Βαγγέλης Χωραφάς

Το Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA) ανέφερε, ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει φτάσει τα 8 δισεκατομμύρια άτομα, στις 15 Νοεμβρίου 2022.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΗΕ, η ανθρωπότητα θα είναι σε θέση να φτάσει τα 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη μέχρι το 2037 και μέχρι το 2080 θα φτάσει στο ανώτατο όριο των 10 δισεκατομμυρίων.

Μέσα σε δύο μήνες από την δημοσίευση αυτών των στοιχείων, δύο άρθρα εμφανίστηκαν στους New York Times, την εφημερίδα που εκφράζει ένα μέρος της ελίτ των ΗΠΑ.

Το πρώτο αναφέρεται στο Κίνημα της Εθελοντικής Ανθρώπινης Εξαφάνισης που ιδρύθηκε το 1991 από τον Λες Νάϊτ έναν Αμερικανό περιβαλλοντικό ακτιβιστή. Το κίνημα πιστεύει ότι η ανθρωπότητα είναι «ασύμβατη με τη βιόσφαιρα» και ότι η εξαφάνιση του ανθρώπου είναι η καλύτερη λύση σε μερικά από τα πιο πιεστικά περιβαλλοντικά ζητήματα που μαστίζουν τον πλανήτη.

Πολλοί οπαδοί του κινήματος πιστεύουν ότι «το χειρότερο περιβαλλοντικό έγκλημα που μπορεί να διαπράξει ένα άτομο είναι να κάνει περισσότερους ανθρώπους. Τι σημαίνει όμως στην πραγματικότητα η εκούσια εξαφάνιση; Το κίνημα δεν ζητά από τους ανθρώπους να βάλουν τέλος στη ζωή τους προς όφελος άλλων ειδών. Αντιθέτως, θέλει όλοι να ζήσουν μακρά και γεμάτη ζωή, αλλά θέλει επίσης να σταματήσουν να αναπαράγονται. Αν συμφωνούσαμε όλοι σε αυτό, το ανθρώπινο είδος θα εξαφανίζονταν μια μέρα, αφήνοντας τον πλανήτη σε είδη που δεν προσπαθούν να τον καταστρέψουν.

Ο Λες Νάϊτ παραδέχεται ότι οι πιθανότητες μιας εθελοντικής ανθρώπινης εξαφάνισης είναι «ελάχιστες έως μηδαμινές». Και αυτό «διότι όσο υπάρχει ένα αναπαραγωγικό ζεύγος homo sapiens, θα επιστρέψουμε ακριβώς εκεί που βρισκόμαστε τώρα… Είμαστε απλά απίστευτα γόνιμοι».

Οι New York Times έδωσαν και πάλι βήμα σε παρόμοιους προβληματισμούς, τις πρώτες ημέρες του 2023, δημοσιεύοντας ένα άρθρο γνώμης της Μάρα Άλτμαν με τίτλο « Δεν υπήρξε ποτέ καλύτερη περίοδος για να είσαι κοντός(η)».

Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι όχι μόνο οι κοντύτεροι άνθρωποι τείνουν να ζουν περισσότερο, αλλά είναι επίσης ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των τροφίμων και των πόρων στον πλανήτη που πεθαίνει.

«Οι κοντοί είναι επίσης εγγενείς οικολόγοι, κάτι που είναι πιο κρίσιμο από ποτέ σε αυτόν τον κόσμο των οκτώ δισεκατομμυρίων. Ο Θωμάς Σαμαράς, ο οποίος μελετά το ύψος εδώ και 40 χρόνια και είναι γνωστός σε στενούς κύκλους ως ο Νονός του Shrink Think, μια ευρέως άγνωστη φιλοσοφία που θεωρεί το μικρό ανώτερο, υπολόγισε ότι αν διατηρούσαμε τις αναλογίες μας ίδιες αλλά ήμασταν μόλις 10% κοντύτεροι μόνο στην Αμερική, θα εξοικονομούσαμε 87 εκατομμύρια τόνους τροφής ετησίως (για να μην αναφέρουμε τρισεκατομμύρια γαλόνια νερού, τετράκις εκατομμύρια B.T.U. ενέργειας και εκατομμύρια τόνους σκουπιδιών)», έγραψε.

Ο Άλτμαν προτείνει στους ανθρώπους να αρχίσουν σκόπιμα να ζευγαρώνουν με κοντύτερους ανθρώπους προκειμένου να δημιουργήσουν μια κοντύτερη κοινωνία.

«Όταν ζευγαρώνεις με πιο κοντούς ανθρώπους, δυνητικά σώζεις τον πλανήτη συρρικνώνοντας τις ανάγκες των επόμενων γενεών. Η μείωση του ελάχιστου ύψους για υποψήφιους συντρόφους στο προφίλ γνωριμιών σας είναι ένα βήμα προς έναν πιο πράσινο πλανήτη», υποστήριξε.

Αυτό που λένε αυτές οι απόψεις είναι ότι η ανθρωπότητα είτε πρέπει να εξαφανιστεί οικειοθελώς, είτε να κοντύνει. Τέτοιου είδους απόψεις κυκλοφορούν σε διάφορους κύκλους στον Δυτικό κόσμο (ας μην ξεχάσουμε για παράδειγμα τον οργανισμό Population Matters που βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και προωθεί μια καμπάνια ενάντια στην αύξηση του πληθυσμού, ή και το γενικότερο ρεύμα του αντιναταλισμού), ασχέτως αν δεν έχουν αποκτήσει μαζικό ακροατήριο.
Η ανθρωπότητα είναι ένας περίπλοκος οργανισμός που αναπτύσσεται μη γραμμικά και διακρίνεται από πολυεπίπεδους διαχωρισμούς, κοινωνικούς, εθνικούς, θρησκευτικούς κλπ. Το να υπάρξει ένας διαχωρισμός σε κοντούς(ες) και ψηλούς(ες) με βάση και το οικολογικό τους αποτύπωμα, δεν ενδιαφέρει την συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων του πλανήτη, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα στοιχείο του ευρύτερου ιδεολογικού πολέμου που μαίνεται αυτή την περίοδο στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Πηγή: https://www.facebook.com/vangelis.chorafas

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Θα σωθεί η ανθρωπότητα από τους κοντούς(ες); | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Όταν ο Xi Jinping έγινε πρόεδρος της Κίνας το 2013, έδειξε ότι ήταν αποφασισμένος να διατηρήσει την εντολή του Κομμουνιστικού Κόμματος να κυβερνά κερδίζοντας τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων.

Στην αρχή της πρώτης του θητείας διέταξε τους γραφειοκράτες σε όλη τη χώρα να αναφέρουν οποιαδήποτε απώλεια επαφής με τη βάση της κοινωνίας. Ξεκίνησε επίσης μια εκτεταμένη εκστρατεία κατά της διαφθοράς, σε κρατικό και κομματικό επίπεδο.

Ο Σι προειδοποίησε επίσης το κόμμα το 2014, για τον κίνδυνο απώλειας της εμπιστοσύνης του λαού, χρησιμοποιώντας τον όρο «Παγίδα του Τάκιτου». Η Παγίδα του Τάκιτου, που πήρε το όνομά του από τον Ρωμαίο ιστορικό, περιγράφει τη δεινή κατάσταση που αντιμετωπίζει μια κυβέρνηση όταν ανεξάρτητα από το τι λέει ή κάνει, οι άνθρωποι υποθέτουν ότι είναι ψέμα ή κακή πράξη.

Ήταν μία από τις τρεις παγίδες, μαζί με την «Παγίδα του Μεσαίου Εισοδήματος» (την οικονομική τελμάτωση της Κίνας) και την «Παγίδα του Θουκυδίδη» (την στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ ως της υπάρχουσας υπερδύναμης και της Κίνας, ως της ανερχόμενης υπερδύναμης), που ο Σι προειδοποίησε ότι θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την άνοδο της Κίνας.

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Η Παγίδα του Τάκιτου, ήρθε πιο έντονα στο προσκήνιο, από τη στιγμή που έπρεπε να αντιμετωπιστεί η πανδημία του κορωνοϊού και συνδέθηκε με αυτή την πανδημία. Στη πρώτη φάση, οι τοπικές αρχές της Γουχάν, απέτυχαν το 2020 στην αντιμετώπιση της πανδημίας, αυξάνοντας την δυσπιστία του κοινού απέναντι στους κρατικούς θεσμούς. Αλλά και σε ευρύτερη κλίμακα, αποκάλυψε την μακροχρόνια αναποτελεσματικότητα, την έλλειψη διαφάνειας και την αργή πολιτική των τοπικών διοικήσεων της Κίνας, που μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για την αξιοπιστία και της κεντρικής κυβέρνησης της Κίνας.

Ο κεντρικός χειρισμός της πανδημίας από το Πεκίνο μέσω σκληρού lockdown και δρακόντειων πολιτικών όπως η πολιτική Zero Covid, καθώς και η αντίσταση σε μια ανεξάρτητη έρευνα για την προέλευση του ιού κατέστησαν προφανές ότι η Κίνα θα αντιμετώπιζε συνεχή προβλήματα με το θέμα αυτό. Η πολιτική του Zero Covid επέφερε βαρύ πλήγμα στην οικονομία, σε τομείς όπως το real estate και οι τράπεζες, ενώ δημιούργησε προβλήματα και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Τα προβλήματα επαναλήφθηκαν το καλοκαίρι του 2022 με τα μέτρα ελέγχου του Covid-19 στη Σαγκάη, όπου η κυβέρνηση της πόλης υποσχέθηκε να μην επιβάλει lockdown σε όλη την πόλη λίγο πριν επιβάλει ένα που διήρκεσε για δύο μήνες, καθώς και στην πρόσφατη τραπεζική κρίση στη Χενάν, όπου οι αρχές συμφώνησαν να αποζημιώσουν μόνο εν μέρει. μια μεγάλη ομάδα πελατών των τραπεζών για την απώλεια των αποταμιεύσεών τους, μετά από μια μεγάλη διαμαρτυρία στο κέντρο της πόλης Ζενγκζού, την πρωτεύουσα της επαρχίας.

Στο 20ο Συνέδριο του ΚΚ Κίνας, του περασμένου Οκτωβρίου, ο Σι δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στην Παγίδα του Τάκιτου, αλλά την ενσωμάτωσε μέσα στην στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό της Κίνας, μέχρι το 2035.

Είναι όμως εμφανές, ότι η κινεζική ηγεσία ανησυχεί για τις οικονομικές συνέπειες της αντιμετώπισης της πανδημίας, πολύ περισσότερο από τις πολιτικές διαμαρτυρίες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περιορισμοί είχαν μεγάλο αντίκτυπο στις περιφέρειες που παράγουν το ένα τέταρτο του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Οι προβλέψεις για την φετινή ανάπτυξη μόλις ξεπερνούν το 3%, δύο μονάδες λιγότερο από τον αρχικό επίσημο στόχο. Τα χρηματιστήρια έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα άγνωστα τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Η ανεργία αυξάνεται και ήδη πλήττει σχεδόν το 20% του νέου πληθυσμού. Επομένως, απαιτείται διόρθωση για να αντιμετωπιστούν συνέπειες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τάσεις που οδηγούν στην Παγίδα του Μεσαίου Εισοδήματος, δηλαδή στην τελμάτωση της ανάπτυξης στη Κίνα.

ΤΑ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Το έναυσμα των τελευταίων διαδηλώσεων του Νοεμβρίου, όπως είναι γνωστό, ήταν ο θάνατος τουλάχιστον δώδεκα ατόμων στην πόλη Ουρούμτσι, ως αποτέλεσμα πυρκαγιάς, εν μέσω καραντίνας που απαγόρευε τις μετακινήσεις. Οι εκδοχές του τι συνέβη διαφέρουν. Σε κάθε περίπτωση, ο τόπος των γεγονότων είναι σημαντικός: η πόλη Ουρούμτσι είναι η πρωτεύουσα της περιοχής Σιντζιάνγκ, όπου ζει η πλειονότητα των Ουιγούρων.

Η τοπική διαμαρτυρία που ακολούθησε την τραγωδία εξαπλώθηκε γρήγορα στα κύρια πληθυσμιακά κέντρα, σε τουλάχιστον 30 ή 40 πόλεις. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι οι συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις δεν περιορίστηκαν να διαμαρτυρηθούν για την ακαμψία των μέτρων της καραντίνας, αλλά διαδήλωσαν την αντίθεση τους στο ΚΚ Κίνας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ζήτησαν την παραίτηση του ίδιου του Σι Τζινπίνγκ. Η επίσημη εντολή του «μηδενικού Covid» ήταν μια προσωπική επιλογή του Σι και αυτό είναι που δίνει σε αυτό το ξέσπασμα των διαδηλωτών μια ιδιαίτερη σημασία.

Οι κινεζικές αρχές ελπίζουν ότι ο κύκλος διαμαρτυρίας θα τερματιστεί λόγω του συνδυασμού της αστυνομικής πίεσης και της απομόνωσης των πιο ενεργών στοιχείων των διαδηλώσεων, ενώ το μέγεθος και το εύρος των διαμαρτυριών θεωρούνται διαχειρίσιμα από το Πεκίνο.

Από τη Δύση, η εξέλιξη αντιμετωπίζεται με μεγάλη προσοχή. Όση συμπάθεια και αν υπάρχει για τις διαμαρτυρίες και όσο αν τα κέντρα εξουσίας θα επιθυμούσαν ένα πολιτικό και ιδεολογικό πλήγμα στο Πεκίνο, η επίσημη σιωπή είναι πολύ εύγλωττη.

Η Ουάσιγκτον επιχείρησε πρόσφατα μια προσέγγιση με το Πεκίνο, που πραγματοποιήθηκε στην τελευταία σύνοδο κορυφής, μεταξύ Μπάιντεν και Σι, δεδομένου του επείγοντος του πολέμου στην Ουκρανία. Η Δύση συνεχίζει να ελπίζει ότι θα διαβρώσει την υπάρχουσα συμπόρευση μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας για να αποδυναμώσει το καθεστώς Πούτιν και να τερματίσει ευνοϊκά για την ίδια, τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αυτή η εξέλιξη, θεωρείται ως απαραίτητη προϋπόθεση για να ενσωματώσει τον ανταγωνισμό με την Κίνα σε προβλέψιμα σενάρια, ξεπερνώντας τις εντάσεις που δημιουργούνται από το θέμα της Ταϊβάν.

Ωστόσο, η Παγίδα του Τάκιτου παραμένει πάντα ένα ανοικτό ενδεχόμενο για το Πεκίνο, το οποίο δεν θα επιλυθεί με τον τερματισμό των συγκεκριμένων διαδηλώσεων και διαμαρτυριών. Ο δρόμος για το 2035 είναι μακρύς.

Πηγή: https://www.facebook.com/vangelis.chorafas

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Κίνα: Η παγίδα του Τάκιτου και ο Covid-19 | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Το Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA) ανέφερε, ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει φτάσει τα 8 δισεκατομμύρια άτομα, στις 15 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΗΕ, η ανθρωπότητα θα είναι σε θέση να φτάσει τα 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη μέχρι το 2037 και μέχρι το 2080 θα φτάσει στο ανώτατο όριο των 10 δισεκατομμυρίων. Σημειώνεται ότι τότε το ποσοστό θνησιμότητας θα ξεπεράσει το ποσοστό γεννήσεων.

Ο λόγος της μείωσης του πληθυσμού είναι η χαμηλή γεννητικότητα, η οποία δεν εξασφαλίζει αντικατάσταση γενεών, και η γήρανση του πληθυσμού (αύξηση της αναλογίας των ηλικιωμένων στο σύνολο του πληθυσμού). Με τη σειρά τους, τα αίτια της γήρανσης είναι η μείωση του ποσοστού γεννήσεων και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Για να αντικατασταθούν οι γονικές γενιές από τις παιδικές, είναι απαραίτητο μια γυναίκα να έχει περισσότερα από δύο παιδιά κατά μέσο όρο, υποστηρίζουν οι δημογράφοι.

Οι ειδικοί του ΟΗΕ σημειώνουν επίσης ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις τους, μέχρι το 2100 ο πληθυσμός της Ινδίας θα είναι περίπου 1,53 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ενώ στην Κίνα θα μειωθεί στα 771 εκατομμύρια άτομα (άλλα σενάρια αναφέρουν περίπου 1 δισεκατομμύριο πληθυσμό). Αυτό αναμένεται να συμβεί επειδή στην Κίνα το ποσοστό γεννήσεων έπεσε κάτω από το όριο των δύο γεννήσεων νωρίτερα από ό,τι στην Ινδία, και μάλιστα πολύ απότομα. Στην Κίνα, αυτό συνέβη στο γύρισμα των δεκαετιών 1980-1990, ενώ η Ινδία μόλις τώρα πλησίασε αυτό το κατώφλι. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, τα ποσοστά γεννήσεων σε αυτές τις χώρες ήταν περίπου τα ίδια. Από αυτή την άποψη, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών το 2030 (περίπου τότε, σύμφωνα με τους ειδικούς, η Ινδία θα ξεπεράσει την Κίνα σε πληθυσμό) θα είναι σχεδόν 20% στην Κίνα και μόνο κοντά στο 10% στην Ινδία.

Αυτή θα είναι μια τεράστια αλλαγή, σε γεωπολιτικό και γεωοικονομικό επίπεδο, αν και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις αντίστοιχες εξελίξεις εκείνης της εποχής. Οι ΗΠΑ θα έχουν μικρή αύξηση του πληθυσμού και θα φτάσουν περίπου τα 395-400 εκατομμύρια, ενώ η Ρωσία θα πέσει περίπου στα 126 εκατομμύρια.

Η Τουρκία θα παραμείνει σταθερή, περίπου στα 86 εκατομμύρια, ενώ ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί στα 6,82 εκατομμύρια κατοίκους.

Οι λόγοι για το γεγονός ότι η ανάπτυξη της ανθρωπότητας θα σταματήσει περίπου στα 10-11 δισεκατομμύρια είναι οι ίδιες οι τάσεις γονιμότητας, αν συνεχιστούν. Σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις, ο μέσος αριθμός γεννήσεων μιας γυναίκας στον κόσμο θα πέσει κάτω από δύο γεννήσεις το 2050-2060.

Επιπλέον, σημειώνεται ότι από τα 7 στα 8 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ο πληθυσμός της Γης χρειάστηκε 12 χρόνια για να αυξηθεί. Ωστόσο, σύμφωνα με την πρόβλεψη του ΟΗΕ, οι κάτοικοι της Γης θα φτάσουν τα 9 δισεκατομμύρια με αργότερο ρυθμό, σε 15 χρόνια.

Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ταχείς ρυθμοί ανάπτυξης εξασφαλίστηκαν από τη μείωση της θνησιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής θνησιμότητας, και τη διατήρηση υψηλού ποσοστού γεννήσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες στο πλαίσιο του υψηλού ποσοστού νέων στο σύνολο του πληθυσμού. Έτσι, το 1960, το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού ήταν άτομα κάτω των 25 ετών. Τώρα αντιπροσωπεύουν το 40%, και μέχρι το 2050 – λιγότερο από το 30%.

Το ποσοστό γεννήσεων μειώνεται, το ποσοστό θνησιμότητας μειώνεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες, ο πληθυσμός γερνάει – όλοι αυτοί είναι παράγοντες επιβράδυνσης της ανάπτυξης που οδηγούν τελικά σε ερήμωση, η οποία ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη σε πολλές χώρες. Η Αφρική παραμένει εξαίρεση, με αναμενόμενη αύξηση του πληθυσμού της στα 4 δισεκατομμύρια.

Παράλληλα, υπάρχουν και ιατρικές εξελίξεις.

Η ανθρώπινη γονιμότητα βρίσκεται σε κρίση, καθώς, σύμφωνα με τελευταία επιστημονικά δεδομένα, ο αριθμός των σπερματοζωαρίων παγκοσμίως έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 50% σε λιγότερο από μισό αιώνα.

Η φυσική αναπαραγωγή βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες προοπτικές, σύμφωνα με τα όσα δείχνουν δύο μελέτες: η μία δημοσιεύθηκε το 2017 και αναφέρει μείωση των σπερματοζωαρίων στη Δύση και η δεύτερη δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες στο περιοδικό Human Reproduction Update, από μια διεθνή ερευνητική ομάδα.

Η πρώτη μελέτη, το 2017, ανέφερε μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Αυστραλία, δηλαδή στις χώρες της Δύσης, με βάση δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από το 1981 έως το 2013. Η νέα μελέτη της ίδιας ομάδας περιλαμβάνει 53 ακόμη χώρες -στη Λατινική Αμερική, την Ασία και την Αφρική, δηλαδή τον Παγκόσμιο Νότο- και βασίζεται σε δεδομένα έως το 2018. Δηλαδή, οι μελέτες πλέον έχουν εξετάσει ολόκληρο τον κόσμο και διαπίστωσαν ότι ο αριθμός των σπερματοζωαρίων μειώνεται παντού, πάνω από 50% τα τελευταία 46 χρόνια.

Η τάση αυτών των στατιστικών υποδηλώνει ότι το ανθρώπινο σπέρμα μπορεί να πλησιάσει σε μηδενικά επίπεδα, περίπου το 2045. Από εκεί και πέρα, αναμένεται ότι θα αυξηθεί το ποσοστό της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Αλλά το ερώτημα που τίθεται, είναι ποιες χώρες και ποια κοινωνικά στρώματα μπορούν να επωμισθούν τα κόστη της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και ποια θα είναι η επίπτωση στις διεθνείς ισορροπίες ισχύος.

