Μενού Κλείσιμο

Η Δικαίωση των Αρμενίων και η… αναμονή των Ποντίων

Αναμφισβήτητα, η απόφαση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών για αναγνώριση της σφαγής των αρμενίων από τους Τούρκους ως «γενοκτονία» αποτελεί μια από τις σημαντικότερες ειδήσεις του περασμένου μήνα. Λίγες μέρες πριν ο Ελληνισμός τιμήσει την μνήμη των 353.000 Ελλήνων του Πόντου που εξοντώθηκαν από τις ορδές του Κεμάλ Ατατούρκ, το αίτημα για την αποκατάσταση της μνήμης των Ποντίων, όχι απλά παραμένει επίκαιρο, αλλά ενδυναμώνεται.

Ο Τζο Μπάιντεν το είπε και το έκανε. Μια λέξη ήταν αρκετή για να δικαιώσει αγώνες δεκαετιών του λόμπι των Αρμενίων, αποκαθιστώντας τη μνήμη χιλιάδων ψυχών που εξοντώθηκαν την τριετία 1915-1918 από τα τουρκικά στρατεύματα. Η γενοκτονία των αρμενίων αποτελεί την πρώτη καταγεγραμμένη του 20ου αιώνα και δεν είναι η μοναδική από τους τούρκους. Την ίδια τακτική, τα στρατεύματα του Κεμάλ ακολούθησαν και με τους Έλληνες του Πόντου και όχι μόνο.

«Ο αμερικανικός λαός τιμά όλους εκείνους τους Αρμενίους που χάθηκαν στη Γενοκτονία που άρχισε σαν σήμερα πριν 106 έτη», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, ανήμερα της ημέρας μνήμης των Αρμένιων θυμάτων.

«Επί δεκαετίες οι Αρμένιοι μετανάστες έχουν εμπλουτίσει τις ΗΠΑ με αμέτρητους τρόπους, αλλά δεν έχουν λησμονήσει ποτέ την τραγική ιστορία, την οποία τιμούμε», πρόσθεσε.

«Νιώθουμε τον πόνο τους και επιβεβαιώνουμε την ιστορία τους. Το κάνουμε αυτό όχι για να αποδώσουμε ευθύνες αλλά για να βεβαιωθούμε ότι εκείνο που συνέβη δε θα επαναληφθεί ποτέ», δήλωσε ο κ. Μπάιντεν.

Με την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, ο κ. Μπάιντεν εκπληρώνει μια από τις προεκλογικές του υποσχέσεις και ολοκληρώνει τη διαδικασία που είχαν εκκινήσει τα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ αλλά ο τέως πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αρνείτο να επικυρώσει.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, με τη δήλωσή του, ήρθε να αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή μας, στέλνοντας σαφέστατο μήνυμα στην Τουρκία ότι παρήλθε ο καιρός που μπορούσε να «πατά σε δύο βάρκες» και να εκμεταλλεύεται τη θέση της, αναγκάζοντας τη Δύση να κλείνει τα μάτια. Το μήνυμα ότι «η Δύση ξέρει» καλά το ρόλο των τούρκων στην ιστορία είναι πιο καθαρό από ποτέ! Πιο καθαρή ίσως η πρόθεση των Αμερικανών να μην μείνουν στα λόγια, αλλά και να κοιτάξουν και άλλες πτυχές της ιστορίας όπου ο ρόλος των νεότουρκων έβαψε με αίμα αθώων. Η συγκυρία είναι ευοίωνη για την εντατικοποίηση της προσπάθειας του Ελληνισμού (και κυρίως του Ποντιακού) για την αναγνώριση και των υπολοίπων εγκλημάτων που διαπράχθηκαν τις δύο πρώτες δεκαετίες του 1900 στην άλλη όχθη του Αιγαίου.

Η παγκόσμια αναγνώριση του ξεριζωμού και της σφαγής των Ελλήνων του Πόντου, δεν αποτελεί τιμωρία, αλλά το θεμέλιο για το χτίσιμο μιας νέας σχέσης με τους Τούρκους. Καμία σχέση, ακόμη και αν πρόκειται για σχέση λαών και κρατών, δεν μπορεί να αποκατασταθεί αν πρώτα δεν υπάρξει «ειλικρινής συγνώμη» για «πράξεις» που στοίχισαν σε ζωές.

Η ευκαιρία δικαίωσης των Ελλήνων του Πόντου είναι τώρα…

Το χρονικό της σφαγής των Αρμενίων

Στα τέλη του 19ου αιώνα, οι Αρμένιοι, ένας πανάρχαιος χριστιανικός λαός της Εγγύς Ανατολής, μοιράζονταν μεταξύ της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην τσαρική Ρωσία ζούσαν κάτω από ένα σχετικά ανεκτικό καθεστώς (αν και δεν έλειπαν μαζικοί εκρωσισμοί), αλλά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία υφίσταντο παντός είδους διωγμούς, όπως και οι άλλοι χριστιανικοί λαοί της αυτοκρατορίας (Έλληνες, Ασσύριοι κλπ).

Με την ανάδυση των εθνικισμών, ο Σουλτάνος τούς υποπτευόταν για αποσχιστικές τάσεις, ενώ και οι Ρώσοι, που εποφθαλμιούσαν εδάφη του «μεγάλου ασθενούς», υπέθαλπαν τις όποιες φιλοδοξίες τους. Έτσι, ο Αβδούλ Χαμίτ Β’ δεν δίστασε να προβεί σε άγριους διωγμούς εναντίον των Αρμενίων της επικράτειάς του, με αποκορύφωμα τις σφαγές στο Σασούν (1894), τις μαζικές εκτελέσεις της διετίας 1895-1896, που στοίχισαν τη ζωή σε 300.000 Αρμενίους.

