Μενού Κλείσιμο

Ο σκύλος σου ξέρει τι ώρα είναι; (Μέρος δεύτερο) – Άρθρο της Αντωνίας Νατσιοπούλου

Αν αποδειχθεί πως ο σκύλος μας γνωρίζει πραγματικά “τί ώρα είναι” ο φιλοζωικός κόσμος θα αποκτήσει ένα ισχυρό όπλο στην μάχη του για την αναγνώριση του σκύλου (και γενικά των έμψυχων όντων) ως όντων, οπότε τα ζώα θα πάψουν να είναι ιδιοκτησίες. Αυτόματα θα συνεπάγεται ένα τελείως διαφορετικό καθεστώς αντιμετώπισης όσων παραβιάζουν τα πέντε θεμελιώδη δικαιώματα της ζωής. Μελετώντας τα ζώα για να ανακαλύψουμε την σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο και το πώς επηρεάζει τον ρόλο μας στην κοινωνία βρεθήκαμε μπροστά σε αυτό που έγινε αυτόνομος κλάδος και μεταμόρφωσε και τα εκπαιδευτικά δεδομένα παγκοσμίως: Τα ζώα, ακόμη και σκίουροι, πουλιά, ποντίκια, ελέφαντες και χιμπατζήδες έχουν, τελικά, την ικανότητα να μαθαίνουν ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ για τα πράγματα που τους περιβάλλουν “ακόμη κι αν δεν υπάρχει ακόμη απόδειξη για το ότι μπορούν να “ταξιδεύουν στον χρόνο” με το μυαλό τους με τον τρόπο που το κάνουν οι άνθρωποι για να σχεδιάζουν το μέλλον”, όπως διατυπώνει ο Τάλβινγκ.

 

Η δηλωτική μνήμη, η ικανότητα δηλαδή να ανακαλούμε συγκεκριμένες πληροφορίες (δείτε το πρώτο μέρος εδώ), συνδέεται με την αυτεπίγνωση. Την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας, την θέση μας και την συμπεριφορά μας  μέσα σε μία ανάμνηση. Αυτό είναι που μας καθιστά ικανούς μαθαίνουμε πράγματα για τον κόσμο και οτιδήποτε μας περιβάλλει και να εξάγουμε συμπεράσματα. Να μαθαίνουμε, δηλαδή, συνειδητά οπότε και να μπορούμε να σχεδιάζουμε το μέλλον. 

 

Η μελέτη της ανθρώπινης αντίληψης για τον χρόνο δεν έχει ιδιαίτερες δυσκολίες όσον αφορά στην συλλογή δεδομένων καθώς είναι εύκολο να ζητήσεις από κάποιον να θυμηθεί κάτι τελείως απροσδόκητο. όσον αφορά στα ζώα απαιτείται μάλλον φαντασία και εφευρετικότητα καθώς δεν μπορούν να μας δώσουν το ίδιο ξεκάθαρες απαντήσεις. Η Φουγκάτσα, ερευνητής και επιμελητής της πρώτης έκδοσης για την δηλωτική μνήμη στους σκύλους (που εκδόθηκε το 2016 στο Current Biology) διατυπώνει πως οι τετράποδοι φίλοι μας μάλλον έχουν πιο εξελιγμένη αντίληψη από αυτήν που φανταζόμασταν έως τώρα.

Για να ξεπεράσει το γεγονός ότι οι σκύλοι δεν μπορούν να μας μιλήσουν αποφάσισε με την ομάδα της να χρησιμοποιήσει τους αντιπερισπασμούς ως μέσο για να αναγκάσει τους σκύλους να βασιστούν στην δηλωτική τους μνήμη με ένα πρόγραμμα που ονόμασε “κάνε ό,τι κάνω”. Στην πραγματικότητα 17 σκύλοι διδάχθηκαν να μιμούνται έξι διαφορετικές συμπεριφορές με τρία διαφορετικά αντικείμενα (έναν κουβά, μία ομπρέλα και μία καρέκλα). Η μέθοδος σχεδιάστηκε έτσι ώστε οι σκύλοι, αρχικά, κάθε φορά που έβλεπαν την συμπεριφορά να την μιμούνται. Στην συνέχεια, απλώς εκπαίδευσαν τους σκύλους κάθε φορά που έβλεπαν τις ορισμένες συμπεριφορές που είχαν διδαχθεί να μιμούνται, απλώς να ξαπλώνουν επάνω σε ένα μπλε χαλί.. 