Τον Απρίλιο του 2019, ο ΟΗΕ ανέφερε ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός είναι 7,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του, μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα, περίπου 10,5-11 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν στον πλανήτη.

Πηγή: https://www.facebook.com/vangelis.chorafas

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Οι δημογραφικές εξελίξεις του 21ου αιώνα | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Το μεγαλύτερο αθλητικό θέαμα στον κόσμο ξεκινά την Κυριακή 20 Νοεμβρίου και είναι συγκρίσιμο μόνο με τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο πλανήτης θα κινείται μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου, σε ρυθμούς ποδοσφαίρου. Το ποδόσφαιρο έχει πάψει εδώ και καιρό να είναι απλώς ένα άθλημα, είναι μια τεράστια επιχείρηση και, ως εκ τούτου, πηγή δύναμης και πεδίο σύγκρουσης. Το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι η βιτρίνα αυτού του δικτύου συμφερόντων.

Φέτος το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι διαφορετικό. Γιατί παίζεται φθινόπωρο και γιατί μετακομίζει σε μια περιοχή, μακριά από τα παραδοσιακά ποδοσφαιρικά κέντρα: στη Μέση Ανατολή, στο Κατάρ. Αλλά επειδή το ποδόσφαιρο είναι εξουσία, χρήμα, διαπραγμάτευση επιρροής και διαφθορά, το επιλεγμένο μέρος είναι εμβληματικό όλων αυτών: ο Κόλπος των πετροδολαρίων, των απόλυτων μοναρχιών, της προκλητικής επίδειξης πλούτου και σπατάλης. Το Κατάρ, είναι μια μικρή χώρα μόλις δύο εκατομμυρίων κατοίκων, οι οποίοι κοιμούνται πάνω στο τρίτο μεγαλύτερο απόθεμα φυσικού αερίου στον κόσμο.

Πρόκειται για ένα εμιράτο με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, το οποίο τόλμησε να αμφισβητήσει την περιφερειακή κυριαρχία της Σαουδικής Αραβίας, γεγονός που έχει δημιουργήσει περιφερειακές εντάσεις. Η δυναστεία Αλ Θανί έχει αισθανθεί αρκετά δυνατή ώστε να φλερτάρει με το Ιράν ή να ενοχλεί κατά καιρούς τα πιο συντηρητικά καθεστώτα, ώστε να κάνει αισθητή την παρουσία της. Το έκανε στη δεκαετία του 1990 με τη δημιουργία του Al Jazeera, το οποίο κλόνισε την πληροφοριακή αδυναμία της Μέσης Ανατολής με μια ασυνήθιστη ανεξαρτησία στην περιοχή και ήρθε να αποκαλύψει τις προκαταλήψεις και τις πλάνες των δυτικών μέσων ενημέρωσης.

Στην αυγή της δεύτερης δεκαετίας αυτού του αιώνα, βρήκε μια νέα πρόκληση: να τοποθετηθεί ως αουτσάιντερ στον ποδοσφαιρικό κόσμο. Από το τίποτα εκτοξεύτηκε για να κατακτήσει την παγκόσμια ποδοσφαιρική αγορά. Το εμιράτο κινητοποίησε όλες τις οικονομικές και, ως εκ τούτου, πολιτικές ικανότητες του. Στο στόχαστρο ήταν το Παρίσι, ένα από τα κάστρα του ποδοσφαίρου. Από εκείνο το κάστρο πίστευε ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει την πιστοποίηση της δύναμης του, η οποία περιλάμβανε την παραχώρηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022. Η υποστήριξη για το εγχείρημα στόχευσε στην κορυφή, στον πρόεδρο της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί.

Η ανάληψη του Μουντιάλ, που περιπλέκεται από την πώληση της PSG στους σεΐχηδες του Κατάρ, είναι ένα από τα άλυτα ζητήματα της τελευταίας δεκαετίας. Τα αίτια για εικαζόμενα εγκλήματα διαφθοράς, συναλλαγών και ξεπλύματος βρώμικου χρήματος είναι ακόμα ανοιχτά και βρίσκονται στην πολιτική εξουσία (το Élysée εκείνη την εποχή), στη δύναμη των επιχειρήσεων (όμιλος Lagardère, αλυσίδα ξενοδοχείων ACCOR, κ.λπ.) και στους αθλητικούς μεσολαβητές, (σκοτεινά στελέχη όπως ο Μπλάτερ ή λαμπρές παλιές δόξες όπως ο Πλατινί).

Αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο ,ήταν καταδικασμένο να συνδέεται με σκάνδαλα και αρνητικές εικόνες. Ορισμένες επικρίσεις θέλουν να θεωρούνται ότι είναι ηθικές, λόγω της εμφανούς έλλειψης σεβασμού της χώρας (όπως όλων εκείνων στην περιοχή) για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και της ιδιαίτερης επιθετικότητας με την οποία αντιμετωπίζονται οι διάφορες μειονότητες. Ή οι πλειοψηφίες, όπως οι γυναίκες, δηλαδή τουλάχιστον ο μισός πληθυσμός. Άλλες επικρίσεις έχουν κοινωνικό προσανατολισμό: η κατασκευή γηπέδων και υποδομών αποκάλυψε την υπερεκμετάλλευση των μαζών των μεταναστών, που είναι αυτές που εκτελούν τις πιο βαριές δουλειές στο εμιράτο. Ορισμένοι οργανισμοί αναφέρουν τρομακτικά στοιχεία για τα εργατικά ατυχήματα. Γίνεται λόγος για 4-6.000 θανάτους σε ατυχήματα που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών. Αν λάβουμε υπόψη ότι θα υπάρχουν τουλάχιστον 5.670 λεπτά αγώνα (χωρίς να υπολογίζονται οι περισσότερες από τις προβλέψιμες παρατάσεις ή ο χρόνος των πιθανών ποινών), μπορεί να λεχθεί ότι κάθε λεπτό ποδοσφαίρου θα έχει κοστίσει μια ανθρώπινη ζωή. Οι Καταριανοί διαψεύδουν αυτούς τους αριθμούς και παραδέχονται μόνο 34 θανάτους. Υπάρχει μια εν εξελίξει έρευνα της οποίας η πορεία και το εύρος είναι αμφίβολα.

Από τον κόσμο του ποδοσφαίρου, έχουν ακουστεί κάποιες μομφές από παλαίμαχους ποδοσφαιριστές, ή εκκλήσεις για μποϊκοτάζ, ή προβολές πανό σε κάποια γήπεδα. Αλλά η ανιχνεύσιμη δυσφορία των ενεργά δρώντων στο ποδόσφαιρο δεν είναι ηθική, αλλά λειτουργική. Στην Ευρώπη, που αποτελεί την ηγεμονική δύναμη στο χώρο του ποδοσφαίρου, δεν τους αρέσει που το Παγκόσμιο Κύπελλο παίζεται στη μέση της σεζόν, υποχρεώνοντας τα εθνικά πρωταθλήματα και το κυριότερο ποδοσφαιρικό προϊόν, το Champions League, σε διακοπή. Οι παίκτες, (οι οποίοι αντιμετωπίζονται ταυτόχρονα ως οικονομικές και αθλητικές οντότητες), εκτίθενται σε κίνδυνο τραυματισμού, δηλαδή μπορεί να καταστούν προβληματικές επενδύσεις. Όταν μια κυβέρνηση όπως η γερμανική, προσχώρησε σε κριτική, ο επικεφαλής της διπλωματίας του Κατάρ απάντησε ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν δίστασε να ζητήσει ενεργειακή συνεργασία από το εμιράτο.

Οι σεΐχηδες του Κόλπου έχουν εμπλακεί στον έλεγχο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Έχουν αγοράσει ομάδες, έχουν δώσει ονόματα στα γήπεδά τους και μεταφέρουν τους ανταγωνισμούς στους στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Το άθλημα των εργατικών τάξεων στις απαρχές του 20ου αιώνα, είναι σήμερα ένα τέρας του αθλητισμού. Το λεγόμενο ποδόσφαιρο της βάσης μαραζώνει μέσα στην αθλιότητα της κοινωνικής, οικονομικής και αθλητικής περιθωριοποίησης.
Υπενθυμίζεται αυτές τις μέρες, ότι το προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο διεξήχθη στη Ρωσία, τέσσερα χρόνια μετά την κατάληψη της Κριμαίας, όταν ο Πούτιν ήταν ακόμα χρήσιμος εταίρος, με τον οποίο μπορούσε κάποιος να διαπραγματευτεί, παρά τον αμφιλεγόμενο ρόλο του στον πόλεμο της Συρίας. Ακούστηκε ένας μικρός θόρυβος, αλλά οι Ευρωπαίοι ηγέτες πέρασαν από τις εξέδρες των γηπέδων της Μόσχας και της Αγίας Πετρούπολης χωρίς να δείξουν ιδιαίτερη ενόχληση. Όπως είχαν κάνει to 2008 για τoυς Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, πριν το ΝΑΤΟ 2030 και η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ μετατρέψουν την Κίνα σε συστημικό αντίπαλο και τη Ρωσία σε εχθρό προτεραιότητας. Οι διεθνείς καταδίκες της αθλητικής δραστηριότητας είναι τεράστιες προσωρινές προπαγανδιστικές επιχειρήσεις, τις οποίες οι αγώνες ωθούν στη λήθη.

Η απονομή του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Κατάρ το 2010 προκάλεσε τεράστιο εκνευρισμό σε όσους είχαν στοιχηματίσει να μεταφέρουν την διοργάνωση στις ΗΠΑ, με τον Μπιλ Κλίντον ως πρωταγωνιστικό παράγοντα της επιχείρησης δημοσίων σχέσεων. Λέγεται ότι πολλοί μηχανισμοί χρησιμοποιούνται από την Ουάσιγκτον για να κυνηγήσουν μέχρι τέλους τους πρωταγωνιστές του σχεδίου, που απένειμε στο εμιράτο το Μουντιάλ. Εν αναμονή των δικαστικών αποφάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, η πιο ισχυρή χώρα στον κόσμο έχει ήδη λάβει την αποζημίωση της: οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διοργανώσουν το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο (2026), μαζί με τον Καναδά και το Μεξικό, σε ένα είδος κοινοπραξίας, που θα αναζωογονήσει αυτόν τον τεράστιο χώρο ελεύθερου εμπορίου που σχεδιάστηκε στη NAFTA (Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου), ακριβώς όπως όταν ο Κλίντον ήταν στον Λευκό Οίκο.

Από το Κατάρ μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες-Καναδά-Μεξικό, το ποδόσφαιρο θα έλκεται σε μια ασυνήθιστη τροχιά για σχεδόν μια δεκαετία. Αυτό όμως δεν επηρεάζει την αληθινή κινητήρια δύναμή του ποδοσφαίρου, αυτή που ρυθμίζει την καθημερινή πραγματικότητα και πειράζει το μέλλον, τόσο του ποδοσφαίρου, όσο και των φιλάθλων. Το χρήμα και την εξουσία.

Πηγή: https://www.facebook.com/vangelis.chorafas

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Γεωπολιτικές πτυχές του παγκοσμίου κυπέλλου του Κατάρ | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Μετά από έξι μήνες διαβουλεύσεων και συζητήσεων στη Σερβία, ανακοινώθηκε η σύνθεση της νέας κυβέρνησης. Από τα πρόσωπα που συμμετέχουν είναι δυνατόν να πούμε ποιος ενίσχυσε τη θέση του στον άξονα Βελιγράδι – Μόσχα—Βρυξέλλες.

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Η νέα κυβέρνηση, μετά τις εκλογές της 3^ης Απριλίου σχεδιάζονταν να σχηματιστεί έως τον Ιούλιο. Μόνο στα τέλη Αυγούστου αποφασίστηκε τελικά το όνομα του πρωθυπουργού: ο πρόεδρος και αρχηγός του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, Αλεξάντερ Βούτσιτς, ανακοίνωσε ότι δεν θα αλλάξουν άλογα στη μέση ─ η Άννα Μπρνάμπιτς θα διατηρήσει τη θέση της. Αλλά για κάποιο λόγο, διευκρίνισε ότι μόνο μέχρι το 2024. Αυτή η εξέλιξη έχει ήδη πυροδοτήσει σενάρια για πρόωρες εκλογές.

Η Μπρνάμπιτς σχεδίαζε να παρουσιάσει το υπουργικό συμβούλιο της τον Σεπτέμβριο. Το ημερολόγιο έφτασε στα τέλη Οκτωβρίου. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, όλοι οι πολιτικοί αναλυτές είχαν ερωτηματικά. Το ζήτημα των ρωσο-σερβικών σχέσεων εξαρτάται, πρωτίστως από τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αλλά και από τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης ─  εάν το Βελιγράδι θα επιβάλει κυρώσεις κατά της Μόσχας ή όχι.

Αυτές οι κυρώσεις δεν θα προκαλέσουν σημαντική οικονομική ζημιά στη Ρωσία, αλλά η συμβολική και πολιτική τους σημασία είναι τεράστια. Οι Βρυξέλλες απαιτούν ευθέως από το Βελιγράδι να συμμετάσχει στην πίεση στη Μόσχα ή να ξεχάσει την «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση». Το Βελιγράδι αρνήθηκε να επιβάλει κυρώσεις, αλλά δεν θέλει να εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Αυτό συνέβαινε εδώ και πολύ καιρό, αλλά τώρα πολλά δείχνουν να αλλάζουν. Και δεν είναι σαφές προς ποια κατεύθυνση.

Στη νέα κυβέρνηση της Σερβίας δεν υπάρχει θέση για 12 πρώην υπουργούς. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, δεν συμπεριέλαβε στη κυβέρνηση τούς Nebojša Stefanović, Zorana Mihajlović, Aleksandar Vulin, Branislav Nedimović, Zlatibor Lončar, Vanja Udovićič, Jadranka Joksimović, Marija Obradoćit, Gordana Čomić, Anđelka Atanasković, Tatjana Matić και Ratko Dmitrović.

Ένας από τους λόγους για ένταση δόθηκε από την πρώην Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, και υπουργό Ενέργειας, Zorana Mihajlović – την εκφραστή της «ευρωπαϊκής πτέρυγας» στη σερβική κυβέρνηση. Είχε δηλώσει ότι η επόμενη κυβέρνηση θα είναι αποφασιστική για το θέμα των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά η γνώμη της είναι ότι η θέση της Σερβίας είναι στην Ευρώπη και το Βελιγράδι «θα πρέπει να συντονίσει την πολιτική του με την ΕΕ» και ότι «η επιθετική ρωσική πολιτική δεν μπορεί να υποστηριχθεί».

Ως εκ τούτου, όλοι περίμεναν ότι η σύνθεση της νέας κυβέρνησης θα παρουσίαζε μια νέα πραγματικότητα. Και το πρώτο πράγμα που τραβάει την προσοχή, είναι ότι η Zorana Mihajlović, δεν συμμετέχει στο νέο κυβερνητικό σχήμα.

Η ίδια απέδωσε τη μη επιλογή της στο γεγονός ότι «δεν συμφωνώ να είμαι πιόνι» και παραδέχτηκε ότι ο Βούτσιτς «θα έχει τώρα έναν πονοκέφαλο λιγότερο».

Ο ίδιος ο Βούτσιτς φαίνεται να διατηρεί την αυτοπεποίθησή του. Και πολλοστή φορά, όταν ρωτήθηκε για τις κυρώσεις, απάντησε ως εξής: «Δεν θα κερδίσουμε τίποτα από την προδοσία».

«Πρέπει να σταθείς στη θέση σου και να πολεμήσεις. Αν επιβάλουμε κυρώσεις κατά της Ρωσίας αύριο, όλα θα πάνε καλά για τρεις μέρες, θα γίνουμε μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας και την πέμπτη μέρα θα μας πουν: Η Σερβία πρέπει επιτέλους να αποφασίσει αν βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας ή όχι. Και η σωστή πλευρά της ιστορίας είναι αυτό που σου λένε, όσο γελοίο, αλαζονικό και ανακριβές κι αν είναι. Θα ξεκινήσει νέα πίεση και θα ξεκινήσει μια νέα ιστορία με το Κοσσυφοπέδιο», τόνισε ο Βούτσιτς, εννοώντας ότι δεν θα υπάρξει μόνο παραχώρηση για τη Ρωσία, γιατί τότε θα απαιτήσουν επίσης την αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου.

Το δεύτερο πράγμα που τραβάει την προσοχή είναι ότι την ίδια στιγμή με την Μιχαήλοβιτς απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση ο Alexander Vulin, ο οποίος θεωρείται αρχηγός της «ρωσικής πτέρυγας». Προηγουμένως, υπηρέτησε ως επικεφαλής του Υπουργείου Εσωτερικών, πριν από αυτό του Υπουργείου Άμυνας, και τον Ιούλιο προειδοποίησε ότι το Βελιγράδι ήταν τώρα υπό πίεση ειδικά λόγω της δικής του στάσης και των θέσεων του.

«Μία από τις μεγαλύτερες υπηρεσίες πληροφοριών στον κόσμο, αν όχι η μεγαλύτερη, με πληροφόρησε ότι οι θέσεις μου είναι απαράδεκτες και ότι αν δεν τις αλλάξω και δεν εγκαταλείψω την πολιτική που ακολουθώ, αν δεν εγκαταλείψω την πολιτική πίστη στον Πρόεδρο Βούτσιτς, τότε δεν θα γίνω μέλος των κυβερνήσεων, και θα κάνουν απολύτως τα πάντα για να με αναγκάσουν να συμβιβαστώ με οποιονδήποτε τρόπο. Θα ξεκινήσει μια μαζική εκστρατεία μέσων ενημέρωσης για να με απομακρύνουν από τη σερβική κυβέρνηση και την πολιτική ζωή», είπε ο Alexander Vulin , προτρέποντας τον αρχηγό του κράτους να αντέξει την εξωτερική πίεση και να συνεχίσει την τρέχουσα πολιτική.

Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, ο Vulin υποστήριξε ότι χωρίς φιλία με τη Ρωσία, η Σερβία θα εξαφανιζόταν και η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου μέρος της κοινωνίας φιλοδοξεί να συμμετάσχει ανήκει στο παρελθόν – «με την απώλεια της πολιτικής ανεξαρτησίας, οι χώρες της ΕΕ έχουν γίνει εδάφη, όχι κράτη».

Ωστόσο, ο Vulin δεν έχει κάνει ακόμη προσβλητικές δηλώσεις στο πνεύμα της Mihajlović. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι φιλοδοξεί να τεθεί επικεφαλής στην Υπηρεσία Ασφάλειας και Πληροφοριών (BIA).

Η θέση στην ΒΙΑ θα επέτρεπε στον Βούτσιτς να απομακρύνει τον Vulin από τα μάτια της Δύσης, που αλληλεπιδρά με τη Σερβία κυρίως μέσω της κυβέρνησης, και ταυτόχρονα να κρατήσει στην εξουσία τον επικεφαλής της «ρωσικής πτέρυγας». Ο Vulin, ταξιδεύει στη Μόσχα τακτικά, όπου συναντάται κυρίως με στελέχη από τις δυνάμεις ασφαλείας. Αυτή η μορφή διαλόγου θα συνεχιστεί εάν ο Vulin διατηρήσει την ισχύ του.

Είναι βέβαιο ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς βρίσκεται υπό πίεση. Αν απομακρύνει τον Vulin, θα είναι για κάτι σημαντικό ─  για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μέσω της Κροατίας (τώρα υπό κυρώσεις), για το «πράσινο φως» για την κατασκευή ενός κλάδου από τον αγωγό Druzhba μέσω Ουγγαρίας κ.λπ. Η πολιτική κυρώσεων των Βρυξελλών έχει δυσκολέψει τη ζωή του Βελιγραδίου.

Σε ό,τι αφορά την «ευρωπαϊκή πτέρυγα» στην κυβέρνηση, το βασικό πρόσωπο με αυτή την ιδιότητα είναι η ίδια η πρωθυπουργός Άνα Μπρνάμπιτς, η οποία βρίσκεται στην εξουσία για περισσότερα από πέντε χρόνια. Όλη η προηγούμενη καριέρα της έχει συνδεθεί με διάφορες δυτικές ΜΚΟ και άλλες παρεμφερείς οργανώσεις.

Είναι όμως απολύτως εξαρτημένη από την υποστήριξη του αρχηγού του κόμματος και του κράτους Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Ακόμα κι αν το θέλει, η Μπρνάμπιτς δεν μπορεί να γίνει πολιτικός αντίπαλος του Βούτσιτς. Αλλά η ίδια, «αρέσει» στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Βούτσιτς παρακολουθεί προσωπικά την ισορροπία μεταξύ της «ρωσικής» και της «ευρωπαϊκής» πτέρυγας. Είναι μέρος της πολιτικής του για ίσες αποστάσεις από τις Βρυξέλλες και τη Μόσχα.

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

Υπάρχει διάχυτη η εκτίμηση ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, δεν θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση στο Βελιγράδι χωρίς το SPS.

Θα πρέπει να συνυπολογιστεί και το γεγονός ότι η μη συμμετοχή του Ivica Dacic του SPS στις προεδρικές εκλογές βοήθησε τον Βούτσιτς να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο. Γι’ αυτό δεν εκπλήσσει η εκλογή του Ivica Dacic στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών. Είναι βέβαιο ότι ο Dacic γνωρίζει όλες τις συνέπειες αυτής της πολιτικής παραχώρησης από την πλευρά του Βούτσιτς.

