Δεν υπάρχει αμφισβήτηση πως το γεωγραφικό μέγεθος μιας χώρας λειτουργεί ως άμεση συνάρτηση για τη δυνατότητα να πετύχει τον στόχο της. Ιδιαίτερα όταν αυτή η ‘μεγάλη’ χώρα βρίσκεται σε ένταση ή έρχεται σε διένεξη με μία ‘μικρή’ χώρα.

Αν και ο στόχος μου δεν είναι η πολιτική ανάλυση, με αυτό και παρόμοια άρθρα το ενδιαφέρον μου εστιάζεται στην ευρύτερη συμβολική διάσταση που επιτρέπει σε έναν πολιτισμό να θέλει να διεκδικήσει αυτά που δεν του ανήκουν.

Ίσως αν δεν είχα ζήσει από κοντά την αγωνία της προσφυγιάς από τους γονείς μου, τις ιστορίες και τις κακουχίες όλων αυτών που πολέμησαν για να μπορούμε εμείς να είμαστε ασφαλείς, τότε ‘ίσως’ δεν θα είχα την ίδια ευαισθησία για έναν λαό που πολεμάει χωρίς να έχει την υποστήριξη που θα έπρεπε να έχει. Όμως, η διεκδίκηση ενός πολιτισμού δεν είναι και τόσο μακρινή υπόθεση!

Το θέμα της ‘Μακεδονίας’ είναι  μόλις πρόσφατο στην ιστορία του έθνους μας. Η πικρή αναγνώριση των Σκοπίων ως ‘Βόρεια Μακεδονία’ παραμένει λυπητερή πραγματικότητα που εισχωρεί όλο και περισσότερο στον νου της κοινωνίας ώστε να υπάρχουν όλο και λιγότερες αντιδράσεις μπροστά στην ευρύτερη χρήσης της ονομασίας.

Όμως για αυτούς που έμαθαν και ξέρουν πως η Μακεδονία είναι και θα παραμένει  κομμάτι  του Ελλαδικού χώρου ξέρουν πως η επώδυνη αναγνώριση της ονομασίας σαν διαδικασία περιείχε λίγη αντίσταση από εσωτερικούς και εξωτερικούς πολιτικούς φορείς. Ακόμα περισσότερο, περιείχε λίγη αντίσταση από τα γειτονικά κράτη-έθνη που δεν υπερασπίστηκαν την ιστορία, ούτε συγκινήθηκαν με την εξέλιξη της διαστρέβλωσης των ιστορικών γεγονότων που θα μπορούσαν να αφορούν και τα ίδια.

Οι πολιτικές καταστάσεις που διαμορφώνουν το κοινωνικό πλαίσιο μιας χώρας απαρτίζουν ένα εθνικό γεγονός. Περιορίζονται στο ‘μικρό’ ή ‘μεγάλο’ σθένος ενός λαού να υπερασπισθεί τα συμφέροντά του. Την ίδια στιγμή, η μοίρα των μικρότερων κρατών να γίνονται έρμαια των μεγαλύτερων παραμένει κοινό σημείο αναφοράς που είναι αισθητό στο ευρύτερο φάσμα της ιστορίας μας.

Η περίπτωση της Αρμενίας και της πρόσφατης πολεμικής σύγκρουσης με το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί  την επανάληψη του ίδιου κύκλου αναμέτρησης που μοιραία δεν βρίσκεται μακριά από τον Ελλαδικό χώρο.

Η συγκεκριμένη ιστορική σύγκρουση δεν είναι συμπωματική ούτε τυχαία την εποχή στην οποία εκδηλώνεται. Αντίθετα, παραμένει μία σημαντική σύγκρουση που λαμβάνει χώρα σε μία κρίσιμη καμπή στην ευρύτερη ανακατανομή δυνάμεων στην περιοχή. Μας αφορά άμεσα.

Η υποστήριξη της Τουρκίας στην καταπολέμηση του Αρμενικού έθνους παραμένει απαράμιλλο κομμάτι της ρητορείας για άρνηση των γενοκτονιών που έλαβαν χώρα αλλά και για τις συνέπειες των πράξεων της.   Η ύπουλη επέμβαση της Τουρκίας δεν θα μπορούσε να γίνει εφικτή χωρίς να χαίρει την σιωπηλή υποστήριξη άλλων κρατών στην Ευρώπη. Κράτη παραμένουν σιωπηλά στην  μεταφορά πολεμικών εφοδίων που παράνομα μετακινούνται στο Αζερμπαϊτζάν.

Η αναμέτρηση που εξελίσσεται σήμερα μεταξύ των δύο κρατών περιέχει μία αδυσώπητη ένταση που δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή παρακολουθώντας την φυσική διένεξη μόνο. Μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο και αν η φορά της ορμής με την οποία κινείται γίνει αισθητή σε μας!

Η Τουρκική απειλή για την Ελλάδα δεν είναι ένα ιστορικό γεγονός που μπορεί να λάβει χώρα στο ‘μέλλον’. Παραμένει μία εξέλιξη που καρποφορεί ‘τώρα’ για το πως θα εξελιχθεί όσο οι συνθήκες της τυγχάνει να ευνοούν στο πλαίσιο των συγκεκριμένων διενέξεων.

Αυτό σημαίνει πως η πιθανότητα μίας καινούργιας έντασης με την Ελλάδα στο μέλλον θα στηρίζεται στην αίσθηση ισχύος! Αυτή η αίσθηση θα επιτρέπει στην Τουρκία να υπερασπισθεί τα συμφέροντα της καταπατώντας τα δικαιώματα των γειτονικών της χωρών.

Σε μία τέτοια περίπτωση η πιθανή και άμεση πολεμική εμπλοκή μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας παραμονεύει ως μία διαφορετική διάσταση πολέμου που αφορά τον κάθε συμπολίτη μας.

Η αποφασιστικότητα της Αρμενίας που μάχεται ενάντια μίας μεγαλύτερης δύναμης σε μέγεθος και πολεμικό υλικό δεν είναι επειδή φοβάται να χάσει αυτά που έχει. Μάλλον, το ‘Αρμενικό πείσμα’ της πηγάζει από αυτή την έμφυτη ανάγκη να υπερασπίζεται το γεγονός πως η ιστορία δεν πρέπει να βιάζεται. Η ιστορία δεν πρέπει να βαπτίζεται με βάση τα συμφέρονται του ισχυρού, αλλά, με βάση την αλήθεια των γεγονότων.

Το ‘πείσμα’ της Αρμενίας στηρίζεται σε μία ματωμένη ιστορία από όλους εκείνους που σφαγιάστηκαν κάτω από τον Τουρκικό ζυγό για την ανάκτηση του Τουρκικού έθνους και την ανάδυση του από την Οθωμανική αυτοκρατορία.

Αυτό το πείσμα θα πρέπει να γίνει και δικό μας γιατί αφορά την πορεία της ιστορίας μας. Η πορεία ήδη αλλάζει και θα αλλάξει ακόμα περισσότερο στο εγγύς μέλλον!

Δεν είναι αργά μέχρι όταν η στιγμή που η Τουρκία θα διεκδικήσει τον γεωγραφικό χώρο της Ελλάδα για δικό της έχει έρθει.

The post Ο Μικρός και ο Μεγάλος – Άρθρο του Δρ. Στέφανου Δ. Αβακιάν appeared first on Eptanews.gr.

1. ‘‘Στη Συμφωνία της με την Ιταλία, όμως, η Ελλάδα, σε αντίθεση με τις προβλέψεις της UNCLOS, δέχεται ‘‘μειωμένη επήρεια’’ των Διαπόντιων νήσων (επήρεια 11 νήσων μόνο στο 70%) και των Στροφάδων (επήρεια 2 νήσων μόνο στο 32% και 34%). Αν, επομένως, έχουν, και η Ελλάδα δέχεται να έχουν, ‘‘μειωμένη επήρεια’’ οι Οθωνοί, που έχουν έκταση 10,8 τ.χλμ και πληθυσμό (κατά την απογραφή του 2011) 393 κατοίκους, η Ερεικούσα που έχει έκταση 4,44 τ.χλμ και 496 κατοίκους και το Μαθράκι που έχει έκταση 3 τ.χλμ και 186 κατοίκους, τότε γιατί να μην έχει ‘‘μειωμένη επήρεια’’ και το Καστελόριζο (ή καθόλου επήρεια, όπως ισχυρίζονται και θέλουν οι Τούρκοι) το οποίο έχει έκταση 9,1 τ.χλμ και 492 κατοίκους; Αν συνεπώς, πρόκειται να συνάπτονται διεθνείς συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, στις οποίες μπορεί να παραβλέπεται η πλήρης επήρεια των νησιών (έτσι όπως την ορίζει και αποδίδει το διεθνές δίκαιο), και να αποδίδεται σ’ αυτά, χάριν επιτεύξεως προσέγγισης των συμβαλλομένων μερών (των κρατών δηλαδή), μειωμένη επήρεια, πως μπορεί να θεμελιωθεί δογματικώς, νομικώς και διπλωματικώς μια άρνηση της Ελλάδας στο να δοθεί μειωμένη ή και καθόλου επήρεια στο Καστελόριζο;’’
2. ‘‘Με βάση τους ‘‘γεωγραφικούς υπολογισμούς’’ της Τουρκίας, προκειμένου να επιτευχθεί ‘‘κοινό θαλάσσιο όριο’’, μόλις 29,7 χλμ, μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, στο πλαίσιο υπογραφής του τουρκο-λιβυκού συμφώνου περί καθορισμού ΑΟΖ, η Κρήτη έχει ‘‘περιορισμένη επήρεια’’, ενώ η Ρόδος, η Κάσος και η Κάρπαθος την ‘‘ελάχιστη δυνατή’’. Η Ελλάδα, συνεπώς, που δέχεται ‘‘μειωμένη’’ επήρεια των νησιών της (Διαπόντιων και Στροφάδων) στη Συμφωνία της με την Ιταλία, γιατί να μην δεχθεί και την ‘‘μη πλήρη επήρεια’’ που αποδίδει σε Κρήτη, Ρόδο, Κάσο και Κάρπαθο το τουρκολιβυκό Σύμφωνο;’’

Εξηγώ, ξανά, ότι τα παραπάνω ερωτήματα θεώρησα ότι δεν θα έχαναν την ευκαιρία να μας τα θέσουν οι Τούρκοι ή, πολύ περισσότερο, να τα προβάλλουν στα διεθνή fora, αφού τα ερωτήματα αυτά θα μπορούσαν να αντληθούν μέσα από το περιεχόμενο της ελληνοϊταλικής συμφωνίας και τη μελέτη του περιεχομένου αυτού.

Περαιτέρω, στις 8-8-2020 στο άρθρο μου με τίτλο ‘‘Η ουσιαστική συνεπαγωγή της συμφωνίας περί οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου’’ έγραφα πάλι: ‘‘H οριοθέτηση έγινε προς ανατολικά μέχρι λίγο πριν τον 27^ο Μεσημβρινό και προς δυτικά μέχρι τον 26^ο Μεσημβρινό, μη θίγοντας πάντως τις τουρκικές ‘‘λεόντειες’’ διεκδικήσεις μεταξύ του 28^ου και του 32^ου Μεσημβρινού, καλύπτοντας μάλιστα μόνο τη… μισή Ρόδο και αφήνοντας φυσικά παντελώς απέξω το σύμπλεγμα του Καστελόριζου.

