2

πρότερη πολιτική κατάσταση αλλά κυρίως να διερευνηθεί ποιες, και σε ποια
‘‘tableaux’’, αναμένονται εξελίξεις στη μεγάλη δεξιά παράταξη.
Το 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στηριζόμενος στην πολιτική πεμπτουσία
του ‘‘δεξιού’’ λόγου, διακήρυξε ένα ‘‘νέο συμβόλαιο εμπιστοσύνης’’ της Πολιτικής
με την ελληνική κοινωνία που θα πρέπει να στυλώνεται ‘‘στην αξιοκρατία και στην
αξιολόγηση παντού’’ και έτσι ανήλθε στην εξουσία. Έπεισε τον κόσμο
αποκηρύσσοντας τους ‘‘διορισμούς και τις παροχές’’ από το βασικό επίκεντρο του
πολιτικού συστήματος και την ουσία της Πολιτικής και προέταξε τον στόχο της
‘‘δημιουργίας ευκαιριών για όλους’’ σε ένα ‘‘περιβάλλον ασφάλειας’’. Με πρόταγμα το
κλασικό ‘‘σήμα κατατεθέν’’ της πολιτικής φιλοσοφίας της Δεξιάς, δηλαδή την
‘‘παραγωγή πλούτου’’ και όχι την ‘‘αναδιανομή της μιζέριας’’, υποσχέθηκε επενδύσεις
και μείωση της φορολογίας και τελικά επικράτησε άνετα απέναντι στον τότε
απερχόμενο Πρωθυπουργό της ‘‘πρώτης φοράς Αριστερά’’ που ούτε για πατρίδα
μιλούσε, ούτε εξυπηρέτησε δεόντως τα εθνικά συμφέροντα.
Ex tunc, η επικοινωνιακή τακτική του Πρωθυπουργού επικεντρώθηκε στο να
‘‘στεγανοποιήσει’’ αρχικώς την παρουσία της ΝΔ εντός της Δεξιάς και μετά να
επεκταθεί προς το ‘‘Κέντρο’’ προκειμένου να δημιουργήσει, κατά τη δική του οπτική,
μια ‘‘εκλογική μονοκρατορία’’. Ωστόσο, σε αυτήν τη στρατηγική του στόχευση, ο
Μητσοτάκης, στην αρχή σταδιακά και εν συνεχεία όλο και πιο φανερά και ανοιχτά,
‘‘άφησε σε δεύτερη μοίρα’’, ως προς τη de facto άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής
και τις ευρύτερες επιλογές του, το ‘‘πυρηνικό’’ ιδεολογικο-πολιτικό φορτίο και τις
αφετηριακές ρίζες της παραδοσιακής Δεξιάς. Για αυτό, από ένα σημείο και μετά,
πολλοί μίλησαν για ‘‘εκπασοκοποίηση’’ της ΝΔ σε αντιλήψεις και πρόσωπα.
Η δε ‘‘στεγανοποίηση’’ του χώρου της Δεξιάς, της ‘‘ιστορικής μήτρας’’ της ΝΔ,
επιχειρήθηκε με την ευθεία επίθεση στις άλλες, μικρές (προς το παρόν;) πολιτικές
δυνάμεις του χώρου. Ο αρχηγός της ΝΔ, προς επίτευξη της πολιτικής του κυριαρχίας,
προσπάθησε να περάσει επικοινωνιακά στην κοινωνία την αντίληψη ότι τη Δεξιά στην
Ελλάδα την εκφράζει μονοπωλιακά και αποκλειστικά η ΝΔ ενώ όλοι οι άλλοι, ‘‘στα
δεξιά’’ του κυβερνώντος κόμματος, είναι ακραίοι, γραφικοί και ‘‘ψεκασμένοι’’.
Φτάσαμε, μάλιστα, στο σημείο, με την ‘‘πολιτική επικούρηση’’ της Αριστεράς
ασφαλώς, σήμερα όποιοι ‘‘δεξιοί’’ ομιλούν για πατρίδα να αποκαλούνται ‘‘εθνικιστές’’
και ‘‘πατριδοκάπηλοι’’, όσα (δεξιά) κινήματα προτάσσουν τη θρησκεία να
κατονομάζονται ως ‘‘παραθρησκευτικές οργανώσεις’’ και όποιοι πιστεύουν στην
‘‘πυρηνική’’ οικογένεια να θεωρούνται ‘‘υπερσυντηρητικοί’’ ή ‘‘μη προοδευτικοί’’.

3

Αυτή όμως η ρητορική και πρακτική ήταν φανερό ότι προσέβαλε και
προσβάλλει τον μέσο ‘‘δεξιό’’ ψηφοφόρο και γενικότερα τον μέσο Έλληνα.
Παρά ταύτα, το 41% του προηγούμενου Ιουνίου για τη ΝΔ, είχε δώσει τη
ψευδαίσθηση ότι ο Μητσοτάκης είχε πετύχει απόλυτα στον σκοπό του. Αφενός, το
κατακερματισμένο, απισχνασμένο και βαθιά εσωστρεφές πολιτικό τοπίο της
Κεντροαριστεράς και αφετέρου η προσπάθεια, τουλάχιστον, ‘‘σκληρής
περιθωριοποίησης’’ των λοιπών πιθανών εκφραστών των ‘‘δεξιών ψηφοφόρων’’,
έδιναν έναν ‘‘αέρα παντοδυναμίας’’ στον νυν Πρωθυπουργό, ο οποίος έδειξε να
αδιαφορεί πια ολοένα και πιο πολύ για τις ‘‘δεξιές καταβολές’’ του κόμματός του.
Λίγες μόνο μέρες πριν τις ευρωεκλογές, μάλιστα, ο Πρόεδρος της ΝΔ,
προφανώς ‘‘αποστασιοποιημένος’’ από την περί Δεξιάς ρητορική, σε συνέντευξή του
δήλωνε ότι (και) το Κέντρο έδωσε τις νίκες στη ΝΔ (ίδετε στη διεύθυνση
https://www.pagenews.gr/2024/06/03/politiki/mitsotakis-tis-nikes-mas-tis-edose-kai-to-kentro/ )
ενώ αμέσως μετά τη διεξαγωγή των εκλογών, κινούμενος στην ‘‘ίδια γραμμή’’, αν και
δεν τολμά να υπερθεματίσει υπέρ του Κέντρου, συνεχίζει να μην ‘‘εγκολπώνει’’ στη
πολιτική ρητορεία του (που κατ’ επέκταση εκφράζει και την πολιτική κοσμοθεωρία
του) ούτε τώρα την έννοια της Δεξιάς ( ίδετε https://www.primeminister.gr/2024/06/11/34449 “Γι’ αυτό
θεωρώ τελείως λάθος και παντελώς αποπροσανατολιστική αυτή τη συζήτηση περί δήθεν δεξιάς στροφής της Νέας
Δημοκρατίας. Είναι μια συζήτηση η οποία πραγματικά δεν με αφορά καθόλου. Δεν είναι αυτό το ζήτημά μας, αν θα
πάμε στο κέντρο ή αν θα πάμε δεξιά. Είναι αν θα είμαστε πιο αποτελεσματικοί…’’).
Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι τις νίκες και τη διακυβέρνηση της χώρας, όσες
φορές την ανέλαβε στα 50 χρόνια της Μεταπολίτευσης η ΝΔ, δεν τις έδωσε κανένα
‘‘Κέντρο’’. Όπως έχει καταγραφεί στην Πολιτική Ιστορία του Τόπου, οι νίκες της
ΝΔ, όταν επιτυγχάνονταν, βασίζονταν στην πλατιά λαϊκή βάση της Δεξιάς
και στην υψηλή συσπείρωση που εν μέσω συγκεκριμένων πολιτικο-
κοινωνικών συγκυριών και ιστορικών συνθηκών δημιουργούνταν σε αυτήν
τη βάση. Από το ποσοστό που τελικά έδινε την εκάστοτε εκλογική νίκη στη ΝΔ, το
συντριπτικά πλειοψηφικό μέρισμα προερχόταν από τη Δεξιά, και οποιοδήποτε
ποσοστό αντλείτο από το Κέντρο, το οποίο (ποσοστό) αθροιστικά παρήγαγε το
τελικό εκλογικό νικηφόρο αποτέλεσμα για τη ΝΔ, ήταν στην πράξη
συμπληρωματικό. Ήταν μια ευρύτερη ‘‘επιβράβευση’’ της κοινωνίας, και ίσως του
πιο μετριοπαθούς μέρους της, για τη ΝΔ, (ήταν) η τελική ‘‘επισφράγιση’’ και
ουσιαστική συγκατάθεση του εκλογικού σώματος για την ανάληψη της εξουσίας από
το κόμμα που καταρχήν και ευθέως εξέφραζε τη Δεξιά.
Χωρίς να το ‘‘πολυκαταλάβει’’, λοιπόν, αυτός που παρουσιαζόταν ως ο μακράν
καταλληλότερος όλων, ο μέσος ψηφοφόρος της Δεξιάς συν τω χρόνω (είπαμε, ο

4

Κόσμος μας είναι τετραδιάστατος και ο χρόνος απόλυτα καθοριστικός παράγων της
ζωής και της πολιτικής) ‘‘χρέωσε’’ τον Πρόεδρο της ΝΔ και Πρωθυπουργό
διπλά, του ‘‘χρέωσε’’ δηλαδή και την ξεκάθαρη ιδεολογικο-πολιτική
μετατόπιση του κόμματος αλλά και (αναδρομικά) την ακρίβεια, τις
διαχειριστικές αστοχίες, τα σκάνδαλα και τις κυβερνητικές αποτυχίες. Και
του έστειλε αυτόν τον ‘‘διπλό χρεωστικό λογαριασμό’’ στις ευρωεκλογές.
Έπειτα από τα παραπάνω όμως, αφενός με τον Μητσοτάκη να δείχνει ότι δεν
‘‘πολυνοιάζεται’’ για τη συζήτηση περί Δεξιάς ή ότι ακόμη και να την υποτιμά, και
αφετέρου με τα συγκεκριμένα αποτελέσματα των ευρωεκλογών που ‘‘αποκάλυψαν’’
την εν δυνάμει εκτίναξη νέων πολιτικών φορέων και προσώπων και νέων πεδίων
έκφρασης στον χώρο της Δεξιάς, το εκ των πραγμάτων αναδεικνυόμενο ζήτημα στην
εν λόγω μεγάλη και παραδοσιακή πολιτική παράταξη αρχίζει και διαφαίνεται: Ποιος
είναι ή ποιος μπορεί να είναι ο από εδώ και πέρα κύριος, δυναμικός, χειμαρρώδης και
πειστικός εκφραστής της Δεξιάς; Ποιο κόμμα και ποιος ηγέτης ειδικότερα;
Επί τούτου του ερωτήματος που οι ευρωεκλογές ανέδειξαν, αναμένονται
συνεπώς πολύ σημαντικές εξελίξεις, οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, θα
‘‘παιχθούν’’ σε τρία παράλληλα ‘‘tableaux’’:
Το πρώτο από αυτά είναι η κλασική θεματική ατζέντα της Δεξιάς. Το
ζητούμενο εν προκειμένω είναι από πού (από ποιο πολιτικό κόμμα και από ποιον
πολιτικό ηγέτη) και πώς θα προωθηθεί στο επίπεδο της κοινωνίας, της ιδεολογικής
πάλης, της πολιτικής εκφραστικής αλλά και στο επίπεδο της πρακτικότητας των
προτάσεων διακυβέρνησης, η παραδοσιακή αξιακή πλατφόρμα της Δεξιάς. Σε τούτο
το πεδίο, όποιος προβάλλει με συνέπεια και επιμονή τις θέσεις της Δεξιάς στην
οικονομία (από εκεί ξεκινούν όλα), στην καθημερινότητα αλλά βεβαίως και στα
εθνικά θέματα και στα μείζονα προτάγματα της εξωτερικής πολιτικής, θα ‘‘κερδίσει’’
τελικά και την πλειοψηφία των ψηφοφόρων της.
Το δεύτερο είναι οι νέες, σύγχρονες προκλήσεις. Η Δεξιά, όπως και κάθε
πυλωνικός χώρος του πολιτικού φάσματος, δεν είναι και ούτε πρέπει να είναι
‘‘αποστεωμένη’’ από τις εξελίξεις στις παγκόσμιες, πανευρωπαϊκές και περιφερειακές
πολιτικές τάσεις. Ούτε αποκλειστικά προσδεδεμένη μόνο στην κλασική θεματολογία
της Πολιτικής. Στους δεξιούς ψηφοφόρους, επομένως, πρέπει να δοθούν απαντήσεις
από τα κόμματα του χώρου για τις θέσεις που αυτά έχουν στην ευρεία γκάμα της
επίκαιρης πολιτικής πραγματικότητας, από την ‘‘πράσινη’’ ανάπτυξη μέχρι και την
τεχνητή νοημοσύνη. Σε αυτό δε ειδικά το πεδίο, κρίσιμο ρόλο θα έχουν στις

5

αποφάσεις του κόσμου της Δεξιάς οι τοποθετήσεις των κομμάτων για την
παγκοσμιοποίηση, το μεταναστευτικό και επί της λεγόμενης ‘‘woke agenda’’.
Εν τέλει, το τρίτο ‘‘tableau’’ αφορά τα πρόσωπα, αυτούς δηλαδή που ήδη
εκπροσωπούν αλλά και θα κληθούν να εκπροσωπήσουν τα κόμματα της Δεξιάς στις
τοπικές κοινωνίες. Στην πλειοψηφία τους, οι βουλευτές και πολιτευτές της ΝΔ
είναι ‘‘στελέχη μάχης’’ που ανταγωνίζονται αναμεταξύ τους,
με….παντοειδείς τρόπους, για το προσωπικό τους ‘‘μερίδιο’’ στην κατά
τόπους ‘‘εκλογική πίτα’’ του κόμματος, αλλά συνήθως ούτε πολιτική σκέψη
ούτε πολιτική δράση ‘‘παράγουν’’, ο δε ‘‘βαθμός φθαρτότητάς’’ τους είναι
κατά κανόνα υψηλός και πολλοί από αυτούς έχουν ‘‘κουράσει’’ και έχουν
απογοητεύσει πολύ κόσμο. Από την άλλη, τα άλλα κόμματα της Δεξιάς είναι
κυρίως ‘‘προσωποπαγή’’ και απαιτείται, μάλλον ως ‘‘όρος επιβίωσης’’ τους, ο
στελεχιακός εμπλουτισμός τους με ανθρώπους που έχουν πολιτικό λόγο.
Τα παραπάνω παράλληλα πεδία, λοιπόν, θα κρίνουν πολλά για τις από εδώ και
πέρα εξελίξεις στον χώρο της Δεξιάς. Αν η ΝΔ ‘‘επαναβαπτιστεί’’ (πράγμα όχι και τόσο
εύκολο, ούτε αυτονόητο υπό τον Μητσοτάκη) στις κλασικές ‘‘δεξιές’’ αξίες και
ανταποκριθεί με ισχυρό λόγο στις προκλήσεις της πολιτικής επικαιρότητας, αρχικώς η
κάθετη πτώση της μπορεί να ανασχεθεί και εν συνεχεία να τεθούν οι βάσεις της
ανάκαμψης. Αντιθέτως, αν οι υπόλοιποι πολιτικοί φορείς του χώρου αναπτύξουν
στιβαρό πολιτικό λόγο, βασισμένο στις αρχές της παράταξης, προβάλλουν προτάσεις
και λύσεις και επιχειρήσουν ‘‘άνοιγμα’’ στην κοινωνία με αξιόλογους
ανθρώπους, στην περίπτωση ειδικά που η ΝΔ, υπό την παρούσα ηγεσία της,
συνεχίσει τη ρότα που διάλεξε, είναι πιθανόν να δούμε στο μέλλον εκπλήξεις και
ανατροπές που όχι μόνο κάποιοι δεν φαντάζονται αλλά ίσως καταγραφούν και ως
‘‘ιστορικές’’.
Έχω την αίσθηση, επομένως, ότι ζούμε μια πολύ ενδιαφέρουσα καμπή στην
πολιτική ιστορία του τόπου και ειδικότερα στα τεκταινόμενα της δεξιάς πλευράς του
πολιτικού φάσματος. Μέχρι τώρα και επί 50 χρόνια, ο χώρος της Δεξιάς εκφράστηκε
κυριαρχικά και παραδοσιακά από τη ΝΔ, όμως τούτο σήμερα, έτσι όπως πάνε τα
πράγματα, δεν είναι ακλόνητο και απολύτως σίγουρο ότι θα συνεχίσει να ισχύει.
Μάλιστα, την κατάσταση ‘‘περιπλέκει’’ ακόμη περισσότερο ειδικά το γεγονός ότι από
το 60% της αποχής, ένα (αδιευκρίνιστο) κομμάτι είναι και ψηφοφόροι της Δεξιάς που
προτίμησαν να μην ψηφίσουν για να αποδοκιμάσουν τη ΝΔ του Μητσοτάκη και άρα
όταν κάποιοι από αυτούς θα ψηφίσουν για τις εθνικές εκλογές, δεν είναι καθόλου
βέβαιο ότι θα επιλέξουν το νυν κυβερνών κόμμα.

6

Πόσο χρόνο όμως θα πάρουν οι (πιθανές) εξελίξεις στο χώρο της Δεξιάς
που στο βάθος τους και επί της ουσίας είναι εξελίξεις που αφορούν την
αξιοπιστία και ευστάθεια αυτού καθεαυτού του πολιτικού μας συστήματος;
Πότε θα φανεί προς τα ‘‘πού πηγαίνουν τα πράγματα (;)’’. Κανείς δεν μπορεί να
απαντήσει με σιγουριά. Ο Πρωθυπουργός, όπως ήταν το αναμενόμενο, προέβη σε
ανασχηματισμό της Κυβέρνησης και, κοιτώντας από εδώ και μπρος σε μόνιμη βάση,
διαρκώς και αγωνιωδώς τις (νέες) δημοσκοπήσεις, ελπίζει να ‘‘πάει όσο πιο μακριά
γίνεται’’, ανεξαρτήτως του άκρως εντυπωσιακού γεγονότος ότι (αναλογικά)
το κυβερνών κόμμα το ακολουθεί πια, σύμφωνα με την επίδοσή του στις
ευρωεκλογές, μόνο το περίπου 12% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.
Ποιος άλλωστε μπορεί να εγγυηθεί για το μέλλον για οτιδήποτε στον οποιονδήποτε;
Πολλές φορές, μάλιστα, φαινομενικά ‘‘ακίνδυνα’’ θέματα (πχ, λέω εγώ τώρα, η
επιλογή, σε λίγους μόνο μήνες από τώρα, συγκεκριμένου προσώπου για Πρόεδρο της
Δημοκρατίας) μπορούν να φέρουν απρόβλεπτους… ‘‘σεισμούς’’. Όσα φέρνει η ώρα,
δεν τα φέρνει ο χρόνος όλος, άλλωστε. Έτσι δεν λέει ο σοφός λαός; Και για τη Δεξιά,
πάντως, αλλά και για όλα τα άλλα, αναμένουμε με εξαιρετικό ενδιαφέρον το τι θα
προκύψει προσεχώς…..

The post Χρήστος Γκουγκουρέλας: Οι εξελίξεις στην Ελληνική Δεξιά μετά τις Ευρωεκλογές appeared first on Eptanews.gr.