Η απόφαση ότι ο Nebojša Stefanović δεν θα είναι πλέον στην κυβέρνηση δεν αποτελεί έκπληξη, αφού οι συγκρούσεις του με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, υπάρχουν εδώ και χρόνια.

Ο Βούτσιτς πρακτικά κατηγόρησε τον υπουργό Άμυνας και τον πρώην υπουργό Αστυνομίας ως υπεύθυνο για τις υποκλοπές εις βάρος του, κάτι που ο Stefanović αρνήθηκε.

Ο Stefanović συνδέθηκε με διάφορες υποθέσεις, με τις οποίες συνδέθηκε και η πρώην γενική γραμματέας Dijana Hrkalović.

Εκτός από τις πολιτικές της θέσεις, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Zorana Mihajlović, δεν είναι πλέον μέλος του υπουργικού συμβουλίου της Μπρνάμπιτς. Οι δυο τους δεν τα πήγαν καλά από την πρώτη στιγμή, υπήρχαν στιγμές έντασης μεταξύ τους, αλλά δεν είναι η πρωθυπουργός αυτή που την απομάκρυνε από την κυβέρνηση. Ο πρόεδρος της Σερβίας το έκανε μόνος του.

Είναι επίσης κοινό μυστικό ότι και η Jadranka Joksimović, η προηγούμενη υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, δεν είχε πολύ καλές σχέσεις με την πρωθυπουργό Άνα Μπρνάμπιτς, ότι υπήρξαν αντιπαραθέσεις μεταξύ τους και ότι υπήρξαν ακόμη και δημόσιες καταγγελίες από την πλευρά της Joksimović, ότι αν αντικατασταθεί δεν θα είναι επειδή έτσι το θέλει η πρωθυπουργός, αλλά θα αποφασίσουν αυτοί που την εξέλεξαν σε μια τέτοια θέση.

Ο Bratislav Gašić θα καθίσει στη θέση του Υπουργού Εσωτερικών. Είχε απομακρυνθεί λόγω σεξιστικών δηλώσεων, οπότε του δόθηκε η θέση του επικεφαλής της BIA και τώρα επιστρέφει στην κυβέρνηση.

Εικαζόταν επίσης, εδώ και ένα χρόνο ότι η Marija Obradović δεν θα παρέμενε στην κυβέρνηση, όταν το όνομά της συνδέθηκε με την «υπόθεση Gakovo».

Η απουσία των Gordana Čomić, Anđelka Atanasković και Ratko Dmitrović από τη λίστα του νέου υπουργικού συμβουλίου δεν εξέπληξε ιδιαίτερα κανέναν, γιατί ήταν πρακτικά αόρατοι όταν ήταν υπουργοί.

Όσο για τον Branislav Nedimović, είχε ήδη δηλώσει ότι ήθελε να αποσυρθεί από την εκτελεστική εξουσία.

Ο Nikola Selaković ως Υπουργός Εξωτερικών ήταν μια πολύ κακή επιλογή, χωρίς εμπειρία σε αυτόν τον τομέα, ένας άκαμπτος εθνικιστής και επιρρεπής στην αδράνεια. Για αυτό, κρίθηκε αναγκαίο να μετατεθεί σε άλλο υπουργείο.

Σε επίπεδο τεχνοκρατών, νέα υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης θα είναι η Tanja Miščević, η πρώην επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Σερβίας, μία επιλογή που ενισχύει την «ευρωπαϊκή πτέρυγα» μέσα στην κυβέρνηση, ο Mihajlo Jovanović, πρώην διευθυντής του Γραφείου Πληροφορικής και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, θα είναι επικεφαλής του Υπουργείου Τηλεπικοινωνιών και Πληροφοριών, ενώ ο Marko Blagojević, ο πρώην επικεφαλής της Cesida, θα είναι υπουργός Δημοσίων Επενδύσεων. Η Tanja Miščević δεν αναμένεται να αναμειχθεί στην εξωτερική πολιτική, όπως δεν το έκανε και η προκάτοχος της.

Η έκπληξη, που δεν είναι τόσο μεγάλη, είναι η επιλογή του Tomislav Žigmanov για τα θέματα των μειονοτήτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι που θεωρείται σημαντικό για τις Βρυξέλλες.

Ο Žigmanov είναι ο πρώτος Κροάτης στην κυβέρνηση της Σερβίας, έχει ήδη δείξει πίστη στον Βούτσιτς, αλλά ήρθε σε σύγκρουση με τους εταίρους του με τη βοήθεια των οποίων μπήκε στο σερβικό κοινοβούλιο.

«Ο Συνασπισμός της Βοϊβοντίνα δεν υπάρχει πλέον. Με την αποδοχή της υπουργικής θέσης, ο Tomislav Žigmanov έφυγε επίσης από τον συνασπισμό και δεν υπάρχει πλέον», δήλωσε ο βουλευτής Aleksandar Olenik, ο οποίος εξελέγη μαζί με τον Žigmanov στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές. Επιβεβαίωσε επίσης ότι θα συνεχιστεί η αντιπολιτευτική τακτική απέναντι στον Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Δεν μπορεί να λεχθεί ότι η «ευρωπαϊκή πτέρυγα» έχει πλέον αποδυναμωθεί. Τη θέση της Zorana Mihajlović πήρε ο Dubravka Negre. Αποκαλεί την περίοδο των σπουδών στις ΗΠΑ «την πιο ευτυχισμένη στιγμή» στη ζωή του, εργάστηκε στην Αμερική για το CNN και μετά στο γραφείο αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στο Λουξεμβούργο. Ολόκληρη η καριέρα του συνδέεται με τις ΗΠΑ ή την ΕΕ.

Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί στην κυβέρνηση και αυτοί που κινούνται σε μια φιλορωσική τροχιά. Και υπό αυτή την έννοια, είναι απαραίτητο να αναφερθούμε ξανά στην επιστροφή στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών του Ivica Dacic, ο οποίος δεν είναι σκληροπυρηνικός ρωσόφιλος και ξέρει να ελίσσεται μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Αυτό ακριβώς αναμένεται ότι θα πράξει.

Άλλοι ενδιαφέροντες διορισμοί περιλαμβάνουν τον Milos Vucevic, ο οποίος έγινε υπουργός Άμυνας, και τον Rade Basta, ο οποίος είναι επικεφαλής του υπουργείου Οικονομίας.

Ο Vucevic για δέκα χρόνια ήταν δήμαρχος του Νόβι Σαντ από το κυβερνών κόμμα. Το κυριότερο όμως είναι ότι είναι φίλος και προστατευόμενος του Βούτσιτς. Δηλαδή, οι στρατιωτικές υποθέσεις βρίσκονται πλέον υπό τον ειδικό έλεγχο του προέδρου. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι θα είναι ο νέος πρωθυπουργός το 2024, μετά τη θητεία της Μπρνάμπιτς.

Ο Rade Basta, που δεν ανήκει στο κυβερνών κόμμα, αλλά σε έναν από τους εταίρους των σοσιαλιστών, θεωρείται ότι μπορεί να κινηθεί κοντά στα αμερικανικά συμφέροντα.

Αυτό όμως που πρέπει να γίνει σαφές, είναι ότι στα στρατηγικά θέματα της Σερβίας, δηλαδή στις σχέσεις με τη Ρωσία, στο πρόβλημα του Κοσόβου και στην πορεία προς την ΕΕ, αυτός που παίρνει την τελική απόφαση είναι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς και όχι το υπουργικό συμβούλιο ή οι επιμέρους αρμόδιοι υπουργοί.

ΤΟ ΝΑΤΟ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Η Σερβία παρακολουθεί στενά πώς μονάδες του ΝΑΤΟ φτάνουν συνεχώς στη γειτονική Ρουμανία. Στο Βελιγράδι πιστεύουν ότι εάν τα γεγονότα καταστούν ανεξέλεγκτα μέχρι μια άμεση σύγκρουση μεταξύ των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων και του ΝΑΤΟ, θα παρασύρουν και τη Σερβία. Την ίδια στιγμή, το Βελιγράδι δεν έχει την πολυτέλεια να διατηρεί επιπλέον στρατιωτικές μονάδες στα ρουμανικά σύνορα. Υπάρχει μόνο μια δύναμη κατά μήκος του Δούναβη, που προορίζεται κυρίως για την προστασία των φραγμάτων των υδροηλεκτρικών σταθμών Dzherdap στις Σιδηρές Πύλες.

Ο Βούτσιτς μιλάει συχνά για αυτό που οι άλλοι σιωπούν, πιστεύοντας ότι η σκέψη που εκφράζεται αποκτά υλική υπόσταση. Ο κίνδυνος μιας άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ των ρωσικών και των αμερικανικών δυνάμεων αυξάνεται με κάθε Αμερικανό στρατιώτη που αναπτύσσεται στην Ανατολική Ευρώπη.

Αλλά σε αυτή την περίπτωση, η Σερβία δεν θα μπορέσει να σταθεί στο περιθώριο, ακόμα κι αν το θέλει πραγματικά. Οι Αμερικανοί δεν χρειάζονται έναν φιλορωσικό θύλακα στο κέντρο της Ευρώπης, δηλαδή στο πίσω μέρος της 101ης μεραρχίας των ΗΠΑ στη Ρουμανία.

Το Βελιγράδι βρίσκεται ήδη υπό σοβαρή πολιτική πίεση και σε περίπτωση οξείας κλιμάκωσης στην Ανατολική Ευρώπη, κανείς δεν θα συμπαραταχθεί με τους Σέρβους. Αξιοσημείωτο είναι ότι όλα αυτά ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς τα ανακοίνωσε στο συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος. Δηλαδή, αυτή η κατάσταση δεν αφορά τη Ρωσία, την Ουκρανία και γενικά δεν αφορά την εξωτερική πολιτική. Αυτό σχετίζεται με το τι περιμένει την ίδια τη Σερβία.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το Βελιγράδι, είναι κάπως πιο οξύ από άλλες πρωτεύουσες, στην αντίδραση σε μια πιθανή απειλή κλιμάκωσης. Και το θέμα δεν είναι η αυξημένη συναισθηματικότητα των βαλκανικών λαών σε σύγκριση με τους Βορειοευρωπαίους. Απλώς από τη Μαδρίτη ή ακόμα και τη Βιέννη, η απειλή που δημιουργεί η παρουσία της 101ης μεραρχίας των ΗΠΑ λίγα χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα, είναι ελάχιστα ορατή. Ακόμα κι αν αυτή η αποστολή είναι κυρίως αναγνωριστική και αποτελείται από μονάδες ελαφρού πεζικού.

Δεν ξέρουμε καθόλου τι ακριβώς εννοεί ο ταξίαρχος Λούμπας με τον όρο «απειλές για τις χώρες του ΝΑΤΟ» και από πού ξεκινάει αυτή ακριβώς η «ίντσα γης του ΝΑΤΟ» που σκοπεύουν να προστατεύσουν οι αμερικανικές δυνάμεις. Και ποιες είναι οι εντολές τους από την ανώτερη διοίκηση. Με τα δεδομένα αυτά, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς βρίσκεται υπό διαρκή πίεση. Προς το παρόν, συμπεριφέρεται αρκετά μετριοπαθώς, σκεπτόμενος τις απειλές για το κράτος του.

ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Για το Βελιγράδι, μια νίκη των Ρεπουμπλικάνων στις εκλογές του Νοεμβρίου για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και το ένα τρίτο της Γερουσίας στις ΗΠΑ, θα μπορούσε να φέρει ένα διάλειμμα στις συνεχείς πιέσεις που υφίσταται το Βελιγράδι. Δεν θα υπάρξει καμία σοβαρή αλλαγή στην εξωτερική πολιτική της Αμερικής για αυτό το μέρος της Ευρώπης σχετικά με το Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια, καθώς και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά οι Ρεπουμπλικάνοι θα μπορούσαν να είναι πιο ανεκτικοί στα σερβικά εθνικά συμφέροντα. Αυτό σημαίνει ότι, ακολουθώντας το παράδειγμα της κυβέρνησης Τραμπ, κάποιες από τις απόψεις των Σέρβων θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές. Ωστόσο, τα επόμενα δύο χρόνια, μέχρι τις νέες αμερικανικές εκλογές του 2024, είναι δύσκολο να αναμένεται ότι θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές που θα ωφελήσουν τη Σερβία.

Ο Πρέσβης της Σερβίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Marko Đurić, πιστεύει ότι οι εκλογές για το Κογκρέσο του Νοεμβρίου για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία των ΗΠΑ θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στον καθορισμό του πλαισίου για τις ενέργειες της αμερικανικής κυβέρνησης τα επόμενα δύο χρόνια. Θεωρεί πως ότι συμβαίνει στην εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ, λόγω της εσωτερικής και εξωτερικής προβαλλόμενης ισχύος της και της σημασίας του ρόλου που παίζει αυτή η χώρα στη διεθνή σκηνή, έχει πραγματικά παγκόσμιες προεκτάσεις.

Οι αμερικανικές εκλογές είναι κατά κάποιο τρόπο, ένα δημοψήφισμα για τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης Μπάιντεν. Η ενδοαμερικανική σύγκρουση για τον τρόπο ανάπτυξης των ΗΠΑ σίγουρα θα έχει συνέπειες και σε αυτό το μέρος της Ευρώπης. Στην ίδια τη διοίκηση, θα υπάρξει ανασυγκρότηση σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, και αυτό σίγουρα θα μας ανοίξει χώρο για να προβληθούν τα σερβικά συμφέροντα. Οι ένθερμοι υποστηρικτές του Τραμπ, που θα θέσουν αμέσως το θέμα της παραπομπής του Μπάιντεν και το ανακοινώνουν ήδη, ότι το πρώτο τους βήμα θα είναι η έρευνα μέσω της επιτροπής που θα διενεργηθεί εναντίον του γιου του σε σχέση με τη διαφθορά, μπορεί να δημιουργήσουν ένα νέο πολιτικό περιβάλλον.

Αν παρατηρήσει κάποιος τις ΗΠΑ και τη Γερμανία, μπορεί να συμπεράνει ότι από το 2000, δεν έχουν αλλάξει την πολιτική τους σχετικά με το καθεστώς για το Κοσσυφοπεδίου και τα Μετόχια. Στην απόδοση των διπλωματών τους, φαίνεται ότι άλλαξαν τακτική, αλλά ότι ο στόχος παρέμεινε ίδιος ─  ένα ανεξάρτητο Κοσσυφοπέδιο. Έτσι, πρόσφατα ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Frank Wisner, τόνισε ότι οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία και η Γερμανία δεν έχουν αλλάξει στόχους, αλλά έχουν αλλάξει τακτική και ζητείται από το Βελιγράδι να εκπληρώσει αυτό που είχε προβλεφθεί σχεδόν πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Όσον αφορά τις άμεσες εξελίξεις ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος για τα Δυτικά βαλκάνια Gabriel Escobar δήλωσε στην Πρίστινα, ότι το θέμα της τελικής συμφωνίας μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινα είναι θέμα εβδομάδων και όχι ετών.

Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΟ ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ

Ωστόσο, η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο, ανέτρεψε τις αισιόδοξες εκτιμήσεις των παραγόντων της Δύσης. Το βασικό στοιχείο αυτής της περιόδου είναι η πρόταση Μακρόν-Σολτς του Σεπτεμβρίου, για την επίλυση του προβλήματος του Κοσσυφοπεδίου. Έχει επιβεβαιωθεί ότι η πρόταση υπάρχει, δεν έχει δημοσιευτεί, αλλά Κοσσυφοπέδιο και Σερβία δίνουν διαφορετικές πληροφορίες για το περιεχόμενο της.

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς επιβεβαίωσε την ύπαρξη πρότασης για μια συμφωνία για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, ισχυριζόμενος ότι το σχέδιο προτείνει, ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να γίνει μέλος του ΟΗΕ χωρίς τη σερβική αντίθεση, ενώ η Σερβία θα πρέπει να λάβει οικονομική βοήθεια και μια επιτάχυνση της πορείας για ένταξη στην ΕΕ. Ο Βούτσιτς είπε σε συνέντευξη Τύπου ότι «έχουμε στο τραπέζι μια πρόταση από τις δύο δυνάμεις Γερμανία και Γαλλία και πρέπει να τη συζητήσουμε και να τη σκεφτούμε».

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η θέση της Σερβίας είναι ότι είναι απαράδεκτο να γίνει το Κοσσυφοπέδιο μέλος του ΟΗΕ, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με το σύνταγμα της Σερβίας.

Το σχέδιο φέρεται να προβλέπει ότι το 2023 θα υπογραφεί μια νέα συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεων, βάσει της οποίας η Σερβία «θα αποδεχόταν στην πραγματικότητα την ύπαρξη του Κοσσυφοπεδίου ως ανεξάρτητο κράτος».

Σε μεταγενέστερο στάδιο, υποθετικά μετά από δέκα χρόνια, όταν η ΕΕ είναι έτοιμη να επεκταθεί και να συμπεριλάβει τα Δυτικά Βαλκάνια, το Κοσσυφοπέδιο και η Σερβία θα συμφωνήσουν για αμοιβαία αναγνώριση, η οποία θα ήταν προϋπόθεση για την ένταξή τους στην ΕΕ, προσθέτει η έκθεση.

Το έγγραφο για το νέο πλαίσιο διαλόγου φέρεται να προβλέπει επίσης την ένταξη του Κοσσυφοπεδίου σε διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων της ΕΕ και του ΟΗΕ, σύμφωνα με την έκθεση.

Με τα δεδομένα αυτά, το Βελιγράδι αναζητούσε τρόπους παράτασης των συνομιλιών και συνέχισης της μη λήψης αποφάσεων, σε σχέση με τη συγκεκριμένη πρόταση.

Στο σημείο αυτό, εμφανίζεται η λανθασμένη πολιτική του Albin Kurti, για την οποία η αντιπολίτευση στο Βελιγράδι στήριξε τις επιλογές του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου.

Μετά τις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα της ΕΕ τον Απρίλιο, η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου αποφάσισε να πραγματοποιήσει ανεξάρτητα την επαναταξινόμηση αυτοκινήτων στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου, από τη σερβική KM (και άλλες πινακίδες πόλεων στο Κοσσυφοπέδιο) στις πινακίδες RKS του Κοσσυφοπεδίου.

Λόγω της θέσης του Βελιγραδίου επ’ αυτού, περίπου δέκα χιλιάδες ιδιοκτήτες αυτοκινήτων μποϊκοτάρουν την επανεγγραφή, γι’ αυτό η κυβέρνηση της Πρίστινα αποφάσισε να θεσπίσει τιμωρητικά μέτρα εναντίον τους ─  παρά τις εκκλήσεις των ΗΠΑ να μην το κάνουν.

Ο διοικητής της Βόρειας Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης, Ταγματάρχης Nenad Djurić, αντιτάχθηκε δημόσια σε αυτό το μέτρο, ανακοινώνοντας ότι οι αστυνομικοί υπό τη διοίκηση του δεν θα εφαρμόσουν μέτρα κατά των ιδιοκτητών αυτοκινήτων. Γι’ αυτό και τέθηκε σε αναστολή την Πέμπτη 3/11. Ο Djurić είχε ήδη απολυθεί μία φορά το 2011, όταν ήταν διοικητής του αστυνομικού τμήματος στο Zvečan.

Διορίστηκε στη θέση του διοικητή της Βόρειας Περιφέρειας το 2013 σύμφωνα με τη Συμφωνία των Βρυξελλών. Συμφωνήθηκε ότι η Πρίστινα θα διορίσει έναν διοικητή βάσει λίστας υποψηφίων που πρότειναν τέσσερις δήμαρχοι από το Βορρά.

Η δημόσια εκδήλωση ανυπακοής του Djurić ήρθε μετά από αρκετούς μήνες περιπολιών και ενεργειών από τις Ειδικές Μονάδες της Αστυνομίας του Κοσσυφοπεδίου, ROSU, στο Βορρά. Εδώ, η είσοδος των μονάδων ROSU εκλαμβάνεται πάντα ως πολιτικό ζήτημα.

Την Παρασκευή 4/11, κατά την τελευταία ημέρα που αναμένονταν κάποια σημάδια καλής θέλησης από την Πρίστινα, εμφανίστηκαν φήμες για διορισμό νέου διοικητή για τη Βόρεια Περιφέρεια χωρίς τη σύσταση των Σέρβων δημάρχων, όπως ορίζεται στη Συμφωνία των Βρυξελλών.

Με τα δεδομένα αυτά, η στάση των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου για μποϊκοτάζ στις πινακίδες RKS πέτυχε, η πολιτική Κούρτι για επαναταξινόμηση των πινακίδων απέτυχε και όλο αυτό έδωσε την ευκαιρία στο Βελιγράδι να πάρει το πάνω χέρι στις εξελίξεις και να κερδίσει τον χρόνο που επιθυμεί, προωθώντας την αποχώρηση των Σέρβων από τους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου.

Η παραίτηση Djurić και ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε από την Πρίστινα, έδωσε το έναυσμα για την τελευταία ανακοίνωση της Σερβικής Λίστας περί αποχώρησης από τους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου. Έχουν γίνει έξι τέτοιες ανακοινώσεις στο παρελθόν μέχρι στιγμής.

