Μενού Κλείσιμο

Covid 19 – Πώς επιτήδειοι «ψαρεύουν» θύματα! Τι συμβουλεύει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Η πανδημία της νόσου του κορωνοϊού – COVID 19 επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητά μας, την οικονομία, τη δημόσια υγεία, τις μεταφορές και τα δίκτυα επικοινωνίας. Δυστυχώς, όπως και στην περίπτωση άλλων φυσικών καταστροφών (πλημμύρες, τυφώνες, δασικές πυρκαγιές, σεισμοί), ο  κορωνοϊός έχει και μία ακόμα πολύ επικίνδυνη συνέπεια: δημιουργεί πρόσφορο έδαφος και «ευκαιρίες» για απάτες

Σε διεθνές επίπεδο έχουν ήδη καταγραφεί πολυάριθμα σχήματα και πρακτικές απάτης που εκμεταλλεύονται τον φόβο και την ανασφάλεια των ανθρώπων για τον κορωνοϊό. Στη χώρα μας καταγράφονται ήδη κρούσματα και απόπειρες εξαπάτησης πολιτών, σε διάφορες περιοχές την επικράτειας.

Για την ευαισθητοποίηση και κυρίως την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τις συνηθέστερες πρακτικές εξαπάτησης η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, παρέχει (μέσω εντύπου που εξέδωσε) απλές (και κατανοητές) οδηγίες για την προστασία τους από παράνομες ενέργειες, ώστε να προστατευθούν από επιτήδειους και απόπειρες εξαπάτησης.

Η πρώτη κατηγορία περιστατικών απάτης αφορά σε επιτήδειους που προσεγγίζουν πολίτες, κυρίως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, και με διάφορα τεχνάσματα και προσχήματα αποπειρώνται να εισέλθουν στην οικία τους και να τους αποσπάσουν χρηματικά ποσά ή να αφαιρέσουν τιμαλφή και λοιπά αντικείμενα αξίας. Οι ασυνείδητοι επιτήδειοι πολλές φορές ισχυρίζονται ότι δήθεν εκπροσωπούν  δημόσιους φορείς (για  παράδειγμα το Υπουργείο Υγείας,  τον Ε.Ο.Δ.Υ., Υγειονομικές Υπηρεσίες Ο.Τ.Α. κ.ά.) και ότι επισκέπτονται τους πολίτες πόρτα-πόρτα για να τους ενημερώσουν σχετικά με τα μέτρα προστασίας για τον COVID-19 ή να απολυμάνουν δωρεάν την  οικία τους.  Επίσης,  οι επίδοξοι απατεώνες μπορεί να ισχυριστούν ότι κάποιο οικείο πρόσωπο του υποψήφιου θύματός τους εισήχθη εσπευσμένα στο  νοσοκομείο λόγω κορωνοϊού και χρειάζεται επειγόντως χρήματα για να καλύψει τα έξοδα νοσηλείας του. Ένα ακόμα πιθανό σενάριο περιλαμβάνει τον ψευδή ισχυρισμό ότι  εκπροσωπούν οργανώσεις που συγκεντρώνουν δωρεές ή κάνουν έρανο για την ενίσχυση του συστήματος δημόσιας υγείας και την αγορά εξοπλισμού για τα νοσοκομεία.

Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία πρακτικών και τεχνασμάτων εξαπάτησης εκμεταλλεύεται την ανωνυμία και την απόσταση που εξασφαλίζουν οι νέες τεχνολογίες, όπως το διαδίκτυο, οι εφαρμογές για ηλεκτρονικές  κινητές συσκευές, τα ηλεκτρονικά καταστήματα και οι ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές. Τα περιστατικά απάτης διεθνώς υποδηλώνουν ότι οι απατεώνες θεωρούν πιο εύκολη τη χειραγώγηση και την εξαπάτηση ενός ανθρώπου μέσω διαδικτύου, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στους προσωπικούς κωδικούς του (πρακτική που είναι γνωστή ως social engineering με τη χρήση phishing e-mails και παρόμοιων μεθόδων) από την ανάπτυξη ειδικών προγραμμάτων και λογισμικού για την πραγματοποίηση κυβερνοεπιθέσεων.

Βασική τυπολογία πρακτικών εξαπάτησης με πρόσχημα την κρίση του COVID-19

Θεραπεία (Treatment scams): Οι απατεώνες προσφέρουν ψεύτικες θεραπείες, εμβόλια και ιατρικές συμβουλές σχετικά με μη δοκιμασμένες θεραπείες για τον COVID-19.

