζωή υπό την πίεση των αλλαγών που έχει επιβάλλει ο COVID-19 έχει αποβεί ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και δύσκολο εγχείρημα. Κάποιες από τις πιο πρακτικές δυσκολίες που οι περισσότεροι γονείς βιώνουν εντονότερα είναι το να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να ολοκληρώσουν τις εργασίες για το σχολείο και την ημερήσια μελέτη τους, να περιορίσουν την χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, να εξασφαλίσουν την κοινωνική δραστηριοποίηση των παιδιών τους, η έλλειψη προσωπικού χρόνου, και τέλος, η διατήρηση ενός υγιούς προγράμματος ύπνου και διατροφής για τους ίδιους και για τα παιδιά τους. Κάποιες συμβουλές για τους γονείς όσον αφορά τους ίδιους και τη σχέση τους με τα παιδιά τους είναι να μένουν όσον το δυνατόν πιο ψύχραιμοι και ήρεμοι, ιδιαίτερα σε δύσκολες καταστάσεις με ένταση, να δείχνουν υπομονή και να βοηθούν τα παιδιά στην έκφραση αρνητικών και δύσκολων συναισθημάτων ώστε να αποφεύγονται διαμάχες, να συζητούν για το ζήτημα της πανδημίας και να απαντούν σε ερωτήσεις των παιδιών για αυτή με ειλικρίνεια, αλλά ταυτόχρονα καθησυχάζοντάς τα. Είναι πολύ σημαντικό επίσης, να δημιουργήσουν ένα σταθερό πρόγραμμα για τους ίδιους και τα παιδιά, στο οποίο θα συμπεριλαμβάνεται χρόνος τόσο με όλην την οικογένεια, όσο και προσωπικός χρόνος με κάθε παιδί.

  1. Πώς συμβαδίζει επαγγελματική και οικογενειακή ζωή στον ίδιο χώρο; Λόγω του ότι οι περισσότεροι δούλευαν από το σπίτι… Προέκυψαν θετικά στοιχεία για τις οικογένειες αυτή την περίοδο;

Βεβαίως. Το σημαντικότερο ίσως θετικό αποτέλεσμα της τηλεργασίας για τους γονείς σε ό,τι αφορά τις οικογενειακές σχέσεις είναι η οικοδόμηση και ενδυνάμωση της οικογενειακής ψυχικής ανθεκτικότητας. Η οικογενειακή ψυχική ανθεκτικότητα οικοδομείται με το να εξασκούμε ευελιξία στο πώς αντιδρούμε σε συνθήκες που συνεχώς αλλάζουν, με τρόπο που να οδηγεί σε συνεργασία και ενδυνάμωση των οικογενειακών δεσμών. Οι οικογένειες έχουν την ευκαιρία να ξοδέψουν περισσότερο χρόνο μαζί και να επιστρέψουν στην καθημερινή βίωση των απλών χαρών που συνοδεύουν την οικογενειακή ζωή. Ένα άλλο θετικό στοιχείο της τηλεργασίας είναι η ευκαιρία που δίνεται στους περισσότερους εργαζόμενους γονείς να ελέγχουν λίγο περισσότερο τον χρόνο και το πρόγραμμά τους, θέτοντας ως προτεραιότητα και προγραμματίζοντας ευκολότερα χρόνο για ξεκούραση, διασκέδαση, προσωπικό χρόνο και χρόνο με όλην την οικογένεια. Έχεις επίσης, παρατηρηθεί αύξηση στην εργασιακή παραγωγικότητα, αύξηση της εργασιακής ικανοποίησης, και αύξηση της διάθεσης για φυσική άσκηση.

  1. Τι θα πρέπει να προσέξουμε για την κοινωνικοποίηση των παιδιών μετά τη λήξη της καραντίνας; Υπάρχουν θετικές πρακτικές που πρέπει να κρατήσουμε από την περίοδο που μόλις πέρασε, για την περίπτωση μιας νέας καραντίνας;

Καταρχάς, είναι σημαντικό οι γονείς να τρέφουν ρεαλιστικές προσδοκίες για τη μετάβαση των παιδιών όσον αφορά την κοινωνικοποίησή τους από τη συνθήκη της καραντίνας στη νέα κανονικότητα. Είναι φυσιολογικό να παρατηρήσουν δισταγμό και αβεβαιότητα στα παιδιά σε συνθήκες κοινωνικοποίησης που αφορούν μέλη εκτός της οικογένειας, και είναι φυσιολογικό τα παιδιά να χρειαστούν χρόνο για να μάθουν να χρησιμοποιούν ξανά όλο το φάσμα των κοινωνικών δεξιοτήτων που έχουν διδαχθεί. Είναι σημαντικό οι γονείς να προσέχουν για ενδείξεις στρες ή άγχους κατά την κοινωνικοποίηση και να προβούν άμεσα στην εγκαθίδρυσης μιας ασφαλούς και ήρεμης συζήτησης με το παιδί για το τί συμβαίνει. Μερικοί τρόποι να προετοιμάσουμε το παιδί για την παραπάνω μετάβαση είναι ξεκινώντας την διαδικασία κοινωνικοποίησης στη νέα αυτή περίοδο εκθέτοντας το παιδί αρχικά σταδιακά σε καταστάσεις με πολλά καινούργια άτομα και δίνοντάς του χρόνο να συνηθίσει, προετοιμάζοντας το παιδί και βοηθώντας το να έχει και το ίδιο ρεαλιστικές προσδοκίες για τις συνθήκες κοινωνικοποίησης στις οποίες θα εκτεθεί και βοηθώντας το πρακτικά, δίνοντάς του ιδέες για το πως να ξεκινήσει συζητήσεις και να πλησιάσει άλλα παιδιά για παιχνίδι και παρέα. Κατά τη γνώμη μου, μία θετική πρακτική η οποία καλό θα ήταν οπωσδήποτε να συνεχιστεί ανεξάρτητα με το αν θα έρθει ή όχι μία νέα καραντίνα, είναι ο γονιός να περνάει προσωπικό χρόνο με κάθε παιδί.