Επειδή τις έξι προηγούμενες φορές δεν έγιναν παραιτήσεις/αποχωρήσεις, υπήρχε ο κίνδυνος η Σερβική Λίστα να χάσει την αξιοπιστία της. Με το δεδομένο αυτό, έπρεπε να αποχωρήσουν οι Σέρβοι από θέσεις εξουσίας που κατείχαν στους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι εκπρόσωποι των Σέρβων εγκαταλείπουν όλους τους πολιτικούς και κοινοβουλευτικούς θεσμούς στην Πρίστινα, τέσσερις δήμους στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου καθώς και το δικαστικό σώμα, την αστυνομία και τη διοίκηση, ενώ έγινε μια λαϊκή διαδήλωση στις 6/11 στο βόρειο τμήμα της Μιτρόβιτσα.

Με τα δεδομένα αυτά, η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο διευρύνεται.

Η επίλυση της κρίσης βρίσκεται εν μέρει πλέον, στα χέρια του διεθνούς παράγοντα. Απόψεις όπως αυτή που διατύπωσε ο Μπορέλ, περί επιστροφής στο τραπέζι του διαλόγου, είναι πολιτικά, εκτός τόπου και χρόνου. Χρειάζονται άλλες κινήσεις.

Η επίλυση αυτής της κρίσης θα πάρει πολύ χρόνο, ακόμη και περισσότερο από έναν χρόνο, γιατί είναι απαραίτητο να προκηρυχθούν νέες εκλογές για το κοινοβούλιο, τους δήμους του Βορρά και για την επιστροφή των ανθρώπων στα δικαστικά όργανα και την αστυνομία, να ζητηθούν νέοι διαγωνισμοί και επιλογές.

Υπάρχουν 10 εγγυημένες έδρες για τους Σέρβους στη Βουλή, καθώς και η εγγυημένη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και ο Albin Kurti δεν μπορεί να τον επιλέξει μόνος του. Πρόκειται για μια συνταγματική κρίση στο Κοσσυφοπέδιο, η οποία για να επιλυθεί θα πρέπει να γίνουν εκλογές.

Το ότι το Βελιγράδι κατάφερε να χρησιμοποιήσει την επιθετική και λανθασμένη πολιτική του Άλμπιν Κούρτι, για να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες υπέρ του, αποτελεί μια επιτυχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Τώρα το Βελιγράδι ελέγχει και τον παράγοντα χρόνο και την ενδεχόμενη κλιμάκωση της κρίσης. Αυτό φάνηκε και με την κατάρριψη του drone στη πόλη Ράσκα.

Το Βελιγράδι έχει μια σειρά από δυνατότητες: Η πρώτη είναι να ριζοσπαστικοποιήσει ακόμα περισσότερο το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου, οδηγώντας στη δημιουργία μιας SAO(Serbian Autonomous Oblast) στην περιοχή. Προς το παρόν δεν έχει λόγους για να κινηθεί σε αυτή την κατεύθυνση. Η δεύτερη είναι να ελέγξει τις εξελίξεις προς μια πορεία αποκλιμάκωσης της κρίσης και συνέχισης των διαπραγματεύσεων για το μέλλον του Κοσσυφοπεδίου, έχοντας ήδη κερδίσει χρόνο και προσπαθώντας να κερδίσει περισσότερο. Τρίτον, να περιμένει τα αποτελέσματα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών και των προεδρικών εκλογών του 2024, προσδοκώντας σε μια νίκη των Ρεπουμπλικάνων, που διάκεινται σχετικά ευμενώς απέναντι στη Σερβία.

Σε κάθε περίπτωση, η Σερβία ευνοείται, έστω βραχυχρόνια, από αυτές τις εξελίξεις.

Πηγή: https://www.geoeurope.org/2022/11/08/i-nea-kybernisi-tis-serbias-i-oydetero/

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Η νέα κυβέρνηση της Σερβίας, η ουδετερότητα και το Κοσσυφοπέδιο – Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, οι ΗΠΑ ανέβασαν την ένταση στην αντίθετη πλευρά της Ευρασίας. Κάποιοι ερμηνεύουν την επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι ως πραγματική πρόκληση, ενώ κάποιοι τη θεωρούν ως απάντηση στην κινεζική υποστήριξη στην Μόσχα. Κάποιοι άλλοι θεώρησαν ότι εμπίπτει στα κανονικά πλαίσια της πολιτικής των ΗΠΑ για την Ταϊβάν.

Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση αυτή έχει δρομολογήσει εξελίξεις σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, οι οποίες θα μορφοποιηθούν το επόμενο διάστημα.

Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Η νομιμότητα της επίσκεψης της Νάνσι Πελόζι υπόκειται στις διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με το θέμα της «μίας Κίνας». Για τους Κινέζους είναι «η αρχή της μίας Κίνας» και ως εκ τούτου είναι αμετάκλητη και αμετάβλητη. Για τις ΗΠΑ υπάρχει η «πολιτική της μίας Κίνας» ─και όχι η αρχή της μίας Κίνας─, η οποία ως τέτοια παρέχει ευελιξία και λειτουργική ασάφεια στις κινήσεις της Δύσης. Αφορά κυρίως τη «στρατηγική της ασάφειας» που υιοθετείται από την Ουάσιγκτον.

Αν και οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τη Λαϊκή Δημοκρατία ως τη μόνη νόμιμη κυβέρνηση της Κίνας, όσον αφορά τα γεωγραφικά σύνορα, απλώς έλαβαν υπόψη τη «θέση» του Πεκίνου, διατηρώντας ταυτόχρονα την ελευθερία να διατηρούν εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις με την Ταϊβάν. Οι ΗΠΑ δεν έλαβαν ποτέ επίσημη θέση για το θέμα της κυριαρχίας της Ταϊβάν και ανέκαθεν δήλωναν ότι εργάζονται για την επίλυση του ζητήματος «ειρηνικά».

Αυτή η απόκλιση, στην πραγματικότητα συμβιβάστηκε με τη σύγκλιση των γεωπολιτικών συμφερόντων τη δεκαετία του ‘70, που βασιζόταν στην κοινή αντιπαλότητα Πεκίνου-Ουάσιγκτον κατά της Μόσχας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, καθώς και των γεωοικονομικών συμφερόντων των δύο χωρών, πάνω στην οποία οικοδομήθηκαν οι μηχανισμοί της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης.

Η έλευση του Σι Τζινπίνγκ στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος αντιπροσώπευε μια αποφασιστική αλλαγή κατεύθυνσης σε αυτή τη διαδικασία. Προκειμένου να επιβάλει ένα νέο διεθνές καθεστώς για την Κίνα, που αντικατοπτρίζει την οικονομική ισχύ της, ο Σι ενεργοποίησε ιδεολογικούς μηχανισμούς, που σταδιακά μετέφρασαν το «κινεζικό θαύμα» ως ένα εσωτερικό επίτευγμα της χώρας. Αυτό οδήγησε σταδιακά σε παράλειψη του ρόλου που έπαιξαν οι αγορές της Δύσης στις κινεζικές επιτυχίες, τροφοδοτώντας εντάσεις με την Ουάσιγκτον και αλλάζοντας τις γεωπολιτικές και γεωοικονομικές ισορροπίες στις οποίες βασίζονταν ο εύθραυστος συμβιβασμός για το θέμα της «μίας Κίνας».

Η νέα στρατηγική του Πεκίνου

Το Πεκίνο έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, ανεξάρτητα από την έκβαση της παρούσας κρίσης της Ταϊβάν, το δικό του εξωτερικό περιβάλλον έχει γίνει πολύ πιο επικίνδυνο. Οι Κινέζοι βλέπουν μια αυξανόμενη ρήξη μεταξύ των δυτικών δημοκρατιών και αυτών που στη Δύση ονομάζουν αυταρχικά(μη φιλελεύθερα) καθεστώτα, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας και της Ρωσίας. Το Πεκίνο ανησυχεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτές τις γραμμές αντιπαράθεσης και να δημιουργήσουν οικονομικούς, τεχνολογικούς και στρατιωτικούς συνασπισμούς για να περιορίσουν την Κίνα. Η αντιπαράθεση τεχνοδημοκρατιών και τεχνοαπολυταρχικών καθεστώτων που προωθούν οι ΗΠΑ, προβληματίζει την Κίνα. Το Πεκίνο πιστεύει ότι η Ουάσιγκτον και η Ταϊπέι σκόπιμα κλιμακώνουν τις περιφερειακές εντάσεις, συνδέοντας άμεσα την ουκρανική σύγκρουση με την ασφάλεια της Ταϊβάν. Το Πεκίνο ανησυχεί επίσης ότι η αυξημένη διεθνής υποστήριξη προς την Ταϊβάν θα ανατρέψει τα σχέδια του για «επανένωση».

Ο επαναπροσανατολισμός του Πεκίνου με την έναρξη της ρωσικής επιχείρησης στην Ουκρανία, είναι αισθητός σε αρκετούς τομείς. Μια νέα στρατηγική ιδέα που ονομάζεται Global Security Initiative (GSI) αναπτύχθηκε από την κινεζική ηγεσία. Αυτή η πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο, αλλά είναι ήδη σαφές ότι συνδυάζει διάφορες κατευθύνσεις του αναδυόμενου πολυπολικού μοντέλου της παγκόσμιας τάξης που προωθεί το Πεκίνο.

Αλλά, κάτι άλλο είναι πολύ πιο σημαντικό. Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί την προσπάθεια του Σι να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη της διεθνούς κοινότητας στις ΗΠΑ ως εγγυητή της περιφερειακής και παγκόσμιας σταθερότητας και να δημιουργήσει μια πλατφόρμα γύρω από την οποία η Κίνα θα οικοδομήσει και θα ενισχύσει τις δικές της συνεργασίες. Η IGB αντικρούει επίσης, αυτό που το Πεκίνο βλέπει ως ψευδείς αντιλήψεις για την επιθετικότητα και τον αναθεωρητισμό της Κίνας.

Ο Σι παρουσίασε για πρώτη φορά τη GSI σε μια διαδικτυακή ομιλία τον περασμένο Απρίλιο. Προωθώντας το GSI, ο Σι προσπάθησε να αφαιρέσει τον έλεγχο της εικόνας της παγκόσμιας ασφάλειας από τα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών, των Ευρωπαίων συμμάχων τους στην περιοχή του Ινδοειρηνικού και να αποθαρρύνει τις τρίτες χώρες να ενταχθούν σε στρατιωτικά μπλοκ και ομάδες που διευθύνονται από τις ΗΠΑ. Προβάλλοντας μια τέτοια πρωτοβουλία, ο Σι έθεσε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ένα επιχείρημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί από τις ΗΠΑ σε μια συζήτηση σχετικά με την εξωτερική εμφάνιση και το εσωτερικό περιεχόμενο της διεθνούς τάξης, μετά την ουκρανική κρίση. Στον πυρήνα της κινεζικής στρατηγικής βρίσκεται η ιδέα ότι η Κίνα είναι μια δύναμη σταθερότητας και προβλεψιμότητας, ενάντια σε μια ολοένα πιο ασταθή και απρόβλεπτη Αμερική.

Επίσης, το Πεκίνο συνεχίζει να τοποθετείται ως καινοτόμος χώρα και ηγέτης στο παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης του 21ου αιώνα. Όταν δημοσιοποιήθηκε η GSI, άρχισε να περιλαμβάνεται συνεχώς ως θέμα ημερήσιας διάταξης στις εκθέσεις των διμερών και πολυμερών συναντήσεων της Κίνας με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Αυτό δείχνει ότι το Πεκίνο πιέζει για διπλωματική προώθηση της νέας του πρωτοβουλίας και για ένταξή της στο λεξιλόγιο της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Η GSI δεν έχει ακόμη ληφθεί υπόψιν στο Τόκιο, την Καμπέρα και τις Βρυξέλλες, αλλά σίγουρα θα συζητηθεί στη Τζακάρτα, στο Ισλαμαμπάντ και στο Μοντεβιδέο, όπου υπάρχει δυσαρέσκεια για τη διεθνή τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Ωστόσο, ένα γεγονός παραμένει βέβαιο: η Ταϊβάν έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία για την Κίνα από ό,τι για τις ΗΠΑ ή τη Δύση. Στην Κίνα, το ζήτημα της Ταϊβάν βρίσκεται στο επίκεντρο του μαζικού εθνικισμού και εν μέρει, την πολιτική νομιμοποίηση του Σι Τζινπίνγκ πριν από την τρίτη θητεία του. Ο Σι Τζινπίνγκ στοχεύει να παραμείνει στην εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα και θα κάνει τα πάντα για να επιλύσει, όπως υποσχέθηκε, το ζήτημα της Ταϊβάν μέχρι την εκατονταετηρίδα από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 2049.

Προς το παρόν, η κινεζική ηγεσία φαίνεται να ευνοεί το λεγόμενο «μοντέλο του Πεκίνου», αυτό δηλαδή που οδήγησε τον κινεζικό στρατό τον Ιανουάριο του 1949 στην ειρηνική απελευθέρωση της πρωτεύουσας, αφού περικύκλωσε τα εθνικιστικά στρατεύματα που είχαν εγκλωβιστεί εκεί. Αυτή η προσέγγιση μεταφράζεται σε μια στρατηγική ευρέος φάσματος, της οποίας οι στρατιωτικές ασκήσεις, όπως αυτές που διεξήχθησαν προσφάτως, αντιπροσωπεύουν μόνο μια εκδοχή, που αναδύθηκε από την αμερικανική εμμονή για τη δημιουργία πρόκλησης, διά της επίσκεψης της Πελόζι.

Οι ΗΠΑ τροφοδοτώντας με προκλητικές κινήσεις τις πατριωτικές/εθνικιστικές ευαισθησίες της κινεζικής κοινής γνώμης, ευνοούν επιταχύνσεις στο στρατιωτικό επίπεδο, που κινδυνεύουν να πολλαπλασιάσουν τις πιθανότητες κλιμάκωσης.

Δεδομένου ότι οι περισσότεροι από τους συμμάχους της Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να είναι πρόθυμοι να θυσιαστούν για να υπερασπιστούν την ελευθερία της Ταϊβάν σε περίπτωση εισβολής, ο μόνος αποτρεπτικός παράγοντας που θα μπορούσε να επιβραδύνει την επιτυχία του «μοντέλου του Πεκίνου» είναι ο συνδυασμός παραγόντων, οικονομικών και πολιτικών, πριν από τον στρατιωτικό, με στόχο να διακυβεύσει την αξιοπιστία του κινεζικού πολιτικού συστήματος στα μάτια των διεθνών επενδυτών, αποδυναμώνοντας έτσι την ικανότητα της κινεζικής ηγεσίας να εφαρμόσει τη στρατηγική της.

Η επίσκεψη Πελόζι

Η Νάνσι Πελόζι είχε προγραμματίσει να πάει στην Ταϊπέι τον Απρίλιο, αλλά το ταξίδι αναβλήθηκε για τον Αύγουστο για λόγους πανδημίας. Η επιλογή του χρόνου είναι αναμφισβήτητα εσκεμμένη, καθώς την τοποθέτησε μέσα στο πλαίσιο των εορτασμών της 95ης επετείου από την ίδρυση του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού και ακριβώς τις ημέρες που η κινεζική ηγεσία συναντήθηκε στη θερινή σύνοδο κορυφής στη Μπέινταϊχε, για να καθορίσει την πολιτική ισορροπία που θα επισημοποιηθεί στο 20ο Συνέδριο του Κόμματος, που αναμένεται μεταξύ Οκτωβρίου και Νοεμβρίου. Επιπλέον, σε μια εποχή που υπάρχει αλλαγή των νομισματικών πολιτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα επηρεάσουν την οικονομία της Κίνας.

Στο πλαίσιο αυτό, η επίσκεψη της Πελόζι, δεν θα μπορούσε να μην ερμηνευτεί ως προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να προωθήσει την ερμηνεία της «πολιτικής μιας Κίνας» σε βάρος του Πεκίνου.

Αν και θεμιτή, με βάση τη λογική της Ουάσιγκτον, η πολιτική ευκαιρία της επίσκεψης θα έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί με μεγαλύτερο ρεαλισμό, όπως δήλωναν οι αντίθετες φωνές του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου. Όμως, στο τεταμένο αμερικανικό προεκλογικό κλίμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, φαίνεται ότι η επιφυλακτικότητα στην εξωτερική πολιτική, μεταφράζεται πολύ εύκολα σε αδυναμία, που για τον Λευκό Οίκο θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν οι Ρεπουμπλικάνοι. Αυτή τη στιγμή και τα δύο κόμματα, συμπορεύονται σε μια κοινή στάση αντιπαλότητας με την Κίνα και πλειοδοτούν σε ρητορική.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, πολλοί υποστήριζαν ότι η Κίνα δεν αποτελούσε μεγάλη απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η απειλή της εισβολής της στην Ταϊβάν ήταν ασήμαντη ή πολύ μελλοντική. Ορισμένοι πολιτικοί και αναλυτές εξακολουθούν να έχουν αυτές τις απόψεις. Αλλά η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι αυτό δεν ισχύει.

Αντίθετα, η Ουάσιγκτον θεωρεί τα τελευταία χρόνια την Κίνα ως τη μεγαλύτερη πρόκληση για τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Επιπλέον, πολλοί πολιτικοί στην Ουάσιγκτον επιμένουν όλο και περισσότερο, ότι ο κινεζικός στρατός είναι σχεδόν ισοδύναμος με τον αμερικανικό. Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης και στρατιωτικοί ηγέτες, ο Κινεζικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός βρίσκεται στη μέση ενός ιστορικού μετασχηματισμού που περιλαμβάνει μια δραματική αύξηση των πυρηνικών όπλων, την ταχεία ανάπτυξη κρίσιμης στρατιωτικής τεχνολογίας που ξεπερνά την καινοτομία των ΗΠΑ σε βασικούς τομείς και την κατασκευή του μεγαλύτερου στόλου στον κόσμο. Συνολικά, οι επίσημες εκτιμήσεις και οι εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων είναι σαφείς, εδώ και αρκετά χρόνια, ότι το στρατιωτικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ έναντι της Κίνας έχει μειωθεί σημαντικά και ότι η Κίνα συνεχίζει την στρατιωτική της μεγέθυνση.

Είναι προφανές ότι οι στρατιωτικές ασκήσεις που ξεκίνησε το Πεκίνο ως «απάντηση» στην επίσκεψη της Πελόζι είχαν προετοιμαστεί εκ των προτέρων, όπως και το κείμενο της λεγόμενης «Λευκής Βίβλου» για την Ταϊβάν που δημοσιεύτηκε στις 10 Αυγούστου 2022 από την κινεζική κυβέρνηση. Συγκρίνοντάς το κείμενο της Λευκής Βίβλου με τα δύο προηγούμενα κείμενα του 1993 και του 2000, εμφανίζεται μια ουσιαστική διαφορά. Εάν στα δύο πρώτα κείμενα αναφέρονταν ότι το Πεκίνο δεν θα «έστελνε στρατεύματα ή διοικητικό προσωπικό στην Ταϊβάν» σε περίπτωση επανένωσης ─μια ρήτρα που αποσκοπούσε να καθησυχάσει την Ταϊβάν για τη διατήρηση της αυτονομίας της ως ειδικής διοικητικής περιοχής της Κίνας─ στην τελευταία έκδοση αυτό το απόσπασμα απουσιάζει.

Η ειρηνική επίλυση του ζητήματος χάνει σταδιακά έδαφος προς όφελος των στρατιωτικών επιλογών, και σε αυτό το σενάριο η υπόθεση διατήρησης της αυτονομίας της Ταϊβάν μετά από επανένωση ─σύμφωνα με την αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα» ─ φαίνεται να μειώνεται προς όφελος μιας περισσότερο «αφομοιωτικής» προσέγγισης, όπως πρότεινε πρόσφατα ο Λου Σάι, ο Κινέζος πρεσβευτής στο Παρίσι, ο οποίος μίλησε για την απαραίτητη «επανεκπαίδευση» του πληθυσμού της Ταϊβάν μετά την επανένωση. Μια επιλογή, ήδη αναμενόμενη, μετά από όσα συνέβησαν τους τελευταίους μήνες στο Χονγκ Κονγκ.

Σε αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο, πρέπει να προστεθεί και μια γεωοικονομική συνιστώσα. Αφορά το ρόλο της Ταϊβάν για τον έλεγχο της αγοράς μικροεπεξεργαστών επόμενης γενιάς, θεμελιώδους σημασίας για τις διαδικασίες βιομηχανικού και στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, καθώς και τη στρατηγική της θέση δίπλα σε μερικές από τις σημαντικότερες οδούς εμπορίου και εφοδιασμού ενέργειας στον κόσμο.

Προσομοιώσεις

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, ο έλεγχος της Ταϊβάν θα επέτρεπε στην Κίνα να παρακάμψει την επονομαζόμενη «πρώτη νησιωτική αλυσίδα» και να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική προβολή προς τον Ινδικό Ειρηνικό. Παράλληλα, θα αφαιρούσε από τις ΗΠΑ την πολύτιμη βάση συλλογής πληροφοριών στο εσωτερικό της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ενώ θα στερούσε από την Ουάσιγκτον και τη στρατηγική θέση του νησιού, στην επιχείρηση περιορισμού της Κίνας από τις ΗΠΑ.