2

Τον Σεπτέμβριο του 2015 το ποσοστό του νυν κυβερνώντος κόμματος στις εθνικές
εκλογές ήταν 28,09% (ίδετε πάλι στο Υπουργείο Εσωτερικών, https://ekloges-
prev.singularlogic.eu/v2015b/v/public/index.html#{%22cls%22:%22main%22,%22params%22). Αμέσως δε
μετά τις επίμαχες ευρωεκλογές του 2019 (επίμαχες διότι στη ΝΔ θέλουν να μας πουν
ότι αυτές είναι το μέτρο σύγκρισης για τις τωρινές ευρωεκλογές), η ΝΔ έφτασε το
39,85% στις εθνικές εκλογές του Ιουλίου του 2019 (https://ekloges-
prev.singularlogic.eu/2019/v/home/) και ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε για πρώτη φορά
τη διακυβέρνηση της χώρας.
Σκοπίμως, συνεπώς, χρησιμοποίησα παραπάνω τη λέξη ‘‘σκαλί’’ για το 33% της
ΝΔ στις ευρωεκλογές του 2019 διότι πράγματι εκείνο το 33% ήταν σημείο και
πειστήριο στην ανοδική ‘‘σκάλα’’ των εκλογικών ποσοστών της ΝΔ (από το 22,72%
στο 27,81% και από εκεί στο 28,09%, εν συνεχεία στο περίφημο 33,12% και εν τέλει
στο 39,85% των εθνικών εκλογών του 2019 και στο 40,56% των αντίστοιχων
εκλογών του 2023). Η δήθεν ‘‘χαλαρότητα’’ των ευρωεκλογών του 2019,
λοιπόν, ως αιτιολόγηση του, στην παρούσα φάση, χρησιμοποιούμενου
‘‘μέτρου σύγκρισης’’ και για τις ευρωεκλογές του 2024, είναι πρακτικώς
‘‘άλλα λόγια να αγαπιόμαστε’’……
Η ΝΔ όμως, ενώ κέρδισε τις εκλογές της 25-6-2023 με 40,56%, εδώ και πολύ
καιρό και άρα μόνο κάποιους μήνες (και όχι κάτι παραπάνω χρονικά) από τη
θεαματική επανεκλογή της, έθεσε ως στόχο στις επερχόμενες ευρωεκλογές αυτό το
33%, με το οποίο όχι μόνο θα είναι ικανοποιημένη αλλά προφανώς θα δηλώνει και
θριαμβεύτρια. Στην πραγματικότητα, λοιπόν, μόνο κάποιους μήνες από τη για
δεύτερη φορά ανάληψη της εξουσίας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ΝΔ σε μια νέα
εκλογική ‘‘μάχη’’ αυτοπροσδιορίζει την επιτυχία της σε ένα ποσοστό
κατώτερο 7,50 με 8,00 μονάδες από εκείνο (το ποσοστό) που πέτυχε μόνο
κάποιους μήνες πριν. Μάλιστα, το εντυπωσιακό είναι ότι αυτές οι κάτω από
το σχεδόν 41% 7,5-8 μονάδες αντιστοιχούν σε απώλεια της τάξης του
σχεδόν 20% από το παντελώς πρόσφατο ποσοστό της (Ιούνιος του 2023)!
Έτσι, το κυβερνών κόμμα, αν και η πραγματικότητα είναι ότι προβαίνει σε μια
‘‘θλιβερή’’ αυτοπαραδοχή, δηλαδή στην εξ’ ιδίων εκτίμηση ότι θα έχει ούτως ή άλλως
πολύ σημαντικές απώλειες και πάντως αξιοσημείωτη μείωση της πολιτικής επιρροής
του στις ευρωεκλογές, και δη πράττοντας τούτο ήδη μόλις κάποιους μήνες από τον
Ιούνιο του 2023, με τους επικοινωνιολόγους του που προφανώς ‘‘σκαρφίστηκαν’’, ως
προς τον καθορισμό του ‘‘εκλογικού στόχου’’, αυτή τη συστοίχιση των ποσοστών του
κόμματος στις ευρωεκλογές του 2019 και του 2024, συστοίχιση που κατά τα

3

ανωτέρω και αβάσιμη είναι αλλά και παραπλανητική, προσπαθεί να βγει ‘‘λάδι’’
επικοινωνιακά!
Ανεξάρτητα, πάντως, από το αν εν προκειμένω οι επικοινωνιολόγοι
όντως νομίζουν ότι μπορούν να ‘‘παίξουν’’ με την ‘‘ασθενή μνήμη’’ και το
‘‘επίπεδο κριτικής σκέψης’’ των μαζών, υπό τα παραπάνω δεδομένα ένας
πραγματιστής, αν είχε μπροστά του τους ανθρώπους του Μεγάρου
Μαξίμου, φυσιολογικά δεν θα είχε παρά να τους ρωτήσει ευθέως περί το τι
πιστεύουν ότι έκαναν και κάνουν λάθος, πού θεωρούν ότι απέτυχαν και
αποτυγχάνουν και γιατί και υπό ποιες συνθήκες κρίνουν ότι ως κυβέρνηση
‘‘στραβά αρμένιζαν και αρμενίζουν’’, ώστε λίγους μόνο μήνες από την
έναρξη της δεύτερης κυβερνητικής θητείας να αυτοπροσδιορίζουν ήδη το
μέτρο του εκλογικού στόχου του κυβερνώντος κόμματος στις ευρωεκλογές
του 2024 σε ένα ποσοστό (33%) που προϋποθέτει απώλεια (σε αυτούς
τους λίγους μήνες) της τάξης του σχεδόν 20% σε σχέση με την εκλογική
επίδοση της ΝΔ τον Ιούνιο του 2023;
Αυτό είναι το κρίσιμο πραγματικό ερώτημα που η ‘‘καθαρή’’ και η βάσει της
κοινής Λογικής ‘‘ανάγνωση’’ της πραγματικότητας αναδεικνύει, το κρίσιμο
πραγματικό ερώτημα μάλιστα επί του οποίου καλούνται πρωτίστως να
τοποθετηθούν οι Έλληνες πολίτες. Η ΝΔ, εν κατακλείδι, θα είναι ασφαλώς το
πρώτο κόμμα στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων (και) στις ερχόμενες (ευρω)εκλογές
αλλά το ‘‘ερμηνευτικό απόσταγμα’’ του επικοινωνιακού της ‘‘παιγνίου’’, εκπορευόμενο
υπό τους όρους της πραγματικότητας, και οι πολιτικές συνεπαγωγές του δείχνουν πια
ξεκάθαρα ότι ίσως τα πράγματα δεν είναι πια (και δεν θα είναι;) απολύτως ‘‘ρόδινα’’
για τη νυν Κυβέρνηση….. Ο καιρός, όπως πάντα, θα δείξει ούτως ή άλλως πολλά και
για πολλούς……

Κατερίνη, 28/5/2024

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science

The post Χρήστος Γκουγκουρέλας: To επικοινωνιακό παίγνιο της ΝΔ για τις Ευρωεκλογές appeared first on Eptanews.gr.

2

‘‘ολιγοπώληση’’ της οικονομικής δραστηριότητας, η συγκέντρωση της οικονομικής
δύναμης ανά κλάδο στα χέρια λίγων και η τομεακή χειραγώγηση του επιχειρείν από
μια μικρή ομάδα συμφερόντων που προσπαθεί προς ίδιον όφελος να ελέγξει τα
‘‘standards’’ της αγοράς και εν γένει το οικονομικό ‘‘παίγνιο’’;
Καταρχάς, σύμφωνα με το άρθρο 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά και
απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων
επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική που δύνανται να επηρεάσουν το
εμπόριο μεταξύ των κρατών-μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα
την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της
εσωτερικής αγοράς. Επομένως, δεδομένου ότι ο υγιής ανταγωνισμός είναι
ακρογωνιαίος λίθος της ενιαίας αγοράς και θεμελιακή προϋπόθεση του ενωσιακού
(ευρωπαϊκού) εγχειρήματος, κάθε φαλκίδευση των κανονιστικών αρχών του και
στρέβλωση της πλουραλιστικής οικονομικής δράσης ενδιαφέρει άμεσα την ΕΕ και,
όταν διαπιστώνεται, και αίρεται αλλά και τιμωρείται.
Στόχος μου, ωστόσο, με τα εδώ γραφόμενα είναι με τα λόγια του ‘‘απόλυτου
ειδικού’’, του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, κ. Γιάννη Στουρνάρα, να
προσπαθήσω να διαφωτίσω τι συνεπάγονται φαινόμενα σαν κι αυτό που ερευνούν
ήδη οι ευρωπαϊκοί θεσμοί για την ελληνική οικονομία και κατ’ επέκταση για όλους
μας. Σε πρόσφατη, λοιπόν, συνέντευξή του (https://www.bankofgreece.gr/enimerosi/grafeio-
typoy/anazhthsh-enhmerwsewn/enhmerwseis?announcement=5fb1481f-b6ed-4d54-9170-5f2b3fbce979) ο κ.
Στουρνάρας εξηγεί: ‘‘Θεωρώ ότι οι δυνάμεις του ανταγωνισμού (στην Ελλάδα) πρέπει να
ενισχυθούν. Σήμερα έχουμε μεγάλη συγκέντρωση στις τράπεζες, στα καύσιμα, στα
τρόφιμα, στα ιδιωτικά νοσοκομεία. Η μεγάλη συγκέντρωση οδηγεί και σε υψηλές
τιμές. Γι’ αυτό εξάλλου βλέπουμε σχετικά υψηλότερες τιμές στην Ελλάδα από
αυτές της Ευρωζώνης σε αρκετά αγαθά και υπηρεσίες. Αυτό προκύπτει από την
πρόσφατη διαπίστωση της Eurostat που δείχνει ότι ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα
βρίσκεται στο 67% του μέσου όρου των χωρών της ΕΕ, το επίπεδο τιμών της είναι στο
88,2% του αντίστοιχου μέσου όρου. Δηλαδή είμαστε ακριβότεροι από άλλες χώρες σε
σχέση με το εισόδημά μας. Γι’ αυτό και η ακρίβεια στην Ελλάδα δημιουργεί σοβαρό
πρόβλημα σε αρκετά νοικοκυριά’’.
Βέβαια, όπως τονίζει ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος στην έκθεση του
για την ελληνική οικονομία αναφορικά με το έτος 2023
(https://www.bankofgreece.gr/Publications/ekthdkth2023.pdf, Απρίλιος 2024), το πρόβλημα
είναι δομικής φύσεως, συνιστά δηλαδή πάγια διαρθρωτική αγκύλωση της ελληνικής
οικονομίας: ‘‘Το σχετικά μικρό μέγεθος της ελληνικής οικονομίας, σε σύγκριση με άλλες

3

χώρες της ζώνης του ευρώ, όσον αφορά τις αγορές προϊόντων (αγαθών και υπηρεσιών) και η
υστέρηση της εφαρμογής επαρκών διαρθρωτικών αλλαγών σε ορισμένες
περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της οικονομικής προσαρμογής είναι παράγοντες που
δημιουργούν έλλειψη ανταγωνισμού και ευνοούν τη διεύρυνση των περιθωρίων
κέρδους όταν οι οικονομικές συνθήκες το επιτρέπουν’’ (ίδετε τη σελ. 131 της
Έκθεσης). Σε μια μικρή σε μέγεθος οικονομία, όπως η δική μας, οι μεγάλοι ανά
επιχειρηματικό κλάδο ‘‘παίκτες’’ είναι λίγοι, γεγονός που τους επιτρέπει, ελλείψει
διαρθρωτικών αλλαγών και υπό ένα υπόβαθρο ‘‘κλειστής’’ οικονομίας, να
καταστρώνουν πιθανώς(;) ολιγοπωλιακές συμπαιγνίες και εναρμονίσεις και να
κερδοσκοπούν ‘‘αλύπητα’’ στην πλάτη του Έλληνα καταναλωτή και δέκτη των
υπηρεσιών!
Έτσι ίσως εξηγείται και το ‘‘γιατί’’, σύμφωνα με τον Οργανισμό για την
Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη (είναι ο γνωστός ΟΟΣΑ), η Ελλάδα είναι
η τέταρτη πιο ακριβή χώρα στον Κόσμο στα τρόφιμα (ίδετε στη διεύθυνση
https://www.keeptalkinggreece.com/2024/04/12/greece-food-prices-oecd/) και συνεπαγωγικά και
το ‘‘γιατί’’ ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στη χώρα μας ‘‘τρέχει δίχως φρένο’’ (με βάση
τα στοιχεία του ΟΟΣΑ ήταν 8,3% τον Ιανουάριο και 6,73% τον Φεβρουάριο του
2024)!
Τα ολιγοπώλια είναι ‘‘πυρήνες’’ συγκέντρωσης του παραγόμενου πλούτου στους
λίγους και … ‘‘εκλεκτούς’’, όμως αυτό το γεγονός αν όχι ‘‘διαλύει’’, τουλάχιστον
αναστέλλει την ‘‘υγεία’’ και την πρόοδο της οικονομίας. Ο κ. Στουρνάρας
υπογραμμίζει στην ομιλία του στη Γ.Σ. των μετόχων της Τράπεζας της Ελλάδος (ίδετε
για περισσότερα στη διεύθυνση https://www.bankofgreece.gr/enimerosi/grafeio-typoy/anazhthsh-
enhmerwsewn/enhmerwseis?announcement=37defe6f-7207-4aa7-a43c-4158283cfdf8&mode=preview):‘‘Σε όρους
διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, η κατάταξη της Ελλάδος στους σχετικούς
σύνθετους δείκτες παρουσιάζει στασιμότητα ή και υποχώρηση, μετά την αποτύπωση
μεγάλης προόδου την προηγούμενη περίοδο (2020-22). Η Ελλάδα φαίνεται να υστερεί σε
τομείς όπως η αποτελεσματική λειτουργία του κράτους, η επιτάχυνση της απονομής της
δικαιοσύνης και η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας’’.
Γι’ αυτό, άλλωστε, ο Διοικητής της ΤτΕ ισχυρίστηκε στην παραπάνω ομιλία του
ότι: ‘‘Οι ξένες άμεσες επενδύσεις κατέγραψαν χαμηλότερες ροές το 2023 σε
σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αντανακλώντας κυρίως…… τη στασιμότητα που
αποτυπώνεται στους δείκτες ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας’’.
Σε μια ‘‘κλειστή’’ οικονομία, σε μια οικονομία ολιγοπωλίων, αυτός που
πρωτίστως δεν μπορεί να ‘‘ανασάνει’’ είναι ο λαός και ειδικότερα τα πιο αδύναμα
στρώματά του. Στην ετήσια έκθεσή του για το 2023 ο κ. Στουρνάρας καταγράφει

4

(https://www.bankofgreece.gr/Publications/ekthdkth2023.pdf σελ. 116): ‘‘Το ποσοστό του
πληθυσμού της χώρας που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό,
σύμφωνα με τον αναθεωρημένο ορισμό, μειώθηκε σε 26,3% (ή 2.722 χιλιάδες άτομα), από
28,3% το 2020 και 27,4% το 2019. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, μεταξύ των χωρών
της ΕΕ-27, η Ελλάδα εμφάνιζε το 2021 τον τρίτο υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή
κοινωνικού αποκλεισμού. Ο μέσος όρος ήταν 21,6% στις χώρες της ΕΕ-27’’.
Χρειάζεται, επομένως, τεράστια προσοχή και τεράστια πολιτική ευθύνη, ειδικά
από τους (εκάστοτε) κυβερνώντες τη χώρα. Δια του Ταμείου Ανάκαμψης και
Ανθεκτικότητας θα ρεύσει πακτωλός δισ. ευρώ στην Ελλάδα. Αν όμως ευνοηθούν
μόνο οι γνωστοί και λίγοι ‘‘οικονομικοί παράγοντες’’ και ‘‘παίκτες της αγοράς’’ ή οι
(εκάστοτε) ‘‘ημέτεροι’’ της πολιτικής εξουσίας, ως κοινωνία και οικονομία, μας
περιμένει…με μαθηματική ακρίβεια ο γκρεμός!
Όπως λέει, ‘‘κρούοντας τον κώδωνα’’, και ο κ. Στουρνάρας: ‘‘Η ενίσχυση των
μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα σε τομείς με χρόνιες δυσλειτουργίες (όπως για παράδειγμα η
απονομή δικαιοσύνης), καθώς και η περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος,
θα συμβάλουν στην προσέλκυση επενδύσεων. Η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, ο
ψηφιακός μετασχηματισμός της δημόσιας διοίκησης, η απλοποίηση του φορολογικού
συστήματος και η εξάλειψη ολιγοπωλιακών πρακτικών αποτελούν μερικούς μόνο τομείς
που χρειάζονται άμεσες παρεμβάσεις. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η επιτάχυνση της
απορρόφησης και η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου
Ανάκαμψης, με στόχο την κάλυψη του επενδυτικού κενού, την ενίσχυση του
δυνητικού προϊόντος και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας και κατ’ επέκταση
τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας’’. Τα προβλήματα, λοιπόν, είναι
σημαντικά, είναι διαρθρωτικά, είναι φλέγοντα. Και δεν μπορούν να τα ‘‘κρύψουν’’
ούτε οι ‘‘προκατ’’ ‘‘ωραιοποιήσεις’’ αλλά και ούτε, ενόψει των επερχόμενων
ευρωεκλογών, η θολή ‘‘λάμψη’’ άσχετων με την πολιτική ‘‘celebrities’’ και τα
ψηφοθηρικά ‘‘tricks’’ και ‘‘φτιασιδώματα’’…..

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science

The post Χρήστος Γκουγκουρέλας: Τα ερευνώμενα από την Ε.Ε 2,5 δις ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και η Ελληνική Οικονομία appeared first on Eptanews.gr.

Με το πέρας των ημερών, ωστόσο, αναδύονται κάποια εξαιρετικώς κρίσιμα ερωτήματα, οι απαντήσεις επί των οποίων θα… ‘‘γράψουν παγκόσμια ιστορία’’. Γιατί, άραγε, τέτοια λυσσαλέα σφοδρότητα ανάμεσα στις δύο πλευρές; Γιατί η Hamas επέλεξε τούτο το χρονικό σημείο για να εξαπολύσει (αυτή πρώτη) την αιματοβαμμένη επίθεσή της στο Ισραήλ; Ποιες είναι οι κύριες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές συνέπειες αυτού του πολέμου; Ποιο είναι το σημείο καμπής των εξελίξεων; Ποια είναι η λύση στην αντιμαχία Ισραήλ-Παλαιστινίων; Κρύβει αυτή η λύση άμεσους ή έμμεσους κινδύνους για την Ελλάδα; Και, εν τέλει, υπάρχει ένα γενικό συμπέρασμα σε όλα και για όλα τα παραπάνω, επί του οποίου θα πρέπει να προσαρμόσει και τη διεθνή στάση της η χώρα μας;

Ξεκινώντας την απόπειρα απάντησης στα παραπάνω ερωτήματα, και χωρίς φυσικά να διεκδικείται εκ μέρους μου το ‘‘αλάθητο’’, αναλογίζομαι πως η άνω σφοδρότητα, πέρα από τους παραδοσιακούς ιστορικούς λόγους της υφιστάμενης βαθειάς ρηγμάτωσης ανάμεσα στις δύο πλευρές, έχει να κάνει με το ότι αφενός την εκ των Παλαιστινίων επίθεση ανέλαβε και πραγμάτωσε η Hamas, δηλαδή μια ακραία ισλαμιστική οργάνωση με τρομοκρατική μεθοδολογία και όχι η Fattah ή η Παλαιστινιακή Αρχή και αφετέρου ότι στο Ισραήλ, από την επάνοδο του Netanyahu και μετά, οι λεγόμενοι ‘‘υπερορθόδοξοι’’ Εβραίοι, με την ίσως ‘‘αρτηριοσκληρωτική κουλτούρα’’ τους, δείχνουν τον δρόμο για ένα Ισραήλ δογματικό και αδιάλλακτο. Η ενδοκοινωνική τριβή στο Ισραήλ είναι φανερή και δεν χρειάστηκε πολύ να την ‘‘οσμιστώ’’ και εγώ προσωπικά, λίγους μήνες πριν, επισκεφθείς τη χώρα.

Από την άλλη, είναι τούτο το κρίσιμο χρονικό σημείο που η Hamas διείδε τη δυνατότητα αποδόμησης της ήδη ‘‘υφανθείσας’’ αμερικανικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Οι Αμερικανοί πόνταραν στον στρατηγικό προσεταιρισμό του Ισραήλ και των αραβικών κρατών, ο οποίος θα μπορούσε να συγκροτήσει έναν σφριγηλό αντι-ιρανικό άξονα. Υπό αυτό το ευκταίο δεδομένο, θα ήταν σε θέση να εστιάσουν αποκλειστικά τον δικό τους παγκόσμιο γεωστρατηγισμό στον Ινδο-Ειρηνικό, δηλαδή στο φυσικό πλαίσιο της αντιπαράθεσής τους με την Κίνα. Από τη μια, λοιπόν, η επιζήμια για τους Παλαιστίνιους προοπτική κυρίως της σύγκλισης ΗΠΑ-Ισραήλ-Σαουδικής Αραβίας και από την άλλη η έντονη και ρευματώδης αντίδραση μεγάλου κομματιού της εβραϊκής κοινωνίας κατά του Netanyahu, με βάση την οποία το Ισραήλ εξέπεμπε διεθνώς την αίσθηση εσωτερικής αναταραχής, ‘‘απασφάλισαν’’ στον τρέχοντα χρόνο τη δράση της Ηamas.

Ποιες είναι, επομένως, οι οικουμενικών διαστάσεων ευρύτερες επιπτώσεις όσων συνέβησαν και ακόμη συμβαίνουν στο Ισραήλ; Το domino των επιπτώσεων είναι πολύπλοκο και πολυπαραγοντικό. Οι σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας προς το παρόν ‘‘παγώνουν’’, ο διαθρησκευτικός και διαπολιτισμικός διάλογος Ισραήλ και αραβικού κόσμου που είχε γόνιμα ανοίξει μετά την υπογραφή των ‘‘Συμφωνιών του Αβραάμ’’ (‘‘Abraham Records’’ μεταξύ Ισραήλ και διαδοχικά ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Σουδάν) πρόσκαιρα(;) διακόπτεται, άρα και η συνεργασία του Ισραήλ με τους Άραβες σε πλουτοπαραγωγικούς τομείς και γεωοικονομικά εγχειρήματα, βρίσκουν προσωρινά(;) δίαυλο επικοινωνίας, ως τα ισλαμικά ‘‘μεγαθήρια’’, οι κεντρικοί εκφραστές των δύο βασικών τάσεων του Ισλάμ και παράλληλα μέχρι τούδε ‘‘ενδοθρησκευτικοί εχθροί’’, ήτοι η σουνιτική Σαουδική Αραβία και το σιιτικό Ιράν, προφανώς για να διερευνηθεί, έστω και θεωρητικά και a la carte, το ενδεχόμενο της πανισλαμικής ενότητας.