Ακολούθησε το ΤΕΣΤ.

Ενώ οι σκύλοι βρισκόταν επάνω στο μπλε χαλί οι συνεργάτες άγγιζαν, για παράδειγμα, την μπάλα, περίμεναν να ξαπλώσει ο σκύλος και μετά ξάφνιαζαν τον σκύλο ζητώντας του να μιμηθεί την συμπεριφορά. Οι περισσότεροι σκύλοι μπορούσαν να θυμηθούν ποια συμπεριφορά έπρεπε να μιμηθούν. Τα αποτελέσματα απέδειξαν πως η μνήμη των σκύλων λειτουργεί πιο περίπλοκα από όσο φανταζόμασταν. 

Η Βικτόρια Τέμπλερ, νευρολόγος που δεν μελετά σκύλους, δήλωσε πως η έρευνα ήταν αξιόλογη, επέστησε όμως την προσοχή στο Φαινόμενο του Χανς: οι άνθρωποι πιθανόν υποσυνείδητα να παρακινούν τους σκύλους σε συγκεκριμένη ανταπόκριση στις μελέτες με την στάση του σώματος, κάποια έκφραση στο πρόσωπο κλπ (οι σκύλοι είναι πρωταθλητές στην μη λεκτική επικοινωνία).

Υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μέχρι η επιστήμη να αποδείξει πράγματα τα οποία όσοι ασχολούμαστε με ζώα και περιβάλλον γνωρίζουμε από καρδιάς, όμως, οι μέχρι τώρα μελέτες σίγουρα αποδεικνύουν τα εξής:

  1. Και η ικανότητα, από την μία, και η αδυναμία, από την άλλη, του σκύλου να αντιλαμβάνεται το χρόνο όπως εμείς επιτρέπουν στον σκύλο και να προσαρμόζεται και να προστατεύεται. Είναι “προγραμματισμένος” να ζει στην στιγμή αναγνωρίζοντας όμως την ποιοτητα του περιβάλλοντός του, γνωρίζοντας τις ανάγκες του και περιμένοντας ανταμοιβές, ακριβώς όπως και εμείς. Φαίνεται πω ο σκύλος δεν χρειάζεται να θυμάται πώς έμαθε κάτι. Χρειάζεται απλώς να θυμάται αυτό που έμαθε. 
  2. Ως υπεύθυνοι κηδεμόνες οποιουδήποτε κατοικιδίου οφείλουμε να διδάσκουμε στους “φίλους” μας τρόπους να “περνούν την ώρα τους” και να απασχολούνται με κάτι που τους διασκεδάζει όταν είναι μόνοι στο σπίτι, αν μή τί άλλο, για να μην ασχοληθούν με πράγματα που δεν θέλουμε και προκαλούν καταστροφές. 

 

Όποια και να είναι η θεωρία μπορώ να σας πω πως η μελέτη, είτε θεωρητικά είτε μέσω της παρατήρησης των κατοικιδίων μας στην καθημερινότητά μας είναι εξαιρετικά γοητευτική και αποκαλύπτει έναν τελείως καινούριο κόσμο. Οι σκύλοι έχουν χιούμορ και βαριούνται όπως κι εμείς, είναι εφευρετικοί και σε ξαφνιάζουν συχνά με την συμπεριφορά τους αρκεί να τους δώσεις την ευκαιρία. 

 

Οι σκύλοι καταλαβαίνουν καλύτερα από τον καθένα

 

Πότε είμαστε στεναχωρημένοι

Πότε γινόμαστε άδικοι

Πότε αλλάζουμε προτεραιότητες

Πότε φοβόμαστε

Πότε είμαστε θυμωμένοι 

Δεν καταλαβαίνουν όμως το γιατί

 

Ανοίγουμε την καρδιά μας και το σπίτι μας σε έναν άστεγο σκύλο και μαθαίνουμε να ζούμε στο παρόν.

 

Υιοθετώ, δεν αγοράζω. Μέχρι να αδειάσουν τα κλουβιά.

 

Οι ειδήσεις της Κατερίνης και της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