Στο Πεκίνο, όλες οι υποθέσεις βρέθηκαν στο τραπέζι. Περιμένοντας να ξεκινήσουν οι «ασκήσεις» γύρω από την Ταϊβάν, δυτικοί αναλυτές μελέτησαν πιθανά σενάρια. Μεταξύ των άλλων υποθέσεων που εξετάστηκαν, περιλαμβάνονταν η στρατιωτική κατάληψη μέρους των χωρικών υδάτων ή η εκτόξευση βλημάτων στο εσωτερικό τους μέχρι και ο θαλάσσιος ή αεροπορικός αποκλεισμός του νησιού. Δεν παραλήφθηκε η κατάληψη των περιφερειακών νησιών της Ταϊβάν όπως το Pratas, το Kinmen ή το Penghu.

Ειδικότερα, στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) στην Ουάσιγκτον, διεξήχθησαν μια σειρά από «πολεμικά παίγνια», αρθρωμένες και πολύπλοκες στρατηγικές προσομοιώσεις, για να δοκιμαστεί η ικανότητα των ΗΠΑ και της Ταϊβάν να αμυνθούν έναντι μιας πιθανής Κινεζικής εισβολής στο νησί. Διάφορα υποσενάρια εξετάστηκαν, αποδεικνύοντας πόσο καταστροφική θα μπορούσε να είναι μια σύγκρουση για το νησί, με αφάνταστη ζημιά για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Το «πολεμικό παίγνιο» του CSIS σχεδιάστηκε για να είναι παρόμοιο με τα συστήματα που χρησιμοποιεί το Πεντάγωνο για τη διεξαγωγή των προσομοιώσεών του. Το υποθετικό σενάριο πολέμου προϋποθέτει ότι η Κίνα αποφασίζει να επιτεθεί στην Ταϊβάν και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες υιοθετούν την προαναφερθείσα «στρατηγικής ασάφειας» για την άμυνα του νησιού, αποφασίζουν να επέμβουν. Το παίγνιο δεν περιλάμβανε την χρήση πυρηνικών όπλων. Η φανταστική σύγκρουση τοποθετήθηκε το 2026 και κάθε πλευρά περιορίστηκε στις στρατιωτικές δυνατότητες που διαθέτουν στην πραγματικότητα, οι διάφορες χώρες.

Για το CSIS, το συμπέρασμα είναι ότι «οι ΗΠΑ και η Ταϊβάν μπορούν να κάνουν μια επιτυχημένη, ως έναν βαθμό, υπεράσπιση του νησιού. Ωστόσο, το κόστος θα ήταν μεγάλο, με την οικονομία της Ταϊβάν ουσιαστικά να καταστρέφεται και τον αμερικανικό στρατό να επηρεάζεται εξαιρετικά από τη σύγκρουση και να αναγκάζεται σε μια ανασυγκρότηση που θα μπορούσε να πάρει χρόνια και να έχει αντίκτυπο στην παγκόσμια ισχύ των ΗΠΑ. Αλλά και για την Κίνα το τίμημα θα ήταν μεγάλο, αφού η επιτυχία της εισβολής δεν είναι καθόλου προφανής, δεδομένων των μεγάλων δυσκολιών που ενδέχεται να προκύψουν.

Στην πραγματικότητα, εξελίξεις αυτού του τύπου συνιστούν ήττα για τις ΗΠΑ, που θα πρέπει είτε να συμβιβαστούν, είτε να κλιμακώσουν τη σύγκρουση σε επόμενο επίπεδο, δηλαδή σε αυτό της χρήσης πυρηνικών.

Τα ευρήματα αυτά έχουν σημασία γιατί καταρρίπτουν την «στρατηγική της άρνησης» (strategy of denial) που είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στα γεράκια της Ουάσιγκτον. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή της ηγεσίας των ΗΠΑ θα πρέπει να είναι μια «στρατηγική της αποτροπής» και όχι μια «στρατηγική της άρνησης». Ωστόσο, όλες οι στρατηγικές της αποτροπής, δεν είναι ίδιες, ούτε μπορεί να είναι εξίσου αποδεκτές.

Μια αποτροπή απέναντι στην Κίνα που αποδέχεται την κυριαρχία της Κίνας στην παγκόσμια παραγωγή υψηλής τεχνολογίας και την αντίστοιχη άνοδό της ως κυρίαρχη οικονομική και μελλοντικά, στρατιωτική δύναμη, θα συνιστούσε μια παράδοση των ΗΠΑ σε αργή κίνηση. Θα σήμαινε το τέλος των φιλοδοξιών της Ουάσιγκτον και μια παρακμή βρετανικού τύπου, σε στρατηγική ασημαντότητα. Μια τέτοια λογική είναι αδύνατον να γίνει αποδεκτή από την άρχουσα τάξη των ΗΠΑ.

Αλλά μια αποτροπή που καταγράφει τις αδυναμίες των ΗΠΑ και κερδίζει χρόνο για να ξαναχτίσουν το τεχνολογικό και στρατιωτικό πλεονέκτημα τους, είναι μια άλλη επιλογή που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τις ηγετικές ελίτ. Αυτό όμως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Ούτε και ότι η λογική των πιο επιθετικών κύκλων, δεν θα επιλεγεί, στο τέλος.

Το νομικό οπλοστάσιο των ΗΠΑ

Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, αξιολογούνται μια σειρά από απαντήσεις και εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν στην περίπτωση της Ταϊβάν.

Οι περισσότεροι αναλυτές αποκλείουν το σενάριο μιας άμεσης στρατιωτικής εισβολής, αλλά ο παράγοντας του απρόβλεπτου παραμένει στο τραπέζι. Όπως και οι αμφιβολίες για πιθανή στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ για την υπεράσπιση του συμμάχου. Πριν από μια ανοιχτή αντιπαράθεση ─πιθανή πυροδότηση ενός παγκοσμίου πολέμου─ υπάρχει μια κλιμάκωση, που αποτελείται από στρατιωτικούς ελιγμούς, οικονομικές κυρώσεις και απειλές.

Ο Λευκός Οίκος είναι έτοιμος να απαντήσει σε προκλήσεις ή αντίποινα από την Κίνα, βασιζόμενος στη «Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας ΗΠΑ-Ταϊβάν» της δεκαετίας του 1950.

Ο κατάλογος των πρόσφατων διαταγμάτων και των πράξεων που υπέγραψε ο πρόεδρος Μπάιντεν και συνιστούν τη βάση υποστήριξης των ΗΠΑ προς την Ταϊβάν έχει μεγαλώσει. Κάθε ένα μέτρο περιλαμβάνει μια σημαντική δαπάνη χρημάτων.

Δύο δις δολάρια ετησίως για την «Taiwan deterrence act», τρία δισεκατομμύρια για την, «Arm Taiwan act». Επιπλέον, είναι ήδη ενεργή η «Taiwan invasion prevention act» η οποία σε περίπτωση κινεζικής απόβασης στο νησί δίνει στον πρόεδρο την εξουσιοδότηση για χρήση βίας. Υπάρχει επίσης, η «Taiwan partnership act» για την ενίσχυση των δεσμών του ναυτικού της Ταϊβάν με την Εθνική Φρουρά των ΗΠΑ. Η «Taiwan representative office act» συμβάλλει στο να δοθεί στην αντιπροσωπεία της Ταϊβάν στην Ουάσιγκτον το όνομα «πρεσβεία», μια κίνηση που σίγουρα θα μπορούσε θεωρηθεί προσβολή από την κινεζική ηγεσία. Η «Taiwan Peace through Strength Act παρεμβαίνει στην αποστολή όπλων στην Ταϊβάν με μια απλοποιημένη διαδικασία, ανάλογη με αυτή που ισχύει για την υποστήριξη της Ουκρανίας.

Εκτός από τον Λευκό Οίκο, πώς θα αντιδράσει το Κογκρέσο; Και εδώ τα εργαλεία δεν λείπουν. Ο νόμος για την αποτροπή της κομμουνιστικής κινεζικής επίθεσης κατά της Ταϊβάν μέσω των οικονομικών κυρώσεων (The Deterring Communist Chinese Aggression Against Taiwan Through Financial Sanctions Act) ανταποκρίνεται σε έναν ναυτικό αποκλεισμό από τη πλευρά της Κίνας, με μια χιονοστιβάδα κυρώσεων. Μπροστά σε μια αδιευκρίνιστη «εχθρική» ενέργεια, ωστόσο, το Κογκρέσο είναι έτοιμο να ενεργοποιήσει και την «Taiwan policy act» που εισήχθη στα μέσα Ιουλίου και προβλέπει τη χορήγηση 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε στρατιωτική βοήθεια στην Ταϊπέι, τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Η αντίδραση σε περίπτωση πραγματικής εισβολής είναι σκληρότερη. Το διάταγμα STAND (Sanctions Targeting Aggressors of Neighboring Democracies ), που προβλέπει μεγάλες κυρώσεις κατά του Κομμουνιστικού Κόμματος και των κινεζικών εταιρειών στις ΗΠΑ, θα τεθεί σε εφαρμογή.

Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Το αμυντικό σχέδιο της Ταϊβάν και οι ΗΠΑ

Δεν γνωρίζουμε αν η Κίνα θα περιοριστεί μόνο στη διεξαγωγή των πρόσφατων στρατιωτικών ασκήσεων, γύρω από τα ύδατα της Ταϊβάν και κάθε πότε θα τις επαναλαμβάνει. Μεταξύ των επιλέξιμων επιλογών του Πεκίνου, που θα κλιμακώσουν την ένταση, υπάρχει πάντα και ο πιθανός οικονομικός αποκλεισμός της Ταϊπέι, παρεμπόδιση άφιξης και αποστολής εμπορευμάτων από τα κύρια λιμάνια του νησιού, ακόμη και η αιφνιδιαστική εισβολή.

Είναι αλήθεια ότι η κινεζική «απειλή» επικρέμεται πάνω από την Ταϊβάν εδώ και 70 χρόνια, αλλά είναι εξίσου αλήθεια ότι η «απειλή» δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη από αυτήν την περίοδο. Σε περίπτωση πολέμου, είναι θεμιτό να αναρωτηθεί κάποιος εάν η Ταϊπέι είναι πραγματικά ικανή να αμυνθεί. Οι Αμερικανοί και οι Ταϊβανέζοι στρατιωτικοί έχουν επιλέξει να υιοθετήσουν ενόψει μιας πιθανής κινεζικής επίθεσης την «στρατηγική ενός ασύμμετρου πολέμου».

Η επιλογή του ασύμμετρου πολέμου ή, όπως ο Λι Χσι Μινγκ, τότε αρχηγός του στρατού της Ταϊβάν, την αποκάλεσε όταν εισήγαγε τη στρατηγική το 2017, «Global Defense Concept», είναι σχεδόν υποχρεωτική για την Ταϊβάν. Η βασική υπόθεση είναι ότι η Ταϊβάν και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο. Επομένως, η Ταϊπέι πρέπει να υιοθετήσει ελαφρύτερους, αλλά αποτελεσματικούς τρόπους, για να απωθήσει έναν πολύ ισχυρότερο εχθρό.

Αντί να αγοράζει ακριβό συμβατικό εξοπλισμό, όπως άρματα μάχης και υποβρύχια, τα οποία είναι δύσκολο να κρυφτούν και εύκολα να χτυπηθούν, προτιμά να επικεντρωθεί σε ευκίνητα όπλα, όπως οι πύραυλοι παράκτιας άμυνας, οι θαλάσσιες νάρκες, οι φορητοί πύραυλοι Javelin και Stinger, που έχουν χρησιμοποιηθεί στην Ουκρανία και άλλα παρεμφερή οπλικά συστήματα.

Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε αν τα ταϊβανέζικα οπλικά συστήματα θα είναι αρκετά για να αποτρέψουν το Πεκίνο. Το βέβαιο είναι ότι η στρατηγική της Ταϊβάν που έχει υιοθετηθεί συνίσταται στο να κλείνεται σαν σκαντζόχοιρος, να κάνει το κόστος μιας υποθετικής εισβολής τόσο υψηλό ώστε να την αποθαρρύνει και, στο μεταξύ, να περιμένει βοήθεια από έξω. Αλλά αυτή η βοήθεια από έξω, με βάση την «στρατηγική ασάφειας» των ΗΠΑ, αποτελεί ένα ερωτηματικό. Επομένως, όλη αυτή η στρατηγική της Ταϊπέι, δεν είναι πολύ ευσταθής.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ του 2021 για την κινεζική στρατιωτική απειλή, η Κίνα θα μπορούσε να επιχειρήσει έναν αεροπορικό και ναυτικό αποκλεισμό της Ταϊβάν για να εξαναγκάσει την παράδοσή της, πιθανότατα συνοδευόμενη από την κατάληψη των υπεράκτιων νησιών της και πιθανές πυραυλικές επιθέσεις σε βασικούς στρατιωτικούς στόχους της, όπως εγκαταστάσεις αντιπλοϊκών πυραύλων και πυραύλων εδάφους-αέρος. Οποιαδήποτε απόπειρα των ΗΠΑ να σπάσουν τον κινεζικό αποκλεισμό, θα οδηγούσε σε κλιμάκωση, που πιθανότατα θα είχε ως αποτέλεσμα η Κίνα να στραφεί εναντίον αμερικανικών πλοίων και αεροσκαφών, οδηγώντας είτε σε τοπικό πόλεμο, είτε στο ξέσπασμα του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η Κίνα θα ισχυριζόταν ότι δεν αποκλείει την Ταϊβάν, αλλά μάλλον επιβάλλει καραντίνα στη δική της κυρίαρχη επικράτεια, στον βαθμό που η Ταϊβάν δεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ ως κυρίαρχο κράτος, η οποία δεν θεωρείται πράξη πολέμου σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, μειώνοντας περαιτέρω τις πιθανότητες άμεσης στρατιωτικής απάντησης των ΗΠΑ.

Όπως σημειώνεται στην έκθεση, ένας τέτοιος κινεζικός αεροπορικός και ναυτικός αποκλεισμός πιθανότατα θα ακολουθούσε μαζικές επιθέσεις στον κυβερνοχώρο εναντίον ζωτικής σημασίας υποδομής της Ταϊβάν που θα είχαν προηγηθεί, συμπεριλαμβανομένης μιας προσπάθειας εμπλοκής ή απενεργοποίησης των συστημάτων επικοινωνίας τους για να διακοπεί η πρόσβασή τους στον έξω κόσμο. Οι Κινέζοι ηγέτες ενδέχεται να αρνηθούν την ευθύνη για εκτεταμένες αποτυχίες του ηλεκτρικού δικτύου, του διαδικτύου και των επικοινωνιών στην Ταϊβάν, κατηγορώντας ίσως κάποιους μη κρατικούς χάκερ. Μια πρόσφατη σειρά τέτοιων αστοχιών στην Ταϊβάν θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν μια δοκιμαστική πορεία για μια προγραμματισμένη κινεζική επίθεση στον κυβερνοχώρο, δεδομένου ότι, ακριβώς όπως το ηλεκτρικό δίκτυο της Αμερικής, το ηλεκτρικό δίκτυο της Ταϊβάν χρησιμοποιεί δεκάδες μεγάλους κινεζικούς μετασχηματιστές που πιθανώς έχουν το κατάλληλο software που επιτρέπει στην Κίνα για να τους απενεργοποιήσει ή να παρέχει ψευδείς ενδείξεις, που μπορεί να προκαλέσουν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος χωρίς να είναι δυνατός ο εντοπισμός ξένων παρεμβολών. Μια τέτοια κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε να αδρανοποιήσει το σύστημα Διοίκησης, Ελέγχου και Επικοινωνιών (C3) της Ταϊβάν και να απενεργοποιήσει τους δορυφόρους GPS, καθιστώντας το ανίκανο να συντονίσει την άμυνα του νησιού. Επιπλέον, θα μπορούσε να απονεκρώσει τις αντλίες αερίου, με αποτέλεσμα τα στρατιωτικά οχήματα, τα αεροσκάφη και τα πολεμικά πλοία να ξεμείνουν γρήγορα από καύσιμα μαζί με τα αυτοκίνητα, τα φορτηγά και τα τρένα του πολιτικού τομέα, παραλύοντας το σύστημα διανομής τροφίμων της Ταϊβάν. Θα απενεργοποιούσε επίσης τα συστήματα τρεχούμενου νερού και καθαρισμού του νερού της Ταϊβάν ενώ θα καταργούσε τις υπηρεσίες επείγουσας ιατρικής και πυροσβεστικής επέμβασης, καθώς και επιβολής του νόμου, με αποτέλεσμα την κατάρρευση του νόμου και της τάξης. Αυτές οι επεμβάσεις μπορεί να αναγκάσουν την Ταϊβάν να συνθηκολογήσει με την Κίνα, σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Από όλες τις διαθέσιμες επιλογές της Κίνας για να ανακτήσει τον έλεγχο της Ταϊβάν και τα γύρω νησιά της, η σχεδιαζόμενη στρατηγική αποκλεισμού της θα είναι αυτή με τον μικρότερο κίνδυνο. Σύμφωνα με τα πρόσφατα απομνημονεύματα του πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον, κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ταϊβάν είναι ουσιαστικά ανυπεράσπιστη λόγω του γεγονότος ότι απέχει μόλις 81 μίλια από τη Κίνα αλλά 8.000 μίλια από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, δεδομένου του κυρίαρχου συμφέροντος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ για την αποτροπή ενός πυρηνικού πολέμου με τη Κίνα, οι κίνδυνοι στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ όσον αφορά μια πιθανή κινεζική πυρηνική κλιμάκωση μπορεί να υπερτερούν του εθνικού συμφέροντος των ΗΠΑ, στην προσπάθεια υπεράσπισης της Ταϊβάν από την κινεζική επιθετικότητα.

Εάν η Ταϊβάν πειστεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έσπαγαν τον κινεζικό αεροπορικό και ναυτικό αποκλεισμό για να την ανεφοδιάσουν με ανθρωπιστική και στρατιωτική βοήθεια, είναι πιθανό να συμβιβαστεί γρήγορα με το Πεκίνο σε μια συμφωνία επανένωσης στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο ρόλο μεσολαβητή. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να συγκροτηθεί με βάση το μοντέλο «μία χώρα-δύο συστήματα» που πρότεινε ο Τενγκ Σιαοπίνγκ το 1979, αποτρέποντας ένα πιθανό πυρηνικό ολοκαύτωμα. Και παρά την απόκτηση της προηγμένης βιομηχανίας ημιαγωγών της Ταϊβάν από την Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν πιθανώς να ζήσουν σε έναν κόσμο στον οποίο η Ταϊβάν θα είναι μέρος της Κίνας, αλλά ολόκληρο το αμερικανικό σύστημα στρατιωτικής συμμαχίας του Ινδοειρηνικού θα παρέμενε ανέπαφο.

Οι ασκήσεις της Κίνας

Προφανώς, οι πραγματικές μαχητικές και επιθετικές συνέπειες των τρεχουσών στρατιωτικών ασκήσεων είναι πολύ ισχυρότερες από ό,τι το 1996. Το 1996, ο στρατός της Κίνας είχε πέντε περιοχές ασκήσεων, αλλά ο βορράς και ο νότος της Ταϊβάν ήταν οι περιοχές προσγείωσης πυραύλων και μόνο οι παράκτιες περιοχές ήταν οι περιοχές αμφίβιων ασκήσεων. Προφανώς, ο χώρος άσκησης ήταν πιο κοντά στη στεριά και η άσκηση δεν ήταν τόσο το πώς θα φτάσουν οι Κινέζοι στο νησί, όσο το πώς θα φτάσουν στη θάλασσα.

Στις πρόσφατες ασκήσεις, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Οι δύο περιοχές στη βόρεια γραμμή πλησιάζουν την Ταϊπέι και την Keelung, η αριστερή περιοχή δείχνει απευθείας στην Ταϊπέι, η οποία μπορεί να ονομαστεί κατεύθυνση της Ταϊπέι, και η δεξιά περιοχή υποστηρίζει την κατεύθυνση του Ryukyu, η οποία μπορεί να ονομαστεί κατεύθυνση του Yilan. η αριστερή περιοχή της νότιας γραμμής είναι κοντά στο Kaohsiung, το οποίο μπορεί να ονομαστεί η κατεύθυνση του Kaohsiung. Η δεξιά περιοχή προστατεύει το στενό Bashi, εμποδίζοντας την κατεύθυνση του Γκουάμ και της Θάλασσας της Νότιας Κίνας, που μπορεί να ονομαστεί κατεύθυνση του καναλιού Bashi. η ανατολική γραμμή δείχνει στο Hualien, Taitung, και απομονώνει την ανατολική ακτή της Ταϊβάν, η οποία μπορεί να ονομαστεί κατεύθυνση του Ειρηνικού. Η «μεσαία γραμμή του στενού», που πλησιάζει το Hsinchu και το Taichung, μπορεί να ονομαστεί η κατεύθυνση του Hsinchu. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε άμεση απόβαση και η υποχώρηση μπορεί να εμποδίσει τις δυνάμεις της Ταϊβάν, από θάλασσα και αέρα.

Υπάρχει όμως μια προϊστορία των ασκήσεων και της αμερικανικής παρέμβασης στο στενό της Ταϊβάν. Αυτή η προϊστορία καταγράφει την αλλαγή του συσχετισμού ισχύος στην περιοχή.