Περαιτέρω, τίθενται επί του παρόντος σε αμφισβήτηση τα ενεργειακά projects στην Ανατολική Μεσόγειο στα οποία συμμετέχουν Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος, γεγονός που πέραν από το ότι θα ευνοήσει τον παγκόσμιο ηγέτη στο LNG, τις ΗΠΑ, μάλλον θα φέρει σε πλεονεκτική θέση και τη Ρωσία και την Τουρκία στο γεωπολιτικό παίγνιο ελέγχου των παγκόσμιων ενεργειακών πόρων και ροών, αμφισβητείται ευθύς εξαρχής η ‘‘υλοποιησιμότητα’’ του νέου οικουμενικού εμπορικού δρόμου με εφαλτήριο την Ινδία που πολύ πρόσφατα οι G20 ανακοίνωσαν ως αντίπαλο δέος του κινέζικου ‘‘Δρόμου του Μεταξιού’’ (BRI), γιγαντώνεται η πιθανότητα για νέα, παλιρροϊκής φύσης, προσφυγικά κύματα προς την Ευρώπη βεβαίως, και όσον αφορά τη διάδραση στο περιφερειακό μας περιβάλλον, οι όποιες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά  μετατοπίζονται από τον κεντρικό ιστό της θεματολογίας της διεθνούς κοινότητας, γεγονός που λογικά θα επιφέρει μεγαλύτερη διαπραγματευτική επιφυλακτικότητα της ελληνικής πλευράς απέναντι στους Τούρκους.

Πέραν, όμως, από τις συνέπειες των γεγονότων στο Ισραήλ, υπάρχει κάποιο ‘‘σημείο καμπής’’, κάποιο ‘‘σημείο ενεργοποίησης’’ περισσότερων και πολλαπλών εξελίξεων (αυτό που οι Δυτικοί αποκαλούν ‘‘trigger point’’); Ένα τέτοιο κομβικό σημείο είναι αναμφίβολα η εμπλοκή του Ιράν στον πόλεμο, ‘‘ορκισμένου’’ εχθρού του Ισραήλ. Και τούτο, διότι η εμπλοκή του Ιράν, που είναι πυρηνική δύναμη, συνεπιφέρει, ειδικά στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τον απόλυτο ‘‘κυκλωτισμό’’ του Ισραήλ, το οποίο σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα βαλλόταν στον νότο (από τη λωρίδα της Γάζας) από τη Hamas, στην ανατολή (από τη μεγάλη έκταση της λεγόμενης ‘‘Δυτικής Όχθης’’ του Ιορδάνη) από τις λοιπές παλαιστινιακές οργανώσεις, και στον βορρά από τη λιβανέζικη, ιρανο-καθοδηγούμενη Hezbollah (με τις 130.000 ρουκέτες που διαθέτει).

Η ανάγκη απεγκλωβισμού του Ισραήλ από τον παραπάνω ‘‘κυκλωτισμό’’ θα δημιουργούσε τάχιστα δύο πολυμερή αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Από τη μια, το Ιράν και οι άνω σύμμαχοί του, στους οποίους θα προσετίθεντο η Συρία και ίσως το Κατάρ, και από την άλλη το Ισραήλ που θα υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους. Το σενάριο, λοιπόν, μιας ακόμα και παγκόσμιας σύρραξης, στην περίπτωση ανάμιξης του Ιράν, δεν είναι, λογικοφανώς, παράταιρο. Γι’ αυτό και οι Αμερικανοί, κινούμενοι προληπτικά απέναντι σε αυτό το σενάριο και σαφώς ενδεικτικά ως προς τις προθέσεις τους, απέστειλαν ήδη δύο αεροπλανοφόρα στην Ανατ. Μεσόγειο, αντίκρυ από τις ισραηλινές ακτές, προκειμένου να σταλεί ‘‘μήνυμα κατευνασμού’’ και πάντως ‘‘μη παρέμβασης’’ στο Ιράν που προς το παρόν απλά παρακολουθεί.

Η εμπλοκή του (μη αραβικού αλλά) σφιχτά ισλαμοκρατούμενου Ιράν, ωστόσο, πιθανώς θα έδινε στην παρούσα σύγκρουση και ευρύτερες διαστάσεις ‘‘πολιτισμικού περιεχομένου’’. Ήδη δεκαετίες πριν (1996) ο περιβόητος Αμερικανός πολιτικός επιστήμων Samuel Huntington στο περιώνυμο βιβλίο του (‘‘The clash of civilizations’’) είχε προβλέψει τη σύγκρουση του Ισλάμ με τη Χριστιανική Δύση, αντικείμενο της οποίας θα ήταν η ανατροπή και ο θρυμματισμός, από την πλευρά του Ισλάμ, του οικουμενισμού που έχει προσλάβει το ‘‘δυτικό πολιτισμικό υπόδειγμα’’. Δεν αποκλείεται, συνεπώς, τα γεγονότα στο Ισραήλ, υπό προϋποθέσεις, να γίνουν ο ‘‘πυροκροτητής’’ για αυτό που κατά τη μοντέρνα ορολογία ήδη ο Πρόεδρος Biden έχει ‘‘βαφτίσει’’ ως ‘‘πόλεμο της Δημοκρατίας ενάντια στις θεοκρατούμενες (και μη) απολυταρχίες’’. Δεν αποκλείεται τότε, όπως είχε γράψει κάποτε ο Αμερικανός ακαδημαϊκός John Esposito, Ισλάμ και Χριστιανική Δύση να δώσουν ακόμη μια σφοδρή και θανατηφόρα μάχη για την εξουσία, τα εδάφη και τις ανθρώπινες ψυχές!

Υπάρχει, όμως, λύση στη χρόνια διένεξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων; Στη Θεωρία και κατά μια ιδεατή προσέγγιση υπάρχει λύση και μάλιστα μια λύση στην οποία φαίνεται να συμφωνούν οι δύο νυν μεγαλύτεροι παγκόσμιοι ‘‘παίκτες’’, οι ΗΠΑ και η Κίνα. Καταρχάς, στη στρατηγική εθνικής ασφάλειας  (https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2022/10/Biden-Harris-Administrations-National-Security-Strategy-10.2022.pdf), οι Αμερικανοί υπεραμύνονται της δημιουργίας δύο κρατών στο επίμαχο γεωγραφικό τόξο (We will also continue to promote a viable two state solution that preserves Israel’s future as a Jewish and democratic state while meeting Palestinian aspirations for a secure and viable state of their own. As President Biden stated during his visit to the West Bank in July 2022, “Two States along the 1967 lines, with mutually agreed swaps, remain the best way to achieve equal measure of security, prosperity, freedom, and democracy for Palestinians as well as Israelis.”). Αλλά και οι Κινέζοι ασπάζονται την ίδια λογική, όπως αυτό φαίνεται στη διακήρυξη της πολιτικής τους για τον αραβικό κόσμο ( https://english.www.gov.cn/archive/publications/2016/01/13/content_281475271412746.htm, China’s Arab Policy: China supports the Middle East Peace Process and the establishment of an independent state of Palestine with full sovereignty, based on the pre-1967 borders, with East Jerusalem as its capital.).

Θαρρώ, εντούτοις, ότι η προώθηση μιας τέτοιας λύσης, ανεξαρτήτως των κρίσεων επί της εφικτότητάς της, ενέχει για την Ελλάδα έναν μείζονα κίνδυνο, ο οποίος θα μπορούσε να προκύψει δια της διεθνούς χρήσης ενός παραλληλισμού. Με απλά λόγια, ο Erdogan, ‘‘τεχνίτης’’ στον ‘‘διαδιεθνικό εξισορροπητισμό’’, δεν θα απεμπολούσε την ευκαιρία, κάθε άλλο μάλιστα, να στρέψει την παγκόσμια κοινότητα, στην περίπτωση υιοθέτησης της λύσης δύο κρατών στη γεωγραφική επικράτεια που σήμερα καλύπτει το Ισραήλ, προς ένα μοντέλο παγίωσης δύο διακριτών κρατών και στην Κύπρο, κάτι το οποίο όμως ευνοήτως θα έθετε εκποδών τον οραματισμό του Ελληνισμού στην περιφερειακή ‘‘σκακιέρα’’ και θα έπληττε ανεπανόρθωτα τα εθνικά μας συμφέροντα.

Το γενικό συμπέρασμα, πάντως, από την ανάλυση της όλης κατάστασης είναι ότι στο Ισραήλ μπορεί να υπάρξει είτε ειρήνη χωρίς (ισραηλινή) κατοχή (στα εδάφη που διαβιούν οι Παλαιστίνιοι), είτε κατοχή (πρακτικά συνέχιση της κατοχής του Ισραήλ) χωρίς ειρήνη. Ωστόσο, τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο άνω ‘‘πιθανολογικό status’’ ούτε αυτονόητα είναι αλλά και ούτε εύκολα υλοποιήσιμα. Προσωπικά, εν προκειμένω θα ‘‘δανειζόμουν’’ ως ‘‘εργαλείο περιγραφής’’ της κατάστασης την αρχή της απροσδιοριστίας του Heisenberg. Στον καμβά του Παλαιστινιακού ζητήματος, είναι τόσοι και τέτοιοι οι αντιθετικά δρώντες και αλληλεπιδρώντες και τέτοιας πολυμορφίας η αντανακλαστική αναμεταξύ τους διάδραση που μάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολη η παγίωση και διατήρηση ενός status τελειωτικού και καθολικά αποδεκτού, καταρχάς για τους εμπλεκόμενους και εν συνεχεία όλους τους άλλους.

Η δε τεράστια δυσκολία για την αποκρυστάλλωση ενός τέτοιου status (τελειωτικού και καθολικά αποδεκτού) σχετίζεται κυρίως με το ‘‘μετά’’ της αναμενόμενης εισβολής του ισραηλινού στρατού στη Γάζα. Όλες οι επιλογές για το Ισραήλ φαίνεται να ‘‘παράγουν’’ αδιέξοδα. Αν το Ισραήλ, αξιοποιώντας την αδιαμφισβήτητα συντριπτική στρατιωτική υπεροχή του, καταλάβει τη λωρίδα της Γάζας, θα επιλέξει μετά να κρατήσει την κατοχή; Και να προκαλέσει, έτσι, οξείες διαιρέσεις στην ισραηλινή κοινωνία, να αναλώνει πάγιο οικονομικό και στρατιωτικό κεφάλαιο για τη διατήρηση της κατοχής του, να προξενήσει ‘‘φουρτουνιασμένα’’ προσφυγικά ρεύματα προς την Ευρώπη, εκδιώκοντας τους Παλαιστίνιους από τα πατρογονικά τους εδάφη και πραγματοποιώντας πρακτικά εις βάρος τους ‘‘εθνοκάθαρση’’ (ethnic cleansing) η οποία θα ‘‘ξεσηκώσει’’ την παγκόσμια κοινότητα και θα αποτελέσει μια βαθειά και διαχρονική ‘‘χαίνουσα πληγή’’ στις σχέσεις του με τον αραβικό κόσμο; Θα παραδώσει τη Γάζα στην Παλαιστινιακή Αρχή, δηλαδή θα προτιμήσει κατοχή μεν μέσω ενός πιο συνεργάσιμου(;) μεσεγγυούχου δε (occupation by proxy); Θα μετατρέψει την περιοχή σε ‘‘ουδέτερη ζώνη’’, σε μια ‘‘buffer zone’’ ελεγχόμενη από το ΝΑΤΟ ή τον ΟΗΕ, δηλαδή θα δεχθεί την ύπαρξη μιας μη κρατικής επικράτειας μέσα στο επίσημο ισραηλινό κράτος; Το δύσκολο για το Ισραήλ, επομένως, είναι το ‘‘μετά’’ μιας πιθανής εισβολής (στη Γάζα) και κατοχής, τα μοντέλα διαχείρισης και οι εναλλακτικές διέξοδοι ενός βιώσιμου modus operandi, όχι η εισβολή αυτή καθεαυτήν…

Εν τέλει, ποια ‘‘πρέπει’’ να είναι η στάση-αντίδραση της Ελλάδας; Είναι δεδομένο ότι η Ελλάδα είναι ενσωματωμένη σε ένα συγκεκριμένο και σταθερό συμμαχικό πλαίσιο, αυτό του ‘‘Δυτικού Κόσμου’’. Και είναι, επίσης, δεδομένο ότι το Ισραήλ είναι το μόνο δημοκρατικό, δυτικού τύπου, κράτος στη Μέση Ανατολή ενώ η Hamas, στον αντίποδα, απεργάζεται έναν ‘‘μονολιθικό κόσμο’’, αυτόν του σκληρού σαλαφιστικού Ισλάμ. Δεν είναι, λοιπόν, παράδοξο που όλη η Ευρώπη στέκεται, μέχρι τούτη την ώρα τουλάχιστον και εν αναμονή εξελίξεων που ίσως απαιτήσουν επαναξιολόγηση προθέσεων και στάσεων, στο πλευρό του Ισραήλ.  Ωστόσο, η στρατηγική προσέγγισή μας στο ζήτημα θα πρέπει να είναι ευφυώς ευρυγώνια και όχι στερεοτυπική. Ζούμε σε έναν ‘‘μεταμανιχαϊστικό κόσμο’’ με ασύμμετρη πολυπλοκότητα και διάχυτη ρευστότητα. Σε έναν κόσμο, λοιπόν, που πλέον το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν υπάρχουν βεβαιότητες, η ήπια στάση και η προσεγμένη διεθνής εκφραστική θα είναι μάλλον το παράγωγο μιας από την πλευρά μας νουνεχούς αυτοσυγκράτησης εν προκειμένω.

Ο κ. Γκουγκουρέλας είναι δικηγόρος

The post Καθοριστικά ερωτήματα και πιθανές απαντήσεις για τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Η διεθνής κριτική έως και κατακραυγή για τη συμπεριφορά των αλβανικών αρχών στο, πρώτα από όλα, συγκεκριμένο μέλος της ελληνικής μειονότητας στη γειτονική χώρα, εστιάζει στην εκ της αλβανικής πλευράς περιφρόνηση του κράτους δικαίου και στην παραβίαση διατάξεων που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Πώς έχουν τα πράγματα, λοιπόν; Είναι βάσιμη η κριτική και, αν είναι, είναι ορθή η αντίδραση της Ελλάδας;

Καταρχάς, το άρθρο 3 του 1^ου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ κατοχυρώνει την ελεύθερη διενέργεια των εκλογών στα συμβαλλόμενα μέρη, ένα εκ των οποίων είναι και η Αλβανία φυσικά, κατά τις οποίες εκλογές πρέπει να είναι εγγυημένη η σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία δημοκρατική έκφραση του λαού.

To Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έχει μάλιστα τονίσει (case of Mugemangango v. Belgium, 2020, https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:[%22001-203885%22]}) ότι ένα απλό ή μεμονωμένο λάθος, μια αντικανονικότητα ή μια παράβαση στην εκλογική διαδικασία δεν συνεπάγονται per se (εξ’ ορισμού) αδικία, παρανομία ή συνολική αντικανονικότητα των εκλογών, εφόσον, όμως, οι εκλογές διεξήχθησαν υπό την πρυτάνευση των γενικών αρχών της ισότητας, της διαφάνειας, της αμεροληψίας και της ανεξαρτησίας και εφόσον οι αρχές αυτές δεν παραμερίστηκαν ή αγνοήθηκαν. Η έννοια των ελεύθερων εκλογών θα ετίθετο σε κίνδυνο μόνο στην περίπτωση που υπήρχε αποδεικτικό υλικό για την τέλεση διαδικαστικών παραβάσεων και δη τέτοιας φύσης και έκτασης που θα επέφεραν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση ή και αλλοίωση της ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του λαού και επίσης στην περίπτωση που τέτοιοι ισχυρισμοί (για νόθευση της λαϊκής θέλησης) δεν εξετάστηκαν από τα αρμόδια όργανα σε εγχώριο επίπεδο.

Το εύρος της διακριτικής ευχέρειας των εθνικών αρχών είναι αυτονοήτως μεγάλο σε τέτοιες περιστάσεις, δεδομένης της ποικιλίας στις εκλογικές κουλτούρες σε όλη την Ευρώπη και των διαφορετικών εκλογικών συστημάτων των κρατών της. Ωστόσο, κατά την ενάσκηση της διακριτικής ευχέρειας του κάθε  κράτους, θα πρέπει να καθίσταται απολύτως σεβαστή η θεμελιώδης αρχή του άρθρου 3 του πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ περί της ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του λαού στην επιλογή των προσώπων που θα τον εκπροσωπήσουν και δη μέσω της πληρότητας και ακεραιότητας της εκλογικής διαδικασίας, το αποτέλεσμα της οποίας οφείλεται να είναι παράγωγο του καθολικού δικαιώματος ψήφου ( Mathieu-Mohin and Clerfayt, cited above, § 54; Podkolzina, cited above, § 33; Tănase v. Moldova [GC], no. 7/08, § 157, ECHR 2010; and Cernea v. Romania, no. 43609/10, § 40, 27 February 2018).

Το ΕΔΔΑ, πάντως, υπό το άρ. 3 του πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, δεν υποχρεούται να ασχοληθεί με κάθε παράβαση της εγχώριας εκλογικής νομοθεσίας. Το κράτος πρέπει να έχει εξασφαλίσει συνθήκες ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών ώστε να εκφραστούν επαρκώς τα ατομικά εκλογικά δικαιώματα. Υπό αυτό σκεπτικό, το ΕΔΔΑ έχει τονίσει ότι σε περιπτώσεις που υφίσταται μια ισχυριζόμενη παράβαση της εκλογικής νομοθεσίας, υπό το αρ. 3 του πρώτου Πρωτοκόλλου, το Δικαστήριο κρίνει αν αυτή η παράβαση έλαβε χώρα και αν είχε επιζήμιο αποτέλεσμα στην τέλεση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών. Το ΕΔΔΑ ερευνά αν μια τέτοια κρίση έχει παραχθεί από δικαιοδοτικό όργανο της εγχώριας έννομης τάξης. Αν όντως έχει αποφανθεί δικαστήριο της χώρας (όπου έγινε η παράβαση), τότε το ΕΔΔΑ αυτοπεριορίζεται στο να κρίνει περί του αν η απόφαση του εθνικού δικαστηρίου ήταν αυθαίρετη ή όχι (mutatis mutandis, I.Z. v. Greece, cited above, and Babenko v. Ukraine (dec.), no. 43476/98, 4 May 1999).

Περαιτέρω, το άρθρο 5 της ΕΣΔΑ κατοχυρώνει το δικαίωμα στην ατομική ελευθερία και ασφάλεια. Κανείς δεν στερείται την ελευθερία του, εκτός αν η σύλληψη και η κράτησή του είναι νόμιμη. Η κράτησή του έχει το νόημα της εξασφάλισης του γεγονότος ότι αυτό το πρόσωπο θα εμφανιστεί ενώπιον της Δικαιοσύνης για να δικαστεί για ό,τι κατηγορείται και της παρεμπόδισής του, αν κρίνεται έτσι, από την τέλεση νέων αδικημάτων. Αν κρατηθεί ένα πρόσωπο για τους παραπάνω λόγους, θα πρέπει απαραιτήτως σε εύλογο χρόνο να οδηγηθεί ενώπιον της τακτικής Δικαιοσύνης.

To ΕΔΔΑ έχει θεσπίσει, λοιπόν, νομικές εγγυήσεις κατά της αυθαίρετης συμπεριφοράς των αρμόδιων κρατικών αρχών σχετικά με την κράτηση ενός πολίτη (safeguards against arbitrariness), εγγυήσεις που έχουν να κάνουν με τις προϋποθέσεις της κράτησης, τη διαδικασία, τη διάρκεια και την επέκτασή της καθώς και με το δικαιωματικό ‘‘οπλοστάσιο’’ του κρατούμενου να την ανατρέψει (J.N. v. the United Kingdom, 2016, § 77). Μάλιστα, η συμπεριφορά των αρμοδίων αρχών ακόμη κι αν είναι τυπολογικά ‘‘νόμιμη’’ απέναντι στον κρατούμενο με βάση την εθνική νομοθεσία, μπορεί να κριθεί από το ΕΔΔΑ ‘‘αυθαίρετη’’ σύμφωνα με την ΕΣΔΑ (Creangă v. Romania, 2012, § 84; A. and Others v. the United Kingdom [GC], 2009, § 164).