Οι Αιγύπτιοι, όπως και οι Τούρκοι, δεν δέχονται την πλήρη επήρεια των θαλασσίων ζωνών του συμπλέγματος του Καστελόριζου, γι’ αυτό και διαπραγματευόμασταν μαζί τους πάνω από 15 χρόνια. Συνεπώς, αν προχωρούσαμε σε ολική οριοθέτηση, ίσως στην επίτευξη της τελικής συμφωνίας δεν θα μπορούσαμε να υπερβούμε τον ‘‘σκόπελο’’ της μειωμένης επήρειας’’ του Καστελόριζου.

Όμως με τη συλλογιστική του εξ’ αντιδιαστολής επιχειρήματος (argumentum a contrario), η Ελλάδα φαίνεται να ενδυναμώνει ακούσια, με την παρούσα Συμφωνία,  ένα βασικό ‘‘υποστηρικτικό διαπραγματευτικό εργαλείο’’ των Τούρκων: Μην προβαίνοντας σε ολιστικού τύπου οριοθέτηση με τους Αιγύπτιους, αλλά, αντιθέτως, παραπέμποντάς την αόριστα στο… μέλλον, η Ελλάδα μοιάζει ως να αδυνατεί να αποκρούσει τον ισχυρισμό περί ‘‘μειωμένης επήρειας’’ του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελόριζου, που οι Τούρκοι θεμελιώνουν στις ‘‘ειδικές συνθήκες’’ της Ανατολικής Μεσογείου, στον ιδιάζοντα γεωλογικό σχηματισμό της περιοχής και στο μήκος των εκατέρωθεν ακτογραμμών. Ή, εναλλακτικώς, αφήνει να υπονοηθεί ότι δεν μπορεί να επιβάλει την ‘‘πλήρη επήρεια’’ των νήσων της σε διεθνείς συμφωνίες, την ‘‘πλήρη επήρεια’’ την οποία ρητορικώς και απερίφραστα προβλέπει και κατοχυρώνει το Διεθνές Δίκαιο.’’

Αφού διαβάσατε προσεκτικά τα παραπάνω (και τα ξαναθυμηθήκαμε όλοι μας), ας δοθεί τώρα απόλυτη προσοχή στην από 21-8-2020 επιστολή του μονίμου αντιπροσώπου της Τουρκίας στον ΟΗΕ, κ. Feridun Sinirlioglu, που απευθύνεται προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού.

Κατόπιν όχι απλά των προτροπών, αλλά των εντολών της τουρκικής ηγεσίας (Ερντογάν και Τσαβούσογλου), o κ. Sinirlioglu τονίζει προς τον ΟΗΕ ότι η Ελλάδα έχει ήδη παραδεχθεί ότι τα νησιά δεν δικαιούνται κατά έναν αυτοματοποιημένο τρόπο υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και το έχει πράξει αυτό στις συμφωνίες της με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ επιχειρηματολογεί ότι στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία (που πάντως γράφει ότι η Τουρκία θεωρεί άκυρη και μη παράγουσα κανένα αποτέλεσμα – null and void) Έλληνες και Αιγύπτιοι απέδωσαν ακόμα και στην Κρήτη, ήτοι στο 5^ο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου (!), περιορισμένη (μη πλήρη πάντως) επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες του. Συνεπώς, όταν η ελληνική πλευρά υπογράφει διεθνείς συμφωνίες στις οποίες δέχεται την μη ‘‘πλήρη επήρεια’’ της Κρήτης, ενός νησιού έκτασης 8.300 τ.μ., πως είναι δυνατόν να μην δέχεται τη ‘‘μειωμένη επήρεια’’ του Καστελόριζου, μας λέει ο κ. Sinirlioglu, ήτοι ενός νησιού που έχει έκταση μόλις 10 τ.μ. και βρίσκεται 580 χλμ μακριά από τον ελληνικό ηπειρωτικό κορμό; Το να ζητεί, επομένως, η χώρα μας ‘‘πλήρη επήρεια’’ για το Καστελόριζο (πλήρη επήρεια που, θυμίζω, είναι προϋπόθεση για να εφάπτονται οι ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου) είναι, λέει ο Τούρκος αξιωματούχος, ανόητο και παράλογο (absurd and irrational).  

Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, είναι εγγράφως κατατεθειμένα στον ΟΗΕ και, άρα, και εγγράφως αποδεδειγμένα (ίδετε παρακαλώ https://www.ekathimerini.com/resources/article-files/turk_doc.pdf : ‘‘According to the claim, a 10 km2 island lying 2 km away from the Turkish mainland and 580 km away from the Greek mainland is supposed to create a 40,000 km2 continental shelf/exclusive economic zone area. This is in fact absurd and irrational, and contrary to international law. Greece has also acknowledged that the islands are not automatically entitled to a continental shelf and exclusive economic zone by its agreement with Italy and its so-called agreement with Egypt. Even the island of Crete, the fifth biggest island in the Mediterranean at 8,300 km2 , has been given reduced effect according to the so-called agreement between Egypt and Greece. Yet the persistent Greek claim foresees full effect for Kastellorizo, whereas it could only be given territorial sea, but no continental shelf and exclusive economic zone, according to the jurisprudence of relevant international courts.’’).

Τα ερωτήματα, λοιπόν, και τους προβληματισμούς που διατύπωνα (με τα άνω άρθρα μου στις 18-6-2020 και 8-8-2020), οι Τούρκοι με τον πλέον επίσημο τρόπο και (δεν ξέρω τι λέτε εσείς, αλλά εγώ νομίζω και) με δηκτική επιχειρηματολογία μας τα έθεσαν με την προς τον ΟΗΕ επιστολή του κ. Sinirlioglu στις 21-8-2020.

Ήταν, επομένως, όσα αρχικά είχα γράψει και …. ‘‘είχα σωστά μαντέψει’’, προϊόν… (ας μου επιτραπεί το ερώτημα) ‘‘πεφωτισμένης προφητείας’’ (;) ή, αντιθέτως, παράγωγο της χρήσης της Κοινής Λογικής; Η απάντηση είναι σαφής και άμεση: Αρκούσε η χρήση της Κοινής Λογικής, βέβαια, για να γραφθούν τα παραπάνω. Απλά, από την πλευρά μου, είχα την ευχέρεια να εντοπίσω τους παραπάνω προβληματισμούς και το θάρρος να τους εκφράσω δημόσια.

Τα παραπάνω, συνεπώς, δείχνουν τη μεγάλη προσοχή και τη μέγιστη εθνική ευθύνη που απαιτεί κάθε λεπτομέρεια της τρέχουσας συγκυρίας. Δεν είναι, σε καμία περίπτωση, ώρα για θριαμβολογίες και … βαυκαλισμούς υπέρ αυτών που ασκούν ‘‘εξαιρετική εξωτερική πολιτική’’, αλλά, το σπουδαιότερο, ούτε ώρα για εσωστρέφεια και εθνοπεσιμισμούς.

Όπως, επίσης, έχω γράψει, τα κρισιμότερα έρχονται, φαίνονται πια στον ορίζοντα, και απαιτούν την απόλυτη εθνική εγρήγορση, την οποία (εγρήγορση) μονίμως πρέπει να περιβάλλει η… Κοινή Λογική. Και μια που, ξανά, περί Κοινής Λογικής ο λόγος, ας μου επιτραπεί να επισημάνω, με γνώμονα αυτήν και μόνο, μία παρατήρηση και ένα ερώτημα, όπως τούτα εκπηγάζουν από την ‘‘επιστολογραφία’’ των μονίμων αντιπροσώπων της Ελλάδας και της Τουρκίας στον ΟΗΕ.

Πρώτα, η παρατήρηση: Στην από 11-8-2020 επιστολή της Ελλάδας στον ΟΗΕ, η μόνιμη αντιπρόσωπος μας εκεί, κ. Μαρία Θεοφίλη, γράφει ότι η μερική οριοθέτηση που συνήφθη στη συμφωνία μας με τους Αιγύπτιους, αφήνει το χώρο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις (ενν. στην περιοχή από τον 28ο Μεσημβρινό και ανατολικότερα) με άλλα γειτονικά, ενδιαφερόμενα κράτη, άρα και με την Τουρκία (https://undocs.org/en/A/74/988: ‘‘the conclusion of an agreement between Greece and Egypt, on 6 August, which provides for a partial delimitation of their exclusive economic zones in a specific region, leaving space for further negotiations in the future with potentially interested neighbouring countries).

Στην δε από 14-8-2020 επιστολή του κ. Sinirlioglu στον ΟΗΕ, o Τούρκος μόνιμος αντιπρόσωπος αφήνει να εννοηθεί ότι αυτός ο χώρος, ανατολικότερα του 28^ου Μεσημβρινού, που δεν συμπεριελήφθη στην ελληνοαιγυπτιακή (μερική ούτως ή άλλως) οριοθέτηση, ενδέχεται να οριοθετηθεί με συμφωνία Αιγύπτου – Τουρκίας (https://undocs.org/en/A/74/990: Furthermore, the so-called maritime boundary in question is subject to a future delimitation agreement between the Turkish and Egyptian mainlands.)

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ίσως είναι ώρα να καταγραφεί ιστορικά πως και γιατί προέκυψε η μερική οριοθέτηση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας. Οι Αιγύπτιοι, κινώντας μάλλον αυτοί τα … ‘‘νήματα της μεταξύ μας συμφωνίας’’, με την μερική οριοθέτηση, δημιουργώντας μαζί μας αλληλεπικαλυπτόμενες ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου με τις ΑΟΖ Τουρκίας και Λιβύης, όπως αυτές ορίστηκαν στο τουρκο-λιβυκό σύμφωνο, αφενός εξέφρασαν κάθετα και de facto την αντίθεση τους απέναντι στην Τουρκία για τη στάση της τελευταίας και τα πεπραγμένα της στο Λιβυκό ζήτημα. Αφετέρου, ωστόσο, αφήνοντας ‘‘χωρίς οριοθέτηση’’, την ανατολικά του 28^ου Μεσημβρινού θαλάσσια περιοχή, περιοχή που είναι απόλυτα κρίσιμη διότι εκεί θα κριθεί και θα επιβεβαιωθεί (ή όχι) η ‘‘πλήρης’’ (ή μη) επήρεια του Καστελόριζου, επιφυλάχθηκαν περί του με ποια χώρα ή ποιες χώρες θα επιχειρήσουν (αν επιχειρήσουν) να προβούν σε οριοθέτηση σε αυτήν την κρίσιμη περιοχή (ανατολικά του 28^ου Μεσημβρινού). Αν, πάντως, δεν είμαστε εμείς αυτοί με τους οποίους θα οριοθετήσουν αυτήν την κρίσιμη θαλάσσια περιοχή (δια της λεγόμενης ολικής οριοθέτησης), αλλά οι Τούρκοι, το παίγνιο θα έχει λήξει οριστικά και δη … εις βάρος μας.