Όταν ξέσπασε ο πόλεμος της Κορέας, ο Χάρυ Τρούμαν, τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, διέταξε απευθείας τον Έβδομο Στόλο να τοποθετηθεί στη «μέση γραμμή του Στενού της Ταϊβάν». Ο λόγος που δόθηκε τότε ήταν να αποτραπούν οι δύο πλευρές του Στενού να επιτεθούν η μία στην άλλη.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας ενίσχυσε τη ναυτική της δύναμη. Ειδικά μετά τη νίκη σε δύο ναυμαχίες το 1965. Το ναυτικό της Ταϊβάν εγκατέλειψε τη στρατηγική της ενεργητικής επίθεσης και αποκλεισμού των λιμανιών, αλλά παρόλα αυτά απέκλεισε τα στενά της Ταϊβάν.

Το 1966, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας αποφάσισε να ανοίξει μια διαδρομή βορρά-νότου. Στις 25 Απριλίου 1968, ένα κινεζικό πλοίο αναχώρησε από το Zhanjiang, έκανε τον περίπλου των Φιλιππίνων, πολύ μακριά από την Ταϊβάν, και έφτασε στο Qingdao στις 8 Μαΐου. Ο έλεγχος της θάλασσας και του αέρα στα στενά της Ταϊβάν ήταν εξ ολοκλήρου στα χέρια της Ταϊπέι.

Το 1974, κατά τη διάρκεια της μάχης της Xisha, πολεμικά πλοία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας διέσχισαν για πρώτη φορά τα στενά της Ταϊβάν. Τα εμπορικά πλοία δεν τα διέσχισαν με επιτυχία μέχρι το 1979.

Τον Μάιο του 1979, η Κίνα ενέκρινε το παρθενικό ταξίδι του πλοίου Meishan στο στενό της Ταϊβάν. Το πλοίο Meishan ήταν εξοπλισμένο με στρατιωτικά ραδιόφωνα, αντιαεροπορικά πολυβόλα, βαριά πολυβόλα και άλλα όπλα και εξοπλισμό, και πραγματοποίησε στρατιωτική εκπαίδευση για το πλήρωμα. Στις 27 Μαΐου, το πλοίο Meishan απέπλευσε από το λιμάνι Guangzhou Huangpu. Στις 29 έφτασε στα νερά νότια του Kinmen. Μετά τα ξημερώματα, το πλοίο Meishan άρχισε να διασχίζει το μεσαίο τμήμα του στενού της Ταϊβάν και διέσχισε τα νερά του νησιού Matsu. Το ταξίδι ήταν συνολικά 168 ναυτικά μίλια και διήρκεσε 11 ώρες. Κατά τη διάρκεια της περιόδου, η πολεμική αεροπορία της Ταϊβάν έστειλε ένα αεροπλάνο και το ναυτικό, έστειλε δύο πολεμικά πλοία, αλλά δεν υπήρξε καμία στρατιωτική απάντηση στο πλοίο Meishan. Τριάντα χρόνια μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, πολιτικά πλοία από την ηπειρωτική Κίνα πέρασαν για πρώτη φορά από το στενό της Ταϊβάν.

Μόλις το 1992 η Ταϊβάν κατάργησε τα «Μέτρα Έκτακτης Ανάγκης» που επέτρεπαν την κατάληψη πλοίων της ηπειρωτικής Κίνας.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης στα Στενά της Ταϊβάν του 1995-96, όταν το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Nimitz εισήλθε στα στενά της Ταϊβάν τον Δεκέμβριο 1995, θεωρήθηκε στο Πεκίνο, ως εθνική ταπείνωση. Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια της κρίσης στα στενά της Ταϊβάν το 1995-96, η Κίνα έκανε επίσης, ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός. Πριν από την κρίση του 1995, η γραμμή στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών απείχε 15 ναυτικά μίλια από την ηπειρωτική ακτογραμμή. Τότε η σιωπηρή συμφωνία των δύο πλευρών ήταν «δεν πας στη θάλασσα, δεν πάω στη στεριά». Όταν τα στρατιωτικά αεροπλάνα της Κίνας βγήκαν στη θάλασσα, θεωρήθηκαν ως προβοκάτσια από την Ταϊβάν. Η κρίση στα στενά της Ταϊβάν το 1995 έσπασε αυτή τη γραμμή αντιπαράθεσης και τα στρατιωτικά αεροσκάφη του Πεκίνου άρχισαν να πλησιάζουν την κεντρική γραμμή του στενού. Το 1998 ξεκίνησαν τακτικές περιπολίες στην ηπειρωτική πλευρά της κεντρικής γραμμής του στενού.

Πριν από το 1996, ο έλεγχος της θάλασσας και του αέρα στο στενό ήταν στα χέρια της Ταϊβάν. Μετά το 1996, η κατάσταση μοιράστηκε μεταξύ Πεκίνου και Ταϊπέι..

Στη συνέχεια, οι στρατιωτικοί συσχετισμοί ανατράπηκαν ραγδαία. Το 2019, κινεζικό στρατιωτικό αεροσκάφος, άρχισε να διασχίζει τη μεσαία γραμμή του στενού, χωρίς να υπάρχουν αντιδράσεις. Στην κρίση του 1996, όταν η γραμμή αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών υποχώρησε από την ηπειρωτική ακτή στην κεντρική γραμμή του στενού, ο στρατός της Ταϊβάν αντιτάχθηκε σθεναρά. Θεώρησε ότι αυτή η υποχώρηση θα συντομεύσει τον χρόνο στρατιωτικής απόκρισης της Ταϊβάν και θα αυξήσει σημαντικά τη δυσκολία άμυνας. Στην παρούσα φάση, οι κινεζικές ασκήσεις ξεπέρασαν τη μεσαία γραμμή του στενού της Ταϊβάν και περικύκλωσαν το νησί.

Κατά μία έννοια, αυτή η αλλαγή είναι η μεγαλύτερη αλλαγή στο στρατιωτικό πεδίο και στις δύο πλευρές του Στενού της Ταϊβάν από το 1996. Και αν η αντίδραση της Ταϊπέι κάμφθηκε, παραμένει ανοικτό το πως θα απαντήσουν, σε συμβολικό επίπεδο, οι ΗΠΑ. Θα επαναλάβουν την αποστολή αεροπλανοφόρου στο στενό της Ταϊβάν, όπως έκαναν στη κρίση του 1995-96; Η τελευταία φορά που ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Kitty Hawk, διέσχισε το στενό της Ταϊβάν ήταν το 2007.

Στις 8 Αυγούστου 2022, ο Κόλιν Καλ ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για Υποθέσεις Πολιτικής, περιέγραψε τα αντίμετρα της Κίνας ως ένα είδος σαλαμοποίησης, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν θα πέσουν στην παγίδα». Είπε ότι η αμερικανική πλευρά αναμένει ότι το Πεκίνο δεν θα αναλάβει στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν τα επόμενα δύο χρόνια. Ταυτόχρονα, είπε επίσης ότι ο στρατός των ΗΠΑ θα περάσει από τα στενά της Ταϊβάν τις επόμενες εβδομάδες.

Αν αυτό ισχύσει, τότε θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η απάντηση της Κίνας. Το όλο θέμα έχει περισσότερο έναν συμβολικό, παρά ουσιαστικό χαρακτήρα. Το γεγονός ότι η ισορροπία δυνάμεων στο στενό της Ταϊβάν έχει αλλάξει, δεν πρόκειται να επηρεαστεί από την εμφάνιση ή όχι ενός αμερικανικού αεροπλανοφόρου.

Στρατιωτικές αποφάσεις: Ουκρανία και Ταϊβάν

Με βάση τη θεωρία, υπάρχουν αρκετά βασικά σημεία που επηρεάζουν τη λήψη στρατιωτικών αποφάσεων όπως, «η αντίληψη του αναπόφευκτου του πολέμου», «η αστάθεια της στρατιωτικής ισορροπίας», «η αντιληπτή στρατιωτική υπεροχή», «οι υπάρχουσες στρατιωτικές επιλογές» και «η αποστροφή στον ίδιο τον πόλεμο».

Εξετάζοντας τα γεγονότα στην Ουκρανία και τη ρωσική εισβολή μπορούμε να αξιολογήσουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ρωσικής πλευράς, με βάση τα προαναφερθέντα σημεία.

Πρώτα από όλα, η προκλητική συμπεριφορά των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ που είχαν υπερβεί προ πολλού, την κόκκινη γραμμή έχει χαράξει η Ρωσία, έκαναν τη Μόσχα να έχει ένα ισχυρό προαίσθημα ότι ο πόλεμος είναι αναπόφευκτος.

Δεύτερον, η Ρωσία δεν έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τη στρατιωτική ισορροπία με τη Δύση, βραχυπρόθεσμα. Εκτίμησε όμως ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί την αστάθειά της.

Τρίτον, η Ρωσία έκρινε ότι έχει απόλυτο στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι της Ουκρανίας, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι της Ρωσίας στο ναυτικό και στην αεροπορία. Υπάρχουν όμως περιορισμοί στη χρήση αυτών των στρατιωτικών πλεονεκτημάτων από τις ΗΠΑ,στο έδαφος της Ουκρανίας. Επομένως, γενικά, η Ρωσία έχει πλεονέκτημα στο μέτωπο της Ουκρανίας.

Τέταρτον, η αντίληψη της Ρωσίας για τις δικές της στρατιωτικές επιλογές είναι ότι είναι δυνατό να λυθεί το πρόβλημα της Ουκρανίας μέσω μιας βραχυπρόθεσμης, ή μεσοπρόθεσμης στρατιωτικής επιχείρησης. Οι στρατιωτικές επιλογές των ΗΠΑ, ήταν εμφανές ότι δεν περιλαμβάνουν την αποστολή στρατευμάτων απευθείας στην Ουκρανία για να πολεμήσουν, ούτε περιλαμβάνουν μεγάλης κλίμακας βοήθεια στην Ουκρανία για να αλλάξει η ισορροπία Ρωσίας και Ουκρανίας. Τα στρατιωτικά, πληθυσμιακά και οικονομικά πλεονεκτήματα της Ρωσίας δεν θα μπορούσαν να ανατραπούν από τη δυτική βοήθεια.

Πέμπτο, λόγω της εκτίμησής της για τη διεθνή οικονομική και πολιτική κατάσταση, η Ρωσία πιστεύει ότι είναι δυνατό να διεξαχθεί πόλεμος και μπορεί να αποκομίσει στρατηγικά οφέλη από αυτόν, επομένως δεν υπάρχει ισχυρή αποστροφή στον πόλεμο.

Μπορεί να ειπωθεί ότι μεταξύ των πέντε σημείων, ο μόνος παράγοντας που θα μπορούσε να ωθήσει το Κρεμλίνο να κρίνει ότι ο πόλεμος δεν θα είναι αποδοτικός για τη Ρωσία, είναι μόνο το στρατιωτικό πλεονέκτημα των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά αυτό το πλεονέκτημα ─κυρίως ναυτικό και αεροπορικό─ μπορεί να αποδυναμωθεί στο μέτωπο της Ουκρανίας. Κρίνοντας από την εξέλιξη του θέματος, πρέπει να πούμε ότι δεν υπάρχει μεγάλη απόκλιση σε αυτή την κρίση.

Ως αποτέλεσμα, η Ρωσία πήρε τελικά την απόφαση να αναλάβει στρατιωτικούς κινδύνους και ήταν πρόθυμη να ρισκάρει.

Στη συνέχεια, μπορούμε να αξιολογήσουμε την τρέχουσα διαδικασία κρίσης των ΗΠΑ για το ζήτημα της Κίνας σε σχέση με τα στενά της Ταϊβάν.

Πρώτον, οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι η Κίνα δεν θα αναλάβει στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα, επομένως οι συγκρούσεις δεν μπορεί να αποφευχθούν σε βάθος χρόνου. Από την άλλη, το Πεκίνο θεωρεί ότι θα πρέπει να τελειώσει με την επανένωση της Ταϊβάν, μέχρι το 2049.

Δεύτερον, στο θέμα των αλλαγών στη στρατιωτική ισορροπία. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν μια γενική στρατιωτική υπεροχή, αλλά η Κίνα έχει πλέον αποκτήσει σχετικό πλεονέκτημα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών στα στενά της Ταϊβάν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να ανατρέψουν αυτή την κατάσταση, βραχυπρόθεσμα. Αλλά οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα έναντι της Κίνας στο θέμα των πυρηνικών όπλων. Όμως μακροπρόθεσμα, αυτό το τρέχον πυρηνικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ αναμένεται να μειωθεί, στον βαθμό που το Πεκίνο εξοπλίζεται μαζικά. Στην εξίσωση μπαίνει και ο παράγοντας των υπερηχητικών πυραύλων του Πεκίνου, οι οποίοι δεν έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες πολέμου, αλλά αποτελούν ένα όπλο που λείπει από το αμερικανικό οπλοστάσιο. Σε γενικές γραμμές, υπάρχουν αλλαγές στη στρατιωτική ισορροπία την τελευταία 20ετία υπέρ της Κίνας και η Ουάσιγκτον τις υπολογίζει σοβαρά.

Τρίτον, η αντιληπτή στρατιωτική υπεροχή. Οι πολιτικοί των ΗΠΑ και ορισμένοι φορείς λήψης αποφάσεων πιστεύουν ότι έχουν στρατιωτική υπεροχή έναντι της Κίνας. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και ορισμένοι στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ που έχουν σχετικά βαθιά κατανόηση των στρατιωτικών ζητημάτων, αντιλαμβάνονται τη σχετική τοπική στρατιωτική υπεροχή της Κίνας στην Ταιβάν. Αντίθετα, από την προσωπική οπτική γωνία του Τζο Μπάιντεν, της Νάνσι Πελόζι και άλλων, υπάρχει η εντύπωση ότι ο στρατός των ΗΠΑ έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα.

Τέταρτον, οι στρατιωτικές επιλογές που αναγνωρίζονται από την πλευρά των ΗΠΑ. Η αμερικανική πλευρά θεωρούσε ότι οι στρατιωτικές επιλογές της Κίνας δεν περιλαμβάνουν την κατάρριψη του αεροπλάνου της Πελόζι, όπως και ότι δεν περιλαμβάνουν επίθεση πλήρους κλίμακας στην Ταϊβάν. Πιο πιθανές επιλογές θα είναι ο ναυτικός και αεροπορικός αποκλεισμός, οι υπερπτήσεις πάνω από το νησί της Ταϊβάν ή η κατάρριψη στρατιωτικού αεροσκάφους της Ταϊβάν, ή η κατάληψη του Penghu, του Kinmen, ή κάποιων από τα μικρότερα νησιά.

Πέμπτο, ο εμπορικός πόλεμος Κίνας-ΗΠΑ και οι κυρώσεις των ΗΠΑ στη Ρωσία είναι επωφελείς για τις ΗΠΑ ─αλλά όχι για την Ευρώπη─ από μια ορισμένη σκοπιά. Ως εκ τούτου, αν και οι ΗΠΑ είναι απολύτως απρόθυμες να πολεμήσουν έναν πόλεμο που δεν έχουν τη βεβαιότητα ότι θα κερδίσουν, βασίζονται στην πιθανότητα οι στρατιωτικές επιλογές της Κίνας να είναι «καμία απάντηση» ή ότι η Κίνα «έχει μόνο μια μικρή απάντηση» που είναι διαχειρίσιμη. Με βάση την παραπάνω λογική, οι ΗΠΑ δεν έχουν αρκετή αποστροφή στον πόλεμο.

Τελικά, φαίνεται από τις πρόσφατες εξελίξεις, ότι οι ΗΠΑ ήταν πρόθυμες να πάρουν ρίσκα.

Το ερώτημα είναι εάν οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να εμπλακούν σε κρίσεις. Κρίνοντας από τις προηγούμενες κρίσεις, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα και την επιθυμία να εμπλακούν σε κρίσεις, αλλά μόνο με την προϋπόθεση ότι αν μια σύγκρουση με έναν αντίπαλο δεν είναι πολύ επικίνδυνη και το αποτέλεσμα είναι βέβαιο ότι δεν θα είναι δυσμενές για τις ΗΠΑ. Εάν οι ΗΠΑ έχουν μια αβέβαιη οπτική για αυτό το ζήτημα, όπως είναι η περίπτωση του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, τότε η στάση τους είναι διαφορετική. Ως εκ τούτου, το πρόβλημα μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών είναι ότι η κινεζική πλευρά θέλει να πάρει την πρωτοβουλία διαχείρισης, υπολογίζοντας ότι θα υπάρξουν ευνοϊκότερες συγκυρίες.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης της Ταιβάν, η αμερικανική δομή λήψης πολιτικών αποφάσεων βρέθηκε εκτός ισορροπίας ─ ο Λευκός Οίκος, το Πεντάγωνο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαφώνησαν στις παραμέτρους του ταξιδιού της Νάνσι Πελόζι. Αν δεν υπάρξουν νέες εξελίξεις, η αμερικανική πολιτική λήψης αποφάσεων κινείται ήδη σε επικίνδυνη κατεύθυνση. Παράλληλα, μεσολαβούν και οι εκλογές του Νοεμβρίου, που μπορεί να αλλάξουν το πολιτικό τοπίο στις ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, ένας πιθανός αποφασιστικός παράγοντας, είναι το πόση στρατιωτική πίεση μπορεί να ασκήσει η Κίνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην περιοχή της Ταιβάν, το επόμενο διάστημα.

Πηγή: https://www.geoeurope.org/2022/09/21/i-krisi-tis-taiban/

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Η κρίση της Ταϊβάν | Βαγγέλης Χωραφάς appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει, αυτός είναι ένας πόλεμος των δυτικών χωρών με τη Ρωσία διά των Ουκρανών. Αυτή είναι η θέση του Σέρβου Προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς ─ και είναι μια πολύ τολμηρή θέση για τα δεδομένα της σημερινής Ευρώπης.

Εδώ και χρόνια, η Σερβία διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία και τη Κίνα, όσο και με την Ευρώπη. Το Βελιγράδι θα ήθελε να ολοκληρωθεί η ενταξιακή του πορεία στην ΕΕ, αλλά και να διατηρήσει τις παραδοσιακά φιλικές του σχέσεις με τη Μόσχα και τις οικονομικές δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει το Πεκίνο.

Ωστόσο, αφού η Ρωσία ξεκίνησε τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Βούτσιτς ήρθε αντιμέτωπος με μια δύσκολη επιλογή: είτε ειδικές σχέσεις με τη Ρωσία, είτε περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Είναι σημαντικό ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς τόλμησε να πάρει αποφάσεις που ήταν αδιανόητες, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα. Αν αυτό είναι αποτέλεσμα «πρωτοφανών πιέσεων» ή μια συνολική εκτίμηση της γεωστρατηγικής σημασίας της Σερβίας, η απάντηση κλίνει προς την πρώτη εκδοχή. Σε καιρό ειρήνης, τόσο η Ανατολή όσο και η Δύση είναι πρόθυμοι να ανεχτούν τη στάση του Βελιγραδίου που καθοδηγείται άλλοτε από εμπορικά συμφέροντα, άλλοτε από επενδύσεις και άλλοτε από ιδεολογικούς λόγους. Δεν υπάρχει όμως καμία ανοχή σε περιόδους πολέμου, όταν η Ανατολή και η Δύση είναι οι παράγοντες της σοβαρότερης κρίσης που έχει εκδηλωθεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Αμερικανός πρέσβης στο Βελιγράδι, Κρίστοφερ Χιλ, ήταν σαφής. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Politika στις 22 Μαΐου διευκρίνισε: «Δεν υπάρχει τρίτος δρόμος, είτε Ανατολή είτε Δύση».

Το Βελιγράδι έχει αρνηθεί να συμμετάσχει στις κυρώσεις που επέβαλλε η συλλογική Δύση κατά της Ρωσίας, παρά τις συστηματικές πιέσεις από την πλευρά των Βρυξελλών. Στη ψηφοφορία στον ΟΗΕ ψήφισε υπέρ της καταδίκης της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά ως εκεί. Η μόνη παραχώρηση που έχει κάνει το Βελιγράδι είναι ότι, παρά τη νέα συμφωνία που υπέγραψε με τη Μόσχα στα τέλη Μαΐου για την προμήθεια φυσικού αερίου σε πολύ χαμηλές τιμές, αναζητεί και νέες πηγές για τη διαφοροποίηση των προμηθειών του.

Στις αρχές Ιουνίου, οι πιέσεις εντάθηκαν και η Βουλγαρία, η Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο αρνήθηκαν τη διέλευση μέσω του εναέριου χώρου τους, στο αεροπλάνο του Ρώσου ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ, ματαιώνοντας την επίσκεψή του στο Βελιγράδι.

Το επόμενο βήμα ήταν ένα τελεσίγραφο που επιδόθηκε στους Σέρβους από τις Βρυξέλλες, μέσω Βερολίνου. Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς μίλησε ανοιχτά στα μέσα Ιουνίου, για την ανάγκη αμοιβαίας αναγνώρισης της Σερβίας και του Κοσσυφοπεδίου, ο πρώτος Ευρωπαίος αξιωματούχος που το εξέφρασε ρητά. Αυτή η διατύπωση συμπεριλήφθηκε στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη Σερβία, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 50 ψήφους υπέρ και πέντε κατά.

Η υποχώρηση για το Κοσσυφοπέδιο μαζί με την πρόσκληση προς τη Σερβία να ενταχθεί στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, είναι το κύριο μήνυμα της έκθεσης που εγκρίθηκε από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 6 Ιουλίου.