Ειδικότερα, αυθαίρετη και αντίθετη με την ΕΣΔΑ συμπεριφορά μπορεί να επιδείξει ένα κράτος απέναντι στον κρατούμενο όταν η στέρηση της ελευθερίας του δεν σχετίζεται ουσιωδώς με τους λόγους κράτησής του και με τους σκοπούς που εξυπηρετούνται με βάση την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία. Έτσι, ακόμη και μια κράτηση που στην αρχή θεωρείται σύννομη, με βάση την εθνική νομοθεσία, μπορεί να μετατραπεί σε παράνομη, αν στη διάρκειά της εκλείψει το νομικό της υπόβαθρο  H.W. v. Germany, 2013, § 102; M. v. Germany, 2009, § 88, W.A. v. Switzerland, 2021, §§ 39-45). Επί τούτου, εφόσον εξυπηρετηθεί ο σκοπός του νόμου, από το σημείο που παύει αυτός να υφίσταται, η κράτηση του προσώπου είναι νομικά αδικαιολόγητη και αυθαίρετη (Vasileva v. Denmark, 2003, § 36; S., V. and A. v. Denmark [GC], 2018, §§ 80-81).

Πάνω από όλα όμως, η κράτηση ενός ατόμου πρέπει να είναι μέτρο αναλογικό, καθώς η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας είναι αδιαπραγμάτευτη για το ΕΔΔΑ (Gatt v. Malta, 2010, § 40). Η εθνική Δικαιοσύνη οφείλει να εξετάζει την εφαρμογή ηπιότερων μέτρων για τον φερόμενο δράστη μιας άδικης πράξης, όπως η καταβολή εγγύησης πριν την τέλεση της κύριας δίκης. Η κράτηση, ως περιοριστικό μέτρο κατά την ποινική προδικασία, δικαιολογείται μόνο αν υπάρχει κίνδυνος να μην εμφανιστεί ο κατηγορούμενος στην (κύρια) δίκη, αν στο διάστημα μέχρι την δίκη του κρίνεται διαρκώς και αδιάκοπα ύποπτος και ικανός να αλλοιώσει ή καταστρέψει σε βάρος του στοιχεία, αν κρίνεται επικίνδυνος για την τέλεση νέων αδικημάτων και αν είναι επικίνδυνος για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια (Buzadji v. the Republic of Moldova [GC], 2016, § 88; Tiron v. Romania, 2009, § 37; Smirnova v. Russia, 2003, § 59; Piruzyan v. Armenia, 2012, § 94).

Η κράτηση ενός προσώπου, λοιπόν, δεν συνεχίζει για κανέναν άλλον λόγο, αν αρχικά είχε διαταχθεί, εκτός αν υπάρχει γενικότερος λόγος δημοσίου συμφέροντος. Πάντως, ο προσωρινά κρατούμενος (ο προφυλακισθείς) πρέπει να οδηγηθεί το συντομότερο δυνατόν (‘‘promptly’’ τονίζει συνεχώς το ΕΔΔΑ) ενώπιον της τακτικής Δικαιοσύνης, διαφορετικά η κράτησή του αντίκειται στην ΕΣΔΑ (Ilnseher v. Germany [GC], 2018, § 251; Khlaifia and Others v. Italy [GC], 2016, § 131).

Όσον δε αφορά το προδικαστικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας, το ΕΔΔΑ κρίνει, επίσης, σχετικά και με το αν η στάση του επιλαμβανόμενου εθνικού δικαστή, δηλ. της αρμόδιας εθνικής προανακριτικής Αρχής, αλλοιώνει και χειροτερεύει πρακτικά και νομικά τη θέση του κατηγορούμενου ενόψει της κύριας δίκης, δηλ. αν προδικάζεται εξαρχής το τι θα επακολουθήσει στην κύρια διαδικασία εναντίον του κατηγορουμένου, όταν αυτή (τελικά) θα λάβει χώρα (Alexandru-Radu Luca v. Romania § 63).

Όλα τα παραπάνω συνεπικουρούνται από το άρ. 6 της ΕΣΔΑ και συνερμηνεύονται ασφαλώς με αυτό. Με βάση την πρώτη παράγραφό του, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα να δικαστεί δίκαια η υπόθεσή του, δημόσια και εντός λογικής προθεσμίας από ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστήριο (αρχή της δίκαιης δίκης) ενώ με βάση τη δεύτερη παράγραφο μέχρι της αποδείξεως του αντιθέτου, από την έναρξη της εις βάρος του διαδικασίας τεκμαίρεται ως αθώο (τεκμήριο της αθωότητας).

Και βέβαια το ΕΔΔΑ έχει δεόντως υπογραμμίσει (case of Orlovskaya Iskra v. Russia) ότι υφίσταται πραγματική αλληλεξάρτηση μεταξύ του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης του προσώπου, όπως αυτό αποτυπώνεται στο άρθρο 10 της ΕΣΔΑ, με τη διενέργεια ελεύθερων εκλογών και τον σεβασμό των αποτελεσμάτων των εκλογών, όπως οι ελεύθερες εκλογές κατοχυρώνονται στο άρ. 3 του πρώτου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.

Από την άλλη πλευρά, στη μείζονα σκέψη ενός δίκαιου κριτή της υπόθεσης Μπελέρη πρέπει να συμπεριληφθεί απαραιτήτως και η σχετική επί του θέματος εθνική νομοθεσία, ήτοι η αλβανική, και κυρίως οι κρίσιμες διατάξεις του αλβανικού εκλογικού κώδικα (Αλ.Εκ.Κωδ) και του αλβανικού κώδικα ποινικής δικονομίας (Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον.).

Με βάση τον αλβανικό εκλογικό κώδικα, λοιπόν, τα τελικά αποτελέσματα της ψηφοφορίας ανακοινώνονται από την αρμόδια Επιτροπή της οικείας εκλογικής περιφέρειας το αργότερο μέχρι την 10^η μ.μ. της επομένης των εκλογών και αποστέλλονται στην κεντρική εκλογική Επιτροπή η οποία τα εγκρίνει το πολύ μέσα σε ένα 48ωρο από την παραλαβή τους (αρ. 122, 123 Αλ.Εκ.Κωδ.). Αν τυχόν υπάρχουν αντιρρήσεις ή ενστάσεις σχετικά με το αποτέλεσμα των εκλογών, η κεντρική Εκλογική Επιτροπή αποφασίζει για αυτές σε χρονικό περιθώριο έως και 10 ημερών (άρ. 143 Αλ.Εκ.Κωδ.). Στην απόφαση της κεντρικής εκλογικής Επιτροπής μπορεί να ασκηθεί έφεση αλλά σε κάθε περίπτωση η άνω Επιτροπή μέσα σε τρεις μέρες από τη λήξη της εφετειακής διαδικασίας πρέπει να αποφασίσει για το πού και σε ποιούς κατανέμονται τελικά οι εκλογικές έδρες (άρ. 162 Αλ.Εκ.Κωδ.).

Eν τέλει, σύμφωνα με τον Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον., η προφυλάκιση ενός προσώπου, δηλαδή η κράτησή του πριν την κύρια δίκη, επιτρέπεται μόνο όταν τα ‘‘υπόλοιπα διαθέσιμα’’ μέτρα κρίνονται, για τον συγκεκριμένο κρατούμενο, ακατάλληλα και ανεπαρκή (άρ. 230 Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον.), τα δε ‘‘υπόλοιπα διαθέσιμα μέτρα’’ είναι η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, η εμφάνιση σε αστυνομικό τμήμα, η διαμονή σε συγκεκριμένο τόπο, η εγγύηση, ο κατ’ οίκον περιορισμός και η νοσηλεία σε αρμόδιο ίδρυμα (άρ. 232 Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον.). Κάθε δε προδικαστικό μέτρο κατά του προφυλακισμένου προσώπου αίρεται άμεσα μόλις εκλείψει ο σκοπός του (άρ. 260 Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον.).

Εν προκειμένω, λοιπόν, εκφραζόμενος ελεύθερα και ασκώντας καθολικά το δικαίωμα του εκλέγειν, ο λαός της Χειμάρρας εξέλεξε τον Μπελέρη ως Δήμαρχό του. Η έννοια των ελεύθερων εκλογών, συνεπώς, όπως την ορίζει και απαιτεί το άρ. 3 του πρώτου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, δεν απαλείφεται, ούτε καν μπορεί να αμφισβητηθεί έστω κι αν οι αλβανικές αρχές διατείνονται ότι με… 300 ευρώ ο Μπελέρης ‘‘εξαγόρασε’’ τη θέληση και την ψήφο λίγων, συγκεκριμένων ανθρώπων.

Η από τον Μάϊο και μέχρι σήμερα προφυλάκισή του είναι πέρα ως πέρα αντικείμενη στην ΕΣΔΑ. Ο Μπελέρης, όπως σχετικώς προβλέπουν και οι διατάξεις του Αλ.Κωδ.Ποιν.Δικον., δεν είναι ύποπτος φυγής (αντιθέτως ο Δήμαρχος της Χειμάρρας είναι) και οι εκλογές έχουν… τελειώσει εδώ και 4 μήνες, οπότε αποκλείεται να κρίνεται ‘‘επικίνδυνος’’ (από τις αλβανικές αρχές) για νέες ‘‘δωροδοκίες’’ και άρα έτσι να δικαιολογείται η συνεχιζόμενη κράτησή του. Απέχει δε και από κάθε …αρρωστημένη φαντασία η υπόνοια ότι θα μπορούσε να θεωρείται κίνδυνος για τη δημόσια τάξη στην Αλβανία ή ότι δήθεν η κράτησή του (μέχρι την κύρια δίκη του που ακόμη δεν ορίστηκε!) ‘‘εξυπηρετεί’’ κάποιον λόγο γενικότερου δημοσίου συμφέροντος.

Αντιστρόφως, όπως με απόλυτη ενάργεια προκύπτει και από τον Αλ.Εκ.Κωδ., όλες οι προθεσμίες για την ανακήρυξή του, ως Δημάρχου της Χειμάρρας, έχουν προ πολλού παρέλθει και κατά συνέπεια σήμερα έπρεπε να ασκεί τα καθήκοντά του από τα οποία θα μπορούσε να καθαιρεθεί μόνο με απόφαση της αλβανικής τακτικής Δικαιοσύνης. Έχοντας δε το τεκμήριο της αθωότητας υπέρ του, κάθε καθυστέρηση στην πραγματοποίηση της κύριας δίκης, που συνεπαγωγικά επαυξάνει αβάσιμα και προκλητικά τον χρόνο της προφυλάκισής του, είναι στην ουσία φαλκίδευση της οικουμενικής δικονομικής αρχής της ‘‘δίκαιης δίκης’’ (fair trial).  

Συμπερασματικά, η συμπεριφορά της επίσημης Αλβανίας απέναντι στον Μπελέρη, μέλος της ελληνικής, εθνικής μειονότητας της χώρας αυτής, συνιστά άμεση και ευρεία παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρ. 3 του 1^ου Πρωτοκόλλου, άρ. 5, 6 και 10 της ΕΣΔΑ) και κραυγαλέα περιφρόνηση του ευρωπαϊκού νομικού και πολιτικού πολιτισμού.

Κατόπιν των παραπάνω, επομένως, είναι εξόφθαλμα δικαιολογημένη η προσφυγή του Μπελέρη στο ΕΔΔΑ και, αντιστοίχως, ορθή η μέχρι τούδε έντονη αντίδραση της ελληνικής πλευράς, όσο κι αν η συγκεκριμένη υπόθεση θα μπορούσε να θεωρηθεί ‘‘interna causa’’ (εσωτερικό ζήτημα) της Αλβανίας. Στις 16 Οκτωβρίου, λοιπόν, που ο Έλληνας Πρωθυπουργός θα βρεθεί, ούτως ή άλλως, στα Τίρανα για τη συνδιάσκεψη των βαλκανικών κρατών, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ‘‘Berlin Prozess’’, η ένταση αυτής της αντίδρασής μας θα πρέπει να γίνει ιδιαιτέρως αισθητή στον κ. Ράμα. Στην Αλβανία πρέπει να γίνει κατανοητό ότι, εφόσον είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, θα πρέπει αναγκαστικά να σέβεται και να εφαρμόζει την ΕΣΔΑ, όπως επίσης ότι μόνο όταν de facto θα πληροί τα λεγόμενα ‘‘κριτήρια της Κοπεγχάγης’’, ανάμεσα στα οποία ασφαλώς είναι η λειτουργία του κράτους δικαίου και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα μπορεί να γίνει και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ‘‘Χλιαρότητες’’ και ‘‘τετριμμένες διπλωματικές δηλώσεις’’ εκ μέρους μας το μόνο που θα έχουν να δείξουν, έσωθι και έξωθι, θα είναι (πιθανώς) η… ‘‘άτολμη κενότητα’’ της δικής μας εξωτερικής πολιτικής. Έτσι, στις 16 Οκτωβρίου, τη στάση του Πρωθυπουργού μας την περιμένει, και θα την κρίνει ασφαλώς, όλη η Ελλάδα! Οψόμεθα, συνεπώς….

The post Η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην υπόθεση Μπελερή και οι Ελληνοαλβανικές σχέσεις | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Το πρώτο επιχείρημα των διακεκριμένων δημοσιολόγων αφορά το θετικό κλίμα της τρέχουσας συγκυρίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Γράφουν ότι ‘‘Όσο η παρούσα κατάσταση διατηρείται, η Τουρκία όχι μόνο δεν χάνει τίποτε αλλά εκμεταλλεύεται το άναρχο διεθνές περιβάλλον για να επιβάλλει μια ασφυκτική συνθήκη αυξανόμενων διεκδικήσεων’’ (ίδετε Αλ. Διακόπουλος, Π. Λιάκουρας, Κ. Υφαντής, Κ. Φίλης ‘‘Ποιον συμφέρει το αδιέξοδο στα ελληνοτουρκικά’’, https://www.kathimerini.gr/politics/562607218/poion-symferei-to-adiexodo-sta-ellinotoyrkika/) ενώ πριν λίγο διάστημα είχαν υποστηρίξει ότι ‘‘Παραπέμποντας στο χρόνο την απόπειρα διευθέτησης ενδέχεται να βρεθούμε σε έναν κόσμο τελείως διαφορετικό και πολύ πιο επικίνδυνο με εκκρεμή τα θέματά μας με την Τουρκία’’ και επίσης  ότι ‘‘Επιπλέον σε λίγα χρόνια δεν θα έχουν νόημα τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων ακόμη κι αν αυτά υπάρχουν και είναι εκμεταλλεύσιμα, λόγω της κλιματικής κρίσης και συνακόλουθα της αναπόφευκτης πράσινης μετάβασης’’ (https://www.kathimerini.gr/politics/562544773/ellinotoyrkika-ichnilatontas-ton-dromo-gia-ti-chagi/).

Συνεπώς, επί του πρακτέου ισχυρίζονται ότι, δεδομένου ότι υφίσταται εδώ και κάποιο καιρό ένα άτυπο moratorium στα ελληνοτουρκικά, δεν χωρεί άλλη χρονική καθυστέρηση στο ζήτημα της παραπομπής σε διεθνή δικαιοδοτική κρίση της ‘‘μονοθεματικής’’ (για εμάς) διμερούς ατζέντας. Ή τώρα ή ποτέ, λοιπόν…..(;)

Κατά την άποψη μου, ωστόσο, τα ίδια τα γεγονότα της πραγματικότητας φωτίζουν τις αληθινές απαντήσεις. Προς κατάφαση του υποτιθεμένου θετικού momentum υπήρξε (θεωρητικά) ιδιαιτέρως ‘‘συμβολική’’ η επίσκεψη στις 5 του μηνός του ΥΠΕΞ μας, Γιώργου Γεραπετρίτη, στην Τουρκία. Επισημαίνω, όμως, τα εξής και ας βάλει ο καθένας το μυαλό του να ‘‘δουλέψει’’:

Την 3^η Σεπτεμβρίου, δύο μόλις μέρες πριν την επίσκεψη του Έλληνα αξιωματούχου στην Τουρκία, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών με επίσημη ανακοίνωσή του ( ίδετε https://www.mfa.gov.tr/sc_-9_-bati-trakya-da-bulunan-bir-turk-mezarligindaki-mezar-taslarinin-kirilmasi-eylemine-dair-basina-yansiyan-haberler-hk-sc.en.mfa) καταδίκαζε απερίφραστα τη θραύση τάφων σε ‘‘τουρκικό’’ νεκροταφείο στο Narlıköy της Δυτικής Θράκης (δηλ. στο δικό μας χωριό, τον Πολύανθο Ροδόπης) και καλούσε την Ελλάδα να κατοχυρώσει την ειρήνη και ασφάλεια της ‘‘τουρκικής μειονότητας’’ της Δυτικής Θράκης (Act of Breaking Tombstones in a Turkish Cemetery in Western Thrace (Narlıköy)…. We call on our neighbor Greece to take the necessary measures… to ensure the peace and security of the Turkish Minority of Western Thrace). – Παρεμπιπτόντως, αν δεν κάνω λάθος, ‘‘τσιμουδιά’’ ακολούθησε, ίσως ελέω momentum(;), από το δικό μας Υπουργείο –

Την 8^η Σεπτεμβρίου, 3 μέρες μετά τις χειραψίες Γεραπετρίτη-Φιντάν, η Τουρκία εξέδωσε ΝΑVTEX με την οποία όχι μόνο αμφισβητεί την ελληνική υφαλοκρηπίδα στην Ανατ. Μεσόγειο και παράλληλα διεκδικεί υφαλοκρηπίδα βάσει του γνωστού ‘‘τουρκολυβικού μνημονίου’’ αλλά ‘‘ακυρώνει’’ ad hoc και την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου (ίδετε https://www.liberal.gr/amyna-diplomatia/yponomeyei-me-navtex-moratorioym-i-agkyra-me-germaniko-daktylo).

Την ίδια δε μέρα, το δόγμα της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’ αποφασίστηκε στην Τουρκία να ενδυθεί και το ‘‘ακαδημαϊκό περίβλημα’’. Δεν θα είναι μόνο, από τούδε και στο εξής,  σταθερό και αδιαπραγμάτευτο γεωπολιτικό θεώρημα των γειτόνων μας αλλά θα διδάσκεται, από πάνω, και ως μάθημα σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα με την ονομασία ‘‘Maritime Politics and Strategies’’ στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, καθώς, όπως δήλωσε ο εμπνευστής του δόγματος, ναύαρχος ε.α., Cihat Yayci, ‘‘είναι σημαντικό να πούμε στα παιδιά μας για τη σημασία των θαλασσών μας, γιατί πρέπει να τις προστατέψουμε’’ (https://directus.gr/tourkia-bainei-sti-didaktea-yli-sta-scholeia-i-paranomi-galazia-patrida/).

Η διεισδυτική ματιά στα ίδια τα γεγονότα, συνεπώς, αναδεικνύει την πραγματικότητα. Η στάση των Τούρκων είναι βασικά απαράλλακτη και τα στρατηγήματά τους (κατ’ αυτούς) αδιαπραγμάτευτα, η δε ‘‘θετικότητα’’ της παρούσας συγκυριακής φάσης στις διμερείς μας σχέσεις συνιστά μάλλον εύθραυστο και ευκαιριακό ‘‘φαινότυπο’’, πάντως ισχυρά αμφιλεγόμενο, παρά αναντίλεκτο δεδομένο, καθόσον παραδοσιακά αλλά και οι πιο πρόσφατες κινήσεις των Τούρκων αποδεικνύουν επιθετικότητα και όχι διαλλακτικότητα και εξευμενισμό.

Το δεύτερο επιχείρημα των δημοσιολόγων έχει να κάνει με την περιβόητη ‘‘ισορροπία δυνάμεων’’, η οποία μελλοντικά, λένε, είναι σφόδρα πιθανόν να αποβεί κατά της Ελλάδας (ίδετε https://www.kathimerini.gr/politics/562544773/ellinotoyrkika-ichnilatontas-ton-dromo-gia-ti-chagi/: ‘‘Τυχόν αλλαγή της ηγεσίας των ΗΠΑ μπορεί να μεταβάλει, επί τα χείρω, ακόμη τις ισορροπίες…ενώ η Ευρώπη μοιάζει πλέον με μια ‘‘πολιορκημένη νησίδα’’ δημοκρατίας σε έναν κόσμο αναρχίας που σημαδεύεται από διογκούμενα κύματα απολυταρχισμού, ατιμωρησίας και μαζικών παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου τα οποία απειλούν να την κατακλύσουν’’). Μάλιστα, η εξέλιξη των παραμέτρων που επηρεάζουν το ισοζύγιο ισχύος είναι υπέρ της Τουρκίας (‘‘Τα τελευταία 50 χρόνια όλοι οι συγκριτικοί δείκτες, ποσοτικοί και ποιοτικοί, έχουν μεταβληθεί εις βάρος μας. Το 1970 είχαμε σχεδόν ίδιο ΑΕΠ και η Τουρκία είχε τετραπλάσιο πληθυσμό. Σήμερα η Τουρκία έχει τετραπλάσιο ΑΕΠ από εμάς και σχεδόν εννεαπλάσιο πληθυσμό με μέσο όρο ηλικίας τα 31 έτη, πολύ μικρότερο από τον δικό μας που είναι περίπου 45 έτη’’).