Μάλιστα, την παραπάνω παρατήρηση, ήδη την έχω επισημάνει ( ίδετε το από 8-8-2020 άνω άρθρο μου: ‘‘Ωστόσο, για να είμαστε ειλικρινείς και σύμφωνοι με το πνεύμα της άνω προσέγγισης, η πλήρης δυναμική και το ‘‘ουσιαστικό αλληλέγγυο βάθος’’ των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων θα δοκιμαστεί και θα κριθεί τελικά με την ολική (και όχι μερική) οριοθέτηση των ΑΟΖ μας, όταν και οι Αιγύπτιοι θα φανεί ποια πλευρά πραγματικά επιλέγουν…’’).

Τέλος, το ερώτημα: Στην άνω από 21-8-2020 επιστολή του ο κ. Sinirlioglu ‘‘βγάζει’’ τεράστια είδηση ή… μου φαίνεται; Ο κ. Sinirlioglu γράφει ότι η ελληνική πλευρά ζήτησε από τους Τούρκους να μείνει απολύτως μυστικό και μακριά από την γνώση του κοινού, ήτοι των δύο λαών, το περιεχόμενο των ελληνοτουρκικών συνομιλιών. Μάλιστα, λέει, είναι … ‘‘ειρωνικό’’ η ελληνίδα μόνιμη αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ να δηλώνει ότι αυτές οι συζητήσεις αφορούν μόνο την οριοθέτηση της μεταξύ μας υφαλοκρηπίδας. Στην πραγματικότητα, αναφέρει, οι ελληνοτουρκικές διερευνητικές συνομιλίες (exploratory talks) αφορούν όλα τα μεταξύ μας θέματα (ανάμεσα στα οποία είναι βέβαια και η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας).

Αυτά δε μάλιστα, δεν είναι αποκυήματα της φαντασίας μου, ούτε κάποιο… όνειρο που είδα χθες (https://www.ekathimerini.com/resources/article-files/turk_doc.pdf: ‘‘Additionally, the content of the exploratory talks was agreed to be kept away from the public at the request of the Greek side. It is ironic that the Greek Permanent Representative goes on to announce that the content of the talks was only the issue of the delimitation of the continental shelf. In fact, the exploratory talks are a comprehensive dialogue mechanism, which enables Turkey and Greece to address all outstanding issues. These issues definitely encompass more than merely the issue of the delimitation of the continental shelf.’’).

Ερωτώ, λοιπόν: Δεν είναι πάγια, διαχρονική, αταλάντευτη, αδιαπραγμάτευτη, μη αναθεωρήσιμη, στερεοτυπική και ακλόνητη εθνική γραμμή μας να ομιλούμε με τους Τούρκους μόνο για την οριοθέτηση της μεταξύ μας υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο; Ή μήπως, εν κρυπτώ και παραβύστω, συζητούμε, ως χώρα, για όλα με τους Τούρκους (γκρίζες ζώνες, αποστρατικοποίηση των νησιών μας, όρια εναέριου χώρου, FIR, SAR, NAVTEX, εύρος χωρικών υδάτων), ενόψει ενός οσονούπω πιθανώς επερχόμενου ‘‘kazan –kazan’’ στις θάλασσες που μας περιβρέχουν; ‘‘Σπάει’’, άραγε, ο κ. Sinirlioglu μια αδιανόητη και ανίερη ‘‘omerta’’ μεταξύ της ελληνικής και τουρκικής διπλωματίας λέγοντας την αλήθεια με αυτά τα … ‘‘φοβερά και τρομερά’’ που γράφει στην επιστολή του; Ή είναι διαβολικά, εμπρηστικά και επικίνδυνα ‘‘ψεύτης’’; Θα μας απαντήσει κανείς;;;

Έχουμε, λοιπόν, επιλέξει, όπως διεμήνυσε από το βήμα της Βουλής τις προάλλες ο Πρωθυπουργός, να… ‘‘επιταχύνουμε’’ την Ιστορία στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μέγα, θέμα όμως, είναι όχι μόνο αν θα την επιταχύνουμε (έχει κι αυτό βεβαίως την καθοριστική σημασία του), αλλά προς τα πού θα την επιταχύνουμε(;). Η ώρα της εθνικής ευθύνης και της αξιοπρέπειας σύμπαντος του Ελληνισμού ζυγώνει γρήγορα…

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Ήταν τελικά θέμα «πεφωτισμένης προφητείας» ή κοινής λογικής; -Άρθρο του Χρήστου Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Καταρχάς, η προβληματική περί του ‘‘τύπου’’ στη συγκεκριμένη περίπτωση επικεντρώνεται σε δύο επιμέρους θεματικές: Πρώτον, στην τυπική νομιμότητα της επέκτασης των χωρικών υδάτων, στην οποία θα προβεί η Ελλάδα και δεύτερον στην εξ’ αυτής της επέκτασης εκκινούμενη νομιμοποιητική προσπάθεια διεθνούς κατοχύρωσης της. Με πιο απλά λόγια, ο ‘‘τύπος’’, εν προκειμένω, έχει να κάνει με τα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το αν, ως χώρα, δικαιούμαστε (;) και αν μπορούμε (;), υπό τις δεδομένες αντικειμενικές συνθήκες, να προχωρήσουμε σε όσα εξήγγειλε προχθές ο Κ. Μητσοτάκης.

Επί το πρώτον, όσον αφορά την τυπική νομιμότητα της επιχειρηθησόμενης επέκτασης των χωρικών μας υδάτων, το τοπίο είναι ασφαλώς ξεκάθαρο. Η εν λόγω επέκταση είναι ένα κυριαρχικό μας δικαίωμα που η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) κατοχυρώνει (άρθρο 3) και, μετά την ενσωμάτωση της άνω Σύμβασης στην εσωτερική έννομη τάξη (με τον Ν.2321/1995),  το ελληνικό δίκαιο ανεπιφύλακτα προβλέπει.

Επί το δεύτερον, το χρονικό σημείο που η Ελλάδα επιλέγει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο προσδίδει στην πρωτοβουλία της μια sui generis πραγματιστική διάσταση. Η εν λόγω πρόθεση επέκτασης εκδηλώνεται σε χρονικό σημείο ύστερο από την υπογραφή (στις 9-6-2020) της συμφωνίας μας με την Ιταλία για την οριοθέτηση των μεταξύ μας θαλασσίων ζωνών στο Ιόνιο, ήτοι σε κατοπινό χρονικό σημείο από την ήδη συμφωνηθείσα οριοθέτηση της μεταξύ μας υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ.

Επί τούτου, ο καθηγητής, δικαστής και πρώην ΥΠΕΞ, Χρ. Ροζάκης, έχει ήδη τονίσει (Καθημερινή, 24-2-2020, ‘‘Είναι η Χάγη μια διέξοδος ή μια ουτοπία;’’): ‘‘Ο προσδιορισμός του εύρους της αιγιαλίτιδας ζώνης (δηλ. των χωρικών υδάτων) είναι κρίσιμος για την οριοθέτηση. Και σύμφωνα με τη νομολογία, το κράτος δεν έχει δικαίωμα επέκτασης (ενν. των χωρικών του υδάτων) μετά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ.’’

Προφανώς, τα παραπάνω δεν είναι… αποκυήματα της φαντασίας του κ. Καθηγητή, ούτε προϊόν ‘‘επιστημονικής παραπληροφόρησης’’. Μάλιστα, αυτή η άποψη του κ. Ροζάκη είναι όντως δυνατόν να στηριχθεί σε νομολογιακά πορίσματα του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ΔΔΧ). Ειδικότερα, στην υπόθεση καθορισμού των θαλασσίων ζωνών στον Εύξεινο Πόντο μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας (2009), το ΔΔΧ δέχθηκε ότι εφόσον τα δύο κράτη είχαν ήδη συμφωνήσει για τα χωρικά τους ύδατα με διεθνή συμφωνία τους το 2003, η μετέπειτα διαφορά τους επί του συγκαθορισμού της μεταξύ τους υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ δεν μπορούσε να απενεργοποιήσει την αρχική συμφωνία τους για τα χωρικά ύδατα.

Σε άλλη δε υπόθεση, αυτή μεταξύ του Κατάρ και του Μπαχρέιν, το ΔΔΧ υπερθεμάτισε την άμεση σχέση του δικαίου της οριοθέτησης των χωρικών υδάτων από τη μια και της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ από την άλλη στο πλαίσιο της χάραξης ‘‘ενιαίου θαλάσσιου συνόρου’’ ανάμεσα στις δύο άνω χώρες και δη αποδίδοντας σ’ αυτό το ‘‘ενιαίο σύνορο’’ ευρύτερη έννοια, ήτοι αυτήν του συνεχόμενου ορίου, που οριοθετεί τις διάφορες, εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες, ζώνες δικαιοδοσίας. Και σημείωσε, περαιτέρω, ότι ο κανόνας της «ίσης απόστασης/ειδικές συνθήκες» που εφαρμόζεται στην οριοθέτηση των χωρικών υδάτων και ο κανόνας των «αρχών ευθυδικίας/σχετικές περιστάσεις» που χρησιμοποιείται για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ είναι στενά συνδεδεμένοι (ίδετε Ν. Φαραντούρης, Τ. Κοσμίδης, Δίκαιο Υδρογονανθράκων, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 139 και ICJ, Qatar-Bahrain maritime Delimitation, 16-3-2001, thought 231).

Δεν είναι καθόλου αβάσιμο, συνεπώς, να υποστηριχθεί ότι όλα τα παραπάνω ενδέχεται να καταστούν ‘‘προβληματογόνα’’ για το εγχείρημα της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στο Ιόνιο. Ωστόσο, αυτή η καίρια παρατήρηση συνδέεται άμεσα με τις προθέσεις των Ιταλών. Το καθησυχαστικό, λοιπόν, είναι ότι δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα ως πολιτική επιλογή των γειτόνων μας να προσφύγουν σε βάρος μας στη Χάγη για το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων, με δεδομένο βέβαια ότι αυτή η επέκταση θα γίνει μετά την μεταξύ μας οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ στο Ιόνιο.

Και τούτο για δύο λόγους: Πρώτον, διότι στην ίδια την μεταξύ μας συμφωνία προβλέπεται το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων ενός συμβαλλόμενου μέρους, κατόπιν ενημέρωσης της αντισυμβαλλόμενης χώρας, γεγονός που συνεπάγεται ότι οι Ιταλοί αποδέχθηκαν infra legem την αξιοποίηση μιας τέτοιας δυνατότητας από την Ελλάδα. Δεύτερον, διότι στο πλαίσιο της μεταξύ μας συμφωνίας υπογράψαμε Κοινή Γνωστοποίηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) με την οποία από κοινού ζητούμε τη μελλοντική τροποποίηση του Κανονισμού περί κοινής αλιευτικής πολιτικής (Κανονισμός ΕΕ 1380/2013). Ο Κανονισμός αυτός περιορίζει την πρόσβαση σε (αλιευτικούς) πόρους εντός των ζωνών των 12 ν.μ. των κρατών-μελών από έτερα κράτη-μέλη και αν τροποποιηθεί, οι Ιταλοί αλιείς, ακόμη και όταν θα επεκταθούμε στα 12 ν.μ, δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα να αλιεύουν σε θαλάσσιες περιοχές μέχρι τα 6 ν.μ. από τις ακτές μας στο Ιόνιο, όπως παγίως κάνουν μέχρι σήμερα.

