Μενού Κλείσιμο

Ένα ανήσυχο πνεύμα: Βαγγέλης Γκέκας

Τις τελευταίες βδομάδες παρουσιάζουμε στην ΕΠΤΑ κάποια σκίτσα ενός νεαρού καλλιτέχνη, του Βαγγέλη Γκέκα. Λεπτομέρεια, ιδιαιτερότητα, μοναδικότητα. Κάποιες λέξεις που περνάνε από το μυαλό για τα συγκεκριμένα σκίτσα, για τη συγκεκριμένη καλλιτεχνική προσέγγιση, για τη συγκεκριμένη τέχνη. Ο Βαγγέλης μεγάλωσε στην Κατερίνη, σπούδασε στις Σέρρες Μηχανολόγος Μηχανικός και κατέληξε 5 χρόνια στο πολιτισμικό Λονδίνο, την καρδιά της Ευρώπης, όπως μου το χαρακτήρισε. Ένας νέος με ανησυχίες, θέλοντας να δώσει πολλά από αυτά που έμαθε τόσα χρόνια στον τόπο του και από εδώ, να ξεκινήσει και να φτάσει σε όσα περισσότερα επίπεδα μπορεί.

Πάμε να τον γνωρίσουμε καλύτερα, να μάθουμε την ιστορία που κρύβεται πίσω από την τέχνη του και να ξετυλίξουμε τις σκέψεις του.

Συνέντευξη – Παρουσίαση | Ηρώ Τζημίκα

Βαγγέλης Γκέκας

Βαγγέλη, βρεθήκαμε και φυσικά δεν θα σε αφήσω, χωρίς να μάθω όσα περισσότερα μπορώ. Μίλησέ μου για την Κατερίνη και τι θυμάσαι από τότε που ήσουν μικρότερος…

Η «σκούφια» μου κρατάει από την Κατερίνη. Ξεκάθαρα γέννημα θρέμμα Κατερινιώτης! Τα καλοκαίρια θυμάμαι να τα περνάω στην Κατερινόσκαλα κατά μήκος της Ολυμπιακής Ακτής, μέσα στα δέντρα -συγκεκριμένα κερασόδεντρα – με θέα το Βουνό και στη Γρίτσα Λιτοχώρου μέσα στην άμμο. Ο καλύτερος συνδυασμός για ένα παιδί.

Οπότε από την Κατερίνη έχεις μόνο όμορφες αναμνήσεις ως παιδί-έφηβος; Και στη συνέχεια ως φοιτητής έζησες στις Σέρρες;

Καθώς μεγαλώνεις είτε γίνεσαι gamer, είτε βρίσκεσαι στην κατηγορία των «άλλων». Εγώ είμαι από τους άλλους! (γέλια) Δεν ακούμπησα πληκτρολόγιο όσο ήμουν πιτσιρικάς. Σκέψου με θυμάμαι όλη την ώρα στο εργαστήριο του παππού μου και στην αλάνα για χτίσιμο. Μεγάλωσα μέσα στα εργαλεία και τα μηχανήματα. Μου άρεσε το χειρωνακτικό, μου άρεσε ο θόρυβος, το «κοπάνημα». Ό,τι είχε βίδες, ό,τι είχε μηχανή… Ήθελα να το ανοίξω και να δω γιατί δουλεύει κατ’ αυτόν τον τρόπο. Με ιντρίγκαρε να δω τι γίνεται πίσω από το καπάκι της μηχανής. Στη συνέχεια της ζωής μου και καθώς ήρθε η ώρα των σπουδών, πέρασα στις Σέρρες και τελείωσα Μηχανολόγος Μηχανικός. Έμεινα 5 χρόνια εκεί, όπου ήταν κι η πρώτη επαφή σε άλλη πόλη και μακριά από το σπίτι.