Παρά ταύτα, μας λένε οι παραπάνω διεθνολόγοι, επειδή η Τουρκία είναι σε μεγάλο βαθμό οικονομικά, τεχνολογικά και πολιτικά εξαρτημένη από τη Δύση, δεν νοείται στρατηγική της αυτονόμηση αλλά εκλαμβάνεται ως δεδομένος ο αυτοπεριορισμός της από τη συμμετοχή της στην Ατλαντική Συμμαχία (ίδετε το τελευταίο άρθρο τους ‘‘Ποιον συμφέρει το αδιέξοδο στα ελληνοτουρκικά’’). Συνεπώς, δεν θα μπορούσε να αγνοήσει το ‘‘dictum iudicium’’ (δικαστική απόφαση) της Χάγης.

Το θέμα της ‘‘συνάρτησης ισχύος’’ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι ασφαλώς η πεμπτουσία του συγκεκριμένου διεθνούς διπόλου. Για τη δε διαφορά στο γεωπολιτικό δυναμικό των δύο χωρών έχω κι εγώ εκφραστεί με δομημένο τρόπο (ίδετε ‘‘Το Γεωπολιτικό Δυναμικό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οι επιλογές της Ελλάδας’’). Άλλο αυτό όμως και άλλο η προσφυγή στη Χάγη. Το ΔΔΧ δεν είναι ‘‘απομειωτής’’ της έντασης του γεωπολιτικού διαμετρήματος της Τουρκίας ούτε με μια απόφασή του, για την έκδοση της οποίας (απόφασης) κατά τους άνω γράφοντες πρέπει να σπεύσουμε κιόλας, θα παρέξει στην Ελλάδα ‘‘αδιάτρητο δίχτυ προστασίας’’, περιτυλιγμένο με την ‘‘κορδέλα’’ της διεθνούς νομιμότητας.

Σε έναν κόσμο αναρχίας, λοιπόν, και διογκούμενου απολυταρχισμού, όπως μας λένε οι άνω δημοσιολόγοι, το ούτως ή άλλως υπαρκτό δικαιϊκό κενό στην εκτελεστότητα των αποφάσεων του ΔΔΧ (δείτε την ανάλυση που έκανα στο άρθρο μου ‘‘Είναι η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ‘‘πανάκεια’’ για την Ελλάδα ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις;’’) θα ευνοήσει – και δεν θα ανακόψει – τη συνέχιση της ξεδίπλωσης από την πλευρά της Τουρκίας της επιθετικογενούς περιφερειακής στρατηγικής της.

Έτσι, προσωπικά θεωρώ πέραν του πραγματιστικού μέτρου αισιόδοξο όποιον νομίζει ότι μετά από μια πιθανή προσφυγή στη Χάγη η Τουρκία θα εγκαταλείψει τη κοσμοθεωρία της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’ και τις επιταγές του ‘‘misak i milli’’ (δηλ. του εθνικού της όρκου) και θα προσαρμοστεί, ως προς τις ευρύτερες επιδιώξεις της εξωτερικής πολιτικής της, στον ‘‘ετερόδοτο μπούσουλα’’ του ΔΔΧ. Αντιθέτως, κρίνω βάσιμη την εκδοχή η Τουρκία που σήμερα βέβαια δεν δέχεται το Δίκαιο της Θάλασσας και τη διεθνή δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Χάγης, έστω και αν αύριο συνπροσφύγει με την Ελλάδα εκεί, να μην εκλάβει  ούτε ως ‘‘fatalis’’ (λόγια δοσμένα από τον Θεό) τα νομικά συμπεράσματα του ΔΔΧ αλλά και ούτε ως απαράβατο ισλαμικό χαντίθ το διατακτικό του.

Γι’ αυτό άλλωστε, εδώ και καιρό έχω επισημάνει (ίδετε ‘‘Η προσφυγή στη Χάγη και ο τουρκικός εθνικός όρκος’’ https://infognomonpolitics.gr/2020/08/i-prosfygi-sti-chagi-kai-o-tourkikos-ethnikos-orkos-misak-i-milli/): ‘‘ Για τους Τούρκους όμως, η απόφαση της ‘‘Χάγης’’ θα είναι το ‘‘σκαλί’’ για την επόμενη διεκδίκηση. Με πιο δυναμικά μέσα και από το σημείο που η Χάγη θα ‘‘σταματήσει’’ την διεύρυνση του κύκλου των τουρκικών αιτημάτων, που θα θέσει ως όρια του τουρκικού βουλιμικού επεκτατισμού…. Με την ‘‘Χάγη’’ και μετά από αυτήν, αντιθέτως, όλα επαναρχίζουν σε νέα βάση. Ο μεγαλοϊδεατισμός του τουρκικού αναθεωρητισμού δεν ανακόπτεται από την ‘‘Χάγη’’, δεν περιστέλλεται με νομικές αποφάσεις, δεν περιορίζεται με επιβαλλόμενες δικαιϊκές υποχρεώσεις, δεν ‘‘απονευρώνεται’’ από τον ήσσονα βαθμό σχετικότητάς του με αυτά που προβλέπει το διεθνές δίκαιο’’.

Περαιτέρω, με το τρίτο επιχείρημά τους οι άνω Έλληνες διεθνολόγοι ισχυρίζονται ότι η Χάγη είναι ούτως ή άλλως αναπόφευκτη για εμάς καθώς οποιαδήποτε μονομερής κίνησή μας στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής θα αποδειχθεί μοιραία και αυτοκαταστροφική. Γράφουν ειδικότερα (ίδετε το τελευταίο άνω άρθρο τους): ‘‘Μονομερείς ενέργειες από πλευράς μας θα οδηγούσαν σε στρατηγική απομόνωση, απώλεια της έξωθεν καλής μαρτυρίας και σε κάποιο βαθμό νομιμοποίηση των τουρκικών αντιδράσεων’’.

Με αυτά τα γραφόμενά τους, ωστόσο, είναι φανερό ότι προσπαθούν έμμεσα και έξυπνα, πλην όμως κατ’ εμέ ασυγχώρητα και κυρίως αδικαιολόγητα, να ‘‘κόψουν’’ ab initio κάθε συζήτηση για τη δυνητική (εκ του Δικαίου της Θάλασσας) ευχέρεια μας να επεκτείνουμε μονομερώς, ως σαφώς δικαιούμαστε, το εύρος των χωρικών μας υδάτων στο Αιγαίο και στην Ανατ. Μεσόγειο στα 12 ν.μ. πριν τη Χάγη και άρα να πάμε σε αυτήν, όταν συναποφασιστεί, υφισταμένου και απολύτως ισχύοντος (από το 1995) του τουρκικού ‘‘casus belli’’.

Πώς όμως είναι δυνατόν εμείς – οι Έλληνες – να συζητούμε για προσφυγή στη Χάγη, έστω και σε επίπεδο ‘‘προκαταρκτικό’’, χωρίς να απαιτούμε την άρση του ‘‘casus belli’’; Ποιον σεβασμό και ποια κατανόηση, άραγε, θα δείξει στον συνομιλητή της η Τουρκία αλλά και σε ποια υποχώρηση θα είναι  διατεθειμένη να προβεί κι αυτή από την πλευρά της (διότι εμείς ήδη δια του Πρωθυπουργού μας δηλώσαμε ότι ενδέχεται να κάνουμε υποχωρήσεις στο δρόμο προς τη Χάγη https://slpress.gr/news/mitsotakis-gia-ellinotoyrkika-quot-epithymo-na-diereyniso-tin-tolmiri-atzenta-toys-quot/) απέναντι σε αυτόν (τον συνομιλητή), την Ελλάδα δηλ., που εκβιαστικά τον απειλεί με πόλεμο σε περίπτωση που τυχόν ασκήσει στην πράξη δικαίωμα που του χορηγεί ξεκάθαρα το Δίκαιο της Θάλασσας; Δηλαδή θα πάμε στη Χάγη να ρυθμίσουμε ό,τι είναι να ρυθμίσουμε, και δη με κίνδυνο, σε επίπεδο εθνικής κυριαρχίας (ίδετε παρακάτω τους Χάρτες 3 και 4), να αμφισβητηθεί αυτή σε συγκεκριμένα νησιά μας από τους Τούρκους και σε επίπεδο κυριαρχικών δικαιωμάτων να μοιραστεί η υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο (ίδετε παρακάτω τον Χάρτη 5^ο Χάρτη), και θα συνεχίσουμε, παρά ταύτα, να επαπειλούμαστε με πόλεμο από τη γείτονα χώρα; Ποιος λογικός νους το δέχεται αυτό στ’ αλήθεια; 

Όποια, όμως, κι αν είναι τα επιχειρήματα των προβεβλημένων άνω αρθρογράφων και, αντιστοίχως, όποιος κι αν είναι ο αντίλογος σ’ αυτά, δεν πρέπει να διαλάθει επ’ ουδενί την προσοχή μας αλλά αντιθέτως πρέπει να γίνει ο ‘‘σκληρός πυρήνας’’ της δημόσιας περί του ζητήματος συζήτησης το γεγονός ότι άλλη είναι η ‘‘ταμπακιέρα’’ εν προκειμένω.

Μερικοί είναι φανερό ότι μιλώντας για τη Χάγη και την ‘‘ευκαιρία’’ που μας δίνεται, αποκρύβουν (δεν θα πω εσκεμμένα ή απερίσκεπτα, ας κρίνει ο καθένας) την καθοριστική ουσία της υπαγωγής της διαφοράς μας με την Τουρκία στο ΔΔΧ. Όσον αφορά τη Χάγη, αυτή η ουσία, η καθοριστική και η άκρως κρίσιμη για τα εθνικά μας συμφέροντα και το εθνικό μας μέλλον, δεν είναι αποκλειστικά και μόνο η ‘‘ευνοϊκότητα’’ (ή μη) του momentum, η πιθανή ‘‘γεωπολιτική προσαρμοστικότητα’’ (ή μη) της Τουρκίας στο όποιο δικαστικό αποτέλεσμα προκύψει ή η επιβεβλημένη (ή μη) από τη δική μας πλευρά αποφυγή μονομερών ενεργειών επί του πεδίου.

Αντιθέτως, η καθοριστική ουσία της προσφυγής στη Χάγη είναι (χοντρικά και περιγραφικά μιλώντας) η τρόπον τινά ‘‘μοιρασιά’’ των θαλασσίων ζωνών Ελλάδας και Τουρκίας σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο. Έχω εξηγήσει παλαιότερα ότι το ΔΔΧ, κατά την κοινή ιστορική πείρα, είναι μάλλον ένα ‘‘αμάλγαμα’’. Είναι δηλαδή ταυτόχρονα και διεθνές δικαιοδοτικό όργανο αλλά και διεθνής ‘‘οιονεί δικαιοπολιτικός θεσμός’’. Διαθέτοντας, συνεπώς, αυτήν την ‘‘ταυτοτική ιδιωνυμία’’ λειτουργεί κατά βάση ως διεθνής ‘‘δικαιϊκού τύπου εξισορροπητής’’ αντικρουόμενων εθνικών συμφερόντων και διεκδικήσεων.

Υπό αυτήν την έννοια, το ΔΔΧ αποφεύγει συνήθως τις (όποιες) ‘‘απολυτότητες’’ στις αποφάσεις του επί των αιτημάτων και επιδιώξεων των αντιδίκων πλευρών. Στη Χάγη, λοιπόν, πιθανόν είναι να δούμε, ως προς τα ελληνικά αιτήματα, τον περίφημο ‘‘Χάρτη της Σεβίλλης’’  να μην γίνεται… πλήρως αποδεκτός και, αντιστρόφως, ως προς τις τουρκικές διεκδικήσεις, το γεωγραφικό αποτύπωμα της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’  να συρρικνούται στον βαθμό που θα κριθεί.

Στη Χάγη, επίσης, το Διεθνές Δικαστήριο για να ορίσει τις εκατέρωθεν θαλάσσιες ζώνες (υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ λέμε εμείς), όπως ήδη έχω έντονα υπογραμμίσει (ίδετε ‘‘Μερικά από τα ‘‘αγκάθια’’ της προσφυγής στη Χάγη και το πιθανό ιστορικό ελληνικό ρίσκο, https://pieriasocial.gr/?p=69887), θα αναγκαστεί να ορίσει και να αποδεχθεί prima facie τις ηπειρωτικές και νησιωτικές εδαφικές επικράτειες των δύο χωρών, στις οποίες ασκείται από κάθε χώρα εθνική κυριαρχία, έτσι ώστε με βάση τις συγκεκριμένες αυτές επικράτειες (ηπειρωτικές και νησιωτικές) να προσδιορίσει αρχικά τις ζώνες των δύο χωρών όπου θα μπορούσε να φτάνει (πάλι αρχικά) η πιθανή άσκηση κυριαρχικών τους δικαιωμάτων.

Στη Χάγη, λοιπόν, αν και, θυμίζω, υφίσταται κατατεθειμένη στον ΟΗΕ η από 14-1-2015 ελληνική δήλωση ότι σε θέματα δικαιοδοσίας του ΔΔΧ δεν εμπίπτει η εθνική μας κυριαρχία, πιθανό είναι να εξεταστούν ‘‘εκ των πραγμάτων’’, ως παρεμπίπτοντα προδικαστικά ζητήματα της διαδικασίας που στην παραπάνω παράγραφο περιέγραψα, ζητήματα με τα οποία οι Τούρκοι αμφισβητούν και βάλλουν άμεσα και ευθέως κατά της εθνικής μας κυριαρχίας, όπως αυτό της αμφισβήτησης (‘‘γκριζοποίησης’’) ορισμένων νησιών μας από αυτούς και της ‘‘αποστρατιωτικοποίησης’’ συγκεκριμένων νησιών μας, την οποία η Τουρκία συνδέει νομικά και δικαιοπολιτικά με την ενάσκηση της εθνικής μας κυριαρχίας σε αυτά.

Έτσι, ανεξαρτήτως του περιεχομένου του συνυποσχετικού που θα παραπέμπει τη μια και μοναδική (κατ’ εμάς) διαφορά μας με τους Τούρκους στο ΔΔΧ, είναι πιθανόν να ‘‘παρεισφρήσουν’’ εκεί προς κρίση κι άλλα ζητήματα της πολυθεματικής ατζέντας των συνολικών διεκδικήσεων των Τούρκων  σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο. Επί παραδείγματι, θεωρώ σχεδόν αδύνατον, όταν το ΔΔΧ στραφεί (μετά το Αιγαίο) στη διευθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην Ανατ. Μεσόγειο, να μην ασχοληθεί με τη νομική και ουσιαστική ισχύ και επιδραστικότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Κάτι ξέρουν, όμως, οι παραπάνω αναλυτές και δημοσιολόγοι που αν και σφόδρα καταδεικνύουν και εξαίρουν το ‘‘θετικό momentum’’, στην ακροτελεύτια φράση του αρχικού τους κειμένου παραίνεσαν ‘‘να μη διακοπεί ούτε στιγμή η συνεχής ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλων συντελεστών ισχύος και αποτροπής’’. Προσωπικά, ωστόσο, κρίνω ότι το εθνικά δέον και επωφελέστατο είναι να ‘‘αγκυροβολήσει’’ ο δημόσιος, ανοιχτός πολιτικός και εθνικός διάλογος προεξεχόντως στην άνω καθοριστική ουσία της προσφυγής στη Χάγη.

Ας αφεθεί στην άκρη, λοιπόν, η συζήτηση για το (υπαρκτό για μερικούς, ανύπαρκτο για άλλους) ευνοϊκό momentum, και όσοι ομιλούν για τη Χάγη ας αρχίσουν να δείχνουν, όπως γίνεται στο παρόν άρθρο, στην ελληνική κοινή γνώμη χάρτες. Διότι εκεί αποτυπώνεται οπτικά, χωροθετικά και γεωπολιτικά η ‘‘ταμπακιέρα’’. Διότι εκεί φαίνονται όσα θα κριθούν ή και μπορεί να κριθούν, σε επίπεδο είτε αξιώσεων είτε διεκδικήσεων, στο ΔΔΧ. Διότι μια απόφαση του ΔΔΧ πιθανόν να κινείται προσαρμοστικά και εξισορροπητικά σε όσα διεκδικούν επί των χαρτών οι δύο πλευρές. Διότι, ως γνωστόν,  μια εικόνα (ενός χάρτη εν προκειμένω) ισοδυναμεί με (και για μένα είναι πολύ καλύτερη από) χίλιες λέξεις. Διότι, εν τέλει, έτσι θα αρχίσει να αναρωτιέται και να εννοεί ο Ελληνισμός τι διακυβεύεται στη Χάγη και τι ενδέχεται να προκύψει μετά από αυτήν.

Ο ‘‘δρόμος’’ για τη Χάγη, αν πράγματι τον θέλουμε, θα είναι ούτως ή άλλως ‘‘καυτός’’,  ‘‘πολύπλοκος’’ και ίσως ‘‘επικίνδυνος’’ (όχι για την Ελλάδα μόνο αλλά και) για τους πολιτικούς μας που πρωτοστατούν ή και θα πρωτοστατήσουν στην πορεία του. Οι τελευταίοι όμως ας έχουν τουλάχιστον στο πίσω μέρος του μυαλού τους το γεγονός ότι πολλές φορές στις διεθνείς σχέσεις, και ιδίως φυσικά στα ελληνοτουρκικά, δεν υπάρχουν λύσεις ‘‘μαγικές’’ αλλά και ούτε αυτοί που τις χειρίζονται μπορούν να κάνουν ‘‘μαγικά’’. Και επί τούτου, ας παραδειγματιστούν από το πόσο βιώσιμη και κυρίως πόσο εθνικά επωφελής ήταν η λύση που δόθηκε τον Ιούνιο του 2018 στις Πρέσπες, πόσο στην πράξη έχει αυτή τελοσπάντων εφαρμοστεί την τρέχουσα πενταετία και κυρίως πού κατέληξε η ‘‘αγία τετράδα’’ των τότε ‘‘μάγων’’ (Τσίπρας, Κοτζιάς, Zaev, Dimitrov).

The post Στο δρόμο προσφυγής προς τη Χάγη, να αρχίσουν επειγόντως να μας δείχνουν τους χάρτες | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Και τούτο διότι, με τον νόμο αυτόν αίρονται διακωλυτικές προϋποθέσεις στο άνω κομβικό, δημοκρατικό δικαίωμα των συμπατριωτών μας που ζουν στο εξωτερικό. Πράγματι, οι οικείες παράγραφοι του άρ. 2 του αρχικού Ν. 4648/2019 αναφορικά με τις προϋποθέσεις εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ψηφοφόρων του εξωτερικού, περί συγκρότησης Διακομματικής Επιτροπής εξέτασης ενστάσεων κατά απορριπτικών αποφάσεων εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, περί διαδικασίας εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και περί της εφαρμογής των περιορισμών εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους στις εκλογές για την ανάδειξη μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καταργούνται με την καινούργια νομοθεσία.

Την αρχική μορφή του Ν. 4648/2019 την είχα επικρίνει με έντονο τρόπο υποστηρίζοντας ότι η για τον απόδημο Ελληνισμό εξάρτηση του συνταγματικού δικαιώματος της ψήφου από πρόσθετες, συγκριτικά με τους κατοικούντες στην Ελλάδα πολίτες, γραφειοκρατικές προϋποθέσεις αντανακλούσε, αν μη τι άλλο, μια πολύ περιοριστική και κοντόφθαλμη θεώρηση του Έλληνα νομοθέτη επί του ζητήματος (Ίδετε το άρθρο μου ‘‘Η ψήφος των Ελλήνων του Εξωτερικού και η μυωπική προσέγγιση του Έλληνα νομοθέτη’’.

Δεν είναι διόλου ασήμαντο, άλλωστε, το γεγονός ότι στην αιτιολογική έκθεση του νέου νόμου εμπεριέχεται μια ex post (εκ των υστέρων) ειλικρινής και απερίφραστη ομολογία της ουσιωδώς προβληματικής αρχικής νομοθετικής ρύθμισης του 2019 (ίδετε την αιτιολ. Έκθεση: ‘‘Με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυσχερής η συμμετοχή στις εκλογές για το μεγαλύτερο μέρος των εκλογέων του εξωτερικού’’).

Επί της ουσίας, ωστόσο, η ευρεία θέαση της πρόσφατης νομοθετικής πρωτοβουλίας καταδεικνύει το αλυσιτελές, από άποψη συνταγματικής σκοπιμότητας, της θέσπισης (με το από 28-11-2019 Ψήφισμα της Θ’ Αναθεωρητικής Βουλής) της παρ. 4 του άρ. 54 του Συντάγματος. Από το 2019, στο άρ. 54§4 του Συντάγματος προβλέπεται ότι ‘‘μπορεί να τίθενται προϋποθέσεις στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στον τόπο διαμονής τους από τους εκλογείς που κατοικούν έξω από την Επικράτεια, όπως ο πραγματικός δεσμός με τη Χώρα, η  αυτοπρόσωπη παρουσία σε εκλογικό τμήμα, ο χρόνος απουσίας τους από τη Χώρα ή η παρουσία τους στη χώρα για ορισμένο χρόνο στο παρελθόν’’.

