Μενού Κλείσιμο

Διαδίκτυο και… «Back to school package» – Το «μετέωρο βήμα» των μαθητών στο διαδίκτυο

Αυτό που όλοι λίγο πολύ ξέραμε μέχρι τώρα, έρχεται να επιβεβαιώσει μια ενδιαφέρουσα έρευνα, από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου για την συμπεριφορά των παιδιών στο διαδίκτυο. Τα παιδιά σαν «πρωτόγονοι» σε έναν νέο κόσμο, τον ανακαλύπτουν (συνήθως) μόνα τους, με ότι κινδύνους μπορεί να εγκυμονεί μια τέτοια διαδρομή, σε έναν κόσμο με τεράστιο ενδιαφέρον, που από τη μια μπορεί να ανοίξει ορίζοντες στη γνώση, αλλά και από την άλλη μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά σε έναν εθισμό καταστροφικό.

Τα αποτελέσματα της έρευνας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτυου, δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικό με τίτλο “Understanding the online behavior and risks of children: results of a large-scale national survey on 10-18 year olds”. Μέσα από την έρευνα, αναδεικνύονται ζητήματα, όπως η μέχρι σήμερα αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος να «καθοδηγήσει» σε ασφαλή μονοπάτια τα παιδιά στον κόσμο του διαδικτύου. Εκεί που τα πράγματα γίνονται ακόμη δυσκολότερα, είναι στα παιδιά με γονείς μεγαλύτερης ηλικίας και άρα λιγότερο εξοικειωμένους με την τεχνολογία. Σε κάποιες των περιπτώσεων την «καθοδήγηση» των μικρών μαθητών την αναλαμβάνουν τα μεγαλύτερα αδέλφια τους (τα ήδη μυημένα στο διαδίκτυο), ενώ επισημαίνεται ότι η βοήθεια από τους εκπαιδευτικούς είναι ελάχιστη, αφού επίσης το εκπαιδευτικό προσωπικό της χώρας μας, είναι μεγαλύτερης ηλικίας.

Τα βασικά σημεία της έρευνας

Το επίκεντρο της έρευνας και οι κύριες παρατηρήσεις που αντλούνται θα μπορούσαμε να πούμε πως συνοψίζονται ως εξής:

Η έρευνα διερευνά τα πρώτα βήματα των παιδιών στο διαδίκτυο, όπως την ηλικία πρώτης χρήσης, την πρώτη συσκευή που χρησιμοποιήθηκε στο διαδίκτυο, η ηλικία που αποκτήθηκε έξυπνο τηλέφωνο, κ.λπ. Εξετάζεται επίσης η χρήση του Διαδικτύου και η διαδικτυακή συμπεριφορά των παιδιών, όπως τύπος διαδικτυακής αφοσίωσης, κύρια συσκευή που χρησιμοποιείται για διαδικτυακή πρόσβαση, συχνότητα χρήσης και χρόνος, δραστηριότητες που μονοπωλούν το χρόνο των παιδιών στο διαδίκτυο με βάση την ηλικία και το φύλο κ.λπ.

Ένα ζήτημα που μελετήθηκε είναι η αντίδραση των παιδιών όταν αντιμετωπίζουν έναν αναδυόμενο κίνδυνο στο διαδίκτυο, από που να ζητήσουν βοήθεια ή στο επίπεδο γνώσεών τους σχετικά με τον τρόπο αναφοράς προβλημάτων.

Επιπλέον, διερευνήθηκε το επίπεδο εμπιστοσύνης των παιδιών στο διαδίκτυο, με σκοπό να κατανοήσουμε πώς το αντιλαμβάνονται. Όπως προκύπτει από την αυτοαξιολόγηση τους, το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών αισθάνονται σίγουροι ότι γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με ασφάλεια και πώς να αντιμετωπίζετε τυχόν κινδύνους.

Η έρευνα βοήθησε στην ανάδειξη κινδύνων που υφίστανται, όπως παρενόχληση και εκφοβισμός στον κυβερνοχώρο, αποδοχή αιτημάτων φιλίας από ξένους, συνάντηση με ξένους, έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο,  αποστολή πολύ προσωπικών φωτογραφίων κ.λπ. Ένα σημαντικό σημείο που προκύπτει από τις απαντήσεις είναι το γεγονός ότι ένας στους πέντε παραδέχονται ότι έχουν γίνει ο στόχος της διαδικτυακής παρενόχλησης. Επίσης ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών θέτουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο υιοθετώντας λανθασμένες πρακτικές όπως η αποδοχή αιτημάτων φιλίας από αγνώστους, συναντώντας άτομα που γνώρισαν στο διαδίκτυο, διαμοιράζοντας πολύ προσωπικές φωτογραφίες , και κοινοποιώντας υλικό χωρίς να σκέφτονται τους πιθανούς κινδύνους.

