Πτυχιούχος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΑΠΘ.

Κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στις Αγγλικές και Αμερικανικές Σπουδές.

Πριν 19 χρόνια και συγκεκριμένα στις 12 Σεπτεμβρίου του 2002 ο μεγάλος κριτικός κινηματογράφου Roger Ebert εξέδωσε την συνέντευξη που πήρε από τον Hayao Miyazaki του Studio Ghibli, ένα χρόνο μετά την τεράστια εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία που ήταν το Spirited Away. Αν μη τι άλλο η συγκεκριμένη συνέντευξη έμεινε στην ιστορία. Και έμεινε κυρίως γιατί ο Miyazaki μπόρεσε να εξηγήσει με απόλυτη σαφήνεια το σκεπτικό πίσω από κάποιες κινηματογραφικές του επιλογές, γεγονός που τράβηξε το ενδιαφέρον του σινεφίλ κόσμου.

Στη συνέντευξη ο Ebert του είπε πως λατρεύει την “αχρείαστη” και “ανώφελη” κίνηση στις ταινίες του. Αντί δηλαδή κάθε κίνηση να υπαγορεύεται από την πλοκή της ταινίας, στις ταινίες του Ghibli και κυρίως του Miyazaki, βλέπουμε τους χαρακτήρες πολλές φορές απλά να κοντοστέκονται για λίγο, να αναστενάζουν, να σκέφτονται, να παρατηρούν ένα κινούμενο ρυάκι, κτλ. Δεν εξελίσσεται η πλοκή, οι σκηνές είναι εκεί από μόνες τους, αποκομμένες από την δράση.

Ο Miyazaki απάντησε πως στα Ιαπωνικά υπάρχει ολόκληρη λέξη για αυτό που περιγράφει ο Ebert: ma, δηλαδή κενό, έλλειψη. Σηκώνει τα χέρια του και χτυπάει τέσσερα παλαμάκια. «Ο χρόνος ανάμεσα στα παλαμάκια μου είναι ma. Το να έχεις ασταμάτητη δράση χωρίς ανάσα είναι απλά φλυαρία. Αν όμως σταθείς ένα λεπτό τότε η ανάπτυξη της έντασης στην ταινία μπορεί να φτάσει σε μεγαλύτερα, πιο βαθιά επίπεδα. Αν έχεις συνεχή ένταση απλά μουδιάζεις.» Μετά από προτροπή του Ebert να εξηγήσει λίγο παραπάνω το σκεπτικό του είπε πως όσοι φτιάχνουν ταινίες συνήθως φοβούνται τη σιωπή και θέλουν να την εξαφανίσουν. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η διαρκής δράση, αλλά τα υποκείμενα συναισθήματα που δεν σταματάνε ποτέ. Αυτός ήταν πάντα ο μεγάλος στόχος του Studio Ghibli, να «χαλαρώσουν» λίγο τα πράγματα αντί να βομβαρδίσουν τον κόσμο με θόρυβο και αναστάτωση.

Ο Ebert που ήταν πάντα γεμάτος από πολλές επιρροές έξω από το δυτικό τρόπο σκέψης μπόρεσε να διακρίνει τη δύναμη των «κενών χρόνων». Ένα μεγάλο ποσοστό όμως όσων «ανήκουν» στην δυτική κουλτούρα, στην οποία οι επίδοξοι συγγραφείς μαθαίνουν πως κάθε σκηνή που δεν κουνάει την πλοκή ή δεν εξελίσσει τον χαρακτήρα είναι αχρείαστη, τα καρέ του γεροHayao σίγουρα θα φαίνονται εκτός τόπου και χρόνου και περίεργα. Και όχι μόνο αυτό. Παρερμηνεύονται επίσης.