Τότε, λοιπόν, είχα υποστηρίξει (Η ψήφος των Ελλήνων του Εξωτερικού και η μυωπική προσέγγιση του Έλληνα νομοθέτη ότι δεδομένου ότι στο άρ. 51§3 του Συντάγματος ορίζεται πως ‘‘ο νόμος δεν μπορεί να περιορίσει το εκλογικό δικαίωμα παρά μόνο αν δεν έχει συμπληρωθεί κατώτατο όριο ηλικίας ή για ανικανότητα δικαιοπραξίας ή ως συνέπεια αμετάκλητης ποινικής καταδίκης για ορισμένα εγκλήματα’’ και συνεπώς επειδή απαριθμούνται από τον Συνταγματικό Νομοθέτη αποκλειστικά, περιοριστικά και εξαντλητικά, ως ‘‘numerus clausus’’, οι περιορισμοί που μπορεί ο Κοινός Νομοθέτης (η Βουλή) να επιθέσει στο δικαίωμα του εκλέγειν που έχουν οι κατέχοντες την ελληνική ιθαγένεια και κατοικούντες είτε στο Εσωτερικό είτε στο Εξωτερικό, το προστεθέν (το 2019) άνω άρ. 54§4 στο Σύνταγμά μας αποτελούσε ουσιαστική τροποποίηση των παρ. 3 και 4 του άρ. 51 του Συντάγματος, τροποποίηση μάλιστα με έντονο ‘‘άρωμα’’ αντισυνταγματικότητας, καθώς οι άνω διατάξεις (άρ. 51 §3 και 4) δεν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο των διατάξεων που η προηγούμενη σύνθεση της Βουλής (προ της 7-7-2019) είχε αποφασίσει να αναθεωρηθούν.Επιπλέον, είχα επισημάνει ότι διάταξη του Συντάγματος (αρ. 54§4) που ρυθμίζει τα σχετικά με το εκλογικό σύστημα και τις εκλογικές περιφέρειες (ήτοι ρυθμίζει άλλο θέμα) δεν είναι συνταγματικώς νοητό να θέτει περιορισμούς, πρόσθετους και αντιθετικούς, σε άλλη διατάξη του Συντάγματος που ρυθμίζει αυτήν καθ’ αυτήν την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος (αρ. 51§3).Ο πρόσφατος νόμος (Ν. 5044/2023), λοιπόν, που αίρει τους περιγραφόμενους στον Ν. 4648/2019 περιορισμούς στο δικαίωμα του εκλέγειν των εκλογέων του Εξωτερικού, επειδή ακριβώς ο νόμος του 2019 ήταν εκτελεστικός του άρ. 54§4 του Συντάγματος, δεδομένου ότι το άρ. 54 όριζε δυνητικούς περιορισμούς στο άνω δικαίωμα, επιβαλλόμενους με νόμο, αποτελεί, και κατά τον κοινό νου, ‘‘πρακτική αποκαθήλωση’’ της πολιτικής σκοπιμότητας και ρυθμιστικής χρείας μιας έντονα αμφιλεγόμενης συνταγματικής διάταξης, αυτής δηλαδή του άρ. 54§4. Κάλλιο αργά, παρά ποτέ (!), θα έλεγα εγώ.Από την άλλη πλευρά, όμως, δυστυχώς δεν μπορώ να πω τα ίδια στο ζήτημα της καθιέρωσης της επιστολικής ψήφου (τουλάχιστον) για τους απόδημους Έλληνες. Δεν ξέρω κατά πόσο το θυμάται ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εμένα όμως δεν μου βγαίνουν από τον νου τα λόγια του, λίγο καιρό μετά (Σεπτέμβριος 2019) που πρωτοέγινε Πρωθυπουργός, κατά την ομιλία του προς την Ομογένεια στο Πολιτιστικό Κέντρο Αγίου Δημήτριου της Ν. Υόρκης: «Το 2023, όταν θα γίνουν οι επόμενες εθνικές εκλογές, θα μπορείτε επιτέλους να ψηφίζετε από τον μόνιμο τόπο διαμονής σας… Θα νομοθετήσουμε την επιστολική ψήφο ώστε να μπορεί ο κάθε ένας ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους να ψηφίζει εξ αποστάσεως, να μην αναγκάζεται να γυρίζει στην πατρίδα και να επωμίζεται το κόστος».Η θέσπιση, όμως, της επιστολικής ψήφου (postal voting) των Ελλήνων του εξωτερικού ακόμη ‘‘αναζητείται’’ εδώ, αν και η συγκεκριμένη δυνατότητα θα μπορούσε να θεωρηθεί σε πολλές χώρες ακόμη και ως ‘‘αυτονόητο κεκτημένο’’. Από την πλευρά μου, ενδεικτικά υποδεικνύω τις λύσεις που έχουν δώσει οι Γερμανοί και οι Γάλλοι. Κατά τη ρύθμιση που έχουν επιλέξει οι Γερμανοί ήδη από τη δεκαετία του ‘50 , ο Γερμανός εκλογέας του εξωτερικού υποβάλλει αίτηση εγγραφής στον ειδικό εκλογικό κατάλογο και αίτηση για την έκδοση εκλογικού δελτίου. Εν συνεχεία, μετά την τελική έγκριση των υποψηφιοτήτων και την εκτύπωση των ψηφοδελτίων, τα ταχυδρομικά έγγραφα της ψηφοφορίας του αποστέλλονται από τις γερμανικές αρχές αυτόματα μαζί με την εκλογική κάρτα. Επομένως, είναι σημαντικό η αίτησή του να παραληφθεί από τον αρμόδιο δήμο εγκαίρως, περίπου 1,5 μήνα πριν από τις εκλογές. Τα δε ταχυδρομικά έγγραφα που περιέχουν και την επιστολή της ψήφου στέλνονται στη Γερμανία μέχρι και τη λήξη της ψηφοφορίας κατά την ημέρα της διεξαγωγής των εκλογών.Ο γερμανικός νόμος για την επιστολική ψήφο (Briefwahl) των Γερμανών του εξωτερικού (Auslandsdeutsche) είναι απλός και σαφής ( ίδετε για λεπτομέρειες τη διεύθυνση https://www.bundestag.de/resource/blob/423388/66e1d53be6617955212d6c18e008eeb0/WD-3-076-15-pdf-data.pdf). Δια τούτο, ενώ το ποσοστό των Γερμανών γενικά (εσωτερικού και εξωτερικού δηλ.) που το 1957 (έτος που εισήχθη η επιστολική ψηφοφορία στη γερμανική νομοθεσία) ψήφισαν μέσω ταχυδρομείου ήταν 4,9% επί του συνόλου των ψηφισάντων, το 2021, στις τελευταίες εκλογές κατά τις οποίες εξελέγη Καγκελάριος ο Olaf Scholz, ανήλθε στο πράγματι εντυπωσιακό 47,3% (!).Και στη Γαλλία, όμως, δεν πάνε πίσω ( ίδετε για μια πλήρη περιγραφή την ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/services-aux-francais/voter-a-l-etranger/modalites-de-vote/vote-par-correspondance/). Οι ψηφοφόροι του εξωτερικού που είναι εγγεγραμμένοι στον προξενικό εκλογικό κατάλογο (LEC) αιτούνται στο κατά τόπο αρμόδιο γαλλικό προξενείο την ενεργοποίηση της επιστολικής ψήφου (voter par correspondance). Σε σφραγισμένο φάκελο τους αποστέλλονται από τις γαλλικές αρχές τα ψηφοδέλτια, ο φάκελος του ψηφοδελτίου, ένας φάκελος ταυτοποίησης του προσώπου και ένας φάκελος με τη διεύθυνσή του. Το ψηφοδέλτιο τοποθετείται από τον Γάλλο του εξωτερικού στον φάκελο του ψηφοδελτίου, ο οποίος με τη σειρά του τοποθετείται στον φάκελο της ταυτότητας του προσώπου. Ο φάκελος της ταυτότητας μαζί με έγγραφο που περιέχει την υπογραφή του εκλογέα εισάγεται μετά στον φάκελο αποστολής. Ο ταχυδρομικός φάκελος αποστολής σφραγίζεται από τον ψηφοφόρο και στέλνεται κατόπιν στο προξενείο, το οποίο και οφείλει να τον προωθήσει στις εκλογικές αρχές μέχρι την περάτωση της ψηφοφορίας.Ανά τον κόσμο, λοιπόν, και σε πολλά κράτη η επιστολική ψήφος, ιδίως για τους πολίτες που έχουν μεν την ιθαγένεια του συγκεκριμένου κράτους αλλά ζουν σε κάποιο άλλο, είναι απτή πραγματικότητα. Συνεπώς, τη στιγμή που στην Ελλάδα επαιρόμεθα ότι φτάσαμε ήδη στο σημείο να πραγματοποιούνται ετησίως πάνω από 1 δισ. συναλλαγές με το Δημόσιο ψηφιακά (ίδετε στη διεύθυνση https://www.kathimerini.gr/economy/562226239/xeperasan-to-1-dis-oi-psifiakes-synallages-me-to-dimosio-to-2022/) και συνεπαγωγικά, κανονικά τώρα θα ήταν η ώρα να ανοίξουμε τη δημόσια συζήτηση (όχι μόνο για την επιστολική ψηφοφορία αλλά) και για την ψηφιακή ψηφοφορία (digital voting), η ‘‘δικαιολογία’’ ότι στον πρόσφατο νόμο δεν συμπεριελήφθη καμία πρόνοια για το δικαίωμα του εκλέγειν του απόδημου Ελληνισμού μέσω ταχυδρομικής επιστολής διότι για…τεχνικούς λόγους δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι, ακούγεται μάλλον (τουλάχιστον στα δικά μου αυτιά) ως ‘‘υπεκφυγή μιζεραμπιλισμού’’… Όπως, ωστόσο, έχω τονίσει (ίδετε   το άρθρο μου ‘‘H μεγάλη χαμένη ευκαιρία της ψήφου των αποδήμων’’ στη διεύθυνση https://eptanews.gr/apopsi/i-megali-chameni-eykairia-tis-psifoy-ton-apodimon-toy-christoy-gkoygkoyrela/), η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού δεν είναι, και ούτε πρέπει να είναι, ένα αμιγώς νομικό ζήτημα, ούτε απλά έκφανση συνταγματικού ‘‘δικαιωματισμού’’. Η ουσιαστική και διαδικαστική εξίσωση του δικαιώματος του εκλέγειν του απόδημου Ελληνισμού με αυτό των Ελλήνων που ζουν ‘‘εντός επικράτειας’’ αποτελεί μέγιστη πολιτική πρόκληση. Με την εξακτίνωσή του,  ο Ελληνισμός αποκτά τη δύναμη του δικτύου, στο οποίο (δίκτυο) το δικαίωμα του εκλέγειν των εκτός Ελλάδας συμπατριωτών μας είναι και μια εκ των ‘‘συγκολλητικών ουσιών’’ του, άρα παράλληλα και διαρκής de facto πιστοποίηση της ύπαρξής του από τη μια, αλλά και γόνιμη ισχυροποίηση των περιφερειακών σημείων του από την άλλη, των σημείων δηλαδή που δεν ανήκουν σε αυτό που θα αποκαλούσαμε μητροπολιτικό κέντρο. Αλήθεια, θα το καταλάβουν κάποτε αυτό οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου ή θα προτιμούμε διαρκώς την εσωστρεφή μικροπολιτική ‘‘ομφαλοσκόπηση’’; Καταληκτικά, απαντώντας στο ερώτημα που τίθεται στην επικεφαλίδα, θα ήταν δυνατόν να ειπωθεί, θαρρώ, ότι ο νέος νόμος για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, επί ενός διττού πεδίου κριτικής, είναι αφενός, από τη σκοπιά του νομοθετικού σώματος, μια ab intra (εκ των έσω) ‘‘νομοτεχνική απονεύρωση’’ του άρ. 54§4 του Συντάγματος και αφετέρου μια (ελπίζω) ‘‘άσκηση αναβλητικότητας’’, και όχι οριστική ματαίωση, στο ζήτημα της νομικής κατοχύρωσης της επιστολικής ψήφου, αναβλητικότητας, πάντως, που, δεδομένου ότι στην παρούσα συγκυρία υπήρχε η απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ξεκάθαρα λογίζεται ως μια (άλλη) χαμένη, μα εξαιρετική, ευκαιρία για την τελική θέσπιση της επιστολικής ψηφοφορίας για τους απανταχού Έλληνες ανά τον Κόσμο.

The post Τι είναι τελικά ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος για την ψήφο των απόδημων | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Ερωτηθείς δε ο Πρωθυπουργός για τη στάση της χώρας απάντησε με νόημα λέγοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία μπορεί ενδεχομένως να συνεπάγεται και κάποιες υποχωρήσεις από θέσεις που αποτελούν την αφετηρία της διαπραγμάτευσης (https://slpress.gr/ethnika/kai-kyriarchia-sto-trapezi-o-mitsotakis-testarei-antidraseis/). Στο θεωρητικό ενδεχόμενο, λοιπόν, που μετά από την προβλεπόμενη (από το Καταστατικό του ΔΔΧ) αμοιβαία υπογραφή ενός συνυποσχετικού μεταξύ των δύο χωρών, η παραπάνω ελληνοτουρκική διαφορά αχθεί προς κρίση στη Χάγη, το μείζον και εθνικά φλέγον ερώτημα είναι ποια μορφή κινδυνεύουν να πάρουν οι ‘‘υποχωρήσεις’’ της ελληνικής πλευράς ή ποιες πιθανές ‘‘υποχωρήσεις’’ της Ελλάδας θα εξετάσει το Δικαστήριο.

Κατά πρώτον, αν και όταν αχθεί η διαφορά στη Χάγη, στον πυρήνα του προβληματισμού του ΔΔΧ επί των λεγόμενων προδικαστικών ζητημάτων, ανάγεται ο προσδιορισμός των τίτλων δικαιωμάτων (entitlements) των αντίδικων πλευρών και των αντίστοιχων σημείων γεωγραφικού εντοπισμού, έκτασης και αποτύπωσής τους. Αυτή η δικανική προεργασία είναι λογικά απαραίτητη, διότι έτσι εντοπίζονται οι γεωγραφικές ζώνες άσκησης είτε της εθνικής κυριαρχίας είτε των δυνητικών κυριαρχικών δικαιωμάτων των αντιμαχόμενων δικαστικά πλευρών και κατόπιν καταφάσκεται (όπως συμβαίνει και θα συμβεί στην περίπτωση της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας) ή όχι η αλληλοεπικάλυψη (overlapping) των επικαλούμενων θαλασσίων ζωνών των δύο χωρών, αλληλοεπικάλυψη που είναι και η νομική και λογική μήτρα της δικαστικής προσφυγής.

Η νομολογία, άλλωστε, του ΔΔΧ επιβεβαιώνει άμεσα και εμφατικά το άνω ‘‘δικανικό προαπαιτούμενο’’ (As the Court has indicated previously, “[a]n essential step in any delimitation is to determine whether there are entitlements, and whether they overlap” (Maritime Delimitation in the Indian Ocean (Somalia v. Kenya), Judgment, I.C.J. Reports 2021, p. 276, para. 193; see Continental Shelf (Tunisia/Libyan Arab Jamahiriya), Judgment, I.C.J. Reports 1982, p. 42, para. 34).

Κατά την εκδίπλωση, λοιπόν, των πραγματολογικών δεδομένων επί των τόπων και χώρων που η Ελλάδα θα εμφανίσει τίτλους δικαιωμάτων (entitlements), η Τουρκία θα έχει την ουσιαστική ευκαιρία να θέσει το ζήτημα της αποστρατικοποίησης των ελληνικών νησιών, το οποίο το συνδέει με την άσκηση της εθνικής μας κυριαρχίας σε αυτά. Η Τουρκία δηλαδή θα βρει διεθνές δικαστικό forum για να προβάλει τον ισχυρισμό της (και να κριθεί αυτός βεβαίως από το Δικαστήριο) ότι με βάση τις Συνθήκες της Λωζάνης (1923) και του Παρισιού (1947), προϋπόθεση της κατάφασης της εθνικής κυριαρχίας της χώρας μας επί των νησιών που αναφέρονται στις άνω Συνθήκες και άρα της νομικής ισχύος και διεθνούς εγκυρότητας των ‘‘τίτλων δικαιωμάτων’’ μας, ήταν και είναι τα νησιά αυτά (τα νησιά των παραπάνω Συνθηκών) να παραμένουν χωρίς δυνάμεις που θεωρούνται και είναι στρατιωτικές (militarized forces).

Μάλιστα, στην από 17-9-2022 επίσημη επιστολή του τότε αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, κ. Feridun Sinirlioglu, η Τουρκία δεν… αστειευόταν καθόλου και επέμενε στην άνω προκλητική τοποθέτησή της (file:///C:/Users/user/Downloads/A_77_354–S_2022_703-EN.pdf: The correct legal conclusion in this case is that the cession of territory was made conditional on a fundamental restriction on the territorial sovereignty of Greece: the demilitarization of the islands in question).

Μπορεί, επομένως, η Ελλάδα, κατά τις τελευταίες μέρες της πρωθυπουργίας Α. Σαμαρά, να είχε καταθέσει την από 14-1-2015 επίσημη δήλωση στον ΟΗΕ περί της εκ μέρους της αποδοχής της υποχρεωτικής δικαιοδοσίας του ΔΔΧ μόνο σε διαφορές της με τρίτα κράτη που δεν έχουν να κάνουν με τα σύνορά της ή με ζητήματα εδαφικής της κυριαρχίας, συμπεριλαμβανομένων και διαφορών για το εύρος και τα όρια της αιγιαλίτιδας ζώνης (χωρικών υδάτων) και του εθνικού εναέριου χώρου της, αλλά, ήδη από ένα πιθανό προδικαστικό στάδιο στη Χάγη κινδυνεύει να βρεθεί ad hoc, με υποβολή σχετικού δικανικού ισχυρισμού και συλλογισμού της Τουρκίας, να συζητεί για αυτήν καθεαυτήν την εθνική κυριαρχία της και τη νομική και διεθνοπολιτική ιστορική κατοχύρωσή της επί των νήσων που αναφέρονται στις παραπάνω διεθνείς Συνθήκες!

Κατά δεύτερον, στο τελικό στάδιο της δικανικής κρίσης του ΔΔΧ, ο κανόνας του άρ. 121 της Διεθνούς Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, ήτοι η αρχική διεθνής δικαιϊκή παραδοχή ότι, καταρχάς, τα νησιά που υποστηρίζουν αυτόνομη ανθρώπινη διαβίωση ή έχουν οικονομική δραστηριότητα έχουν  και πλήρη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες τους, ‘‘αναλογικοποιείται’’ και προσαρμόζεται στις νομικές, γεωγραφικές, γεωλογικές και διεθνοπολιτικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Υπό αυτό το δεδομένο, λοιπόν, στη Χάγη θα ομιλήσουμε (για) και θα διεκδικήσουμε ‘‘αναλογική’’ (και σαφώς όχι πλήρη) επήρεια των νησιών μας, στο Αιγαίο ειδικά, έτσι ώστε να διευκολυνθεί το ΔΔΧ να χαράξει την οριοθετική γραμμή της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών (“the task of delimitation consists in resolving the overlapping claims by drawing a line of separation of the maritime areas concerned” (Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania v. Ukraine), Judgment, I.C.J. Reports 2009, p. 89, para. 77). Εξηγούμαι:

Συνήθως και κατά τα ειωθότα, σε μια πρώτη φάση το ΔΔΧ, εργαλειοποιώντας γεωμετρικά κριτήρια και ακολουθώντας τον κανόνα της μέσης γραμμής/ ίσης απόστασης, ‘‘προδιατυπώνει’’ μια προσωρινή οριογραμμή ανάμεσα στις αντικείμενες χώρες, προσδίδοντας και πλήρη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες των νησιών που αφορούν την περίπτωση. Σε μια δεύτερη φάση, ωστόσο, εξετάζει τις λεγόμενες ‘‘σχετικές περιστάσεις’’ της διαφοράς (στις επίσημες γλώσσες του Δικαστηρίου ‘‘relevant circumstances’’ ή ‘‘circostances pertinentes’’), δηλαδή κρίσιμες παραμέτρους που έχουν να κάνουν με πληθώρα ζητημάτων, από τη γεωγραφία (νησιά, διαμόρφωση των ακτών, μήκος των ακτογραμμών των δύο χωρών) και τη γεωλογία και γεωμορφολογία μέχρι τις κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες της περιοχής και τα ζητήματα της πολιτικής και όχι μόνο ασφάλειάς της. Σε αυτό το (δεύτερο) στάδιο, η οριογραμμή της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ ‘‘μεταπλάθεται’’ προς ‘‘παραγωγή’’ ενός ‘‘δίκαιου αποτελέσματος’’ (κατά την ορολογία του Δικαστηρίου ‘‘equitable result’’).