Προσωπικά, λοιπόν, δεν ανησυχώ για τα περί του ‘‘τύπου’’ της ελληνικής πρωτοβουλίας (δηλ. της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ.). Πιο πολύ απορία έχω για το τι θα συμβαίνει από τη στιγμή που γίνει η ανακήρυξη της επέκτασης από την ελληνική πλευρά μέχρι να τροποποιηθεί ο άνω αλιευτικός Κανονισμός της ΕΕ ή στην περίπτωση που αυτός τελικά δεν αναθεωρηθεί: Θα συνεχίσουν, και μετά την άνω ανακήρυξη της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ., να αλιεύουν οι Ιταλοί μέχρι τα 6 ν.μ. από τις ακτές μας παρά ταύτα, ωσάν να μην συνέβη τίποτε, ή θα ζητούν, επί θαλάσσιας ζώνης που η Ελλάδα θα ασκεί κυριαρχία (sovereignty) την άδεια από τις ελληνικές αρχές, όπως θα επιβάλλεται; Ίδωμεν…

Πέραν του ‘‘τύπου’’ όμως, αυτό που πιο πολύ μετρά είναι, ως γνωστόν, η ‘‘ουσία’’, η οποία ‘‘ουσία’’, εν προκειμένω, συνδέεται ομφαλικά με τη δικαιοπολιτική ratio και τη γεωπολιτική βαρύτητα του εγχειρήματος, που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός. Με μια πιο απλή εκφορά, η ‘‘ουσία’’ εδώ έχει να κάνει με τις απαντήσεις στα ερωτήματα περί του γιατί η Ελλάδα επιδιώκει την επέκταση των χωρικών της υδάτων στο Ιόνιο (;), τι συγκεκριμένες στοχεύσεις έχει (;) και ποιες θα είναι οι ευρύτερες συνέπειες αυτού του εγχειρήματός της (;). Έτσι, αναπόφευκτα, η συζήτηση πια εκ των πραγμάτων περιστρέφεται περί του γενικού ερωτήματος αν ενισχύεται, με την σκοπούμενη πρωτοβουλία της ελληνικής πλευράς, η επιχειρηματολογία των Τούρκων ότι η Ελλάδα μπορεί να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. οπουδήποτε αλλού, όχι όμως στο Αιγαίο, όπου τα χωρικά της ύδατα είναι 6 ν.μ. και θα παραμείνουν εκεί τόσα λόγω των ειδικών συνθηκών που, όπως ισχυρίζεται η Τουρκία, ισχύουν, ούτως ή άλλως, στο Αιγαίο.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, λοιπόν, ‘‘ξεθάβει’’ στην παρούσα, επιλεγμένη απ’ αυτόν, συγκυρία, μια υπαρκτή σε χρονικό βάθος, πλην όμως υποβόσκουσα, θεματική στην πλατφόρμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, δηλαδή αυτήν που σχετίζεται με το ερώτημα αν το Αιγαίο είναι τελικά μια ημίκλειστη (semi-enclosed sea) θάλασσα, επί της οποίας τα ‘‘ζητήματα τριβής’’ παρουσιάζουν ένα ιδιάζοντα νομικό, γεωγραφικό και ιστορικο-πολιτικό εξαιρετισμό.

Στην ουσία δε αυτής της ‘‘καυτής’’ συζήτησης, που μάλιστα ήταν διαχρονικά υποστατή και παλλόμενη όχι μόνο στα ‘‘conclavia clausa’’ της ελληνικής διπλωματίας, αλλά και στον ευρύ δημόσιο διάλογο περί των εθνικών θεμάτων, δύο είναι οι ιστορικά καταγεγραμμένες ‘‘προτεινόμενες γραμμές’’ για την ελληνική εξωτερική πολιτική: την πρώτη, ας μου επιτραπεί να την ονοματίσω ‘‘Γραμμή Ντ. Μπακογιάννη’’ και την δεύτερη ‘‘Γραμμή Ε. Βενιζέλου’’.

Η πρώην ΥΠΕΞ μας, λοιπόν, είναι σαφής υποστηρίκτρια της άμεσης επέκτασης των χωρικών μας υδάτων από τα 6 στα 12 ν.μ. και μάλιστα όχι μόνο στο Ιόνιο, αλλά οπουδήποτε αλλού αυτό θα ήταν εφικτό, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η εθνική ασφάλεια. Και πρεσβεύει ότι η επέκταση αυτή δεν αποτελεί κανένα μήνυμα και προς κανέναν ότι ‘‘έχουμε την παραμικρή δεύτερη σκέψη για τα δικαιώματα μας αλλού’’, ήτοι στο Αιγαίο και στην Ανατ. Μεσόγειο (ίδετε το video από την εκδήλωση του ‘‘Κύκλου Ιδεών’’ στο χρονικό σημείο 1 ώρα και 29 λεπτά https://ekyklos.gr/deftera-16-12-2019-oriothetisi-thalassion-zonon-sti-mesogeio-kai-ellinotourkikes-sxeseis.html). Αντιθέτως, η μέχρι τώρα ‘‘μη επέκταση’’ των χωρικών μας υδάτων, επιχειρηματολογεί η κ. Μπακογιάννη, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ‘‘ένδειξη αδυναμίας’’ και ‘‘φοβικών καταλοίπων’’ της Ελλάδας κατά την άσκηση της εξωτερικής της πολιτικής και την προάσπιση των εθνικών της συμφερόντων.

Παρεμπιπτόντως, για να είμαστε δίκαιοι, αυτή η πρώτη προσέγγιση δεν υπήρξε ανέκαθεν ‘‘στερεοτυπική’’ και ‘‘ακραιφνής’’ (επί παραδείγματι η ίδια η κ. Μπακογιάννη δήλωνε παλαιότερα: ‘‘Ταυτόχρονα, είναι αντίθετη (εννοεί την πρόθεση της τότε Κυβέρνησης Τσίπρα) με την πάγια άποψη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής ότι αποσπασματικές επιμηκύνσεις της αιγιαλίτιδας ζώνης (δηλ. των χωρικών υδάτων) δίνουν περαιτέρω επιχειρήματα στην τουρκική πλευρά να μιλά για ιδιαιτερότητα του Αιγαίου’’ www.euro2day.gr, 28 Οκτωβρίου 2018). Είναι, ωστόσο, σήμερα μια συνεκτική και ευδιάκριτη ‘‘γραμμή’’, την οποία μάλιστα de facto επέλεξε ήδη ο Κ. Μητσοτάκης.

Η δεύτερη ‘‘γραμμή’’ αποκρυσταλλώνεται στα ακόλουθα λόγια του Ε. Βενιζέλου (την επικαλείται σταθερά ο πρώην ΥΠΕΞ μας, γι’ αυτό και την ονόμασα ‘‘γραμμή Βενιζέλου’’): ‘‘Η προαναγγελία (ενν. από την Κυβέρνηση Τσίπρα) της μερικής επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ν.μ. εκτός του Αιγαίου και του κρίσιμου τμήματος της Ανατολικής Μεσογείου (ενν. στο Ιόνιο), δεν προσφέρει πρακτικά τίποτα, ενώ συνιστά – δυστυχώς και ανεξαρτήτως προθέσεων – αποδοχή και ενίσχυση του βασικού τουρκικού ισχυρισμού περί «ειδικών συνθηκών» και προσχώρηση στην τουρκική πρακτική του διαφοροποιημένου μήκους των χωρικών υδάτων. Τέτοια θέματα δεν προσφέρονται για μικροκομματικά ή ενδοκυβερνητικά παίγνια. Το εθνικό συμφέρον είναι πολύ απαιτητική υπόθεση’’ (https://www.athensvoice.gr/politics/486804_eyaggelos-venizelos-ohi-se-kiniseis-entyposiasmoy-kai-proheirotites-me-tin»).

Η αντιδιαστολή, για την οποία μιλά ο κ. Βενιζέλος, είναι τοιουτοτρόπως προφανής: Αν η Ελλάδα (θα) έχει χωρικά ύδατα 12 ν.μ. στο Ιόνιο Πέλαγος,  παραμένοντας πάντως στο Αιγαίο με χωρικά ύδατα στα 6 ν.μ., ελέω και του τουρκικού ‘‘casus belli’’, θα αυτοϋπονοεί και ad hoc θα αποδέχεται τη μειωμένη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες των νησιών της στο Αιγαίο, λόγω των ‘‘ειδικών συνθηκών’’ που ισχύουν στη συγκεκριμένη ‘‘ημίκλειστη θάλασσα’’. Γι’ αυτό και ο κ. Καθηγητής έγραφε (ίδετε Καθημερινή, 5-11-2018, Ε. Βενιζέλος, ‘‘Κύματι Θαλάσσης’’): ‘‘Όμως η αποδοχή της μερικής επήρειας των νησιών σε αιγιαλίτιδα ζώνη ενισχύει, όπως είπαμε, την τουρκική επιχειρηματολογία για μειωμένη επήρεια των νησιών σε άλλες θαλάσσιες ζώνες, όπως η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ. Αυτό έχει σημασία πρωτίστως για την Ανατ. Μεσόγειο, για το συγκρότημα της Μεγίστης (σημ. είναι το συγκρότημα του Καστελόριζου), ενδεχομένως όμως ακόμη και για την Κρήτη!’’.

Ο μέγας, επομένως, προβληματισμός εστιάζεται στο αν όντως δεν υπάρχει, όπως ισχυρίζονται οι Τούρκοι, δικαιϊκά αυτοματοποιημένος και νομικά πάγιος τρόπος απόδοσης της επήρειας των θαλασσίων ζωνών των νησιών, αλλά ‘‘σχετικοποίηση’’, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, της έκτασης  των θαλασσίων ζωνών τους (ακόμα δηλ. και των χωρικών τους υδάτων), ειδικά σε ‘‘ημίκλειστες’’ θάλασσες, όπου υφίστανται ‘‘ειδικές συνθήκες’’, δηλαδή συνθήκες τέτοιες που δεν επιτρέπουν την επίτευξη της στοχευόμενης και από το διεθνές δίκαιο ‘‘δίκαιης λύσης’’ (equitable solution) σε διακρατικές διαφορές επί θαλασσίων ζωνών. ‘‘Δίκαιης λύσης’’, που να είναι συνάδουσα με τα γεωγραφικά δεδομένα (έκταση των ακτών των παράκτιων χωρών, μη αποκοπή του εδαφικού κορμού ενός κράτους από τις θαλάσσιες ζώνες του – non encroachment), με τις ιδιάζουσες εκατέρωθεν ιστορικο-πολιτικές αναφορές, με τις αρχές της αναλογικότητας (principle of proportionality) και εγγύτητας (principle of proximity) και κυρίως με αυτήν της ευθυδικίας (principle of equity).