Όσον αφορά το βασικό ζήτημα της υπερβολικής χρήσης του Διαδικτύου, σχεδόν τα μισά παιδιά παραδέχονται ότι παραμελούν δραστηριότητες για να είστε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, ενώ περίπου ένα στα τρία παιδιά παραδέχεται ή υποπτεύεται ότι έχει ένα πρόβλημα υπερβολικής ενασχόλησης στο Διαδίκτυο. 

Σχετικά με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια ανάλυση των αποτελεσμάτων δείχνει ότι η συμμετοχή των παιδιών ξεκινάει συχνά σε μη επιτρεπόμενη ηλικία, τις περισσότερες φορές χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών τους.

Η εμπλοκή και η διαμεσολάβηση των γονέων φαίνεται να είναι ανεπαρκής, καθώς η συμμετοχή των γονέων, ιδίως αυτών των μεγαλύτερων παιδιών, καθώς οι κανόνες και τα όρια σπάνια εφαρμόζονται, τονίζοντας την ανάγκη για βελτιωμένη γονική επίβλεψη και πιθανώς βελτιωμένη ευαισθητοποίηση και γονική κατανόηση. 

Ωστόσο, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι γονείς των μικρότερων παιδιών, η νέα γενιά των γονέων που μεγάλωσαν επίσης με την τεχνολογία, συμμετέχει ενεργά στα πρώτα βήματα του παιδιού του στον ψηφιακό κόσμο

Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα, κυρίως οι γονείς / φροντιστές και, δεύτερον, τα μεγαλύτερα αδέλφια αναλαμβάνουν το καθήκον καθοδήγηση των παιδιών στα πρώτα τους βήματα στο διαδίκτυο. Πολύ λίγη βοήθεια φαίνεται να προέρχεται από εκπαιδευτικούς, αποδεικνύοντας την ανάγκη αυξημένης συμμετοχής των σχολείων στην εκπαίδευση για την ασφάλεια στο Διαδίκτυο, από μικρή ηλικία.

Αυτές οι παρατηρήσεις, υπαγορεύουν την ανάγκη για μια πιο οργανωμένη αντιμετώπιση του θέματος από το εκπαιδευτικό σύστημα, ξεκινώντας την εκπαίδευση στα σχολεία με οργανωμένο τρόπο, ενσωματώνοντας υλικό στα σχολικά προγράμματα σπουδών.

Back to school package»

Το «κενό» στην ενημέρωση των γονέων, αλλά και των μαθητών για τη ασφαλή χρήση του διαδικτύου, έρχεται να καλύψει μέσα από τις δράσεις του, το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς διαδικτύου, το οποίο έχει δημοσιεύσει σειρά ψηφιακού υλικού που απευθύνεται σε όλους.

Η συνεχώς αυξανόμενη χρήση του ψηφιακού κόσμου από ολοένα και μικρότερης ηλικίας χρήστες άλλωστε, επιβάλλει πλέον την αναγκαιότητα επιμόρφωσης και διαμόρφωσης αξιών που θα βοηθήσουν τους μαθητές να αντιμετωπίσουν τους αναδυόμενους κινδύνους από τη χρήση της τεχνολογίας.

Και φέτος το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου δημιούργησε και δημοσιεύει μέσα από την ιστοσελίδα www.saferinternet4kids.gr νέο ψηφιακό υλικό για κάθε εκπαιδευτική βαθμίδα, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως «εργαλείο» μέσα στην τάξη ή και στο σπίτι. To «Back to school package» το οποίο είναι διαθέσιμο μέσα από την ιστοσελίδα https://saferinternet4kids.gr απευθύνεται σε μικρά παιδιά, σε μεγαλύτερα παιδιά δημοτικού, σε παιδιά γυμνασίου/Λυκείου αλλά και σε γονείς και εκπαιδευτικούς. 

Μέσα από τέσσερα εγχειρίδια ασφαλούς χρήσης του διαδικτύου (για παιδιά α΄ και β’ δημοτικού, γ’ και δ’ δημοτικού, ε’ και στ’ δημοτικού και μαθητές Γυμνασίου/Λυκείου) δίνεται η δυνατότητα στον εκπαιδευτικό ή το γονιό να εμβαθύνει στην κάθε θεματική ενότητα όσο εκείνος θεωρεί ότι χρειάζεται, με βάση την ωριμότητα και τις ανάγκες των παιδιών της κάθε τάξης. Το περιεχόμενο επιλέχθηκε βάση αναγκών της ελληνικής και ευρωπαϊκής πραγματικότητας ενώ στηρίχθηκε και στα συμπεράσματα των δύο μεγάλων ερευνών που πραγματοποίησε το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ κατά τα σχολικά έτη 2018-2019 και 2019-2020 και οι οποίες στόχευαν στη διερεύνηση των διαδικτυακών συνηθειών των παιδιών και στον εντοπισμό των συχνότερων κινδύνων που αντιμετωπίζουν λόγω έλλειψης ενημέρωσης και επιμόρφωσης.