Στην τρίτη φάση της κρίσης του, ας σημειωθεί με σεβασμό στις αρχές του ‘‘μη αποκλεισμού’’ και της ‘‘αποφυγής διαμόρφωσης δυσανάλογα επαχθούς αποτελέσματος’’ για τη μια από τις αντίδικες πλευρές (‘‘non cut-off’’ and ‘‘non distortion’’ principles), το ΔΔΧ προσέχει αν η προσωρινή (αρχική) οριογραμμή, λαμβανομένων υπόψη των ‘‘σχετικών συνθηκών’’ και ιδιαζουσών πτυχών της υπόθεσης, επιφέρει μια δυσανάλογη (disproportional) κατανομή των θαλασσίων ζωνών των αντιμαχόμενων μερών.

Έτσι, προβαίνοντας τελικά σε ένα τεστ αναλογικότητας (proportionality test) το Δικαστήριο της Χάγης, ‘‘σχετικοποιώντας’’ τον κανόνα μέσης γραμμής/ ίσης απόστασης και ‘‘αναλογικοποιώντας’’ την επήρεια των νησιωτικών ζωνών (πρακτικά, για να μην ‘‘μασώ’’ τα λόγια μου, μειώνοντας την επήρεια των ζωνών των νησιών), προκειμένου να παραχθεί, με βάση και τους τίτλους δικαιωμάτων των διαδίκων, ένα αμοιβαία αποδεκτό και εξισορροπημένο τελικό αποτέλεσμα (ίδετε https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/132/132-20090203-JUD-01-00-EN.pdf, ‘‘in terms of maritime entitlements, in a reasonable and mutually balanced way’’), χαράσσει μια οριογραμμή υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ που θεωρεί ως την πιο δίκαιη και συμφέρουσα για τα δύο αντίδικα κράτη. Ερωτώ, ευθέως, λοιπόν, κατά πόσο το ελληνικό κοινό, ειδικά έτσι όπως έχει ‘‘εκπαιδευτεί’’ από πολιτικούς και μη, και δη τόσο το ‘‘mainstream’’ κομμάτι του όσο και εκείνο που είναι πιο ευεπίφορο στον εθνολαϊκισμό, είναι έτοιμο όχι μόνο να δεχθεί ‘‘αναλογική’’ επήρεια όλων των εμπλεκομένων σε (μια μελλοντική) δικαστική οριοθέτηση νησιών μας αλλά και μια οριογραμμή υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ (είτε τη λεγόμενη ‘‘equidistance line’’ είτε την καλούμενη ‘‘perpendicular line’’) που ικανοποιώντας (κατά τα παραπάνω) και την Τουρκία θα ‘‘κόβει’’ το Αιγαίο σχεδόν στη μέση και πιθανότατα θα βρίσκεται δυτικά της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, πολλών εκ των Δωδεκανήσων και εν τέλει και της Ρόδου; 

Κατά τρίτον, σε άμεση συνέχεια όλων των παραπάνω, στην Ανατολική Μεσόγειο, η επήρεια των θαλασσίων ζωνών του (συμπλέγματος του) Καστελλόριζου θα κινδυνεύσει να υποστεί εξαιρετική συρρίκνωση ενώπιον του ΔΔΧ, γεγονός που θα έχει σημαίνουσες γεωπολιτικές συνέπειες. Στην από 6-8-2020 συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, η οριοθέτηση υπήρξε μερική (partial delineation οr demarcation) και έγινε προς ανατολικά μέχρι λίγο πριν τον 27^ο Μεσημβρινό και προς δυτικά μέχρι τον 26^ο Μεσημβρινό, μη θίγοντας πάντως τις τουρκικές ‘‘λεόντειες’’ διεκδικήσεις μεταξύ του 28^ου και του 32^ου Μεσημβρινού, καλύπτοντας μάλιστα μόνο τη… μισή Ρόδο και αφήνοντας φυσικά παντελώς απέξω το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου.

Δεδομένου μάλιστα ότι στην άνω συμφωνία συνομολογήθηκε η Κρήτη, η Κάσος, η Κάρπαθος και η Ρόδος να έχουν 6 ν.μ. χωρικά ύδατα και λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι στην από 9-6-2020 συμφωνία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών Ελλάδας και Ιταλίας δεχθήκαμε τη μειωμένη επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες τους των Διαπόντιων νήσων και των Στροφάδων, είναι σφόδρα αναμενόμενο σε μια πιθανή δικαστική διαδικασία στο ΔΔΧ οι Τούρκοι να αξιώσουν, στην καλύτερη για εμάς περίπτωση, τον περιορισμό της επήρειας του συμπλέγματος του Καστελλόριζου μόνο σε χωρικά ύδατα των 6 ν.μ. και παράλληλα προβάλλοντας το επιχείρημα της αναλογικότητας (τεράστια τουρκική ακτογραμμή στις ακτές της Ανατολίας, απόλυτη εγγύτητα του μικροσκοπικού συμπλέγματος με την τεράστια τουρκική ενδοχώρα) να αιτηθούν τη συντριπτική συρρίκνωση, ακόμα και τον εκμηδενισμό, των λοιπών (θεωρητικών) θαλασσίων ζωνών του παραπάνω νησιωτικού συμπλέγματός μας.

Κάτι τέτοιο, όμως, θα συνιστούσε ‘‘αποσυναρμολόγηση προς ριζική επαναδόμηση’’ όλου του, θαρρώ, υπέρ της Ελλάδας γεωπολιτικού σκηνικού που ‘‘στήθηκε’’ τα τελευταία χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο θα τελείωνε αυτομάτως κάθε συζήτηση για τη συνένωση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, θα τερμάτιζε, νομίζω αμετάκλητα, τη δυνατότητα κατασκευής του αγωγού ‘‘Eastmed’’, θα προκαλούσε τη διάλυση της διασυμμαχικής δομής ‘‘Eastmed Gas Forum’’ και θα είχε επιπτώσεις στη βιωσιμότητα των τριμερών ενεργειακών σχημάτων Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου.   

Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, ο επί της ουσίας αντίλογος εστιάζεται στο κεντρικό επιχείρημα ότι χωρίς συμφωνία οριοθέτησης της αλληλεπικαλυπτόμενης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ ή χωρίς κοινή κατάληξη σε διεθνή διαιτησία (international arbitration) ή βεβαίως χωρίς προσφυγή σε προσυμφωνημένο διεθνές δικαιοδοτικό όργανο (ΔΔΧ, Διεθνές Δικαστήριο του Αμβούργου για το Δίκαιο της Θάλασσας – ITLOS) δεν θα υπάρξει ποτέ οριοθέτηση των άνω συγκεκριμένων θαλασσίων ζωνών των δύο χωρών και συνεπώς θα εκλείπουν εις το διηνεκές οι νομικές και πολιτικές προϋποθέσεις για την πλήρη και οριστική άσκηση και απόλαυση των στο παρόν μόνο θεωρητικά νοουμένων κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στη δική μας (όποια κι αν αυτή προκύψει και όπως κι αν συνοριοθετηθεί) υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Ο χρόνος, λένε, αποτελεί εν προκειμένω την κρίσιμη παράμετρο καθώς η εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου ορυκτού πλούτου μας δεν είναι, ενόψει των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής, μια ‘‘ατέρμονη προοπτική’’. Επομένως, αν έστω η μέσω συνομιλιών και διαπραγματεύσεων απόπειρα συνοριοθέτησης δεν επιχειρηθεί τώρα που υφίσταται, για τους γνωστούς και πολυαναλυθέντες λόγους, ακόμα και πρόσκαιρα, ευνοϊκό momentum, τότε πότε αυτή θα πρέπει να λάβει χώρα άραγε;

Σε κάθε περίπτωση πάντως, καθώς η οριοθέτηση της ελληνοτουρκικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ παρουσιάζει per se τρομερή συνθετότητα και στριφνότητα, η από κοινού προσφυγή στη Χάγη για τον καθορισμό της θα ήταν ένα ιστορικό unicum (θα παρουσίαζε μια σπάνια, ιστορική μοναδικότητα) και φυσικά, για τους άνω και όχι μόνο λόγους, θα αποτελούσε ένα τεράστιο, ιστορικών διαστάσεων, εθνικό ρίσκο, ειδικά αν φαινόταν διεθνώς ότι η Ελλάδα θα συναινούσε σε μια τέτοια επιλογή υπάρχοντος (και μη ανακαλούμενου από την άλλη πλευρά) του casus belli αναφορικά με την επέκταση των χωρικών μας υδάτων από τα 6 στα 12 ν.μ. σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Ας κρατήσουμε δε στα υπόψη μας, δεδομένου ότι το δικαστήριο της Χάγης, αν κάποτε επιληφθεί, μάλλον δεν θα αγκιστρωθεί σε έναν στείρο λεγκαλισμό, όπως αυτός θα μπορούσε να αναδυθεί από τη γραμματική διατύπωση και ερμηνεία των διατάξεων του διεθνούς δικαίου αλλά, κατά πάσα πιθανότητα, θα εξαντλούσε τη ‘‘δημιουργικότητά’’ του και θα στρογγυλοποιούσε τα νομικά εργαλεία του, κινούμενο κατά βάση σε ένα μοτίβο εξισορροπητικό, ότι από τη Χάγη και μετά η (θεωρητική τουλάχιστον) εξίσωση ‘‘Αιγαίο = mare nostrum’’ (η θάλασσά μας) θα παύσει μια και καλή και εσαεί να υφίσταται*.

Και από την άλλη, ας έχουν κατά νου οι (εκάστοτε) εξουσιάζοντες ότι η ‘‘Χάγη’’, όπου κάποτε ίσως εκεί αποφασιστεί η μοίρα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο, συνιστά εξόχως και αναμφιβόλως σοβαρό εθνικό ζήτημα. Οι πολίτες, κατά συνέπεια, δεν έχουν εν προκειμένω μόνο δικαίωμα πληροφόρησης, γνώσης και μνήμης. Έχουν, πρωτίστως, κατά το Σύνταγμα μας*, και δικαίωμα δημοκρατικής έκφρασης γνώμης.

*Μια τέτοια ‘‘εξίσωση’’ νοείται μόνο στην περίπτωση επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ. Με τα χωρικά ύδατα (κυρίως) των νησιών μας στα 6 ν.μ., το 43,5 % του Αιγαίου είναι ελληνικό, ενώ το 7,5% τουρκικό. Με τα χωρικά ύδατα (κυρίως) των νησιών μας στα 12 ν.μ., ενώ το ποσοστό των Τούρκων στο Αιγαίο παραμένει συγκριτικά αμελητέο (8,7%), το ελληνικό ποσοστό κυριαρχίας στο Αιγαίο φτάνει στο 71,5% (Α. Συρίγος, Τουρκικές διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο, Καθημερινή Ειδική έκδοση 2018, σελ. 14).

* Κατά το άρ. 44§2 του Συντάγματος: ‘‘2. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προκηρύσσει με διάταγμα δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα, ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών, που λαμβάνεται με πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου’’.

The post Μερικά από τα «αγκάθια» της προσφυγής στη Χάγη και το πιθανό ιστορικό ρίσκο | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Ήδη, όμως, στην περιρρέουσα πολιτική ατμόσφαιρα κυκλοφορεί η ιδέα υποβολής ένστασης κατά των εκλεγμένων Βουλευτών του άνω κόμματος, η οποία επικαλούμενη την ‘‘τροπολογία Βορίδη’’ του περασμένου Απριλίου που δεν επιτρέπει την ανακήρυξη συνδυασμών με υποκρυπτόμενη ηγεσία από πρόσωπα που ανήκουν σε εγκληματική οργάνωση, είναι πιθανόν να οδηγήσει σε ‘‘έκπτωση’’ των εκλεγέντων του άνω κόμματος από το βουλευτικό τους αξίωμα. Πώς έχουν τα πράγματα, λοιπόν;

Σύμφωνα με το άρθρο 58 του Συντάγματος, o έλεγχος και η εκδίκαση των βουλευτικών εκλογών, κατά του κύρους των οποίων ασκούνται ενστάσεις που αναφέρονται είτε σε εκλογικές παραβάσεις σχετικές με την ενέργεια των εκλογών είτε σε έλλειψη των νόμιμων προσόντων των υποψηφίων Βουλευτών, ανατίθεται στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (ΑΕΔ) του άρθρου 100.

Στο Δικαστήριο αυτό, με βάση το άρ. 100 του Συντάγματος και της ειδικότερης (δευτερογενούς) νομοθεσίας (αρ. 6 Ν. 345/1976), υπάγονται, μεταξύ άλλων, τόσο  η εκδίκαση των κατά το άρθρο 58 ενστάσεων, όσο και η κρίση για τα ασυμβίβαστα ή την έκπτωση βουλευτή, κατά τα άρθρα 55 παράγραφος 2 και 57 του Συντάγματος. Στην προκείμενη περίπτωση, είναι προφανές ότι αν υποβληθεί ένσταση δεν θα επιδιώκεται να πληγεί το κύρος των εκλογών αλλά, αντιθέτως, θα επιδιωχθεί από τον έχοντα έννομο συμφέρον ενιστάμενο να καταφαθεί από το ΑΕΔ, κατόπιν διεξαγωγής της σχετικής δίκης και της προσκόμισης και εκτίμησης του αποδεικτικού υλικού, η έλλειψη των νόμιμων προσόντων εκλογιμότητας όσων εκλέχθηκαν Βουλευτές με το εν λόγω κόμμα, έλλειψη που το νομικό και εννοιολογικό της περιεχόμενο προσδιορίζεται ειδικότερα και ρητά προβλέπεται στην ‘‘τροπολογία Βορίδη’’.

Η όποια ένσταση υποβάλλεται με τη μορφή αίτησης στο ΑΕΔ, το οποίο συγκροτείται από τους Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, από τέσσερις Συμβούλους της Επικρατείας και από τέσσερις Αρεοπαγίτες, που ορίζονται ως μέλη με κλήρωση κάθε δύο χρόνια. Στο δικαστήριο αυτό προεδρεύει ο αρχαιότερος από τους Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου.

Οι λόγοι ενστάσεως που περιλαμβάνονται στην αίτηση πρέπει να είναι ειδικοί και ορισμένοι (άρθρο 24 Ν. 345/1976), η δε αίτηση με την οποία προσβάλλεται το νομικό κύρος των προσόντων εκλογιμότητας των εκλεγέντων Βουλευτών ασκείται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης αποφάσεως περί ανακηρύξεως βουλευτών ή αναπληρωματικών (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. α του άνω νόμου). Διάδικοι εκ του νόμου στην εκλογική δίκη είναι, εκτός από τους αιτούντες, οι Βουλευτές ή οι αναπληρωματικοί κατά του οποίων στρέφεται η ένσταση (άρθρο 27 εδ. α). Οι καθ’ ων η αίτηση διάδικοι δικαιούνται, δέκα τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση, να καταθέσουν στον γραμματέα του Ειδικού Δικαστηρίου τις αντενστάσεις τους, δυνάμενοι προς τούτο να επικαλεσθούν οποιοδήποτε πραγματικό γεγονός (άρθρο 28 παρ. 1 Ν. 345/1976). Από τις δε διατάξεις αυτές σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 58 και 100 παρ. 1 περ. α του Συντάγματος, 6 περ. α, 24, 29  και 32 του ν. 345/1976, καθώς και των άρθρων 125 και 126 του ΠΔ 26/2012 για την ‘‘εκλογή των Βουλευτών’’, προκύπτει ότι για να είναι έγκυρο το δικόγραφο της ενστάσεως με την οποία προσβάλλεται το κύρος των νομίμων προσόντων των εκλεγέντων Βουλευτών, πλην άλλων, θα πρέπει αυτό να στρέφεται κατά συγκεκριμένης αποφάσεως με την οποία ανακηρύσσονται οι Βουλευτές, καθώς και ονομαστικώς κατά αυτών που ανακηρύχθηκαν Βουλευτές ή αναπληρωματικοί Βουλευτές, οι οποίοι και καθίστανται εκ του νόμου διάδικοι στην εκλογική δίκη, και εν τέλει να ζητείται να ακυρωθεί η ανακήρυξή τους για κάποιο νόμιμο λόγο (Α.Ε.Δ. 1/2011, 14/2010, 10/2013).

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η αμφισβήτηση του κόμματος των ‘‘Σπαρτιατών’’ με απώτατη στόχευση την έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα ήδη εκλεγέντων Βουλευτών τους μπορεί να λάβει ‘‘θεσμοθετημένη μορφή’’, όπως αυτή ορίζεται στο Σύνταγμα και την εκλογική νομοθεσία.

Προσωπικά, ωστόσο, δεν στέκομαι (μόνο) στη νομοτεχνική και θεσμική πλευρά του παραπάνω γεγονότος αλλά προβληματίζομαι για το πολιτικό νόημα και ευρύτερα την πολιτική συνεπαγωγή του. Και εξηγούμαι:

Κατά τη συνταγματική θεωρία, ο λαός ανήκει στα λεγόμενα άμεσα όργανα του κράτους. Υπό την ευρεία έννοια (lato sensu) στον λαό ανήκουν όλοι όσοι έχουν την ελληνική ιθαγένεια και, περαιτέρω, υπό τη στενή έννοια (sticto sensu) όλοι όσοι, πέραν από την ελληνική ιθαγένεια, διαθέτουν και το ενεργητικό εκλογικό δικαίωμα, το δικαίωμα της ψήφου. Υπό τη δεύτερη έννοια, τη στενή έννοια, ο λαός συμπίπτει με το εκλογικό σώμα, το οποίο ως άμεσο συλλογικό όργανο του κράτους, συγκροτείται όπως ορίζει το Σύνταγμα και με βάση αυτό (άρ. 51§3 του Συντάγματος) στις αρμοδιότητές του είναι η ανάδειξη της Βουλής με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.

Το δικαίωμα του εκλέγειν, συνεπώς, ανάγεται, στη λογική του Συντάγματος, ως η γνήσια έκφραση της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας, η οποία αποτελεί θεμελιακή, υπαρκτικής φύσεως προϋπόθεση της ίδιας της Δημοκρατίας (άρ. 1§2 του Συντάγματος). Με το δικαίωμα του εκλέγειν η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας μορφοποιείται ανάλογα με τις βουλές του εκλογικού σώματος και καταφάσκεται μέσα από τη συγκεκριμένη μορφή που βάσει του αντιπροσωπευτικού συστήματος του πολιτεύματός μας λαμβάνει η Βουλή. Μάλιστα, δεδομένου ότι οι εκλεγμένοι Βουλευτές αντιπροσωπεύουν το Έθνος (αρ. 51§2 του Συντάγματος), η εκδηλωθείσα σε εκλογές λαϊκή επιλογή επί συγκεκριμένων συνδυασμών και προσώπων (υποψηφίων) αποτελεί συνάμα και έκφραση της εθνικής κυριαρχίας.

Η ανάδειξη, επομένως, κομμάτων και συγκεκριμένων βουλευτών μέσα από τη διενέργεια της εκλογικής διαδικασίας είναι κομμάτι του συνταγματικά τυποποιημένου σκληρού πυρήνα της δημοκρατικής αρχής, οργανωτική βάση και εκφραστής της οποίας είναι η λαϊκή αντιπροσώπευση στο Κοινοβούλιο. Γι’ αυτό, άλλωστε, στο ίδιο το Σύνταγμα (άρθρο 52) δηλώνεται εμφατικά και καταγράφεται ότι η ελεύθερη και ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, τελεί υπό την εγγύηση όλων των λειτουργών της Πολιτείας.

Εν προκειμένω, ασκώντας το δικαίωμα του εκλέγειν, 241.633 Έλληνες πολίτες ψήφισαν το συγκεκριμένο κόμμα και συγκεκριμένα πρόσωπα από τους υποψήφιους Βουλευτές του επειδή έτσι (καλώς ή κακώς) πρέσβευαν. Αυτό το γεγονός είναι άξιον βεβαίως πολιτικής προσέγγισης και κοινωνιολογικής επεξήγησης, είναι όμως, σε κάθε περίπτωση, αυθεντικό αποτύπωμα της βούλησης μιας αριθμομετρημένης ποσότητας του εκλογικού σώματος.

Το ζήτημα, κατά συνέπεια, στο ενδεχόμενο της υποβολής ένστασης ή ενστάσεων κατά των ‘‘Σπαρτιατών’’ στο ΑΕΔ, δεν θα είναι το εάν και το πώς μια μικτή ομάδα από την ανώτατη δικαστική ελίτ της χώρας (ίδετε αμέσως παραπάνω στο σημείο που κατέγραψα τη σύνθεση του ΑΕΔ) θα ‘‘εκθέσει’’ ή θα ‘‘αδειάσει’’ τους Αρεοπαγίτες του Α’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, οι οποίοι ενέκριναν τη συμμετοχή των ‘‘Σπαρτιατών’’ στις εκλογές και δεν έλεγξαν ορθώς τα (πιθανά) κωλύματα εκλογιμότητας των υποψηφίων Βουλευτών τους. Κατά την απονομή των δικαιοδοτικών κρίσεων, αυτό είναι πιθανολογικά και συμβαίνον στην πράξη αλλά και νομικά αποδεκτό (δηλ. δικαστές, σε ένα ύστερο επίπεδο δικανικής κρίσης να αναιρούν την απόφαση προηγούμενων δικαστών).