Η επικράτηση των Νεοτούρκων τον Ιούλιο του 1908, παρά τις αρχικές ελπίδες που γέννησε, δεν άλλαξε την κατάσταση για τους χριστιανούς της αυτοκρατορίας. Αντί για τον σεβασμό των συνθηκών και την πραγμάτωση των μεταρρυθμίσεων, όπως είχε υποσχεθεί, το νέο καθεστώς προέβη σε νέους διωγμούς των Αρμενίων τον Απρίλιο του 1909 στα Άδανα και την ευρύτερη περιοχή της Κιλικίας.

Η συστηματική, όμως, εξόντωση των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έγινε κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο σουλτάνος και ο τσάρος βρέθηκαν σε διαφορετικά στρατόπεδα. Το σχέδιο του Υπουργού Εσωτερικών, Ταλαάτ Πασά, μπήκε σε εφαρμογή στις 24 Απριλίου του 1915, με τη σύλληψη 250 επιφανών Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη, οι οποίοι εκτελέστηκαν το ίδιο βράδυ. Η 24η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης για την Αρμενική Γενοκτονία και τιμάται κάθε χρόνο από την Αρμενική διασπορά.

Αμέσως μετά άρχισαν ομαδικές σφαγές του αρμενικού λαού στην Ανατολική Μικρά Ασία. Χαρακτηριστικό είναι το τηλεγράφημα του Ταλαάτ στις 28 Απριλίου 1915 προς τους νομάρχες των περιοχών αυτών: «Αποφασίσθηκε να τεθεί τέρμα στο ζήτημα των Αρμενίων με εκτόπισίν τους στις ερήμους και την εξόντωση αυτού του ξενικού στοιχείου». Έως το 1918 πάνω από ενάμισυ εκατομμύριο Αρμένιοι έχασαν τη ζωή τους ή αναγκάστηκαν να εκπατριστούν.

Η γενοκτονία του 1915 παρέμεινε ατιμώρητη από τη διεθνή κοινότητα, παρότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία, ως σύμμαχος των Κεντρικών Δυνάμεων, βρισκόταν στους ηττημένους του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Αδόλφος Χίτλερ τη χρησιμοποίησε ως παράδειγμα για να δικαιολογήσει το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα. «Ποιος μιλάει σήμερα για τον αφανισμό των Αρμενίων;» διερωτήθηκε το 1939.

Η Αρμενική Γενοκτονία ήταν εν γνώσει των Γερμανών, συμμάχων των Οθωμανών στον Μεγάλο Πόλεμο, οι οποίοι όμως επέβαλαν καθεστώς λογοκρισίας στην πατρίδα τους. Ο μόνος πολιτικός που προσπάθησε μάταια να καταγγείλει την εξόντωση των Αρμενίων ήταν ο σοσιαλδημοκράτης Καρλ Λίμπκνεχτ, μετέπειτα ιδρυτής του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας, στις 11 Ιανουαρίου 1916. Η ιστορική έρευνα έχει φέρει στο φως ντοκουμέντα ότι οι Γερμανοί ενθάρρυναν τους Οθωμανούς στην εξόντωση των Αρμενίων, επειδή τους θεωρούσαν προσκείμενους στους Ρώσους.

Μόλις το 2015 η Γερμανία υπαναχώρησε από τη σταθερή μέχρι τώρα άρνησή της να χρησιμοποιήσει τον όρο «γενοκτονία» για την εξόντωση των Αρμενίων από τους Οθωμανούς Τούρκους, υποκύπτοντας στις πιέσεις βουλευτών.«Η σφαγή των Αρμενίων πριν από 100 χρόνια υπήρξε γενοκτονία, το κλασικό παράδειγμα εθνοκάθαρσης, μαζικής καταστροφής και απέλασης», δήλωσε ο πρόεδρος της Γερμανίας Γιοακίμ Γκάουκ, κατά την διάρκεια επιμνημόσυνης δέησης που έγινε σε ναό του Βερολίνου στις 23 Απριλίου.

Η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ποτέ δεν παραδέχτηκε τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Υποστηρίζει ότι επρόκειτο για μία επιχείρηση καταστολής κατά εκείνων των Αρμενίων, που είχαν συνεργαστεί με τις ρωσικές δυνάμεις εισβολής στην ανατολική Τουρκία και ότι οι νεκροί δεν ξεπερνούσαν τις 300.000. Η δήλωση συγγνώμης του Τούρκου πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογκάν προς τα εγγόνια των θυμάτων στις 23 Απριλίου του 2014, ίσως να είναι το προμήνυμα αλλαγής της στάσης της Άγκυρας.

Μέχρι το 2015, 25 χώρες έχουν αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων (Αργεντινή, Βέλγιο, Καναδάς, Χιλή, Κύπρος, Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λιθουανία, Λίβανος, Ολλανδία, Πολωνία, Ρωσία, Σλοβακία, Σουηδία, Ελβετία, Ουρουγουάη, Βατικανό, Βενεζουέλα, Αρμενία, Αυστρία, Βολιβία, Τσεχία, Συρία) και διεθνείς οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) ,το Συμβούλιο της Ευρώπης και η Κοινή Αγορά του Νότου (Mercosur). Τη Γενοκτονία των Αρμενίων έχουν αναγνωρίσει, επίσης, οι 43 από τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ, τέσσερις περιοχές της Ισπανίας (Βασκωνία, Καταλονία, Βαλεαρίδες Νήσοι, Ναβάρα), η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρειος Ιρλανδία από τη Μεγάλη Βρετανία και δύο περιοχές της Αυστραλίας (Νέα Νότιος Ουαλία και Νότια Αυστραλία).

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

Οι ειδήσεις της Κατερίνης και της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