Επί του άνω βασικού, πολυπαραμετρικού προβληματισμού, η Ελλάδα σήμερα δηλώνει σθεναρά ότι επιλέγει την ‘‘πρώτη άνω γραμμή’’, μη ενστερνιζόμενη τους ‘‘ακανθώδεις περιορισμούς’’ της ‘‘δεύτερης γραμμής’’. Φρονώ, λοιπόν, ότι μετά απ’ αυτό, η δικαίωση της τελολογικής ratio και της γεωπολιτικής δυναμικής αυτής της πρωτοβουλίας για την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στο Ιόνιο θα κριθεί κυρίως από την παράμετρο ‘‘Χρόνος’’. Αν, συνεπώς, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία καταγραφεί ιστορικά ως μια μεμονωμένη κίνηση της Ελλάδας, αποκομμένη από τα στρατηγικά συμφραζόμενα της πολιτικής της και μη εντασσόμενη σε έναν συνεκτικό και συμπαγή εθνικό ειρμό λογικής, μάλλον θα θεωρηθεί ως ένας ιστορικά ‘‘ελλιποβαρής’’ και πάντως αποσπασματικός ελιγμός της, πενιχρού γεωπολιτικού ενδιαφέροντος και κυρίως βεληνεκούς. Αν όμως, συν τω χρόνω, η κίνηση αυτή, στο πλαίσιο ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου και μιας συνολικής γεωπολιτικής προσέγγισης, αποτελέσει ‘‘προπομπό’’ αντίστοιχων κινήσεων και στις υπόλοιπες θαλάσσιες ζώνες που αφορούν τη χώρα μας, τότε ενδέχεται να αποτελέσει ένα ‘‘γεωπολιτικά διαπλαστικό’’ γεγονός για την ευρύτερη περιοχή, γεγονός που ενέχει όμως και ένα πολύ ισχυρό ‘‘συγκρουσιακό φορτίο’’.

Πάντως, με βάση το διεθνές δίκαιο, τα νόμιμα μέσα για τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών ανάμεσα σε παράκτια κράτη, όταν αυτές αλληλεπικαλύπτονται (τέτοια είναι βεβαίως και η περίπτωση Ελλάδας-Τουρκίας), είναι η διαπραγμάτευση ενόψει υπογραφής διμερούς συνθήκης, η συμφιλίωση, η διαιτησία και η υπαγωγή της διαφοράς / των διαφορών σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Επομένως, όλα τα παραπάνω, ούτως ή άλλως, τα… έχουμε μπροστά μας.

Ο Κ. Μητσοτάκης όμως, επιλέγοντας την ‘‘πρώτη άνω γραμμή’’, εξεδήλωσε από το βήμα της Βουλής το σκεπτικό του, αναφερόμενος στον Fernard Braudel. Λέγοντας ότι στις αρχές του 20^ου αιώνα o Γάλλος Ιστορικός υποστήριζε ότι ‘‘η Γεωγραφία είναι ένας μοχλός που επιβραδύνει την Ιστορία’’, επεσήμανε ότι στις αρχές του 21^ου αιώνα, η Ελλάδα, κυρώνοντας τις δύο συμφωνίες της με την Ιταλία και την Αίγυπτο, αποδεικνύει ότι ‘‘είναι στο χέρι όλων μας να κάνουμε την κοινή μας θάλασσα έναν δημιουργικό επιταχυντή της Ιστορίας’’. Αν είναι έτσι, εγώ από την πλευρά μου, απλά του υπενθυμίζω ότι ο Θουκυδίδης, 2,5 χιλιάδες περίπου χρόνια πριν από σήμερα, έλεγε ότι τα κράτη ενεργούν με βάση το ‘‘φόβο’’, το ‘‘συμφέρον’’ και την ‘‘τιμή’’ τους. Στα πολύ πιο κρίσιμα, συνεπώς, που ήδη φαίνονται καθαρά στον ορίζοντα, επιβάλλεται να ενεργήσουμε με ιστορικό ένστικτο (‘‘φόβος’’) εθνικής επιβίωσης έναντι της όποιας εις βάρος μας απειλής, με συλλογικό οραματισμό για τα δίκαια μας (‘‘συμφέρον’’) και με εθνική αξιοπρέπεια (‘‘τιμή’’).  

*Ο Χρήστος Γκουγκουρέλας, είναι δικηγόρος

LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW

LLM IN EUROPEAN LAW

Cer. LSE in Business, International

Relations and the political science

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post O τύπος και η ουσία για την επέκταση των χωρικών υδάτων μας στο Ιόνιο Πέλαγος – Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με την Ιταλία και την Αίγυπτο επισφραγίζουν την κυριαρχία της διεθνούς νομιμότητας στην ευρύτερη περιοχή και αποτελούν την πιο ηχηρή απάντηση στην πειρατική συμπεριφορά της Τουρκίας που έχει μετατραπεί σε διεθνή ταραξία παράνομης δραστηριότητας και διαρκούς αποσταθεροποίησης. 

Η συμφωνία με την Ιταλία επισφραγίζει την θέση ότι τα νησιά διαθέτουν αυξημένη επήρεια και ανεξαρτήτως του μεγέθους τους διαθέτουν πλήρη δικαιώματα οριοθέτησης όλων των θαλασσίων ζωνών που θεσπίζει το Διεθνές Δίκαιο. Η συμφωνία με την Αίγυπτο καταρρίπτει εμπράκτως το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, ακυρώνει τις προθέσεις για την παράνομη δραστηριότητα που ήθελε να αναπτύξει η Τουρκία στην περιοχή και ανοίγει τον δρόμο για την άμεση αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών μας νοτίως της Κρήτης. 

Η κεφαλαιοποίηση των διπλωματικών μας ενεργειών κορυφώνεται με την πανηγυρική ανακοίνωση του Πρωθυπουργού από βήματος της Βουλής ότι πολύ σύντομα θα επεκτείνουμε τα εθνικά χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, με τις υπόλοιπες θαλάσσιες περιοχές να ακολουθούν. Η Ελλάδα μεγαλώνει!

Όσα δεν έγιναν επί δεκαετίες υλοποιούνται μέσα σε ένα χρόνο.

Παραφωνία, όμως, σε αυτόν τον εθνικό αγώνα αποτελεί η ανεύθυνη στάση του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος στο βωμό του μικροκομματικού συμφέροντος θυσιάζει την αρραγή ενότητα της εθνικής γραμμής. Κατόρθωσε με το αίτημα περί ονομαστικής ψηφοφορίας να καθυστερήσει την κύρωση των δυο συμφωνιών τροφοδοτώντας την τουρκική προπαγανδιστική μηχανή και στερώντας από τον Υπουργό Εξωτερικών τη δυνατότητα να προσέλθει στην άτυπη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, με ένα ακόμα σημαντικό όπλο στην εθνική μας φαρέτρα. Με τα εθνικά συμφέροντα δεν παίζουμε και αυτή είναι η διαχρονική μας διαφορά. 

Με τον ταραχοποιό της περιοχής, ο οποίος αποπνέει μόνο τοξικότητα στο γεωπολιτικό παιχνίδι, δεν γίνεται διάλογος. Πολλώ δε μάλλον υπό την πίεση απειλών και εκβιασμών. Αυτά δεν γίνονται ανεκτά σήμερα, ούτε από την ελληνική Κυβέρνηση, ούτε από τους Έλληνες πολίτες. Και η Τουρκία το κατάλαβε αυτό πολύ καλά, 

Εμείς ό,τι λέμε το κάνουμε πράξη. 

Με εθνική ενότητα, φρόνηση και πατριωτισμό χαράσσουμε εθνικά ωφέλιμη στρατηγική που θωρακίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας σε κάθε της χιλιοστό. 

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Μεγαλώνουμε την Ελλάδα – Άρθρο του Φώντα Μπαραλιάκου appeared first on Eptanews.gr.

Τελικά, τι προβλέπει αυτή η συμφωνία; Είναι «τεράστια εθνική επιτυχία» ή «κατάπτυστη υπονόμευση των εθνικών δικαίων»; Για άλλη μια φορά η αλήθεια για τη συμφωνία per se βρίσκεται κάπου στη μέση. Ωστόσο, μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλούν όχι όσα ρυθμίστηκαν, αλλά όσα συνειδητά οι δύο χώρες απέφυγαν να ορίσουν. Πιο συγκεκριμένα:

Πρώτα πρώτα,  η συμφωνία αυτή – έστω και περιορισμένη σε εύρος – αποτελούσε αναπόδραστη ανάγκη. Μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να χαρακτήριζε το Τουρκολυβικό μνημόνιο ως παράνομο και ανυπόστατο, αλλά αληθές ήταν μόνον τον πρώτο.  Ήταν παράνομο (γιατί τα δύο κράτη δεν είχαν ούτε αντικριστές ούτε παρακείμενες γειτονικές ακτές, καθόσον μεσολαβούν πλείστα ελληνικά νησιά) αλλά πλήρως υποστατό. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΗΕ (Γενική Γραμματεία και Τμήμα Ωκεάνιων Υποθέσεων) ήταν υποχρεωμένες να το πρωτοκολλήσουν και αναρτήσουν, αντίστοιχα, καθώς στις αρμοδιότητές τους είναι μόνον ο τυπικός έλεγχος νομιμότητας (δηλαδή εάν πράγματι υπάρχει σύμβαση και εάν έχει υπογραφεί από κράτη – μέλη του ΟΗΕ) και όχι ο ουσιαστικός έλεγχος (δηλαδή κατά πόσον είναι συμβατή μια συμφωνία με τις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας και των λοιπών κανόνων δικαίου). Συνεπώς, εάν η Ελλάδα δεν επιδίωκε την οριοθέτηση της ΑΟΖ στην περιοχή (είτε μέσω συμφωνίας είτε σύμφωνα με όσα προβλέπει η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (μέρος XV)) θα βρισκόταν απολύτως εγκλωβισμένη. Όχι μόνον πρακτικά αλλά και νομικά. Δικαίωμα που αποφεύγεις να ασκήσεις νομοτελειακά αποδυναμώνεται και, ακόμη και εάν κάποτε, στο άδηλο μέλλον, η διαφορά υπάγονταν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τα τετελεσμένα του Τουρκολυβικού συμφώνου θα λαμβάνονταν υπόψη κατά το σχηματισμό της δικανικής κρίσης.

Δεύτερον, η σύμβαση αναδεικνύει για άλλη μια φορά τον λαϊκισμό των εκάστοτε αντιπολιτευομένων. Πράγματι, θα περίμενε κανείς από τον πρώην υπουργό εξωτερικών (Κοτζιάς) ορθή ανάγνωση των διεθνών κανόνων. Μπορεί να μην είναι νομικός, αλλά θήτευσε επί μακρόν στο συγκεκριμένο υπουργείο. Είναι απόδειξη ανεπίτρεπτου μαξιμαλισμού να εμμένει σε δημόσιες αναρτήσεις του, ότι το ακατοίκητο Κουφονήσι (νότια του νομού Λασιθίου της Κρήτης) έχει αυτοτελή (φευ!) οικονομική ζωή, επειδή τους καλοκαιρινούς μήνες ένα «πειρατικό» καράβι αποβιβάζει για μια ώρα καμία εκατοσταριά τουρίστες να κάνουν μπάνιο! Κατ’ αυτήν την εκδοχή όλες οι νησίδες όλων των κρατών έχουν αυτοτελή οικονομική ζωή και δικαιούνται πλήρους επήρειας ΑΟΖ! Διαβάζοντας, μάλιστα, ότι συγκέντρωσε και τουριστικά φυλλάδια για να πείσει για το «δίκαιο των επιχειρημάτων του» γίνεται πλήρως αντιληπτό γιατί επί θητείας του καμία συμφωνία ΑΟΖ δεν συνήφθη…

Τρίτον, η σύμβαση αναδεικνύει και τις αντιφάσεις, συλλήβδην, της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Είναι τουλάχιστον παράδοξο να ακούς τους τελευταίους μήνες από επίσημα χείλη ότι είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε στρατιωτικά έναντι της Τουρκίας την πλήρη επήρεια της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελλόριζου και την ίδια στιγμή να αποδεχόμαστε να μείνει εκτός συμφωνίας οριοθέτησης με την Αίγυπτο.