Το πραγματικό ζήτημα εδώ είναι μήπως η ‘‘μαχόμενη δημοκρατία’’ αποκτά φοβικά σύνδρομα. Και δη φοβικά σύνδρομα που (τούτη τη φορά) δεν έχουν να κάνουν απλά με τον a priori, για συγκεκριμένους λόγους, αποκλεισμό της συμμετοχής στις εκλογές πολιτικών σχημάτων αλλά φτάνουν μέχρι και την ‘‘μετεκλογική ακύρωση’’ της πολιτικής αντίληψης μερίδας της κοινωνίας και, συνεπαγόμενα, στη ‘‘νόσφιση’’ της εκπεφρασμένης εκλογικής βούλησης συγκεκριμένου τμήματος του λαού και στην ‘‘παρεμβατική’’ πολιτειακή αμφισβήτηση και δη μεθερμηνεία της λεγόμενης λαϊκής ‘‘volonté générale’’. Καθότι όλοι γνωρίζουμε και όλοι (οι δημοκράτες) πρέπει να συνομολογούμε ότι είναι απαραίτητη για την ίδια τη Δημοκρατία όχι μόνο η δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής όλων των πολιτών στη διαδικασία λήψης των πολιτικών αποφάσεων αλλά και η ad integrum  άσκηση της εξουσίας από τον λαό (ο οποίος στις εκλογές συγκροτείται σε εκλογικό σώμα).  

Βρίσκομαι, λοιπόν, στη θέση, σε λιγότερο από δύο μήνες, να θυμίσω τι έγραφα στις 5-5-2023 στην προσωπική μου γενική τοποθέτηση επί της ‘‘ταμπακιέρας’’ ( ίδετε το άρθρο μου ‘‘Πώς προστατεύεται καλύτερα η Δημοκρατία;’’:

‘‘Η δημοκρατία είναι εκ της φύσεώς της πλουραλιστική και εκ του προορισμού της συμπεριληπτική. Θεματοφύλακάς της είναι οι πολλοί, το λαϊκό δημοκρατικό σώμα, και πυλωνικοί οδοδείκτες της, συνάμα δε και ασφαλιστικές της δικλείδες, οι ίδιοι οι θεσμοί της. Δεν φοβάται και σπανίως αποκλείει και πάντως (αποκλείει) όταν ο κίνδυνος για τα θεμέλιά της είναι υπαρκτός, παρών και άμεσος.

Γι’ αυτό και τους όποιους εχθρούς ή ‘‘εχθρούς’’ της, τους νικά αποτελεσματικά και κατά οριστικό (και όχι συγκυριακό) τρόπο όχι (κυρίως) με ‘‘δικαστικά φιρμάνια’’ αλλά με την ίδια τη δύναμή της, δηλαδή δια της εκλογικής απόρριψης από τη (συντριπτική) δημοκρατική λαϊκή πλειοψηφία ιδεολογημάτων και προσώπων που εκφράζουν αυταρχισμό και ολοκληρωτισμό’’.

The post Η περίπτωση της υποβολής ένστασης κατά των «Σπαρτιατών» στο ΑΕΔ | Του Χρήστου Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Το ερώτημα είναι και σημαντικό και στριφνό συνάμα, θαρρώ όμως ότι τη σκέψη μας πρέπει καταρχάς να διατρέξει (και στην ουσία να τη διατρέχει πάντα όταν μιλούμε για την Ελλάδα και την Τουρκία) ο βασικός διαμορφωτής της ουσιαστικής διάδρασης μεταξύ των δύο χωρών και της παραμετροποίησης των σχέσεων τους, διαμορφωτής που δεν είναι άλλος από το γεωπολιτικό δυναμικό τους. Το γεωπολιτικό δυναμικό είναι μαθηματική σταθερά στην εκδίπλωση της ελληνοτουρκικής συνύπαρξης και δεν επηρεάζεται στον πυρήνα του από τους εκάστοτε ηγέτες των δύο χωρών, ακόμη κι αν ο εις εξ’ αυτών ήταν και συνεχίζει να είναι ο Ερντογάν.

Σε παλαιότερο άρθρο μου (‘‘Θα φέρει το 2023 την ελληνοτουρκική ρήξη;’’ https://newsbase.gr/2023/01/tha-ferei-to-2023-tin-ellinotourkiki-rixi-2865117.html) είχα υποστηρίξει ότι η Τουρκία, ‘‘ιστορικός κληρονόμος’’ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ως χώρα που είναι η δεύτερη στρατιωτική δύναμη στο ΝΑΤΟ και συμμετέχει στους G20, φιλοδοξώντας να εκλαμβάνεται ως ο επί της ξηράς και θάλασσας (σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του στρατηγήματος της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’) επικυρίαρχος της ευρύτερης περιοχής και εμφανιζόμενη στο διεθνές προσκήνιο να ‘‘ομιλεί απευθείας’’, ως αυτόβουλος και αυτενεργών γεωπολιτικός παράγων, με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την ΕΕ, ενέχει το χειμαρρώδες γεωπολιτικό δυναμικό μιας σημαίνουσας (για την περιοχή) περιφερειακής δύναμης που επί Ερντογάν μάλιστα φιλοδοξεί να εκπληρώνει (και) τον ρόλο στυλοβάτη του σουνιτικού Ισλαμισμού.

Υπό αυτό το δεδομένο, εξηγείται αφενός ο πολύπλευρος (και δη πολλές φορές αμφίσημος ή και αντιφατικός) ακτιβισμός της Τουρκίας, ιδίως στο περιφερειακό τόξο που την περιβάλλει γεωγραφικά, και αφετέρου η ανοιχτή, πολυθεματική και κατά κόρον επιθετική ατζέντα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Η εμφανής πολυμετωπικότητα, λοιπόν, δεν είναι απλά ένδειξη του έντονου γεωπολιτικού φορτίου της Τουρκίας αλλά κλασσικό, δομικό στοιχείο του τουρκικού στρατηγισμού.

Από την άλλη πλευρά, έχω υπογραμμίσει ότι το συγκριτικά ‘‘ηπιότερο γεωπολιτικό δυναμικό’’ της Ελλάδας, συνδεόμενο ομφαλικά και λειτουργικά με τη συμμετοχή της χώρας στους διεθνείς μηχανισμούς και τα θεσμικά μορφώματα του Δυτικού Κόσμου και, συνεπαγωγικά, κυρίως με τα στρατηγικά προτάγματα του τελευταίου, επιρρωνύεται στην τρέχουσα κρίσιμη συγκυρία από σωρευτικά ενισχυτικά υποστυλώματα. Η ανανέωση και εμβάθυνση της αμυντικής συμφωνίας (MDCA) με τις ΗΠΑ, η συμμαχική σύμπλευση με τη Γαλλία, ο αναβαθμισμένος για το ΝΑΤΟ γεωστρατηγικός ρόλος της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας, η έκδηλη ανάμιξη της χώρας στα ενεργειακά τεκταινόμενα της Ν.Α. Ευρώπης και η ένταξη και υποστήριξή της από την ευρωπαϊκή εταιρική οικονομική διακυβέρνηση είναι κρίσιμες ‘‘αντηρίδες’’, προς όφελος της Ελλάδας, στη φορτική, εκ μέρους της Τουρκίας, γεωπολιτική πίεση που της ασκείται.

Πέραν όμως από τις προδιαγραφές (βάθος, εύρος, προοπτικές εξάπλωσης) του λεγόμενου ‘‘γεωπολιτικού δυναμικού’’ των δύο χωρών, απόλυτη σημασία έχει το πού (γεωγραφικά, χωροθετικά) εφαρμόζεται εν τοις πράγμασιν αυτό το συγκεκριμένο δυναμικό, δεδομένο που (κι αυτό), στον σκληρό του πυρήνα, δεν εξαρτάται από το ποιός ηγείται στην κάθε χώρα. Η Μεσόγειος, το κατά φύση υπόστρωμα συνύπαρξης και δράσης Ελλήνων και Τούρκων, ως μεγάλη ‘‘υδάτινη δομή’’ της ζώνης του Ατλαντικού, είναι, στην κλίμακα του βαθέως ιστορικού Χρόνου, το θαλάσσιο πλαίσιο όπου κρίθηκαν και κρίνονται σημαίνοντα και άκρως καθοριστικά γεωπολιτικά παίγνια και δη όχι μόνο για τις νατιβιστικές δυνάμεις αλλά και για τους πιο ισχυρούς αυτού του Κόσμου. Και τούτο, διότι, όπως έχω γράψει (‘‘Η ‘‘Heartland’’, η ‘‘Rimland’’ και η φιλοδοξία της Κίνας και Ρωσίας για παγκόσμια επικράτηση’’) μέσω του Αιγαίου και των Στενών του Βοσπόρου είναι η θάλασσα που συνδέει  πρακτικά τους μεγάλους ωκεανούς (Ατλαντικός, Ινδικός και κατ’ επέκταση Ειρηνικός) με τη ‘‘Heartland’’, επί της οποίας όποιος κυριαρχεί είναι, κατά τον Nicholas Spykman τουλάχιστον, και ο κυρίαρχος όλου του Πλανήτη.

Ειδικά, στους υδάτινους ‘‘δρόμους’’, από τη Μαύρη Θάλασσα, μέσω της Θάλασσας του Μαρμαρά και των Στενών των Δαρδανελλίων, προς τη Μεσόγειο και από εκεί είτε προς τον Ατλαντικό, δια μέσω του περάσματος του Γιβραλτάρ, είτε προς την Ερυθρά Θάλασσα, μέσω της διώρυγας του Σουέζ, το Αιγαίο Πέλαγος, η θάλασσα που χωρίζει τις δύο χώρες, απλώνεται ως το ‘‘ενδιάμεσο πέρασμα’’. Στρατηγικά, λοιπόν, η Ελλάδα, δυνάμενη να ελέγχει τη ‘‘βορινή πόρτα’’ του Αιγαίου, έχοντας ως κέντρο την Αλεξανδρούπολη, αλλά και τη ‘‘νότια πόρτα’’ του, διαθέτοντας ως βάση του τη Σούδα, πρακτικά είναι σε θέση να διαδραματίζει τον πιο αποφασιστικό ρόλο σε αυτό το θαλάσσιο ‘‘πέρασμα’’ (το Αιγαίο δηλ.) και άρα να μετατρέπεται σε ‘‘ελεγκτή’’ της θαλάσσιας, στρατιωτικής και εμπορικής, κυκλοφορίας της ζώνης του Ατλαντικού.

Αυτός είναι και ο μεγάλος, τρομακτικός κίνδυνος θα τολμούσα να πω, για τις τουρκικές επιδιώξεις. Η παγίωση και διατήρηση, λοιπόν, του ‘‘ηγετικού’’ περιφερειακού ρόλου της Τουρκίας θα ετίθετο εν αμφιβόλω αν στο γεωστρατηγικό πεδίο ιδίως των ενεργειακών πόρων και δικτύων και της ενεργειακής ασφάλειας εν γένει, χώρες του ευρύτερου γεωγραφικού τόξου την υπερφαλάγγιζαν σε γεωοικονομική σημασία και κατ’ επέκταση σε διεθνές εκτόπισμα. Γι’ αυτό και η Τουρκία του Ερντογάν, αλλά και των επιγόνων του, δεν διανοείται (και πολύ περισσότερο δεν θα αποδεχθεί) να περιθωριοποιηθεί στο στρατηγικό παίγνιο της Ανατ. Μεσογείου που συνεπάγεται και σημαίνει τόσα πολλά για την ευρωπαϊκή, ίσως και την οικουμενική, τάξη πραγμάτων.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια τρίτη παράμετρος (πέρα από το γεωπολιτικό δυναμικό των δύο χωρών και τον γεωφυσικό και γεωστρατηγικό καμβά έκφρασής του) που δεν είναι άλλη από το δικό μας εθνικό στρατηγικό σχέδιο. Για αυτό το σχέδιο έχω τονίσει (‘‘Η Ελλάδα 200 χρόνια μετά την επανάσταση, Τα Διλήμματα και η Εθνική Προοπτική’’ https://eptanews.gr/apopsi/i-ellada-200-chronia-meta-tin-epanastasi-ta-dilimmata-kai-i-ethniki-prooptiki-toy-chr-gkoygkoyrela/): ‘‘Ο δεύτερος ‘‘διλημματογόνος καμβάς’’ είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Τουρκία είναι μια επιθετική περιφερειακή δύναμη που έχει ως πυλώνες της δικής της εθνικής συλλογιστικής τον νεοθωμανικό αναθεωρητισμό, το δόγμα του ‘‘Misak i Milli’’ και τη γεωστρατηγική φιλοδοξία της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’ που προσομοιάζει με τη γνωστή θεωρία του ‘‘Lebensraum’’. H σμίλευση, επομένως, της εθνικής μας γραμμής απέναντί της είναι μια εξαιρετικά δύσκολη νοητική εξίσωση.

Όπως ήδη έχω γράψει και παλαιότερα, φρονώ ότι η Ελλάδα, ως προς τη δική της στρατηγική απέναντι στην Τουρκία, έχει δύο βασικές επιλογές: Είτε, στο πλαίσιο μιας αφαιρετικά ολοκληρωτικής προσέγγισης και στερεοτυπικά συμπαγούς και ‘‘σκληρής’’ εθνικής γραμμής, θα διεκδικεί, υπό το γράμμα της κανονιστικής νόρμας του διεθνούς δικαίου, την πλήρη εφαρμογή των εθνικών μας αξιώσεων, κρατώντας ασφαλώς σε τούτη την περίπτωση ζωντανό τον ‘‘ομφάλιο πολιτικό και πολιτιστικό λώρο’’ με αυτό που καλείται ‘‘Δυτικός Κόσμος’’, είτε στο πλαίσιο μιας σχετικοποιημένης και επιλεκτικά δομημένης προσέγγισης και άρα πιο ευέλικτης εθνικής γραμμής, θα κινηθεί, κατά τη λογική του χρησιμοθηρικού ρεαλισμού, όσον αφορά τους ενεργειακούς πόρους της Ανατ. Μεσογείου, σε μια πιο συμβιβαστική πλατφόρμα σχέσεων με την Τουρκία. Σε αυτό, το δεύτερο ενδεχόμενο, οι ζώνες άσκησης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων εμβαδομετρικά θα διαφοροποιηθούν και γεωγραφικά θα προσαρμοστούν προκειμένου να ολοκληρωθούν εκατέρωθεν λυσιτελή και πρακτικώς λειτουργικά αποτελέσματα’’.

Κατά την άποψη μου, η Ελλάδα, διαχρονικά ίσως, πάντως ακόμη και σήμερα δεν έχει καταλήξει, αναφορικά με την οραματική προσέγγιση και στρατηγική κατεύθυνση της εξωτερικής της πολιτικής γενικά αλλά και ειδικότερα αναφορικά με τη διάδραση του εθνικού της σχεδίου με την Τουρκία, στο τι ακριβώς σκοπεύει να ακολουθήσει. Ο πολιτικός κόσμος στη χώρα δεν αγγίζει (σε βάθος ουσίας τουλάχιστον και με πρόθεση λήψης αποφάσεων) τέτοια ‘‘καυτά’’ και ‘‘τεκτονικά’’ διλήμματα, ο πολιτικός διάλογος εξαντλείται σε άλλα πεδία και πάντως στερείται συνεργατικής κουλτούρας προς σμίλευση πανεθνικής γραμμής και η κοινωνία παρακολουθεί άνευρη και διστακτική. Η δε έσωθι και έξωθι επανάληψη της θέσης μας να συγκαθορίσουμε με τη Τουρκία τη μόνη διαφορά μας (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ) δεν δίνει βεβαίως σαφές στίγμα για το ποια από τις δύο κεντρικές εθνικές στρατηγικές έχει επιλέξει ή θα επιλέξει η χώρα.

Λαμβάνοντας υπόψη, επομένως και σε τελική ανάλυση, κατά πρώτον τη διαφοροποίηση στο γεωπολιτικό δυναμικό των δύο χωρών και τις επιδραστικές ιδιαιτερότητες που καθένα από αυτά έχει, κατά δεύτερον το ευρύτερο χωροθετικό πλαίσιο εφαρμογής του και την αναμφίβολη σπουδαιότητα που αυτό (το χωροθετικό πλαίσιο) έχει για τις ηγεμονικές δυνάμεις του Πλανήτη αλλά και κατά τρίτον το ότι, σε αντίθεση με τις σαφείς περιφερειακές βλέψεις της Τουρκίας, η Ελλάδα παραμένει αναποφάσιστη τόσο για τον προσανατολισμό του εθνικού της σχεδίου όσο και για ‘‘μεγάλα βήματα’’ στη σχέση της με την Τουρκία, η επανεκλογή του Ερντογάν δεν είναι καινούργια μεταβλητή και (νέος) μοχλός ανακατεύθυνσης ή και ανισορροπίας στη διπλωματία και αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο χωρών.

Μάλιστα, κατά τη δική μου θεώρηση τουλάχιστον, γίνεται ακόμη πιο φανερό το γεγονός ότι οι κινήσεις στην ελληνοτουρκική σκακιέρα θα εξακολουθήσουν να είναι, ίσως ακόμη πιο εμφατικά, παρακολούθημα των εξελίξεων στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις και ad hoc αντανάκλαση της χρησιμότητας του παίκτη με το μεγαλύτερο γεωπολιτικό δυναμικό στην περιοχή (της Τουρκίας δηλαδή) για τους Δυτικούς, μιας χρησιμότητας που θα καθορίζεται ανά πάσα ώρα ανάλογα βέβαια με τις κάθε φορά επαμφοτερίζουσες ορέξεις του Ερντογάν. Η εκάστοτε, συγκυριακή έστω, αυξομείωση αυτής της χρησιμότητας, μια αυξομείωση μάλιστα που προσδιορίζεται είτε από την κατά καιρούς προσέγγιση είτε από την παροδική απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση και κυρίως τις ΗΠΑ και τα παγκόσμια στρατηγήματά τους, αποτελεί εδώ και καιρό τον σταθερό οδοδείκτη και παράλληλα διαμορφωτή των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ωστόσο υπό το σταθερό, πάντα, δεδομένο ότι την τουρκική στάση σε ιστορική συνέχεια νοηματοδοτούν και διαπλάθουν τα αναλλοίωτα δόγματα της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, δηλαδή ο νεοθωμανισμός και ο παντουρανισμός.

Η συναλλακτική αντίληψη στην τουρκική εξωτερική πολιτική, δηλαδή η παραδοσιακή τάση η Τουρκία, μαξιμαλιστικά φερόμενη, να ζητεί όλο και περισσότερα και να παζαρεύει επ’ αυτών με τον εκάστοτε συνδιαλεγόμενό της θα συνεχίσει. Ο ‘‘Ερντογανισμός’’, ιστορικών πια διαστάσεων μίγμα εθνικισμού και ισλαμοκεντρισμού, λειτουργεί και θα λειτουργεί ως ‘‘εκκολαπτήριο’’ της τουρκικής ‘‘περιφερειακής βουλιμίας’’ που κατά καιρούς και επιτρεπουσών των διεθνών συνθηκών θα ‘‘πυρακτώνει’’ τον επεκτατικό μεγαλοϊδεατισμό της γείτονος χώρας. 

Όσο δε για τη δική μας ‘‘απάντηση’’, μέχρι να μορφοποιηθεί (κι αν μορφοποιηθεί) συγκεκριμένη οραματική εκδοχή στην εθνική στρατηγική μας, έχω ήδη γράψει ( ίδετε ‘‘Η Ελλάδα 200 χρόνια μετά την επανάσταση, Τα Διλήμματα και η Εθνική Προοπτική’’): ‘‘Κόκκινη γραμμή’’, πάντως, στην πολιτική της χώρας απέναντι στους Τούρκους θα συνεχίσει να είναι η διαφύλαξη της εθνικής και γεωγραφικής της ακεραιότητας, η εθνική αξιοπρέπεια και δια της αποφυγής της ‘‘εθνικής μιθριδατοποίησης’’ η απαλοιφή του όποιου ενδοτισμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ενώ εργαλείο πολιτικής και εννοιολογικής ‘‘αποδελτιοποίησης’’ των εκάστοτε μηνυμάτων του γεωπολιτικού σκηνικού θα μπορούσε να είναι ένα ‘‘Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας’’ που θα  μετουσιώνει το ‘‘γεωπολιτικό είναι και γίγνεσθαι’’ σε ‘‘εθνοκεντρικό πρέπει’’.

The post Σημαίνει κάτι η επανεκλογή Ερντογάν για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις; | Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.