Το Λονδίνο και η εξέλιξη αυτή στη ζωή σου, ήρθε ακριβώς μετά τις Σέρρες; Πώς πήγες εκεί; Ποια ήταν η προτροπή;

Μετά τις Σέρρες πήγα στρατό και μετά από εκεί έφυγα στο Λονδίνο. Οκτώβρης του 2016 αν θυμάμαι καλά και πάνω-κάτω για όλα «φταίει» μια γυναίκα! (γέλια) Κι εγώ την ακολούθησα… (γέλια) Πέραν από την πλάκα, εκείνη την περίοδο δεν είχε κλείσει μια δουλειά που μιλούσα. Τότε με ήθελαν να δουλέψω ως μηχανικός σε μια κατασκευαστική εταιρεία. Δεν μπορούσαν να με πληρώσουν και για να γίνει κάτι πάνω σε αυτό, έπρεπε να βρω ένα Ευρωπαϊκό voucher. Εκείνη την περίοδο η πρώην μου ήθελε να κάνει μεταπτυχιακό στο Λονδίνο, οπότε δεν το σκέφτηκα καθόλου και εξαφανίστηκα! (γέλια) Ουσιαστικά όμως η ιδέα είχε μπει στο μυαλό μου από το καλοκαίρι.

Κι από ένα καλοκαίρι, έγινε για 5 ολόκληρα χρόνια… Πόσα διαφορετικά είναι τα πράγματα στο Λονδίνο;

Τρελή εμπειρία, δεν θα το αρνηθώ. Για εμένα το Λονδίνο είναι η πρωτεύουσα της Ευρώπης. Τον κόσμο που έχει και τον κόσμο που θα δεις, δύσκολο να τον δεις κάπου αλλού. Ούτε στο Βερολίνο που λένε τώρα τελευταία, ούτε στην Ισπανία. Ούτε καν στην Αμερική. Κάθε καρυδιάς καρύδι περνάει από εκεί. Πολλές προσωπικότητες, πολλοί χαρακτήρες. Δεν σκεφτόμουν ποτέ ότι θα ζούσα τέτοιες καταστάσεις και ήταν ένα τεράστιο σχολείο. Ολοκληρώθηκα και έφτιαξα χαρακτήρα. Δεν ήξερα ότι τα έχω κι αυτά μέσα μου. Δεν ήξερα ότι όντως σκέφτομαι έτσι κι ότι μπορώ να κάνω κάτι διαφορετικό.

Δυστυχώς αυτό ισχύει και πόσο μάλλον όταν κάποιος κατάγεται κι από μία μικρή πόλη. Δεν μπορεί να δει αρκετά πράγματα και να ζήσει καταστάσεις, εάν δεν ταξιδέψει…

Όντας από μια μικρή πόλη δεν έχεις περιθώριο να κάνεις κινήσεις ανάπτυξης του μέσα σου, του εαυτού σου. Να φύγεις ένα βήμα παραπέρα από το πιο «κλειστόμυαλο».  Εκεί έμαθα να μη με απασχολεί το τι θα πει ο κόσμος, πώς θα κάνω κάτι ή γιατί θα το κάνω και πώς θα αντιμετωπιστεί η όποια ιδέα έχω. Οπότε πριν το Λονδίνο δεν είχα σίγουρα τον τρόπο να το περάσω σε μια πόλη όπως η Κατερίνη. Τώρα πιστεύω ότι το έχω βρει.

Πότε ανακάλυψες ότι σκιτσάρεις; Στο Λονδίνο;

Ήξερα από πιο παλιά ότι μπορώ να σκιτσάρω. Στο Λονδίνο το ανέπτυξα παραπάνω. Πιο μικρός είχα κάνει μαθήματα τα καλοκαίρια. Πολύ απλά, αλλά διδάχθηκα πράγματα στο σχέδιο και στο λάδι. Έκανα μαθήματα τότε με τον κ. Σταθακόπουλο. Αλλά τη λέξη «μπορώ» δίπλα στο σκιτσάρω την ανακάλυψα στο στρατό!

