Μενού Κλείσιμο

Το σινεμά μετά τον κορονοϊό – Άρθρο του Κωνσταντίνου Σαλαβάτη

Κων/νος Σαλαβάτης

Πτυχιούχος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΑΠΘ.

Κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στις Αγγλικές και Αμερικανικές Σπουδές.

 

Αρχικά να ευχηθώ σε όλο τον κόσμο χρόνια πολλά και μακάρι το 2021 να είναι πολύ καλύτερο και πιο δημιουργικό από την εφιαλτική χρονιά που μας πέρασε. Το 2020 ήταν ένα μαρτύριο για όλους μας μιας και η πανδημία επηρέασε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Εγώ θα σταθώ μόνο στο πολιτισμικό κομμάτι, μιας και στα υπόλοιπα υπάρχουν άλλοι που θα μπορέσουν να τα αναλύσουν πολύ καλύτερα και πιο στοιχειοθετημένα από εμένα. Το 2020 ήταν από άποψη πολιτισμικής παραγωγής αν όχι το πιο φτωχό, ένα από τα πιο φτωχά έτη που έχουμε περάσει. Σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση διαρκούς στασιμότητας και εσωστρέφειας λόγω των απαγορεύσεων, δεν είναι μόνο τα στούντιο παραγωγής που ανέστειλαν την λειτουργία τους επ’ αόριστον. Κάθε δημιουργική διαδικασία πήγε πίσω. Είναι πολύ λίγοι εκείνοι που μπόρεσαν να βρουν έμπνευση μέσα στους τέσσερις τοίχους. Προσωπικά, η παραγωγή «ηδυσμένου λόγου», όπως συνήθως αναφέρομαι στην διαδικασία της δημιουργίας ενός άρθρου κλέβοντας λίγο την ατάκα από τον Αριστοτέλη, είναι πολύ δύσκολη όταν δεν μπορεί να αντληθεί έμπνευση από την καθημερινή ζωή. Δεν είναι τυχαία η φράση «μπλοκ του συγγραφέα».

Βέβαια τα ζητήματα της αρθρογραφίας είναι μια ακόμα σταγόνα στον ωκεανό της καταστροφής που έφερε η πανδημία στις τέχνες. Νομίζω πως το σινεμά και το θέατρο είναι οι πολιτισμικές κατηγορίες που επηρεάστηκαν περισσότερο από όλες, με τους τοπικούς κινηματογράφους και τα θέατρα να μην έχουν πουλήσει ούτε ένα εισιτήριο από τον Μάρτιο (εκτός από τα θερινά το καλοκαίρι). Δεν ξέρω πραγματικά όταν τελειώσει όλο αυτό το κακό αστείο πώς θα μπορέσει να ορθοποδήσει αυτός ο τομέας. Δεκάδες ταινίες που ήταν προγραμματισμένες για το 2020 πήραν αναβολή, σταμάτησαν την παραγωγή τους, ή ακυρώθηκαν εντελώς. Μπορώ να μετρήσω στα δάχτυλα του ενός χεριού πόσες καινούριες ταινίες είδα μέσα στο 2020, κάτι που είναι σχεδόν καταθλιπτικό. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά έχουμε και τις αποφάσεις των μεγάλων εκδοτών όπως η Disney ή η Warner Bros να φέρουν τις ταινίες τους στις συνδρομητικές τους υπηρεσίες αντί για τις αίθουσες των κινηματογράφων, κάτι που φυσικά εξόργισε τους μεγάλους σκηνοθέτες (ειδικά ο Βιλνέβ του Dune και ο Nolan είχαν πολλά να πουν για τη συγκεκριμένη κίνηση). Από τη μια ήταν αναμενόμενο, αλλά από την άλλη δε μπορώ να χειροκροτήσω μια κίνηση που είναι δυνητικά η αρχή του τέλους των αιθουσών και της κοινωνικής εμπειρίας του σινεμά.

Όσον αφορά τον πολιτισμικό διάλογο των ταινιών, έχει πάρει και αυτός την κάτω βόλτα. Από στη στιγμή που τα μεγάλα φιλμ δεν παίζονται πλέον σε βάθος εβδομάδων στα σινεμά, έχω την εντύπωση πως οι ταινίες βγαίνουν και… απλά ξεχνιούνται μετά από δυο τρεις μέρες. Η συνδρομητική μορφή με την οποία καταναλώνουμε πλέον περιεχόμενο «γρατζουνάει» την άμεση ικανοποίηση που ζητάμε και την ξεκάθαρη αναβολή της επιθυμίας. Δεν είναι το ίδιο να περιμένεις μια ταινία καιρό και να τη δεις στο σαλόνι του σπιτιού σου. Η εμπειρία φθηναίνει. Παύει να είναι γεγονός στη ζωή σου η θέαση της ταινίας, είναι ένας ακόμα τρόπος να περάσεις χρόνο. Κλείνεις την ταινία και ανοίγεις την τηλεόραση, διαβάζεις ένα περιοδικό, ετοιμάζεις φαγητό, καθαρίζεις. Δεν σκέφτεσαι τι είδες γιατί αργότερα θα δεις μια άλλη από τις χιλιάδες που έχει να σου προσφέρει η υπηρεσία. Απλά καταναλώνεις. Και οι ταινίες απλά περνάνε, πέφτουν σαν περιτυλίγματα από σοκολάτες.

Δεν ξέρω πραγματικά ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για το σινεμά, αλλά ξέρω σίγουρα πως θα συνεχίσω να το υπηρετώ με ζήλο και αγνή αγάπη. Δύο τρεις προτάσεις που μπορώ να δώσω με πάρα πολύ μεγάλη ευκολία είναι σίγουρα το Soul του Pete Docter, του βετεράνου animator της Disney που μας έχει δώσει απίστευτα διαμάντια τόσα χρόνια (Monsters, Inc., Up, Inside Out, WALL-E), το Nomadland της Κλόι Ζάο που απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ των Καννών και μου έκανε ΤΕΡΑΣΤΙΑ εντύπωση το πόσο πετυχημένα μπόρεσε να αποδώσει το πορτραίτο της οικονομικά χτυπημένης Αμερικής μέσα από μια προσωπική ιστορία και το Wolfwalkers του Tomm Moore, μια από τις πιο όμορφες ταινίες κινουμένων σχεδίων που είδα τελευταία (και που με έκανε να την συγκρίνω με ταινίες του Studio Ghibli).

Οι ειδήσεις της Κατερίνης και της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