Πάροχοι υπηρεσιών υγείας (Health provider scams): Οι απατεώνες επικοινωνούν με τηλεφωνικά και ηλεκτρονικά μηνύματα, προσποιούμενοι ότι είναι εκπρόσωποι δημόσιων φορέων (Υπουργείο Υγείας, Ε.Ο.Δ.Υ. κ.α.) ή / και επαγγελματίες υγείας (γιατροί, νοσηλευτές, επόπτες υγείας κ.ά.) που νοσηλεύουν έναν φίλο ή συγγενή για τον COVID-19 και απαιτούν πληρωμή για την περίθαλψή του.

Έρανοι / Φιλανθρωπίες (Charity scams): Οι απατεώνες ζητούν δωρεές για άτομα, ομάδες και περιοχές που έχουν πληγεί από τον COVID-19 ή για να χρηματοδοτήσουν την ιατρική έρευνα για το εμβόλιο, την αγορά ιατρικού εξοπλισμού κ.ά.

Ηλεκτρονικό «ψάρεμα» (e-Phishing scams): Οι απατεώνες εμφανίζονται ως δήθεν εκπρόσωποι εθνικών και παγκόσμιων υγειονομικών Αρχών, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), αποστέλλοντας μηνύματα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing e-mails) που αποσκοπούν στο να παρασύρουν τους παραλήπτες στο «κατέβασμα» κακόβουλου λογισμικού, προκειμένου να υποκλέψουν προσωπικά στοιχεία ταυτοποίησης και τραπεζικές πληροφορίες.

Εφαρμογές Κινητών / Tablets (App scams): Οι απατεώνες επίσης δημιουργούν και χειραγωγούν εφαρμογές για κινητά που έχουν σχεδιαστεί για την παρακολούθηση της εξάπλωσης του COVID-19 προκειμένου να παρασύρουν τους χρήστες να κατεβάσουν κακόβουλο λογισμικό που θέτει σε κίνδυνο τις συσκευές και τις προσωπικές πληροφορίες τους.

Προμήθεια (Supply scams): Οι απατεώνες δημιουργούν ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα, ιστότοπους, λογαριασμούς μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,  μέσω των οποίων ισχυρίζονται ότι πωλούν ιατρικά προϊόντα που στην παρούσα φάση βρίσκονται σε μεγάλη ζήτηση, όπως χειρουργικές μάσκες. Όταν οι καταναλωτές επιχειρούν να αγοράσουν προμήθειες μέσω αυτών των καναλιών, οι απατεώνες εισπράττουν τα χρήματα και δεν παρέχουν ποτέ τις υποσχεθείσες προμήθειες ή παραδίδουν ελαττωματικά ή μη ανταποκρινόμενα στις διαφημιζόμενες ιδιότητες προϊόντα. Σε αυτές τις περιπτώσεις εκτός από την οικονομική ζημία ενδέχεται τα προϊόντα αυτά να είναι και επιβλαβή για την υγεία των καταναλωτών.

Συμβουλές προστασίας από πρακτικές εξαπάτησης με πρόσχημα τον COVID-19

  1. Απάτη με άμεση προσωπική επαφή

-Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με άτομα που επιχειρούν να εισέλθουν στην οικία σας δηλώνοντας ότι εκπροσωπούν δημόσιους φορείς που ασχολούνται με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού.

-Μην πείθεστε εύκολα από άτομα, τα οποία σας «πλησιάζουν» ως γνωστοί συγγενικών – φιλικών προσώπων που δήθεν νοσούν από κορωνοϊό και ζητούν τη βοήθειά σας.

-Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να σας πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας εισαγωγής συγγενικού – φιλικού προσώπου για νοσηλεία λόγω κορωνοϊού. Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά. Για τους ίδιους λόγους να μην ενδίδετε σε προτροπές για συνάντηση (ραντεβού κ.λπ.).

-Εφόσον άγνωστο άτομο εισέλθει στην οικία σας με οποιαδήποτε πρόφαση (π.χ. διεξαγωγή έρευνας για τον κορωνοϊό, πώληση σχετικού προϊόντος κ.α.), να μην επιτρέπετε να μεταβαίνει σε άλλους χώρους του σπιτιού σας, πέραν αυτών που χρειάζεται και ποτέ να μην χάνετε την οπτική επαφή μαζί του.