Είχες χρόνο τότε;

Κι όμως! Ήταν ο χρόνος της βαρεμάρας! Τότε ήμουν τεχνίτης τροχοφόρων σε συνεργείο που διορθώναμε τα τζιπάκια, τις καναδέζες κτλ. Υπήρχαν και κενές ώρες και σκεφτόμουν πώς θα τις γεμίσω. Στρατό υπηρέτησα και στη Ρόδο, πολύ μακριά από το σπίτι μου, οπότε δεν υπήρχε η επιλογή βγαίνω από το στρατόπεδο και πετάγομαι σπίτι. Το στρατόπεδο κιόλας ήταν πολύ γαλήνιο, έξω από τον κόσμο, μέσα στη φύση κι όντως υπήρχε ηρεμία εκεί μέσα. Απλά καθόμουν και καθώς έπαιζα με το στυλό, έχοντάς τον στα δάχτυλα, ξαφνικά έκανα ένα τετραγωνάκι, μετά ακολούθησε ένα τριγωνάκι, ένας ρόμβος κι ένα λουλούδι… Όταν τράβηξα τα μάτια μου από το χαρτί, γιατί σκίτσαρα από κοντά και το είδα καλύτερα, μου άρεσε το αποτέλεσμα. Εκεί ήταν το πρώτο δυνατό κλικ! Σκέψου, ότι εκείνη την περίοδο, εμφανίστηκαν κι οι πρώτες πρωτεύουσες που σχεδίασα.

Πώς σου ήρθε η έμπνευση γι’αυτό; Έχουν αρκετή λεπτομέρεια…

Πήρα αυτό το κλικ που έγινε στο στρατό και το πήγα Λονδίνο. Όπως σου είπα εκεί το ανέπτυξα κιόλας και το σκίτσο και εμένα. Είδα κόσμο, γνώρισα κόσμο, έκανα ταξίδια. Ο καθένας μου μιλούσε για την πρωτεύουσα της χώρας του και τότε είπα ότι θα κάτσω να σχεδιάσω πρωτεύουσες! Έπειτα από αυτό άφησα τον εαυτό μου ελεύθερο τελείως και ό,τι ενδιαφέρον υπήρχε το άφηνα να έρχεται κι αυτό μέσα μου. Μόλις γυρνούσα σπίτι, αυτό που είχα δει και είχε μεγάλο ενδιαφέρον για εμένα, έπρεπε να αποτυπωθεί στο χαρτί, γιατί ήθελα να το ξαναδώ! Όπως η φιγούρα του «Σιντάρτα» που την εμπνεύστηκα από το μυθιστόρημα του Έρμαν Έσσε, η οποία με ακούμπησε αρκετά. Ό,τι με «ερεθίζει» θέλω να το βγάζω προς τα έξω με το δικό μου τρόπο. Οπότε τα περισσότερα από όσα ζωγραφίζω με ζωντανεύουν και με κρατάνε «έκπληκτο». Επίσης έχω επηρεαστεί κι από τους Mc Escher, Bridget Riley και Γιάννη Γαΐτη.

Υπάρχουν και πιο προσωπικά σκίτσα σου; Που να βγαίνουν από πιο προσωπικά συναισθήματα-βιώματα;

Σίγουρα. Είχα την ανάγκη να κάτσω και να δημιουργήσω. Το Λονδίνο όσο μεγάλη πόλη κι αν είναι, είτε σε έκταση, είτε σε κόσμο, νιώθεις μόνος. Κυρίως στην αρχή. Δεν έχεις χώρο, δεν έχεις φίλους όπως έχεις στην Κατερίνη. Εδώ μόλις βγεις από το σπίτι σου θα πετύχεις έναν γνωστό. Ένιωθα εγκλωβισμός κι ήθελα να το εξωτερικεύσω. Ένιωθα ότι ήθελα να φωνάξω, να τρέξω. Οπότε έπαιρνα το χαρτί σε τέτοιες περιπτώσεις και άφηνα το πενάκι να πηγαίνει… Κάποια από αυτά τα σχέδια, μού έβγαζαν κάτι φιλικό, κάτι πιο «εγώ», αλλά ήταν αφηρημένο. Παρόλα αυτά ένιωθα ότι το ήξερα και μου έβγαιναν ιστορίες μέσα από αυτά. Ήθελα να τους δώσω μια ιστορία εκτός από σχήμα. Συγκεκριμένα έχω ένα σκίτσο – tribal – που έχει τον τίτλο «Οικογένεια». Ήταν τα πρώτα χρόνια που ήμουν στο Λονδίνο και είχα να τους δω όλους πάνω από χρόνο… Σε αυτό υπάρχουν σχέδια τα οποία μεταφράζονται ως πατέρας, μητέρα, παιδί, το κατοικίδιο της οικογένειας, το connection της οικογένειας. Τα πιο προσωπικά, ουσιαστικά, μου βγήκαν από το πουθενά…