Τέταρτον, μέχρι σήμερα δημοσίως εμμέναμε ότι όλα τα νησιά έχουν πλήρη επήρεια ΑΟΖ. Με την κρισιολογούμενη συμφωνία αποδεχόμαστε να παρεισφρήσει και η αρχή της αναλογικότητας – πάγιο αίτημα των Τούρκων – με αποτέλεσμα να εγκαταλείπεται η αρχή της μέσης γραμμής/ίσες αποστάσεις. Κατόπιν τούτου, μόνοι μας δώσαμε επήρεια ΑΟΖ στην Κρήτη κατά 90% και στην Κάσο, Κάρπαθο και Ρόδο περίπου 80%.

Είναι όλα τα ανωτέρω απολύτως εσφαλμένα και εθνικά επιζήμια; Προφανώς όχι. Εσφαλμένο είναι να παρακολουθείς αμέτοχος τις εξελίξεις και να μην διεκδικείς τα νόμιμα δικαιώματά σου. Ας μην ξεχνάμε ότι, εάν το 2013 είχε επιβιώσει το φιλοτουρκικό καθεστώς Μόρσι στην Αίγυπτο, θα τρέχαμε πάλι να σβήσουμε φωτιές (όπως κάνουμε τους τελευταίους μήνες με την Λιβύη). Μόνον που στην περίπτωση που Τουρκία και Αίγυπτος είχαν οριοθετήσει ΑΟΖ, η ζημία για τα Ελληνικά συμφέροντα θα ήταν ανεπανόρθωτη.

Και, εντέλει, πού θα μας οδηγήσουν όσα προσφάτως συμφωνήθηκαν; Είναι προφανές ότι Ελλάδα και Αίγυπτος «κλείνουν το μάτι» στην Τουρκία. Το γεγονός ότι δεν οριοθετήθηκε ΑΟΖ ανατολικότερα του 28ου  μεσημβρινού δίνει ζωτικό χώρο στην Τουρκία. Εάν συνδυάσουμε το γεγονός ότι Ελλάδα και Αίγυπτος αποδέχονται την πλήρη επήρεια ΑΟΖ των νησιών αλλά, ταυτόχρονα, υιοθετούν και την αρχή της αναλογικότητας ανοίγει πλήρως ο δρόμος για μια συμφωνία και με την Τουρκία, καθώς φαίνεται να εισακούεται το αίτημά της για εφαρμογή της αρχής της ευθυδικίας. Δηλαδή, κινούμαστε στην υιοθέτηση της αρχής ίσης απόστασης ειδικών περιστάσεων, η οποία έχει γίνει κατ’ επανάληψη αποδεκτή από το Διεθνές Δικαστήριο.

Το ερώτημα, βέβαια, που προκύπτει είναι συγκεκριμένο. Έχουμε κάποιο εχέγγυο ότι η Τουρκία θα αδράξει την ευκαιρία; Θα δει θετικά το «κλείσιμο του ματιού» από Ελλάδα και Αίγυπτο; Θα επιδιώξει τη συνεννόηση και την τριμερή συμφωνία; Εάν όχι, η μονομερής αποδοχή από τη χώρα μας των ανωτέρω προβλέψεων (λχ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη την ακτογραμμή της γείτονος) απλά προσθέτει άλλο ένα όπλο στη φαρέτρα της γείτονος τόσο σε επίπεδο διεθνούς διπλωματίας όσο και ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης…

Ο κ. Αργυριάδης είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω – Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Ελληνοαιγυπτιακό σύμφωνο ΑΟΖ: άλλως «κλείνοντας το μάτι» στην Τουρκία – Άρθρο του Αργύρη Αργυριάδη appeared first on Eptanews.gr.

Η συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ αποφασίστηκε νωρίς σήμερα το πρωί και αφού εξέδωσε νέα Navtex η Τουρκία για έρευνες στην περιοχή νότια του Καστελόριζου, έως τις 23 Αυγούστου.

Όπως μεταδίδουν τα ειδησεογραφικά πρακτορεία, στην περιοχή υπάρχει κινητικότητα τουρκικών πολεμικών κάποια από τα οποία θα συνοδεύσουν το «Oruc Reis» που φέρεται να απέπλευσε από την Αττάλεια με «σβηστά ραντάρ» και κινείται με χαμηλή ταχύτητα για τα όρια της ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ.

Μετά τη σύναψη μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, οι Τούρκοι βρίσκονται σε δεινή θέση και προφανώς παίζουν το τελευταίο τους χαρτί για να πατήσουν πόδι σε περιοχή που δεν τους ανήκει. Ουσιαστικά ο Ερντογάν είχε προαναγγείλει την συγκεκριμένη κίνηση, αφού αποχωρώντας (αμέσως μετά τη συμφωνία με την Αίγυπτο) από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων για επίλυση των θεμάτων της υφαλοκρηπίδας με την Ελλάδα, είχε «απειλήσει» για γεωτρήσεις στα ανοιχτά της Κρήτης.

ΓΕΕΘΑ: Ανακαλούνται οι άδειες των Στελεχών Ενόπλων Δυνάμεων

Εν τω μεταξύ ήδη, σε ανάκληση των αδειών σε στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων προχώρησε το βράδυ της Κυριακής το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.  Τα στελέχη καλούνται να επιστρέψουν στις μονάδες τους, σε μικρό χρονικό διάστημα.  Όσοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί βρίσκονται σε άδεια, επιστρέφουν άμεσα στις μονάδες, ενώ δεν εγκρίνονται νέες άδειες.

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Έκτακτο ΚΥΣΕΑ – Το «Oruc Reis» πλέει προς Καστελόριζο – Ανακλήθηκαν οι άδειες των στρατιωτικών appeared first on Eptanews.gr.

Πρώτον, αναδεικνύει δύο κομβικότατες και ενδιαφέρουσες ελληνικές ‘‘παραδοχές’’ ή ‘‘υπονοήσεις’’, λανθάνουσες μεν αλλά πλέον ‘‘διαγνώσιμες’’, από τις οποίες εκ των πραγμάτων αναφύεται ένα κεντρικό ερώτημα περί της πορείας της εθνικής μας στρατηγικής και της ‘‘φιλοσοφίας’’ της διεθνο-πολιτικής και διπλωματικής δράσης μας.

Δεύτερον, η εν λόγω Συμφωνία εμφανίζει ήδη ένα ‘‘νευραλγικό γεωπολιτικό σημαινόμενο’’, το οποίο με τη σειρά του ‘‘ανοίγει’’, ακόμα και για το άμεσο μέλλον, δύο πιθανολογικές ‘‘πλατφόρμες διεθνών εξελίξεων’’ στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η πρώτη από τις ελληνικές ‘‘παραδοχές’’ ή ‘‘υπονοήσεις’’ έχει να κάνει με την αιγιαλίτιδα ζώνη των τεσσάρων νησιών μας, από τις ακτές των οποίων ‘‘μετρήθηκε και οριοθετήθηκε’’ το δικό μας κομμάτι της ΑΟΖ. Η ΑΟΖ, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, είναι η πέραν και παρακείμενη της αιγιαλίτιδας ζώνης (δηλαδή των χωρικών υδάτων) θαλάσσια περιοχή, το εύρος της οποίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 200 ν.μ. από τις γραμμές βάσης του παράκτιου κράτους, από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης του. Η ΑΟΖ της Ελλάδας, λοιπόν,  στην εν λόγω Συμφωνία, ως πέραν και παρακείμενη των χωρικών υδάτων θαλάσσια ζώνη, ξεκίνησε να ‘‘μετρά’’ μετά τα 6 ναυτικά μίλια (ν.μ.) της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου (τόσα θεωρούμε εκεί τα χωρικά μας ύδατα), ενώ, αντιθέτως, η ΑΟΖ της Αιγύπτου άρχισε να ‘‘μετρά και να υπολογίζεται’’ από τα 12 ν.μ. των γραμμών βάσης της Αιγύπτου, καθώς τόσα ν.μ. έχει ως χωρικά ύδατά της η Αίγυπτος.

Έτσι, δόθηκε μεν συγκεκριμένη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες των άνω νησιών μας, κάτι, άλλωστε, που δεν αμφισβητούν (πλην του Καστελόριζου) οι Αιγύπτιοι, αλλά το παραχθέν αποτέλεσμα ήταν ο διαμοιρασμός της συνολικής ‘‘θαλάσσιας επικράτειας’’ ανάμεσα στις 2 χώρες να οριστικοποιηθεί σε ποσοστό 56% για την Αίγυπτο και 44% για την Ελλάδα. Αν και η Ελλάδα, λοιπόν, δηλώνει παγίως ‘‘διαπρύσιος θιασώτης’’ του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο δίνει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων μέχρι τα 12 ν.μ., παρά ταύτα φαίνεται πλέον στην πράξη να εγκαταλείπει στις διεθνείς συμφωνίες της αυτή τη δυνατότητα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο. Και στη Συμφωνία του Ιουνίου περί οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία, αλλά και στη νυν Συμφωνία με την Αίγυπτο, η Ελλάδα αυτοπροσδιορίζει, ως συμβαλλόμενη χώρα, την αιγιαλίτιδα ζώνη της (τα χωρικά ύδατα), που είναι προϋποθετική έννοια της ΑΟΖ, στα 6 και όχι στα 12 ν.μ. Όταν όμως το πράττει αυτό σε δύο διεθνείς συμφωνίες, τότε ad hoc μορφοποιεί αποφασιστικά και σχεδόν μονιμοποιεί τις αντιλήψεις της για το μέχρι που φτάνουν τα δικά της χωρικά ύδατα. Στην ουσία μοιάζει αδύνατον πια, όχι σε μια πιθανή συμφωνία με τους Τούρκους περί θαλασσίων ζωνών, αλλά ακόμη και σε διαπραγματεύσεις ή σε μεταξύ μας διμερή διάλογο να θέτει η Ελλάδα το όριο της αιγιαλίτιδας ζώνης της πάνω από τα 6 ν.μ.