Αυτό συνιστά μια δύσκολη εξέλιξη, γιατί είναι γνωστό ότι η Σερβία δεν θα μπορούσε να συμφωνήσει με κάτι τέτοιο.

Η κατάσταση για τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Η Σερβία είναι μια φτωχή χώρα και για να ισοσκελίσει τους προϋπολογισμούς της χρειάζεται συνεργασία τόσο με τη Ρωσία ─τουλάχιστον σε ενεργειακό επίπεδο─ όσο και με την ΕΕ. Παρόλα αυτά, απέρριψε το τελεσίγραφο, όπως ήταν αναμενόμενο. Σε μια χώρα που το εκλογικό σώμα υποστηρίζει με συντριπτικά ποσοστά τις φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία, δεν φαίνεται να υπάρχουν πολλές επιλογές.

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

Αν και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Κίνα ενισχύει τη θέση της στα Βαλκάνια, και ιδιαίτερα στη Σερβία, υπάρχει και η εκτίμηση ότι η παράταση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας θα ενισχύσει αυτή τη θέση.

Στα πλαίσια αυτών των εξελίξεων, η Σερβία αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο. Πρέπει να υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι η Κίνα έστειλε νέα συστήματα αεράμυνας για να καταστήσει σαφές πόσο σημαντική είναι η Σερβία στον Νέο Δρόμο του Μεταξιού. Ωστόσο, από πολιτική άποψη δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για συμμαχία μεταξύ Κίνας και Σερβίας, αλλά μάλλον για σταδιακή προσέγγιση που βασίζεται σε ένα σαφές όραμα που προκύπτει από τις φιλοδοξίες της Κίνας.

Επομένως, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το κινεζικό υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας είναι ήδη παρών στο Βελιγράδι: δηλαδή ότι υπάρχει στην πραγματικότητα μια συνεργασία μεταξύ κινεζικών και σερβικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Μια άλλη απόδειξη της σημασίας που παίζει το Βελιγράδι για το Πεκίνο μπορεί εύκολα να εντοπιστεί στη στρατηγική εταιρική σχέση με τη Σερβία, χάρη στην οποία η Κίνα έχει χρηματοδοτήσει πολύ σημαντικούς τομείς στη Σερβία, όπως η ενέργεια, οι υποδομές εξόρυξης και η τεχνολογία. Για να μην αναφερθούμε σε αυτό των τηλεπικοινωνιών, δηλαδή της Huawei που μόλις άνοιξε το δικό της κέντρο ανάπτυξης στο Βελιγράδι. Στόχος, φυσικά, είναι να επιτραπεί στην κινεζική πολυεθνική να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του 5G στη Σερβία.

Η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες προσπαθούν να αποδομήσουν αυτή τη συνεργασία, υποστηρίζοντας ότι όλη αυτή η γενναιοδωρία δεν έχει τίποτα αλτρουιστικό, αλλά βασίζεται στη λογική της παγίδας του χρέους που προωθεί το Πεκίνο, με το χρέος της Σερβίας προς την Κίνα να έχει αυξηθεί και πιο συγκεκριμένα, να έχει πάει από 118 εκατομμύρια ευρώ, στα 14 δις ευρώ.

Η ανακοίνωση της υπογραφής συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Σερβίας και Κίνας, η άφιξη πτήσης της Hainan Airlines από το Βελιγράδι στο Πεκίνο και το αυξημένο επίπεδο διαβουλεύσεων μεταξύ Σέρβων και Κινέζων διπλωματών σε διμερές επίπεδο είναι οι πιο πρόσφατες εξελίξεις που συμβάλλουν στη λεγόμενη «ατσάλινη φιλία» της Κίνας με τη Σερβία. Οι αυξημένες διπλωματικές δραστηριότητες και οι νέες πτυχές της οικονομικής συνεργασίας θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν την έναρξη μιας νέας φάσης στις σχέσεις Βελιγραδίου-Πεκίνου.

Η ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ

Η κοινή γνώμη στη Σερβία κυριαρχείται από την άποψη ότι η Ρωσία είναι ο σημαντικότερος εταίρος στην εξωτερική πολιτική και το 80% των πολιτών δεν συμφωνεί με την άποψη ότι η Σερβία πρέπει να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της εταιρείας Demostat, τον Ιούνιο.

Το 56% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η Σερβία δεν πρέπει να εναρμονίσει την εξωτερική της πολιτική με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 33% πιστεύει ότι πρέπει. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι, εάν διεξαγόταν δημοψήφισμα αύριο, το 51% των πολιτών θα ψήφιζαν κατά και το 34% υπέρ της ένταξης στην ΕΕ. Το τελευταίο διάστημα, το ποσοστό των Σέρβων που αντιτίθεται στην ένταξη της χώρας στην ΕΕ αυξάνεται συστηματικά.

Παράλληλα, η έρευνα έδειξε ότι το 81% των ερωτηθέντων συμφωνεί με την άποψη ότι η Σερβία πρέπει να διατηρήσει την ουδετερότητά της με κάθε κόστος. Το 40% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι ο σημαντικότερος εταίρος της Σερβίας στην εξωτερική πολιτική είναι η Ρωσία, το 30% ότι είναι η ΕΕ, ενώ το 24% των ερωτηθέντων ανέφερε την Κίνα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας συμβαδίζουν με αυτά ανάλογης έρευνας που έγινε από την εταιρεία NSPM στα μέσα Μαΐου. Η έρευνα της NSPM έδειξε ότι το 82,1% των πολιτών δεν υποστηρίζει την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, το 6,9% την υποστηρίζει και το 11% δεν έχει θέση.

Οι πολίτες είπαν ότι παρακολουθούν την κατάσταση στην Ουκρανία και περίπου το 49% πιστεύει ότι η Ρωσία έχει δίκιο, το 6,1% πιστεύει ότι έχει δίκιο η Ουκρανία, το 21% ότι δεν έχει δίκιο κανένας από τους δύο, ενώ το 24% δεν εξέφρασε γνώμη.

Στο ερώτημα ποιος ευθύνεται περισσότερο για τη σύγκρουση στην Ουκρανία, το 68,7% είπε ότι ήταν το ΝΑΤΟ, το 7,4% κατηγόρησε την Ουκρανία, το 5,6% κατηγόρησε τη Ρωσία, ενώ το 18% δεν έχει άποψη.

Μόνο το 5% των ερωτηθέντων είπε ότι το Κοσσυφοπέδιο πρέπει να αναγνωριστεί με αντάλλαγμα την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ περίπου το 85% των ερωτηθέντων είναι αντίθετο.

Αυτό το λαϊκό αίσθημα, αλλά και η επίσημη στάση του Βελιγραδίου απέναντι στη Μόσχα, πηγάζει κυρίως από το γεγονός ότι η Ρωσία θα ασκήσει βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε οποιοδήποτε σχέδιο που θα προωθήσουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ για την αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου.

Από τη στιγμή της συνάντησης του προέδρου της Ρωσίας με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ στις 26 Απριλίου στη Μόσχα και μέχρι το ταξίδι του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στο Βερολίνο στις 4 Μαΐου, υπήρξε μπαράζ δημοσιευμάτων στη Σερβία για την ετοιμότητα της Μόσχας να εγκαταλείψει τη φιλία με το Βελιγράδι για χάρη των δικών της συμφερόντων στο Ντονμπάς.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπενθύμισε, ότι το Διεθνές Δικαστήριο, με την απόφασή του για το Κοσσυφοπέδιο, δημιούργησε ένα προηγούμενο που άνοιξε τη δυνατότητα για τις Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους χωρίς τη συγκατάθεση του Κιέβου. Οι σερβικές ανησυχίες αντιμετωπίστηκαν με τις διευκρινίσεις που παρείχε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ

Στις 3 Απριλίου διεξήχθησαν προεδρικές, βουλευτικές και δημοτικές εκλογές. Η αντιπολίτευση, που δεν είχε συμμετάσχει στις προηγούμενες εκλογές, κατέβηκε με ένα ενιαίο σχήμα και τη φιλοδοξία να αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς.

Ωστόσο, η κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς και του κόμματος του SNS, ήταν πλήρης. Ο ίδιος εκλέχτηκε πρόεδρος από τον πρώτο γύρο, το κόμμα του ήταν πρώτο στις βουλευτικές εκλογές, μακράν της αντιπολίτευσης, αλλά χωρίς να κερδίσει την αυτοδυναμία, ενώ κέρδισε και τον δήμο του Βελιγραδίου, για τον οποίο προσδοκούσε πολλά η αντιπολίτευση.

Από τις εκλογές αυτές βγήκαν τα εξής συμπεράσματα. Πρώτον, ο Βούτσιτς και το SNS κυριαρχούν στο πολιτικό σκηνικό. Δεύτερον, η αντιπολίτευση γύρω από το κόμμα SAA του Ντράγκαν Τζίλας και της Μαρίνικα Τέπιτς, απέτυχε και αποσυντίθεται. Τρίτον, η Σερβία έχει κάνει μια μεγάλη στροφή προς τα δεξιά και τα μικρά δεξιά κόμματα που μπήκαν στη Βουλή, είναι ταυτόχρονα και φιλορωσικά. Τέταρτον, η Αριστερά βρίσκεται σε υποχώρηση, αλλά το SPS που εκφράζει ένα ρεύμα της, έχει αποκτήσει σταθερή εκλογική βάση.

Για να αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις πιέσεις από τη Δύση, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς θέλησε να προσεγγίσει την αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία θεωρείται φιλοευρωπαϊκή. Από τις συναντήσεις αυτές, προέκυψε το ενδεχόμενο, να επαναληφθούν οι δημοτικές εκλογές στο Βελιγράδι, την άνοιξη του 2023. Αποκλείστηκε όμως, κάθε πιθανότητα συμμετοχής της αντιπολίτευσης στη νέα κυβέρνηση, ο σχηματισμός της οποίας αναμένεται μέσα στον Αύγουστο.

Βέβαια, η αποδιάρθρωση της αντιπολίτευσης, με τη μέχρι σήμερα μορφή της, είναι κάτι στο οποίο συμφωνούν οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές. Στις προεδρικές, στις βουλευτικές, αλλά και στις εκλογές του Βελιγραδίου, η βασική πολιτική ιδέα της αντιπολίτευσης ηττήθηκε. Δηλαδή, ότι λίγο πολύ θα κάναμε το ίδιο με το SNS, μόνο χωρίς διαφθορά. Η αρνητική της εκστρατεία ηττήθηκε, η πολυετής αδράνειά της τιμωρήθηκε και η ώρα της πληρωμής για την πολιτική του «ώριμου φρούτου» και του μποϊκοτάζ των εκλογών, έφτασε.

Το αντικειμενικό ερώτημα είναι εάν οι της αντιπολίτευσης, έχουν την ικανότητα να επιστρέψουν στο πολιτικό παιχνίδι, μακροπρόθεσμα. Ο συνασπισμός γύρω από τον Τζίλας διαλύθηκε την επομένη των εκλογών ─ το Λαϊκό Κόμμα του Βουκ Γέρεμιτς ακολούθησε τον δικό του δρόμο, ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα, αν και εξακολουθεί να συμμετέχει, προσπαθεί να γίνει μέλος της πράσινης-αριστερής συμμαχίας MORAMO μέσω του Νεμπόισα Ζελένοβιτς.

Προς το παρόν, η αντιπολίτευση που κατέγραψε ποσοστό της τάξης του 14.09% στις βουλευτικές και 18,84% στις προεδρικές εκλογές, παίζει το χαρτί της ευρωπαϊκής πορείας της Σερβίας και της επιβολής κυρώσεων στη Ρωσία. Μια πολιτική γραμμή που δεν της ανοίγει προσβάσεις στο εκλογικό σώμα.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΥΣΗ

Πριν από λίγες ημέρες ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, μιλώντας στο κανάλι PINK TV, αναφέρθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Βούτσιτς προέτρεψε να σταματήσουμε να μιλάμε για το γεγονός ότι συμβαίνει μια τοπική ή περιφερειακή σύγκρουση στην Ουκρανία, καθώς μιλάμε για έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο, στον οποίο «όλος ο δυτικός κόσμος βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία μέσω των Ουκρανών».

Από την πλευρά της ΕΕ, αυτό που είπε ο πρόεδρος της Σερβίας αποτελεί φρενήρη ρωσική προπαγάνδα, γιατί η Δύση δεν βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, αλλά βοηθά μόνο την Ουκρανία να αντέξει την επιθετικότητα.

Γενικά, αυτή η δήλωση σπάει το αφήγημα των Βρυξελλών και, πιθανότατα, θα τις εξοργίσει, ενώ είναι πιθανόν ότι θα πρέπει να πληρώσει ένα κόστος η Σερβία.

Το δεύτερο απόσπασμα είναι αυτό που δημιούργησε μεγαλύτερη αίσθηση: «Ξέρω τι μας περιμένει. Μόλις ο Βλαντιμίρ Πούτιν τελειώσει τις δραστηριότητές του στο Σεβέρσκ, το Μπαχμούτ και το Σολεντάρ και αργότερα στη δεύτερη γραμμή Σλαβιάνσκ – Κραματόρσκ – Αβντεέβκα, τότε θα ακολουθήσει η πρότασή του. Αν η Δύση δεν δεχτεί την προσφορά, θα πάμε όλοι στην κόλαση. Φοβάμαι ότι μας περιμένει μια πολύ πιο δύσκολη στρατιωτική σύγκρουση από αυτή τώρα. Ελπίζω ότι δεν θα αναπτυχθεί στα Βαλκάνια. Θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να σώσουμε τον σερβικό λαό και τη Σερβία».

O Βούτσιτς μπορεί να θεωρηθεί ως ένας από τους ηγέτες που ενδιαφέρονται ειλικρινά να σταματήσει η σύγκρουση, για τα δικά του συμφέροντα.

Η Σερβία είναι από εκείνες τις χώρες που έχουν μόνο απώλειες από όλα όσα συμβαίνουν ─ τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Είναι εύκολο να φανταστεί κάποιος πόσο πολύ θέλει ο Βούτσιτς να επιστρέψει στη ζώνη άνεσης του ─ στο να κάθεται σε δύο καρέκλες, κάτι που συνεπάγεται συνεργασία με όλες τις πλευρές του τρέχοντος πολέμου.

Προφητεύοντας την «Κόλαση στη Γη» σε ολόκληρο τον κόσμο, φαίνεται να έχει δύο στόχους. Από τη μία πλευρά, προσπαθεί να προβληματίσει την ΕΕ και να κάνει τη θέση της πιο συμβιβαστική για τη Ρωσία, άρα και για τη Σερβία. Ο ίδιος δεν πρέπει να πιστεύει ιδιαίτερα στην επιτυχία αυτού του εγχειρήματος, αλλά το δοκιμάζει επειδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο Βούτσιτς αντιμετωπίζεται ως άτομο με το οποίο ο Πούτιν μπορεί να είσαι ειλικρινής.

Από την άλλη, ο πρόεδρος της Σερβίας προειδοποιεί τους Σέρβους για πτώση του βιοτικού επιπέδου τους στο άμεσο μέλλον. Εκ των προτέρων, προσπαθεί να αφαιρέσει μέρος της ευθύνης από τον εαυτό του, μεταθέτοντάς την στις Μεγάλες Δυνάμεις.

Ταυτόχρονα, ο Βούτσιτς δεν έχει καμία αμφιβολία ότι οι στόχοι της Ρωσίας, επί του πεδίου, θα επιτευχθούν, απελευθερώνοντας, σε αυτή τη φάση, το Ντονμπάς. Μόνο μετά από αυτό θα ανοίξει ένα συγκεκριμένο «παράθυρο ευκαιρίας» για διαπραγματεύσεις και θα τερματιστεί το στρατιωτικό μέρος της σύγκρουσης. Αλλά θα κλείσει γρήγορα λόγω της αναμενόμενης άρνησης της Δύσης για διαπραγματεύσεις.

Από εκεί και πέρα οι εξελίξεις θα είναι άγνωστες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι, οι πιέσεις στη Σερβία θα πολλαπλασιαστούν.

Πηγή: https://www.geoeurope.org/2022/07/29/serbia-i-prospatheia-diatirisis-tis-oy/

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Σερβία: Η προσπάθεια διατήρησης της ουδετερότητας | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Ο Ινδο-Ειρηνικός είναι η γεωγραφική περιοχή του πλανήτη, στην οποία θα καθοριστεί το αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ της ισχύουσας μονοπολικότητας που προωθεί η Δύση και της πολυπολικότητας που προωθούν η Κίνα και η Ρωσία.

Πρόκειται για μια αλλαγή που θα καθορίσει τον ηγεμόνα του παγκόσμιου συστήματος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στο παρελθόν, όλες οι ηγεμονικές αλλαγές συνοδεύτηκαν και από παγκόσμιους πολέμους. Τα σημερινά δεδομένα δεν δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια τέτοια σύγκρουση. Δείχνουν όμως ότι, αναδιατάσσονται σε παγκόσμια κλίμακα οι συμμαχίες, μια απαραίτητη προϋπόθεση για την τελική αναμέτρηση.

Στη παρούσα φάση, στο στόχαστρο των Μεγάλων Δυνάμεων βρίσκονται οι χώρες της Περιφέρειας. Ο προσανατολισμός των τελευταίων στα δύο στρατόπεδα, θα είναι καθοριστικός για την επίτευξη ευνοϊκών συσχετισμών.

Τα κράτη της Περιφέρειας, ήταν μέχρι σήμερα, οι χαμένοι της παγκοσμιοποίησης, οι δορυφόροι των ισχυρών χωρών, τα κατάλοιπα της αποικιοκρατίας, οι χώρες με τις συνεχείς εμφύλιες συγκρούσεις. Σε αυτή τη νέα φάση ίσως αποκτήσουν περισσότερες επιλογές.

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΩΚΕΑΝΟΥΣ

Οι δύο ωκεανοί, ο Ατλαντικός και ο Ειρηνικός θα αποτελέσουν κρίσιμα πεδία αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα.

Ο Ατλαντικός που αποτελεί τη «γειτονιά» της Δύσης, είναι ένας χώρος όπου ο άξονας Μόσχας-Πεκίνου θα προσπαθήσει να αντιδράσει στη δυτική προέλαση (AUKUS στον Ινδό-Ειρηνικό και ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη) στις αντίστοιχες «γειτονιές» της Ρωσίας και της Κίνας. Η στρατηγική του Πεκίνου και της Μόσχας θα είναι πολύ σαφής: εάν δεν έχουν το δικαίωμα να έχουν τις δικές τους περιοχές επιρροής, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να έχουν αυτό το δικαίωμα.

Ο Ατλαντικός θα μπορούσε να γίνει τόσο γεωστρατηγικά καθοριστικός όσο και ο Ινδο-Ειρηνικός. Αυτό υποδηλώνεται από ορισμένα γεγονότα που συνέβησαν το τελευταίο διάστημα. Το «Ροζ Κύμα» αριστερόστροφων κυβερνήσεων και η ανανεωμένη ρωσική υποστήριξη σε πολιτικές δυνάμεις της Λατινικής Αμερικής, την εδραίωση της Κίνας στη Νικαράγουα, το κύμα αστάθειας που επηρέασε τις πρώην γαλλικές αποικίες στη Λατινική Αμερική (Μαρτινίκα και Γουαδελούπη) και τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, την κινεζική επικύρωση της αξίωσης της Αργεντινής για κυριαρχία στα νησιά Φώκλαντ.

Παράλληλα στον Ειρηνικό, εμφανίζεται η αφύπνιση της απόσχισης στις γαλλικές υπερπόντιες κτήσεις, όπως στη Νέα Καληδονία, η είσοδος της Κίνας στο Ανατολικό Τιμόρ και τα Νησιά του Σολομώντα, η συνεχιζόμενη σύγκρουση στο Καζακστάν και οι αυτονομιστικές κινήσεις στο Καρακαλπακστάν του Ουζμπεκιστάν. Η πρόσφατη ανατροπή του φιλοκινεζικού καθεστώτος στη Σρι Λάνκα εντάσσεται σε αυτές τις εξελίξεις.

Και ο Αρκτικός Ωκεανός θα αποτελέσει χώρο αντιπαράθεσης, ωστόσο σε αυτή, δεν εμπλέκονται χώρες της Περιφέρειας.

Με την είσοδο του ανταγωνισμού μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων στην Περιφέρεια έσπασε η εύθραυστη ισορροπία που εγγυόταν τη σταθερότητα του διεθνούς συστήματος.

Η παγκοσμιοποίηση αλλάζει, το ίδιο και ο σχηματισμός μπλοκ, πόλων και συμμαχιών στη διεθνή σκηνή. Υπάρχει κίνδυνος οι εποχές της μετριοπάθειας και της παθητικής ουδετερότητας να είναι πιο κοντά στο τέλος. Ακόμη και η Ελβετία, με απουσία από τους δύο παγκόσμιους πολέμους, έχει σπάσει μια παράδοση αιώνων ουδετερότητας καταδικάζοντας τη ρωσική δράση στην Ουκρανία. Η δε προοπτική ένταξής της στο ΝΑΤΟ, δεν πρέπει να αποκλείεται, μετά το παράδειγμα της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Περιπτώσεις όπως αυτή της Σερβίας που κινείται μεταξύ Δύσης, Κίνας και Ρωσίας, θα υποστούν τεράστιες πιέσεις.