Οπότε κάποιες φορές ξέρεις τι θέλεις να ζωγραφίσεις και κάποιες φορές απλά έβγαιναν από μόνα τους! Ακούγεται αρκετά ενδιαφέρον και δεν φαίνεται τόσο απλό…

Ήταν ο αναστεναγμός που έβγαινε από μέσα μου. Κάτι έλειπε και έβγαινε στο χαρτί. Ακόμα ένας λόγος που αγαπάω το σκίτσο, είναι επειδή είμαι υπερκινητικό άτομο και δεν μπορώ να κάτσω σε μία καρέκλα εύκολα, θέλω να γίνονται πράγματα κι αυτό περνούσε σε έναν καθησυχασμό… Γι’αυτό και κάνω τόση λεπτομέρεια. Όλη την ένταση την στοχεύω σε ένα πολύ μικρό σημείο πάνω στο χαρτί. Μπορώ να κάτσω με τις ώρες με σκυφτό κεφάλι στα 20 εκατοστά από αυτό. Σκέψου παλιότερα άκουγα κάτι μηδαμινό και γυρνούσα να δω τι έγινε. Τώρα εάν κάτσω και σκιτσάρω και «χαμός» να γίνεται δίπλα μου, δεν θα δώσω σημασία! Δεν με ενοχλεί κι εκεί είδα μία άλλη πτυχή του εαυτού μου, που με εντυπωσίασε και δεν το ήξερα. Δηλαδή ότι υπάρχει κι αυτός ο Βαγγέλης.

Στο Λονδίνο παρακολούθησες μαθήματα;

Δεν το έψαξα με μαθήματα, αλλά πήγα σε πάρα πολλές γκαλερί. Πήγαινε σε περιοχές που είχαν κάτι πιο artistic, για να πάρω ερεθίσματα. Το Λονδίνο είναι πανέμορφο, έχει συνοικίες με ίδια σπίτια που είναι ένα μοτίβο που απλά επαναλαμβάνεται. Μακάρι να ήσουν στο μυαλό μου για να το δεις αυτό που θέλω να σου περιγράψω. Μου έβγαζε μια σιγουριά. Όλα «to the point». Όλα στημένα μέχρι και το εκατοστό. Όμορφα, στρωμένα, καθαρά. Αυτό μου έβγαλε πολλά patterns πάνω στα σχέδιά μου, το «επαναλαμβανόμενο». Στο Λονδίνο ξεκίνησα να κάνω και τις γραμμούλες. Αυτό ήταν κι ένα challenge που είχα βάλει στον εαυτό μου. Ήθελα να προσπαθήσω να κάνω την τέλεια γραμμή.

Είναι πιο δύσκολο αυτό;

Ναι. Όταν πέρασα στο επόμενο στάδιο, το γραμμικό, ήταν ότι έπρεπε να βγάλω μια σκιά, ένα κύμα (που υπάρχει μέσα στα σχέδια) ότι είναι γραμμή, είναι ριγέ, αλλά βγάζει έναν αέρα, έναν στροβιλισμό. Αυτό είναι όντως δύσκολο να γίνει. Τουλάχιστον όσο έχω δει… Κάποια στιγμή δεν μου βγήκε και δεν κατάλαβα ότι έπαιρνα καμπύλη. Όμως αυτή η καμπύλη μου έβγαζε το κύμα που έψαχνα. Έτσι βγήκε κάτι σωστό από ένα λάθος. Κάτι όμορφο από ένα λάθος! Κάτι παίζει εδώ… Κι από εκεί που έκανα μόνο λεπτομέρεια πρόσθεσα ακόμα ένα στοιχείο στα έργα μου, δεν ήταν πλέον η λεπτομέρεια, αλλά το γραμμικό.