Η έτερη ελληνική ‘‘υπονόηση’’ προκύπτει από τη φύση της οριοθέτησης που επιχειρήθηκε ανάμεσα στις δύο χώρες, η οποία οριοθέτηση είναι μερική (partial delineation οr demarcation). H οριοθέτηση έγινε προς ανατολικά μέχρι λίγο πριν τον 27^ο Μεσημβρινό και προς δυτικά μέχρι τον 26^ο Μεσημβρινό, μη θίγοντας πάντως τις τουρκικές ‘‘λεόντειες’’ διεκδικήσεις μεταξύ του 28^ου και του 32^ου Μεσημβρινού, καλύπτοντας μάλιστα μόνο τη… μισή Ρόδο και αφήνοντας φυσικά παντελώς απέξω το σύμπλεγμα του Καστελόριζου.

Οι Αιγύπτιοι, όπως και οι Τούρκοι, δεν δέχονται την πλήρη επήρεια των θαλασσίων ζωνών του συμπλέγματος του Καστελόριζου, γι’ αυτό και διαπραγματευόμασταν μαζί τους πάνω από 15 χρόνια. Συνεπώς, αν προχωρούσαμε σε ολική οριοθέτηση, ίσως στην επίτευξη της τελικής συμφωνίας δεν θα μπορούσαμε να υπερβούμε τον ‘‘σκόπελο’’ της μειωμένης επήρειας’’ του Καστελόριζου.

 Όμως με τη συλλογιστική του εξ’ αντιδιαστολής επιχειρήματος (argumentum a contrario), η Ελλάδα φαίνεται να ενδυναμώνει ακούσια, με την παρούσα Συμφωνία,  ένα βασικό ‘‘υποστηρικτικό διαπραγματευτικό εργαλείο’’ των Τούρκων: Μην προβαίνοντας σε ολιστικού τύπου οριοθέτηση με τους Αιγύπτιους, αλλά, αντιθέτως, παραπέμποντάς την αόριστα στο… μέλλον, η Ελλάδα μοιάζει ως να αδυνατεί να αποκρούσει τον ισχυρισμό περί ‘‘μειωμένης επήρειας’’ του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελόριζου, που οι Τούρκοι θεμελιώνουν στις ‘‘ειδικές συνθήκες’’ της Ανατολικής Μεσογείου, στον ιδιάζοντα γεωλογικό σχηματισμό της περιοχής και στο μήκος των εκατέρωθεν ακτογραμμών. Ή, εναλλακτικώς, αφήνει να υπονοηθεί ότι δεν μπορεί να επιβάλει την ‘‘πλήρη επήρεια’’ των νήσων της σε διεθνείς συμφωνίες, την ‘‘πλήρη επήρεια’’ την οποία ρητορικώς και απερίφραστα προβλέπει και κατοχυρώνει το Διεθνές Δίκαιο.

Εκτός τούτου, η ‘‘μερική οριοθέτηση’’ της εν λόγω Συμφωνίας είναι ‘‘πενιχρώς λυσιτελής’’. Παραμένοντας, σκοπίμως και κατά διπλωματική επιλογή, ανοικτό το θέμα της ‘‘πλήρους επήρειας’’ του Καστελόριζου, εξακολουθεί να είναι ‘‘τεχνικά, γεωγραφικά και νομικά’’ ανέφικτη η ‘‘εφαπτότητα’’ των ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου. Η ‘‘εφαπτότητα’’ αυτή είναι, μεταξύ των άλλων, πραγματιστική προϋπόθεση της αδιακώλυτης πόντισης και διέλευσης του περίφημου αγωγού Eastmed από την Κύπρο προς την Ελλάδα. Με τη σημερινή κατάσταση (με τη μερική οριοθέτηση δηλαδή), αν λάβει κάποιος υπόψη του τις τουρκικές διεκδικήσεις, ανεξαρτήτως της όποιας αιρεσιμότητας ή βασιμότητάς τους, ανάμεσα στον 28^ο και 32^ο Μεσημβρινό, για την υποθαλάσσια διέλευση του Eastmed ‘‘πέφτει λόγος’’ και στην Τουρκία.

Ειδικότερα, μπορεί μεν το άρθρο 79§2 της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS, 1982) να ορίζει ότι ‘‘επιφυλασσομένου του δικαιώματος του να λαμβάνει πρόσφορα μέτρα για την εξερεύνηση της υφαλοκρηπίδας, την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της και την πρόληψη, μείωση και έλεγχο της μόλυνσης από αγωγούς, το παράκτιο κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει την τοποθέτηση ή συντήρηση αυτών των καλωδίων ή αγωγών.’’, ωστόσο στην επόμενη παράγραφο (§3) διευκρινίζεται ότι ‘‘η χάραξη της πορείας για την τοποθέτηση αυτών των σωληναγωγών πάνω στην υφαλοκρηπίδα, υπόκειται στη συναίνεση του παράκτιου κράτους.’’. Υπ’ αυτήν την οπτική, η ‘‘μερική οριοθέτηση’’ μοιάζει να μην διαθέτει ‘‘εξαιρετικώς βαρύνουσα προστιθέμενη αξία’’ για την Ελλάδα. Εκτιμάται μάλλον ως ένα ‘‘βατό πρελούδιο’’ διακρατικής συνεργασίας με την Αίγυπτο, παρά ως ‘‘μεταβολέας των γεωπολιτικών σταθερών’’ στην ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, οι δύο άνω ‘‘παραδοχές’’ ή ‘‘υπονοήσεις’’ της ελληνικής πλευράς,  φωτίζουν πια, ξεκάθαρα θαρρώ, τη συμπυκνούμενη σε συγκεκριμένα ερωτήματα προβληματική περί του στρατηγικού αναθεωρητισμού στην εθνική πολιτική. Η Ελλάδα τελικά εμμένει ή όχι στο Διεθνές Δίκαιο; Είναι το Διεθνές Δίκαιο ‘‘προμετωπίδα’’ της ελληνικής διπλωματίας, σταθερή και αδιαπραγμάτευτη, ή απλά ένα ευέλικτο εργαλείο και βάση μόνο, όχι κατά ανάγκη αναπόφευκτη απόληξη, των διεθνών συνομιλιών; Υπ’ αυτό το πρίσμα ανάλυσης, η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει να ζητεί και επιτατικά να επιδιώκει στα διεθνή fora την απαρέγκλιτη τήρηση του Διεθνούς Δικαίου; Αν ναι, τότε γιατί (στην πράξη, στις δυο συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο) υπονόησε (άφησε να φανεί) ότι συμφωνεί κάτι το έλασσον, το υποδεέστερο ή μερικό σε σχέση με αυτά που προβλέπει το διεθνές δίκαιο αναφορικά με τα χωρικά ύδατα και την πλήρη επήρεια των νησιών; Η’, ως προς τη γενικότερη πολιτικο-φιλοσοφική μας προσέγγιση, το Διεθνές Δίκαιο είναι μεν σεβαστό και ζωτικό σημείο αναφοράς, που όμως δεν οδηγεί de necessitas σε άτεγκτους διπλωματικούς φορμαλισμούς; Αντιθέτως, επιτρέπει με την εκ φύσεως του ‘‘κανονιστική του πλαστικότητα’’ την in concreto προσαρμογή των διπλωματικών μας θέσεων, προκειμένου να μορφοποιούμε τον διπλωματικό μας ακτιβισμό και να ‘‘ολοκληρώνουμε’’ τελικά διεθνείς συμφωνίες με τρίτες, φίλιες και μη, δυνάμεις του περιφερειακού, και όχι μόνο, παιγνίου; Υπ’ αυτό το πνεύμα συνιστά ελληνικό μαξιμαλισμό η καθολική και εις το έπακρο εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου;

Από την άλλη πλευρά, η Συμφωνία περί ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου ενέχει και ένα ‘‘νευραλγικό γεωπολιτικό σημαινόμενο’’. H Ελλάδα συμμετέχει στις τριμερείς συνεργασίες ‘‘Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ’’ και ‘‘Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου’’ και είναι ενεργό μέλος του ‘‘East Mediterranean Gas Forum’’. Η Συμφωνία με την Αίγυπτο, λοιπόν, ως διεθνές ιστορικό γεγονός και διπλωματικό κεκτημένο, παρουσιάζει μια ουσιαστική γεωπολιτική συνεπαγωγή, δεδομένου ότι και η Κύπρος έχει υπογράψει αντίστοιχη Συμφωνία με την βορειοαφρικανική χώρα το 2003: Η χώρα μας αποδεικνύει de facto ότι δεν έχει συμμάχους μόνο στα λόγια, ότι δεν συνιστά ένα εθνικό υποκείμενο ενός ‘‘άνευρου’’ διπλωματικού τακτικισμού ή ότι είναι φορέας ‘‘κενής, φιλολογικής ρητορείας’’, αλλά, αντιθέτως, ότι συμμετέχει, ως παραγοντικός συνδιαμορφωτής της περιφερειακής γεωπολιτικής πραγματικότητας, σε συμπαγή συμμαχικά σχήματα, που εμπράκτως ενεργούν στο πλαίσιο ενός αμοιβαία επωφελούς συνεργατικού σχεδιασμού για την ευρύτερη περιοχή.

Την ώρα, επομένως, που οι Aιγύπτιοι έχουν λάβει την ‘‘άδεια’’ του Κοινοβουλίου της Βεγγάζης να εισβάλουν στη Λιβύη και να αντιπαρατεθούν με τους Τούρκους, στο κρίσιμο χρονικό σημείο που οι σχέσεις Τουρκίας – Αιγύπτου έχουν εκτραχυνθεί, λόγω και της υποστήριξης του Erdogan στην ‘‘Μουσουλμανική Αδελφότητα’’, που αντιπαλεύει τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Abdel Fattah El-Sisi, η Ελλάδα είναι παρούσα και ‘‘ξύπνια’’. Ωστόσο, για να είμαστε ειλικρινείς και σύμφωνοι με το πνεύμα της άνω προσέγγισης, η πλήρης δυναμική και το ‘‘ουσιαστικό αλληλέγγυο βάθος’’ των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων θα δοκιμαστεί και θα κριθεί τελικά με την ολική (και όχι μερική) οριοθέτηση των ΑΟΖ μας, όταν και οι Αιγύπτιοι θα φανεί ποια πλευρά πραγματικά επιλέγουν…

Περαιτέρω, η ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία, ως γεωπολιτικό factum, μπορεί να θεωρείται πλέον ως ένας ‘‘χωροχρονικός καμβάς’’ δύο πιθανολογικών κατευθύνσεων, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η εξόφθαλμη αλληλοεπικάλυψη (territorial overlapping), σε προσδιορίσιμη από υδρογραφικούς χάρτες θαλάσσια περιοχή, των θαλασσίων ζωνών (ΑΟΖ) της Τουρκίας και της Λιβύης, σύμφωνα με το τουρκολιβυκό σύμφωνο, αλλά και της Ελλάδας και της Αιγύπτου, σύμφωνα με τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου. Άσχετα με το κατά πόσο συνάδει (ή όχι) με το διεθνές δίκαιο, η τουρκολιβυκή συμφωνία, άσχετα που εμείς επικαλούμαστε ότι δεν ήταν και δεν είναι για εμάς δεσμευτική, ως res inter alios acta, η συμφωνία αυτή είναι ένα πραγματικό γεγονός με διεθνείς γεωπολιτικές προεκτάσεις και δη ‘‘γραπτός εκφραστής’’  των τουρκικών γεωστρατηγικών αιτημάτων στο πλαίσιο ενός πολύ ‘‘θαρραλέου’’ σχεδιασμού.