Με βάση αυτά τα δεδομένα η θεματολογία των εγχειριδίων περιλαμβάνει – ανάλογα την ηλικία των παιδιών –  σημαντικές ενότητες όπως:  τα θετικά και τα αρνητικά του Διαδικτύου, κανόνες ορθής διαδικτυακής συμπεριφοράς, κριτική σκέψη και επικοινωνία-ποιον μπορώ να εμπιστευτώ στο διαδίκτυο, κριτική σκέψη και παραπληροφόρηση, προστασία Ιδιωτικότητας – τι αλλαγές έφερε ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων, η  σημασία της διαδικτυακής φήμης, πώς τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν τον τρόπο που «βλέπουμε» τον εαυτό μας και το σώμα μας,  υπερβολική ενασχόληση με το διαδίκτυο, διαδικτυακά παιχνίδια – ποιοι οι κίνδυνοι, διαδικτυακός εκφοβισμός, η υγιεινή των συσκευών μας κ.α 

Επιχειρείται η γνώση και οι παράμετροι του κάθε θέματος να εκμαιεύονται από τους ίδιους τους μαθητές κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων που προτείνονται ενώ δίνονται σαφείς οδηγίες μέσα από επεξηγηματικά πρόσθετα εγχειρίδια για το πως ο εκπαιδευτικός/γονιός  μπορεί βήμα-βήμα να αναπτύξει το κάθε θέμα.

Για τα μικρότερα παιδιά (νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων δημοτικού) δύο νέες ιστορίες με πρωταγωνιστές την Αθηνά και τον Ερμή έρχονται να βοηθήσουν στην ενδυνάμωση των γνώσεων τους για την ορθή χρήση του διαδικτύου. Τα μικρά παιδιά μέσα από τις νέες ιστορίες της Αθηνάς μαθαίνουν για τη σημασία της προστασίας των προσωπικών τους δεδομένα και τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούν όταν βρίσκονται συνδεδεμένα στο διαδίκτυο. 

Το Back to school package περιλαμβάνει ακόμα κουίζ γνώσεων διαφορετικό ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, αφίσες με μηνύματα σχετικά με την ασφαλή και ποιοτική χρήση του διαδικτύου καθώς και ενημερωτικά βίντεο. (α5)

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, είναι επίσημος εκπρόσωπος στην Ελλάδα των Πανευρωπαϊκών Οργανισμών INSAFE / INHOPE που χαράσσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα ασφαλές και ποιοτικό διαδίκτυο και  παρέχει ενημέρωση, βοήθεια και υποστήριξη στους μικρούς και μεγάλους χρήστες του διαδικτύου με την ανάπτυξη τριών διακριτών δράσεων:

Μέσω της ιστοσελίδας SaferInternet4Kids.gr μπορεί κανείς να ενημερωθεί και να αντλήσει υλικό σχετικό με την ασφαλή χρήση του Ίντερνετ και τη χρήση των κοινωνικών δικτύων με το οποίο μπορεί με τη σειρά του να ενημερώσει διαδραστικά παιδιά και νέους κάθε ηλικίας. Το ενημερωτικό αυτό portal απευθύνεται τόσο σε γονείς και εκπαιδευτικούς όσο και σε εφήβους και παιδιά και περιλαμβάνει κατάλληλο πολυμεσικό υλικό.

Μέσω της συμβουλευτικής γραμμής Βοήθειας Ηelp-line (διαθέσιμη τηλεφωνικά στο 210-6007686 και μέσω του ιστοχώρου www.help-line.gr), εξειδικευμένοι ψυχολόγοι παρέχουν υποστήριξη και συμβουλές για εξειδικευμένα θέματα που σχετίζονται με τη υπερβολική ενασχόληση στο διαδίκτυο, τον διαδικτυακό εκφοβισμό, την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και άλλους προβληματισμούς σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου, του κινητού τηλεφώνου και των διαδικτυακών παιχνιδιών.

Και μέσω της Ανοιχτής Γραμμής Καταγγελιών για το παράνομο περιεχόμενο του διαδικτύου SafeLine (http://www.safeline.gr), δέχεται καταγγελίες για παιδική κακοποίηση και παράνομη χρήση του διαδικτύου και συνεργάζεται τόσο με την Ελληνική αστυνομία όσο και με την INTERPOL μέσω του Ευρωπαϊκού οργανισμού INHOPE. H SafeLine είναι δηλαδή ένα κομμάτι ενός μεγάλου παζλ, μιας και η καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου του Ίντερνετ είναι υπόθεση παγκόσμιας κλίμακας και δεν περιορίζεται από εθνικά σύνορα.

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

Οι ειδήσεις της Κατερίνης και της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