Εδώ στην Κατερίνη από τη στιγμή που γύρισες σου δημιουργείται έμπνευση;

Η αλήθεια είναι ότι από τη στιγμή που γύρισα, δεν ασχολήθηκα τόσο με το σκίτσο, αλλά με την κατασκευή. Όπως δεν έχω ασχοληθεί και με τα χρώματα. Ό,τι κι αν έχω κάνει σε αυτό ήταν ελάχιστο. Δεν μου έβγαινε συνδυασμός, ήταν όλα ασπρόμαυρα, γιατί μου «καθόταν» καλύτερα στο μάτι, ήταν πιο σίγουρο. Είχα κάνει focus περισσότερο στον σχεδιασμό, παρά στον χρωματισμό. Ερχόμενος, λοιπόν, Κατερίνη είδα χρώματα κι είδα το βασικότερο, ήλιο! Κι ο ήλιος όλα τα ζωντανεύει, όπως ζωντανεύει τα μάτια από αυτόν που κάθετε απέναντί σου, έτσι ζωντανεύει κι όλα τα χρώματα. Άλλο συναίσθημα και θα σε περάσω στις κορνίζες!

Κάτι άκουσα, λοιπόν, για τις κορνίζες που φέρουν το όνομα «Funky Frames», σωστά; Μίλησέ μου για αυτές και την έμπνευσή τους από τον ήλιο σε συνδυασμό με τα χρώματα…

Πολύ σωστά! Αυτό το project είναι όντως οι Funky κορνίζες κι είναι αυτό που σου έλεγα, ότι τόλμησα να πειραματιστώ με τα χρώματα σε συνδυασμό με τη φύση. Είναι κορνίζες οι οποίες έχουν μέσα ένα δοκίμιο, είτε λαχανικό, είτε ξηρό καρπό, είτε φρούτο, γιατί όπως αναφέραμε και στην αρχή, μεγάλωσα σε κήπο και μέσα στα δέντρα. Θυμάμαι ότι στον κήπο μας είχα έναν άνηθο κοντά στο 1,5 μέτρο κι εγώ ήμουν 1 μέτρο! Είχα καρεκλάκι μέσα στα φυτά (γέλια) Οπότε τώρα, ερχόμενος εδώ, βλέποντας ξανά τη ζωντάνια, το φως του ήλιου και τη φύση, το είχα μέσα μου και περίμενε να βγει την κατάλληλη στιγμή. Όταν δηλαδή γύρισα πίσω. Θυμάται το μυαλό… Έρχεται μια νοσταλγία. Πάντως για πρώτη επαφή με τα χρώματα βγήκε πολύ όμορφα αυτό που ήθελα να πετύχω. Σαν κατασκευή είναι φύλλο ξύλου, το οποίο το παίρνω σε 2,20 x 1,20, κόβεται σε λωρίδες για να κάνω την κορνίζα, βάζω την πλάτη του από πίσω και μέσα, το δοκίμιο είναι από αλαβαστρίτη λίθο! Είναι σαν τον γύψο. Έχει ωραία μορφή, γιατί παίρνω το καλούπι από αληθινή πιπεριά, από αληθινό αβοκάντο, από αληθινούς ξηρούς καρπούς, μέσα σε σιλικόνη, γίνεται χυτό και βγαίνει ακριβώς πανομοιότυπο. Σαν να είναι ίδιο με το πρωτότυπο. Θέλεις απλά να το τσιμπήσεις από το κάδρο! (γέλια) Μυρίζει πιπεριά, μυρίζει καλοκαίρι. Επειδή τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα περνάμε όλοι μας ζόρικα, αυτό το κομμάτι είναι μία λεπτομέρεια που θα σε κάνει να την κοιτάς, ξανά και ξανά. Έχει πάνω του 3 με 4 χρώματα κι αυτόν τον συνδυασμό χρωμάτων, τον πήρα από τους συνδυασμούς του Andy Warhol, όταν είδα από κοντά την γκαλερί του στο Λονδίνο και συγκεκριμένα στο Tate Museum.