Συνεπαγωγικώς, η στρατηγική κινητικότητα και η εντατικοποίηση των διπλωματικών ελιγμών στην ευρύτερη περιοχή είναι δεδομένη και δυνητικά μπορεί να επιφέρει είτε κατά πρώτον, επί τη βάση και με ‘‘ιστορικο-υλιστική’’ αφορμή, την παραπάνω αλληλοεπικάλυψη των ΑΟΖ των τεσσάρων χωρών (Ελλάδας, Αιγύπτου, Τουρκίας, Λιβύης) σκλήρυνση των διπλωματικών συμπεριφορών, διπλωματικές αντεγκλήσεις και προστριβές, ακόμα και στρατιωτικές παρεμβάσεις μέσα σε ένα εντεινόμενο πολωτικό κλίμα εχθρότητας και ακραίας αντιπαλότητας, είτε, κατά δεύτερον, ενδέχεται να αποτελέσει την ‘‘ιστορική μήτρα’’ ευρύτερων συνεννοήσεων και συμβιβασμών, διαδιεθνικών τακτοποιήσεων και καταληκτικών συμφωνιών που θα εξυπηρετούν κατά το μάλλον ή ήττον άπαντες τους ‘‘εθνικούς δρώντες’’ της περιοχής. Στο πλαίσιο μιας ‘‘δίκαιης’’, ‘‘ισορροπημένης’’ και ‘‘συμπεριληπτικής’’ αξιοποίησης και διανομής του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου του συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου, οι πρωτοβουλίες αυτές, υπό την αρωγή και ‘‘επίβλεψη’’ Οικουμενικών Δυνάμεων, θα μπορούσαν να συντείνουν σε μια ευρύτερη σύγκλιση των κρατών, κατά την οποία οι προβολές και ο οραματισμός των εθνικών συμφερόντων θα οδηγήσει σε μια υβριδική ‘‘Pax Mediterranea’’ και όχι σε εθνικές συγκρούσεις και αλληλοαποκλεισμούς.

Η βασική παρατήρηση σε όλα τα παραπάνω είναι ότι ο Χρόνος μοιάζει να επιταχύνεται, μιας και που στη γεωπολιτική εξίσωση της περιοχής φαίνεται να είναι ο συντελεστής που αποκτά όλο και ‘‘αυξανόμενη τιμή ταχύτητας’’. Ο Χρόνος  ‘‘πυκνώνει’’ και φέρνει απανωτά ραγδαίες εξελίξεις. Το ‘‘αύριο’’ μοιάζει να μην περιμένει και αυτό δείχνουν -είτε να το αντιλαμβάνονται, είτε να το επιδιώκουν, τουλάχιστον αδήλωτα- όλοι οι γεωπολιτικοί ‘‘παίκτες’’ στην Ανατ. Μεσόγειο. Έρχεται, λοιπόν, η ώρα της μεγάλης εθνικής ευθύνης, των κρίσιμων αποφάσεων και της συλλογικής αξιοπρέπειας της ‘‘Ελληνόσφαιρας’’. Το ‘‘αύριο’’ είναι ήδη εδώ και προσωπικά προβλέπω ότι ο Ελληνισμός ίσως χρειαστεί να καταφύγει, για μια ακόμη φορά στην Ιστορία του, στην καβάφεια ‘‘ποικίλη δράση των στοχαστικών προσαρμογών’’….

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Η ουσιαστική συνεπαγωγή της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου – Άρθρο του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

«Δε γνωρίζω η Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει εξουσιοδοτήσει κανένα υπουργό Εξωτερικών τρίτης χώρας ώστε να μπορεί να μιλάει εκ μέρους της ΕΕ», είπε ο εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής Πίτερ Στάνο. «Εκπροσωπώντας την ΕΕ έχω να πω ότι η συμφωνία που υπέγραψαν Ελλάδα και Αίγυπτος για την ΑΟΖ είναι ένα θέμα μεταξύ των δύο αυτών κρατών, διμερής μεταξύ κράτους μέλους της ΕΕ και ενός επιλεγμένου τρίτου κράτους. Και για αυτό η Κομισιόν δεν θα σχολιάσει, δεν είναι ο ρόλος της να σχολιάσει», τόνισε.

Ο εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής, επιβεβαίωσε ότι Μπορέλ και Τσαβουσογλου μίλησαν για την ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «η ένταση προκλήθηκε με πράξεις σε βάρος δύο κρατών μελών της ΕΕ, όπως άλλωστε συζήτησαν οι υπουργοί Εξωτερικών τον Ιούλιο και ενόψει της άτυπης συνάντησης των ΥΠΕΞ στο Βερολίνο τον Αύγουστο».  

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Η Κομισιόν «ξεμπροστιάζει» τον Τσαβούσογλου για τις… δήθεν δηλώσεις Μπορέλ appeared first on Eptanews.gr.

Η συμφωνία, είναι αποτέλεσμα πολύχρονων διαβουλεύσεων που τους τελευταίους μήνες εντάθηκαν και τελικά επισφραγίστηκαν με το σημερινό ταξίδι του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στο Κάιρο. Το ταξίδι έγινε με άκρα μυστικότητα, αφού η ελληνική πλευρά ήθελε στην πράξη να ακυρώσει τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης και το πέτυχε. Η συμφωνία, είναι στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και «κόβει» το τουρκολυβικό μνημόνιο. Επίσης κατοχυρώνει την επήρεια των νησιών, άρα και την Κρήτη, την επήρεια της οποίας αμφισβητούσε η Τουρκία.  Η Ελλάδα θεωρεί ότι είναι μια δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία, που αφήνει όμως εκκρεμότητες για το μέλλον, για μεταγενέστερη, πλήρη οριοθέτηση.

ΥΠΕΞ: Συμφωνία απολύτως σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο

Η συμφωνία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική διευθέτησης διμερών εκκρεμοτήτων, οικοδόμησης συμμαχιών με τρίτους με τρόπο που προωθεί τα εθνικά συμφέροντα, στη βάση του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, αναφέρει το Ελληνικό ΥΠΕΞ, κάνοντας λόγο για «μια ισορροπημένη συμφωνία».

Το ΥΠΕΞ θεωρεί πως είναι απολύτως σύμφωνη με το δίκαιο της θάλασσας όπως έχει εφαρμοσθεί σε πρακτική και σε νομολογία, από την οποία επιβεβαιώνεται πανηγυρικά η πάγια Ελληνική θέση ότι τα νησιά έχουν κυριαρχικά δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Κατοχυρώνεται η επήρεια των νησιών μας σε θαλάσσιες ζώνες.

Στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία, βασικά κριτήρια αποτέλεσαν οι πρόνοιες του Δικαίου της Θάλασσας και κυρίως το δικαίωμα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες

Το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση είναι πως η Ελλάδα δεν κάνει παράνομες συμφωνίες, ούτε εξαναγκάζει άλλες χώρες σε λεόντειες συμφωνίες. Διαπραγματεύεται και προβαίνει σε οριοθετήσεις με βάση το δίκαιο της θάλασσας και η ορθότητα της πολιτικής μας έναντι παράνομων ενεργειών, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποδεικνύεται από το ότι το Κάιρο οριοθέτησε με την Ελλάδα, παρά τις μάταιες προσπάθειες της Τουρκίας να πλειοδοτήσει προσφέροντας στην Αίγυπτο μεγαλύτερη ΑΟΖ.

-Από κάθε άποψη είναι μία μεγάλη εθνική επιτυχία που έρχεται μετά την συμφωνία με την Ιταλία και κλείνει μία περίοδο αδράνειας και δισταγμών στην εξωτερική πολιτική.

-Η χώρα μας αυξάνει σημαντικά το κυριαρχικό της αποτύπωμα και κατοχυρώνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της.

-Η χώρα υλοποιεί μια στρατηγική εθνικής ολοκλήρωσης κατοχυρώνοντας τον απόλυτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών στην ανατολική Μεσόγειο. 

-Η χώρα δημιουργεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου ένα κεκτημένο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν. Δρέπει τους καρπούς (στην πράξη και όχι στα λόγια) μιας πολιτικής αρχών που στηρίζεται στη συνεργασία και το Διεθνές Δίκαιο.

-Είναι μία συμφωνία μεταξύ χωρών που δεν αμφισβητούν η μία τα δικαιώματα της άλλης, δεν εκβιάζουν, δεν απειλούν.

Επιβεβαιώνει την ακυρότητα του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου

-Αποτελεσματική ενέργεια που ενταφιάζει  το τουρκολιβυκό σύμφωνο.

-Η συμφωνία συνομολογήθηκε με το Κάιρο μετά από 13 γύρους διαπραγματεύσεων και 15 χρόνια μετά την έναρξη τους καθώς και 8 μήνες μετά τη συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης.

-Πλέον, πέραν της έμπρακτης επιβεβαίωσης της ακυρότητας του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, κατοχυρώνουμε τα νόμιμα δικαιώματά μας, σε συμφωνία με μια γειτονική χώρα. Ενισχύεται ακόμη περισσότερο η διπλωματική μας θέση, αναδεικνύοντας με απόλυτη σαφήνεια ότι οι τουρκικές αξιώσεις είναι απολύτως παράνομες και ανεδαφικές.

-Η Λιβύη πλέον βρίσκεται μεταξύ δύο απολύτως νόμιμων οριοθετήσεων (Ελλάδα-Ιταλία και Ελλάδα-Αίγυπτος). Η κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει καμμία απολύτως νόμιμη βάση να απορρίπτει την συζήτηση με την Ελλάδα για να ολοκληρωθεί με νόμιμο τρόπο  η οριοθετηση μεταξύ μας ΑΟΖ στην περιοχή νοτίως της Κρήτης. Η οριοθέτηση αυτή είναι η μόνη νόμιμη και εξυπηρετεί το συμφέρον αμφοτέρων των χωρών μας. 

Επιβεβαιώθηκε ότι η τήρηση του δικαίου της θάλασσας αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών των χωρών στην περιοχή.

Ευχόμαστε η Τουρκία και η Λιβύη αντιληφθούν και να εναρμονιστούν με αυτή την πραγματικότητα ώστε να καταστεί δυνατή η διευθέτηση όλων των συναφών εκκρεμοτήτων.

-Αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η παράνομη απόπειρα της Τουρκίας να οριοθετήσει ΑΟΖ απευθείας με την Αίγυπτο παραβιάζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. 

-Η παρούσα οριοθέτηση είναι τμηματική, δηλαδή αποτελεί τμήμα συνολικής μεταγενέστερης οριοθέτησης μεταξύ των δύο χωρών. 

Τέλος, εμβαθύνθηκαν και ενισχύθηκαν έτι περαιτέρω οι σχέσεις με τη μεγαλύτερη αραβική χώρα του κόσμου, την Αίγυπτο.

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Ελλάδα και Αίγυπτος συμφώνησαν για οριοθέτηση ΑΟΖ και βάζουν στη θέση της, την Τουρκία appeared first on Eptanews.gr.