Τις προάλλες παρατήρησα στο twitter πως ένας κειμενογράφος χρησιμοποιούσε τον όρο “Ghiblicore” για να μιλήσει για φανταστικές ιστορίες χωρίς conflict (μτφ. σύγκρουση, διαμάχη). Σαν να λέει δηλαδή πως οι ταινίες του Ghibli είναι παραμύθια χωρίς τον δράκο, ένα τίποτα, ένα απλό αισθητικό αποτέλεσμα από το οποίο δεν εξάγονται ηθικά συμπεράσματα, δεν προάγεται η κριτική σκέψη, δεν έχουν βαρυσήμαντη ιστορία. Το γεγονός ότι το αποτέλεσμα της αφηγηματικής σύγκρουσης δε μεταφράζεται σε δράση αλλά σε κενές στιγμές όπου ο χαρακτήρας δίνει χρόνο στον ίδιο και στο κοινό να αναμασήσει και να συλλογιστεί τη βαρύτητα των όσων έγιναν έδωσαν την εντύπωση στον συγκεκριμένο κριτικό πως πρόκειται για ιστορίες χωρίς σύγκρουση.

Θα μου πει κάποιος «Μα που ακριβώς υπάρχει αφηγηματική σύγκρουση στο My Neighbour Totoro; Είναι ένα απλό παραμυθάκι που κυλάει απρόσκοπτα.» Σίγουρα, φαινομενικά η πιο «χαζοχαρούμενη» ταινία του Studio Ghibli δεν έχει καμιά σύγκρουση. Φαινομενικά όμως. Όχι στην ουσία της. Η ταινία δεν σου πετάει τη σύγκρουση στα μούτρα. Να θυμίσω πως η μητέρα των κοριτσιών είναι στο νοσοκομείο και δεν ξέρουν για ποιο λόγο. Και κάπως έτσι η ταινία μπορεί να μεταμορφωθεί από απλό γλυκό παραμυθάκι-γιορτή της παιδικής ηλικίας σε μια εξερεύνηση του πώς θα ήταν αν η φαντασία που χρησιμοποιεί ένα παιδί για να ξεφύγει από την πραγματικότητα του συναισθηματικού τραύματος και της θλίψης λόγω της απουσίας της μητέρας του ήταν αληθινή.

Αργότερα μου ήρθε στο μυαλό ένα βιντεοπαιχνίδι που για μένα χρησιμοποίησε το κενό διάστημα άριστα παρά το γεγονός πως το αφηγηματικό του μήνυμα «έχανε» σε δύναμη λόγω της παραφωνίας με το gameplay του, το The Last of Us Part II. Το franchise ήταν πάντα δυνατό σε τέτοιες σκηνές. Στο πρώτο Last of Us υπήρχε μια από τις πιο ουσιαστικές σκηνές «κενού διαστήματος», αυτή όπου ο Joel και η Ellie παρακολουθούσαν τις καμηλοπαρδάλεις. Σε εκείνη τη σκηνή (όπως εξήγησε και ο level designer της Naughty Dog, Peter Field) ο Joel καταλαβαίνει πόσο έχει επηρεάσει το ταξίδι την Ellie, αλλά και πόσο αποφασισμένη είναι να συνεχίσει.

Στο Part II όμως υπάρχει μια σκηνή downtime που είναι για σεμινάριο γιατί είναι μεγάλη, χαρακτηρίζεται από μεγάλη διαδραστικότητα και χτίζει πάνω σ’ αυτά που ήδη ξέρουμε για τους χαρακτήρες από το πρώτο παιχνίδι. Μιλάω για το flashback όπου ο Joel πήγε την Ellie σε ένα εγκαταλελειμμένο μουσείο φυσικής ιστορίας για τα γενέθλια της μιας και ξέρει την αγάπη της για τους δεινοσαύρους και το διάστημα. Δεν θα μιλήσω εκτενώς για τη δύναμη του συγκεκριμένου κεφαλαίου για να μη γεμίσω κανέναν με spoilers. Θα αρκεστώ απλά στο να πω πως αυτή η σκηνή νεκρού χρόνου είναι μεν η πιο σημαντική, αλλά είναι μία από τις πολλές που θα βρει κάποιος στο παιχνίδι. Η σύγκρουση είναι ξεκάθαρα πάντα εκεί, αλλά δεν υπογραμμίζεται με δράση, αλλά με το ακριβώς αντίθετο. Ακίνητα.