  1. Εάν κάποιος θέλει να ζητήσει βοήθεια, πού μπορεί να απευθυνθεί; Υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης; Όλο και περισσότεροι άνθρωποι, πιεσμένοι από τις συνθήκες, αναζητούν βοήθεια και ψυχολογική στήριξη στους ειδικούς.

Ναι, υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, όπως η 10306, που λειτουργεί δωρεάν και ανώνυμα όλο το 24ωρο, η γραμμή 1018 της Κλίμακας, που αποτελεί γραμμή στήριξης για την αυτοκτονία, η γραμμή βοήθειας “Υποστηρίζω”  για οικογένειες και εφήβους 80011 80015, η γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων 116111, η γραμμή του Συνήγορου του Παιδιού 8001132000, η γραμμή για εξαρτήσεις του ΚΕΘΕΑ 1145, και αντίστοιχα 1031 είναι η γραμμή του ΟΚΑΝΑ, και τέλος, η γραμμή για κακοποιημένες γυναίκες και αναζήτηση ξενώνα 210 5235318 210 5235250.

  1. Αισθήματα φόβου, άγχους, θυμού, λύπης και συντριβής αισθάνονται σε μεγάλο βαθμό οι νέοι σε όλο τον κόσμο λόγω των επιπτώσεων του κορωνοϊού, καθώς οι κυβερνήσεις έπρεπε να αντιμετωπίσουν τον ιό επιβάλλοντας μέτρα όπως φυσική αποστασιοποίηση, καραντίνες, το κλείσιμο των σχολείων κ.α. Οι ζωές των νέων έχουν επηρεαστεί σοβαρά. Προβλέπετε γυρισμό στην καθημερινότητα ή όλα έχουν αλλάξει;

Κατά τη γνώμη μου, η καθημερινότητα θα επανέλθει, αλλά αλλαγμένη, γιατί εμείς αλλάξαμε. Και βρισκόμαστε στο πολύ κρίσιμο σημείο του ταξιδιού αυτού, στο οποίο καλούμαστε να επιλέξουμε αν η αλλαγή που βιώσαμε θα μας συνθλίψει ψυχικά ή θα αποτελέσει καταλύτη για μια καθημερινότητα γεμάτη ευγνωμοσύνη, χαμόγελο, αλληλεγγύη, συμπόνια για τον διπλανό μας και επιθυμία για αμοιβαία στήριξη. Είναι καιρός όλοι μας να κάνουμε τον απολογισμό μας, θρηνώντας τις απώλειές μας και γιορτάζοντας τις νίκες μας, και να αποφασίσουμε τόσο να δουλέψουμε εκείνες τις πτυχές του εαυτού και των σχέσεών μας που χρειάζονται βελτίωση, αλλά και να ενδυναμώσουμε και να εξελίξουμε όσα λειτούργησαν και μας εξυπηρέτησαν στη δύσκολη περίοδο που βιώσαμε. Το αύριο το διαμορφώνουμε με βάση το ποιοι επιλέγουμε να είμαστε σήμερα ανεξάρτητα από τις συνθήκες.

  1. Οικοδομώντας μια νέα κανονικότητα… Οι συνθήκες της ζωής μας έχουν αλλάξει άρδην και η καραντίνα είχε σοβαρές επιπτώσεις στη ψυχική μας υγεία. Ποιες συμβουλές θα μπορούσατε να δώσετε για μια -από εδώ και πέρα- υγιή ζωή και καθημερινότητα;

Μια υγιής ζωή και καθημερινότητα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, αλλά για μένα υπάρχουν τρία συστατικά στη συνταγή για την ψυχική ευεξία: υγιής σχέση με τον εαυτό μας, υγιής σχέση με τον διπλανό μας, υγιής σχέση με τον κόσμο. Δεν υπάρχει ουτοπία, υπάρχει μόνο η θέλησή μας να ζούμε ολοκληρωμένες, πνευματικά και συναισθηματικά πλούσιες ζωές, γεμάτες απλές χαρές, τις οποίες πρέπει να τις επιλέγουμε αδιάλειπτα εμείς, γιατί κανείς δε θα το κάνει αυτό για μας, υπάρχει η προσπάθειά μας να συμφιλιωνόμαστε με τον διπλανό μας όταν αυτό είναι εφικτό, να πονάμε στον πόνο του και να χαιρόμαστε στην χαρά του, και υπάρχει η συνεχής επικράτηση της συνειδητοποίησης ότι ο κόσμος είναι ένα μέρος στο οποίο οποιαδήποτε θετική αλλαγή ξεκινά τοπικά και μπορεί να ξεκινήσει από σένα.

 

Οι ειδήσεις της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