-Στην περίπτωση αυτή, να προσέχετε τα προσωπικά σας αντικείμενα (τσάντες, πορτοφόλια, κινητά, φορητούς υπολογιστές,  tablets κ.ά.), προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αφαίρεσής τους με τη μέθοδο της απασχόλησης.

-Στις περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού  –  συγγενικού σας προσώπου, να επιδιώκετε πάντα οι ίδιοι να επικοινωνείτε τηλεφωνικά με το γνωστό – συγγενικό σας πρόσωπο ή κάποιον οικείο του / της, προς επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται. Η επικοινωνία να γίνεται με δικό σας τηλέφωνο και κατόπιν δικής σας πρωτοβουλίας και να μην δέχεστε να μιλάτε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.

-Σε κάθε περίπτωση, να δηλώνετε ότι δεν πρόκειται να παραδώσετε χρήματα, εάν δεν έρθετε σε επαφή με τους γνωστούς – συγγενείς σας και δεν επαληθεύσετε τι πραγματικά συμβαίνει.

-Να μην δέχεστε σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να σας οδηγήσουν σε Πιστωτικό Κατάστημα (Τράπεζα) ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού.

-Να μην προβαίνετε εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων, τα οποία σας προτείνονται από άγνωστα άτομα με την υπόσχεση ότι θα σας προστατεύσουν ή θα σας θεραπεύσουν από τον κορωνοϊό

-Να έχετε πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης και για να επαληθεύσετε τους ισχυρισμούς άγνωστων σε εσάς ατόμων (Ε.Ο.Δ.Υ., Αστυνομία, Πυροσβεστική, στενοί συγγενείς κ.ά.).

-Προσπαθήστε να συγκρατήσετε τα χαρακτηριστικά των δραστών, καθώς και τα οχήματα με τα οποία κινούνται (αριθμό κυκλοφορίας, μάρκα οχήματος, χρώμα κ.λπ.), για να βοηθήσετε το έργο των διωκτικών Αρχών.

  1. Απάτη μέσω νέων τεχνολογιών

-Επαληθεύστε τα στοιχεία, την έδρα και τη φήμη της εταιρείας / προσώπου που προσφέρει τα αγαθά ή τις

-Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με πολύ δελεαστικές προσφορές που υπόσχονται να σας αποστείλουν αγαθά, για τα οποία μάλιστα δεν υπάρχει μεγάλη διαθεσιμότητα στην αγορά (χειρουργικές μάσκες, αντισηπτικά κ.ά.), σε πολύ καλές τιμές ή διαφημίζουν φαρμακευτικά προϊόντα που θωρακίζουν ή / και θεραπεύουν

-Να είστε σε εγρήγορση για τον εντοπισμό ψεύτικων ιστότοπων δεδομένου ότι οι εγκληματίες συχνά χρησιμοποιούν μια διεύθυνση ιστού που μοιάζει σχεδόν με τη νόμιμη διεύθυνση, π.χ. “Abc.org” αντί για “abc.com”.

-Επαληθεύστε προσωπικά ότι ο ιστότοπος ή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προέρχεται πραγματικά από τον Οργανισμό που φαίνεται με την πρώτη ματιά. Για παράδειγμα, ο Παγκόσμιος  Οργανισμός Υγείας συστήνει να επαληθεύετε τον αποστολέα ελέγχοντας τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: ένα επίσημο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του Π.Ο.Υ. θα αποσταλεί μόνο από μια  διεύθυνση που τελειώνει σε @who.int.

-Οι χρήστες του διαδικτύου καλούνται να ασφαλίζουν το wifi του σπιτιού τους, να ασφαλίζουν όλες τις συσκευές τους με κωδικούς, PIN ή βιομετρικά στοιχεία (αποτύπωμα ή αναγνώριση προσώπου), να εγκαθιστούν λογισμικό προστασίας από ιούς, να ενημερώνουν το λογισμικό που χρησιμοποιούν, να βάζουν ισχυρούς και διαφορετικούς ανά εφαρμογή κωδικούς πρόσβασης (passwords), να τηρούν αντίγραφα ασφαλείας σε εξωτερικά αποθηκευτικά μέσα, μη συνδεδεμένα με τις συσκευές, να ελέγχουν τις ρυθμίσεις απορρήτου των λογαριασμών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τα δικαιώματα των εφαρμογών που είναι εγκατεστημένες στις συσκευές τους διαγράφοντας όποιες δεν χρησιμοποιούντα

Οι ειδήσεις της Κατερίνης και της Πιερίας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