The post Δρώντας ακίνητα: Το κενό διάστημα στην αφήγηση – Άρθρο του Κωνσταντίνου Σαλαβάτη appeared first on Eptanews.gr.

Πτυχιούχος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΑΠΘ.

Κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στις Αγγλικές και Αμερικανικές Σπουδές.

Προσπαθώντας να προσαρμοστούμε στα δεδομένα της νέας κανονικότητας, η τέχνη και ιδιαίτερα αυτή του κινηματογράφου και της τηλεόρασης ήταν το μαξιλαράκι στο οποίο πέσαμε για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του εγκλεισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού. Τις δύσκολες μέρες που όλα ήταν γκρίζα και απελπισμένα στραφήκαμε στους καλλιτέχνες. Και αυτό είναι αν μη τι άλλο η μεγαλύτερη απόδειξη για το πόσο σημαντική είναι η δημιουργία και η πολιτισμική παραγωγή γενικά, πόσο μάλλον βέβαια για μια κοινωνία που κινείται με βασική αξία το κέρδος, αγνοώντας επιδεικτικά τις τέχνες επειδή τα κέρδη τους δεν ποσοτικοποιούνται σε μορφή νομίσματος.

Πέρα από το Netflix που έχει πολύ καιρό που ήρθε (για να μείνει!) στην Ελλάδα, τις προηγούμενες μέρες ξεκίνησε μια καινούρια συνδρομητική πλατφόρμα με μια μεγάλη ποικιλία ταινιών, το Cinema No Borders, ή απλά Cinobo. Κακά τα ψέματα στην Ελλάδα μέχρι το Netflix δεν είχαμε καμία αξιόλογη πλατφόρμα online οικιακής ψυχαγωγίας. Το Netflix ήταν μια καλή αρχή, αλλά αποτελεί αυτό. Μια απλή αρχή. Για έναν σινεφίλ πχ. το Netflix δεν καλύπτει σε καμία περίπτωση τις ανάγκες του για μη-blockbuster ταινίες. Ο Ιρλανδός και η εισαγωγή των ταινιών του Studio Ghibli δεν αρκούν σε κάποιον που ψάχνει κάτι παραπάνω από απλή ψυχαγωγία από τις ταινίες του. Και κάπου εδώ μπαίνει στο πλάνο το Cinobo.

Cinema with no borders λοιπόν, κινηματογράφος χωρίς σύνορα. Και αυτό ακριβώς είναι που θέλει να πετύχει η πλατφόρμα. Εκεί που το Netflix ρίχνει όλο το βάρος του στην υπερπαραγωγή σειρών και ταινιών, το Cinobo είναι πιο απλό, πιο ουσιαστικό, πιο εύστοχο. Η μαγεία του έγκειται στο ότι φιλοξενεί εντελώς μη-mainstream ανεξάρτητες ταινίες, ταινίες που δε θα τις βλέπατε στον κινηματογράφο επειδή δεν είχανε καμπάνιες μάρκετινγκ εκατομμυρίων και πολύ πιθανόν να μην γνωρίζατε καν την ύπαρξη τους. Δεν είναι όμως ότι και ότι. Φιλοξενεί φιλμ που ενθουσίασαν κοινό και κριτικούς στα μεγάλα κινηματογραφικά φεστιβάλ των προηγούμενων χρόνων, φιλμ που ξεκίνησαν πολιτιστικό και ακαδημαϊκό διάλογο και που στη σύλληψη τους είχανε μια παραπάνω προσοχή απ’ ότι ένα καινούριο James Bond ας πούμε.