Πόσο δύσκολο είναι, για τη δική μας τη γενιά, αλλά και για τις νεότερες από εμάς, να κάνουν πράγματα στην Κατερίνη, λόγω και της όλης κατάστασης της οποίας ζούμε τα τελευταία χρόνια με την πανδημία; Υπάρχει χώρος για καλλιτέχνες ή πρέπει να κατέβουν σε μεγαλύτερες πόλεις;

Δεν μπορώ να πω ότι στο Λονδίνο είναι πιο εύκολα. Υπάρχει εκεί τεράστια πληθώρα καλλιτεχνών. Όμως ακόμα και στην Κατερίνη να είσαι, κάνε αυτό που σου αρέσει. Μην το αφήσεις. Κι αυτό που σου λέω τώρα, παλιότερα δεν το πίστευα. Κάτσε στο δωμάτιο σου, στο χώρο σου και κάνε αυτό που πραγματικά αγαπάς. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να το δει κάποιος. Κάνε το για να το δεις εσύ. Όταν το δεις τότε θα πεις ότι πρέπει να το δει και κάποιος άλλος. Είναι δύσκολο να βρεις κάτι που σου ταιριάζει εδώ η αλήθεια είναι αυτή, έναν χώρο που θα νιώθεις ο εαυτός σου και θα βρεις παράλληλα κι άλλους με τα ίδια ενδιαφέροντα και να ανταλλάξεις απόψεις. Έναν κύκλος καλλιτεχνών ας πούμε…  Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Πλέον εγώ αυτό που κάνω, είναι ότι αναφέρω τι κάνω και με τι ασχολούμαι. Το επικοινωνώ και με αυτό τον τρόπο, βρήκα άτομα και βρήκα την ελπίδα ότι εάν μαζευτούμε όλοι εμάς, μπορούμε να κάνουμε και κάτι. Υπάρχει μέλλον. Δεν είναι κανένας μόνος και δεν είναι ακατόρθωτο.

Αγαπάς την Κατερίνη; και θα ήθελα να μάθω εάν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος που γύρισες πίσω…

Την αγαπάω την Κατερίνη και το νομό μας λίγο παραπάνω, γιατί είναι ένας νομός που συνδυάζει τα πάντα. Δεν έχουμε να ζηλέψουμε κάτι το οποίο δεν υπάρχει σε εμάς ή υπάρχει κάπου αλλού. Συνδυάζουμε τη ψηλότερη κορφή του βουνού μέχρι και το χαοτικό βάθος της θάλασσας. Παλιότερα, όταν με ρωτούσαν από πού είμαι, έλεγα από τον Όλυμπο! (γέλια) Έκλεισε ο κύκλος στο Λονδίνο γι’αυτό γύρισα. Μου έλειψε επίσης η ανθρωπιά κι ο καθαρός αέρας που υπάρχει εδώ, συγκριτικά πάντα με εκεί. Στο Λονδίνο πήγαινα στη δουλειά με το ποδήλατο και ανέπνεα καυσαέριο κάθε μέρα. Αυτό ήταν κάτι που με «χάλασε» πάρα πολύ. Είμαστε ζωντανοί οργανισμοί, όχι ρομπότ. Έχει δει μεγάλες πόλεις, δεν μου λείπει κάτι πλέον. Οπότε ο λόγος που γύρισα, είναι ότι μου έλειψε να νιώθω πιο «καθαρός», πιο άνετος και με μια πιο «ανοιχτή καρδιά».

Και για το τέλος της συζήτησής μας, θα ήθελα να μάθω αν πιστεύεις στην τύχη;

Άμα έχεις τύχη, διάβαινε, λένε! (γέλια) Πιστεύω, ναι και δεν την αφήνω κιόλας να φύγει. Ευκαιρίες δεν πετάω και πάντα τις κυνηγάω.

Οι ειδήσεις της Πιερίας με ένα κλικ.