Όταν το εξηγούσα σε έναν φίλο μου η πρώτη του αντίδραση ήταν «Α οκ, το Netflix των κουλτουριάρηδων». Πέρα από το γεγονός ότι μισώ την λέξη «κουλτουριάρης», καταλαβαίνω πως οτιδήποτε απευθύνεται σε πολύ μικρό κομμάτι κοινού πέφτει ταυτόχρονα στην παγίδα του ελιτισμού. Πράγματι, το Frances Ha του, γνωστού από το Marriage Story πλέον, Noah Baumbach, το Lost Highway του αγαπημένου και εκκεντρικού David Lynch και το Only Lovers Left Alive του Jim Jarmusch, δημιουργού του Paterson για το οποίο είχα γράψει παλιότερα, μόνο mainstream δεν τα λες. Είναι δύσκολες ταινίες, δεν περνάς απλά την ώρα σου μ’ αυτές, περιέχουν ένα άλφα συναισθηματικό ρίσκο, μια ανάγκη για πρωτοτυπία και πειραματισμό αντί για τη συνηθισμένη Χολιγουντιανή συνταγή. Αυτός είναι όμως και ο λόγος που το Cinobo έχει τη δική του θέση στην ελληνική οικιακή ψυχαγωγία. Επειδή δε το Cinobo αναπτύχθηκε από Έλληνες, έχει δωθεί ιδιαίτερη προσοχή σε ελληνικές παραγωγές, αλλά και σε Έλληνες σκηνοθέτες, όπως ο Παντελής Βούλγαρης ή ο Γιώργος Λάνθιμος.

Το Cinobo προσφέρει 1080p FullHD ανάλυση, ελληνικούς υπότιτλος, 5.1 surround ήχο, ακόμα και λειτουργία local αποθήκευσης ταινιών σε τάμπλετ ή smartphone για θέαση χωρίς ίντερνετ. Επίσης, δίνει την επιλογή σύνδεσης 5 συσκευών στον λογαριασμό, εκ των οποίων 2 μπορούν να παίζουν ταυτόχρονα. Η συνδρομή ανέρχεται στα 8 ευρώ μηνιαίως, ποσό που είναι αρκετά οκ όσον αφορά αυτά που προσφέρει στο στοχοθετημένο κοινό. Δώστε του μια ευκαιρία. Αυτή τη στιγμή προσφέρει δωρεάν δοκιμή 14 ημερών, οπότε και θα μπορείτε να κρίνετε καλύτερα την λειτουργία του.

The post Cinobo: Το ελληνικό Netflix των σινεφίλ – Άρθρο του Κωνσταντίνου Σαλαβάτη appeared first on Eptanews.gr.

Πτυχιούχος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΑΠΘ.

Κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου στις Αγγλικές και Αμερικανικές Σπουδές.

Διανύοντας περίεργες μέρες με την παγκόσμια εξάπλωση του ιού COVID-19, η Ελλάδα (τουλάχιστον η σκεπτόμενη) μπήκε στο καβούκι της. Ενώ για τους εσωστρεφείς η κοινωνική απομόνωση στο σπίτι φέρνει ψυχική γαλήνη και ηρεμία, για τους εξωστρεφείς οι μέρες στο σπίτι είναι άλλος ένας κύκλος στην κόλαση του Δάντη. Υπάρχουν όμως τόσα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να ξεγελάσουμε την ανάγκη μας για κοινωνικοποίηση και το Netflix είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά. Παρακάτω θα δώσω κάποιες προτάσεις με σειρές και ταινίες που καλύπτουν το κενό.

Castlevania

Το Castlevania είναι ίσως η καλύτερη μεταφορά βιντεοπαιχνιδιού στην τηλεόραση. Βασισμένο στην ομώνυμη θρυλική σειρά βιντεοπαιχνιδιών της Konami, η animated παραγωγή του Netflix είναι πιστή, εικαστικά πανέμορφη και αφηγηματικά πλήρης. Η ιστορία του Κόμη Δράκουλα και των Belmont, της μυθικής οικογένειας κυνηγών τεράτων, δεν μεταφέρθηκε ποτέ με τέτοια βαρύτητα (και τόσα κλισέ!). Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε η 3^η σεζόν, οπότε αν ψάχνετε κάτι μακάβριο με δυνατή ατμόσφαιρα είναι η σειρά σας. Ιδιαίτερο χειροκρότημα παίρνουν οι φωνές των Graham MacTavish (Dracula) και Richard Armitage (Trevor Belmont), οι οποίες ταίριαζαν γάντι στους χαρακτήρες τους.

Moneyball

To Moneyball (2011) μπήκε πριν λίγες μέρες στη βιβλιοθήκη του Netflix στην Ελλάδα, αλλά σαν ταινία έχει πολλά χρόνια που κυκλοφόρησε. Με σενάριο Steven Zaillian (Λίστα του Σίντλερ, Συμμορίες της Νέας Υόρκης, Ο Ιρλανδός), και σκηνοθεσία Aaron Sorkin (A Few Good Men, The Social Network, Steve Jobs) πρόκειται για μια πολύ δυνατή εμπειρία…αν και επιφανειακά πρόκειται για ταινία που αφορά το πιο βαρετό άθλημα του κόσμου, το baseball. Η πιο μεστή ερμηνεία του Brad Pitt στην πολυετή του υποκριτική πορεία. Ο Pitt παίζει έναν γενικό διευθυντή μιας μεγάλης ομάδας baseball, ο οποίος προσπαθεί με ένα πάρα πολύ μικρό budget να χτίσει μια ομάδα «νικητών» από υποτιμημένους παίκτες που έχουν πεταχτεί στο καλάθι των αχρήστων από τις παλιότερες ομάδες τους, με το προσωπικό του δράμα να καλύπτει σαν ομπρέλα την ζωή του. Το Moneyball ήταν υποψήφιο για 6 Όσκαρ συμπεριλαμβανομένων αυτών για Καλύτερη Ταινία, Καλύτερο Διασκευασμένο Σενάριο, Α’ Αντρικού Ρόλου για τον Brad Pitt και Β’ Αντρικού Ρόλου για τον Jonah Hill.

Ταινίες Studio Ghibli

Όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις γνωρίζουν πως οι ποιοτικοί γίγαντες του Hayao Miyazaki και του Isao Takahata έχουν αρχίσει να παρελαύνουν στο ελληνικό Netflix. 1^η Φεβρουαρίου έγινε διαθέσιμο το πρώτο κύμα των ταινιών Studio Ghibli, 1^η Μαρτίου έφτασε το δεύτερο και περιμένουμε το τρίτο και τελευταίο την πρωταπριλιά. Έχοντας ήδη γράψει για ποιο λόγο θεωρώ τον Hayao Miyazaki έναν από τους καλύτερους σκηνοθέτες όλων των εποχών και έχοντας αναλύσει τις καλλιτεχνικές του ευαισθησίες στο άρθρο μου με τίτλο ««Βλέποντας με μάτια ανέφελα…», δεν θα γράψω για συγκεκριμένη ταινία του σήμερα. Κυρίως γιατί δεν θέλω καν να τις «μαγαρίσω» με αναλυτική σκέψη και λογική, αυτές οι ταινίες είναι καταφύγιο για την ψυχή. Πέρα από τις πολύ γνωστές (Spirited Away, My Neighbor Totoro, Kiki’s Delivery Service), η Πριγκίπισσα Μονονόκε, η Ναυσικά της Κοιλάδας των Ανέμων, η Ιστορία της Πριγκίπισσας Κάγκουγια, το Κάστρο στον Ουρανό, αλλά και το Πόρκο Ρόσο είναι αριστουργηματικές ταινίες κινουμένων σχεδίων που θα μπορέσουν να εκτιμήσουν εκτός από τα παιδιά και οι μεγαλύτεροι. Τα ερεθίσματα που δίνουν οι ταινίες του Studio Ghibli είναι σεμινάρια ανθρωπιάς, ενσυναίσθησης, και αγνής αγάπης για τη φύση και τον συνάνθρωπο. Ό,τι πρέπει για μια οικογένεια που ψάχνει να βρει κάτι να δει μαζί με τα παιδιά της.

The post Netflix στις μέρες του κορονοϊού – Άρθρο του Κωνσταντίνου Σαλαβάτη appeared first on Eptanews.gr.