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: ΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΜΕΤΩΠΑ

Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ρωσία αναμένεται να επιτύχει τους αντικειμενικούς της στόχους, αργά ή γρήγορα. Αυτή η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη λόγω της διαφοράς ισχύος των δύο χωρών, που η βοήθεια της Δύσης δεν κατάφερε να γεφυρώσει. Ήδη η Μόσχα κατέχει περισσότερο από το 20% των εδαφών της Ουκρανίας και κατά πάσα πιθανότητα, αυτό το ποσοστό θα αυξηθεί, το επόμενο διάστημα.

Αν οι δυνάμεις της Ουκρανίας με τη συνεργασία της Δύσης δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τους Ρώσους σε αυτό το μέτωπο, υπάρχουν και άλλες επιλογές. Μια από αυτές είναι η διεύρυνση του μετώπου και η επέκταση του πολέμου·ή, εναλλακτικά, η διασπορά των πιέσεων στη Μόσχα, έτσι ώστε να μην μπορεί να ανταποκριθεί σε πολλαπλά μέτωπα.

Από την αρχή των επιχειρήσεων, η Υπερδνειστερία αποτελεί έναν αδύναμο κρίκο στη ρωσική στρατηγική. Οι κινήσεις που έγιναν στην αρχή του πολέμου από την Ουκρανία και τη Μολδαβία προς αυτή την κατεύθυνση, μπορεί να επαναληφθούν. Θα υπάρξει ρωσική αντίδραση, αλλά αυτό θα απαιτήσει πρόσθετους πόρους και χρόνο.

Το Καλίνινγκραντ αποτελεί έναν ακόμη αδύναμο κρίκο. Ο διάδρομος Σουβάλκι είναι εξαιρετικά ευάλωτος. Η μέχρι τώρα λανθασμένη διαχείριση από την πλευρά της Λιθουανίας, των κυρώσεων για το Καλίνινγκραντ και η αποκλιμάκωση της έντασης από την πλευρά της ΕΕ, δεν σημαίνουν ότι δεν θα υπάρξουν νέες προσπάθειες.

Η πρόσβαση στα νησιά Σβάλμπαρντ αποκαταστάθηκε, μετά την προσπάθεια της Νορβηγίας να εμποδίσει τις μεταφορές σε αυτά. Ωστόσο, το θέμα μπορεί να επανέλθει στην κατάλληλη συγκυρία.

Το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει οι αντιδράσεις στην Τσετσενία για τη συμπαράταξή της με το Κρεμλίνο. Ομάδες Τσετσένων θεωρούν ότι η Ρωσία είναι ο κύριος εχθρός και οι Τσετσένοι δεν έχουν κανέναν λόγο να πολεμούν στην Ουκρανία. Πρόκειται για μια υβριδικού τύπου αναταραχή που προκαλείται από εξωγενείς παράγοντες, με στόχο την αποσταθεροποίηση του συμμάχου της Μόσχας.

Οι νέες αναταραχές στο Καζακστάν, μετά την απόπειρα εξέγερσης του Ιανουαρίου, δημιουργούν τεράστια πίεση στη Μόσχα. Ο πρόεδρος του Καζακστάν επιθυμεί καλές σχέσεις και με τη Ρωσία και με τη Δύση. Αυτή η στρατηγική των ίσων αποστάσεων δύσκολα θα γίνει αποδεκτή από το Κρεμλίνο. Το Καζακστάν αποτελεί κύρια συνιστώσα όλων των σχεδίων ευρασιατικής ολοκλήρωσης που προωθούν η Ρωσία και η Κίνα. Αλλά με τα σημερινά δεδομένα, θα μπορούσε να αποτελέσει και έναν μοχλό που θα αξιοποιούσε η Δύση.

Το ίδιο ισχύει και για το Ουζμπεκιστάν, άλλη μια χώρα-συνιστώσα των ευρασιατικών θεσμών. Μια εσωτερική αποσταθεροποίηση, θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στο Κρεμλίνο, πολύ περισσότερο αν συνοδεύονταν από αποσχιστικές κινήσεις στο Καρακαλπακστάν.

Η ΜΕΣΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ

Η Νικαράγουα μέσα στο πλαίσιο του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων παίζει και αναμένεται να παίξει βασικό ρόλο.

Με εγγενή γεωστρατηγική αξία και με σταθερό αντιαμερικανικό προσανατολισμό, αποτελούν μαζί με την Κούβα και τη Βενεζουέλα, μια τριάδα χωρών που οι ΗΠΑ θα πρέπει να αντιμετωπίζουν πολύ κοντά στα σύνορά τους. Η Κίνα και η Ρωσία ασκούν ήδη επιρροή στις τρεις χώρες, μια τάση που αναμένεται να διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια.

Η προεδρία Ορτέγκα, αναζωογονημένη από το αποτέλεσμα των εκλογών, έκλεισε το 2021, δρομολογώντας ορισμένες προκλήσεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στην πολιτική της μίας Κίνας και του ανοίγματος ενός επίτιμου προξενείου στην Κριμαία.

Στις 7 Ιουνίου, τέθηκε σε ισχύ ένα προεδρικό διάταγμα σχετικά με την άδεια των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων να εισέλθουν στο έδαφος της Νικαράγουας «για να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικές ασκήσεις και επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, σε αποστολές έρευνας, διάσωσης και ανάκτησης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή φυσικές καταστροφές». Οι Ρώσοι στρατιώτες θα μπορούσαν να παραμείνουν στη Νικαράγουα από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου. Μια ιστορική κίνηση, γιατί σηματοδοτεί την επιθυμία της Μόσχας να αμφισβητήσει την Ουάσιγκτον στο εγγύς περιβάλλον της.

Η απάντηση της προεδρίας Μπάιντεν δεν άργησε να έρθει: στις 8 Ιουνίου, στο περιθώριο της ένατης Συνόδου Κορυφής της Αμερικής, η αμερικανική διπλωματία απείλησε με τον αποκλεισμό της Νικαράγουα από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κεντρικής Αμερικής, γνωστή και ως CAFTA, ως αντίποινα.

Οι εξελίξεις όμως μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες. Από το 2014 κινεζικές εταιρείες και η κυβέρνηση των Σαντινίστας είχαν συμφωνήσει για την κατασκευή ενός νέου καναλιού το οποίο, θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το κανάλι του Παναμά. Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο ρήγμα στο «εγγύς εξωτερικό» των ΗΠΑ και ξαναγράφοντας τη γεωγραφία της παγκοσμιοποίησης εις βάρος της Ουάσιγκτον. Πρόκειται για ένα φαραωνικό έργο, για το οποίο Κινέζοι και Ρώσοι επενδυτές, μεταξύ άλλων, ήταν έτοιμοι να επενδύσουν σαράντα δισεκατομμύρια δολάρια. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μια περίπτωση casus belli.

Η κυβέρνηση Ομπάμα, έχοντας πλήρη γνώση των γεωπολιτικά ανατρεπτικών ιδιαιτεροτήτων του αντι-Παναμά καναλιού, προσπάθησε να αποσταθεροποιήσει τη Νικαράγουα. Υιοθέτησε ένα σενάριο υβριδικής «έγχρωμης επανάστασης», στο οποίο οι περιβαλλοντολόγοι θα μπλόκαραν το άνοιγμα των εργοταξίων και η αντιπολίτευση θα ωθούσε σε εμφύλια σύρραξη. Το σχέδιο δεν λειτούργησε, κυρίως γιατί οι κινέζοι επενδυτές δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του, αλλά παραμένει πάντα ανοικτό για υλοποίηση.

Καθώς και οι τρεις χώρες στον Κόλπο του Φονσέκα ─Ελ Σαλβαδόρ, Ονδούρα και Νικαράγουα─ αναγνωρίζουν «μία» Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, αυτό θα μπορούσε να ανοίξει αυτή την περιοχή σε συνέργειες μεταξύ κινεζικών έργων υποδομής. Αυτά τα έργα περιλαμβάνουν ένα νέο λιμάνι που αναπτύχθηκε από κινεζικά συμφέροντα στη Λα Ουνιόν, τη συμμετοχή της Κίνας σε έναν νέο υπερωκεάνιο διάδρομο μέσω της Ονδούρας, ο οποίος θα συνέδεε τον κόλπο του Φονσέκα στον Ειρηνικό με το Σαν Πέντρο Σούλα και το Πουέρτο Κορτές στον Ατλαντικό, και τη σύνδεση με ένα νέο εμπορικό κέντρο με οδική πρόσβαση κατά μήκος της πλευράς του Ειρηνικού, της Νικαράγουα.

Παρόμοιες ενέργειες θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά την προοπτική της κατασκευής του καναλιού της Νικαράγουας. Πράγματι, αν και η εμπορική βιωσιμότητα ενός τέτοιου καναλιού παραμένει αμφίβολη, η γεωπολιτική σημασία αυξάνει την πιθανότητα να προχωρήσει ένα τέτοιο έργο.

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Η πρόσφατη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών G20 του Μπαλί στις 8 Ιουλίου, θα έπρεπε να είχε εγκρίνει τη διεθνή απομόνωση της Ρωσίας, αλλά αυτό δεν συνέβη.

Κανένα τελικό έγγραφο για τον πόλεμο της Ουκρανίας δεν υπήρξε, αλλά ήταν προφανής η αδυναμία μιας τέτοιας έκβασης, δεδομένης της διαφορετικής ευαισθησίας στο θέμα, των χωρών που συμμετείχαν.

Αυτή η εξέλιξη καταδεικνύει ότι, ο διχασμός στο σημαντικότερο οικονομικό forum στο οποίο συμμετέχουν οι ισχυρότερες οικονομίες, είναι παρών.

Στο περιθώριο της G20, η Ρωσία και η Αμερική έκαναν ό,τι μπορούσαν σε διμερείς συναντήσεις με τους εκπροσώπους των άλλων χωρών: ο Λαβρόφ να ενισχύσει τις σχέσεις με εκείνα τα κράτη που δεν συμμετείχαν στην αντιρωσική σταυροφορία, οι δε Ηνωμένες Πολιτείες να προσπαθήσουν να τα φέρουν στο δικό τους μέρος.

Είναι δύσκολο να βρεθούν σημαντικές ενδείξεις για την έκβαση αυτών των διμερών επαφών, αλλά αυτό δεν αλλάζει τα πράγματα. Οι εξελίξεις στην παγκοσμιοποίηση και η αμφισβήτηση της ηγεμονίας της Δύσης σε αυτή, βρέθηκαν και πάλι στο προσκήνιο.

Στις 16 Ιουλίου ο Τζο Μπάιντεν δήλωσε στην αραβική Σύνοδο Κορυφής ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν σταθερά προσηλωμένες στους συμμάχους τους στη Μέση Ανατολή και ότι «δεν πρόκειται να πάνε πουθενά», καθώς άσκησε πιέσεις για μια περιφερειακή συμμαχία ασφαλείας που θα ενσωματώνει το Ισραήλ.

Από την πλευρά της, η Σαουδική Αραβία έβαλε φρένο στις ελπίδες των ΗΠΑ και του Ισραήλ ότι η Σύνοδος Κορυφής θα μπορούσε να βοηθήσει να τεθούν οι βάσεις για μια περιφερειακή συμμαχία ασφαλείας που θα περιλαμβάνει το Ισραήλ, η οποία θα αντιμετωπίσει τις ιρανικές απειλές.

Ακόμη και το σχέδιο για τη σύνδεση συστημάτων αεράμυνας ,θα μπορούσε να είναι δύσκολη υπόθεση για τα αραβικά κράτη που δεν έχουν δεσμούς με το Ισραήλ και διστάζουν να συμμετάσχουν σε μια συμμαχία που θεωρείται ότι είναι ενάντια στο Ιράν, το οποίο διαθέτει ένα ισχυρό περιφερειακό δίκτυο αντιπροσώπων, όπως το Ιράκ, ο Λίβανος και η Υεμένη.

Ο Τζο Μπάιντεν πήγε στη Σαουδική Αραβία με την ελπίδα να επιτύχει μια συμφωνία για την παραγωγή πετρελαίου που θα συμβάλει στη μείωση των τιμών της βενζίνης που οδηγούν τον πληθωρισμό στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 40 ετών και απειλούν τα ποσοστά του, στις εκλογές του Νοεμβρίου.

Φεύγει από την περιοχή με άδεια χέρια, αλλά ελπίζει ότι η ομάδα ΟΠΕΚ+, που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία και άλλους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου, θα ενισχύσει την παραγωγή σε συνάντηση στις 3 Αυγούστου.

Τα κράτη του Κόλπου, τα οποία αρνήθηκαν να συνταχθούν με τη Δύση εναντίον της Ρωσίας για την Ουκρανία, επιδιώκουν μια συγκεκριμένη δέσμευση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς αντιλαμβάνονται την τάση απομάκρυνσης των ΗΠΑ από την περιοχή. Παράλληλα με αυτή την απομάκρυνση, η Κίνα και η Ρωσία διευρύνουν το αποτύπωμά τους στη Μέση Ανατολή.

Με τα δεδομένα αυτά, η ιδέα της δημιουργίας ενός αραβικού ΝΑΤΟ που πρότεινε προ ημερών η Ιορδανία, στο οποίο θα περιλαμβάνονταν και το Ισραήλ, φαίνεται να απομακρύνεται.

Όλα τα προηγούμενα δείχνουν ότι οι εξελίξεις στην Περιφέρεια του παγκόσμιου συστήματος είναι συνεχείς. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει όλα τα δεδομένα. Τα σενάρια πολλαπλασιάζονται και θα γίνουν καλύτερα κατανοητά με το πέρασμα του χρόνου.

Πηγή: https://www.geoeurope.org/2022/07/27/oi-exelixeis-stin-perifereia/

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Οι εξελίξεις στην Περιφέρεια | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

Βαγγέλης Χωραφάς

Η Κίνα θέλει να διευρύνει τη συμμαχία των BRICS, για πρώτη φορά εδώ και μια δεκαετία, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα.

«Η Κίνα προτείνει να ξεκινήσει η διαδικασία διεύρυνσης των BRICS, να διερευνήσει τα κριτήρια και τις διαδικασίες για την επέκταση και σταδιακά να διαμορφώσει συναίνεση», δήλωσε ο Γουάνγκ Γι, υπουργός Εξωτερικών της Κίνας.

Η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα σχημάτισαν αρχικά το μπλοκ το 2009, με τη Νότια Αφρική να προσχωρεί το 2010. Μετά από μια δεκαετία, κατά τη διάρκεια της οποίας πολλοί αμφισβήτησαν τη βιωσιμότητα του σχήματος, οι παγκόσμιες ισορροπίες οδηγούν στη διεύρυνση του μπλοκ.

Η στρατηγική κατεύθυνση του μπλοκ είναι η συνεργασία Νότου-Νότου, για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής, που κυριαρχείται από τις ΗΠΑ.

Ήδη, από το 2017, στα πλαίσια της πρωτοβουλίας «BRICS Plus», έχει δυναμώσει ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ των BRICS και αναδυόμενων οικονομιών, σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Η ομάδα των BRICS θα πραγματοποιήσει διαδικτυακή σύνοδο κορυφής για τους προέδρους των μελών της, στις 24 Ιουνίου.

Πρώτη υποψήφια προς ένταξη, η Αργεντινή.

Η ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ

Ήδη, η Κίνα κάλεσε την Αργεντινή να παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής των BRICS, γεγονός που θεωρείται ως πρώτο βήμα προς την επίσημη είσοδο στη συμμαχία. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έστειλε προσωπικά μια ειδική πρόσκληση στην Αργεντινή για να παραστεί στις συνόδους κορυφής των BRICS και το Μπουένος Άιρες αποδέχτηκε την προσφορά του Πεκίνου.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο πρόεδρος της Αργεντινής Αλμπέρτο Φερνάντες πραγματοποίησε ταξίδι στην Κίνα και τη Ρωσία Στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Σι, ο Φερνάντες δήλωσε ότι θέλει η χώρα του να ενταχθεί στους BRICS. Υπέγραψε επίσης, ένταξη της Αργεντινής στην κινεζική πρωτοβουλία BRI (Belt and Road Initiative).

Η Αργεντινή είναι παγιδευμένη σε χρέη 44,5 δις δολαρίων από το ΔΝΤ και έχει αναζητήσει άλλες οικονομικές δυνατότητες για να ελαφρύνει αυτό το συντριπτικό χρέος.

Η κεντρική τράπεζα της Αργεντινής έχει ενισχύσει τη θέση της στα διεθνή αποθεματικά με τη βοήθεια της αντίστοιχής της στο Πεκίνο, μέσω συμφωνίας ανταλλαγής νομισμάτων, ενώ έχει λάβει υπόσχεση για περίπου 35 δις δολάρια για επενδύσεις σε υποδομές.

«Είμαι βέβαιος ότι η Αργεντινή πρέπει να σταματήσει να εξαρτάται τόσο από το ΔΝΤ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, και πρέπει να ανοιχτεί σε άλλα μέρη, και εκεί είναι που μου φαίνεται ότι η Ρωσία έχει μια πολύ σημαντική θέση», δήλωσε ο Φερνάντες στη Μόσχα.

Τα μέλη των BRICS έχουν ήδη δηλώσει ότι θα υποστήριζαν την ένταξη της Αργεντινής στη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα του μπλοκ, μια εναλλακτική λύση στην Παγκόσμια Τράπεζα.

Ο νυν υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας, Πάουλο Γκέντες, έχει διευκρινίσει ότι θα στηρίξει την υποψηφιότητα της Αργεντινής για τους BRICS.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συζητείται η ενσωμάτωση της Αργεντινής στο πλαίσιο των BRICS. Στις αρχές του 2014, η Ινδία ζήτησε να προστεθεί η Αργεντινή στη συμμαχία και η Ρωσία προσκάλεσε το Μπουένος Άιρες στη σύνοδο κορυφής την ίδια χρονιά.

Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα σε αυτή τη διεύρυνση, τα περισσότερα από τα οποία συνδέονται με την αντιφατική εξωτερική πολιτική της Αργεντινής.

Ενώ προσπαθεί να ενισχύσει τις σχέσεις της με την Κίνα, και σε μικρότερο βαθμό με τη Ρωσία, η Αργεντινή φροντίζει επίσης να μην αναστατώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Φερνάντες, αντιτάχθηκε στο υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ ακροδεξιό πραξικόπημα που ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη σοσιαλιστική κυβέρνηση της Βολιβίας το 2019 και στη συνέχεια παρείχε καταφύγιο στον πρόεδρο Έβο Μοράλες και σε αξιωματούχους από το Κίνημα προς το Σοσιαλισμό (MAS).

Αλλά η κεντρώα κυβέρνηση του Φερνάντες, έχει υιοθετήσει μια επιθετική προσέγγιση εναντίον άλλων αριστερών κυβερνήσεων στην περιοχή.

Αν και η Αργεντινή ισχυρίζεται ότι έχει εφαρμόσει μια μη παρεμβατική εξωτερική πολιτική, έχει ενταχθεί στην εκστρατεία στην οποία ηγούνται οι ΗΠΑ για την απομόνωση της σοσιαλιστικής κυβέρνησης των Σαντινίστας της Νικαράγουας.

Η κυβέρνηση της Αργεντινής έχει διασφαλίσει τη στήριξη του Πεκίνου σε κρίσιμα θέματα της εξωτερικής της πολιτικής, όπως η διεκδίκηση των Νήσων Φώκλαντ.

Η κυβέρνηση του Φερνάντες ψήφισε επίσης την αποβολή της Ρωσίας από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σε αντίθεση με το Πεκίνο, φαίνεται ότι υπάρχουν προβλήματα με τη Μόσχα.

Πριν από λίγες ημέρες, το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Sputnik δημοσίευσε ένα άρθρο γνώμης, στο οποίο περιγράφει ως «υποκριτική» και «προδοσία» την καταδίκη του προέδρου Αλμπέρτο Φερνάντες για την εισβολή των στρατευμάτων του Κρεμλίνου στην Ουκρανία. Αυτό θα μπορούσε να δυσκολέψει τις σχέσεις μεταξύ Μπουένος Άιρες και Μόσχας. Ως εκ τούτου, ίσως υπάρξουν εμπόδια από τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την ένταξη της Αργεντινής στους BRICS.

Η άνοδος των ακροδεξιών προέδρων Ζαΐρ Μπολσονάρο στη Βραζιλία και του Ναρέντρα Μόντι στην Ινδία, οι οποίοι κρατούν στάση ισορροπίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει αποδυναμώσει το πλαίσιο των BRICS.

Η Αργεντινή έχει την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στη Λατινική Αμερική, μετά τη Βραζιλία και το Μεξικό.

Το Μεξικό έχει επίσης θεωρηθεί ως δυνητικό μέλος, αλλά μάλλον έχει λίγες πιθανότητες συμμετοχής, καθώς ανήκει ήδη στον Δυτικό Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΛΟΥΛΑ

Ωστόσο, ο αριστερός πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα, συνιδρυτής των BRICS, έχει δεσμευτεί να ενισχύσει το μπλοκ εάν κερδίσει τις εκλογές του Οκτωβρίου 2022. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι προηγείται σταθερά έναντι του Μπολσονάρο.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Λούλα, Σέλσο Αμορίμ, δήλωσε ότι μια Βραζιλία υπό την ηγεσία του Λούλα θα υποστήριζε σθεναρά την ένταξη της Αργεντινής στους BRICS, αποκαλώντας την «πολύ σημαντική» για την περιοχή.

Ο Λούλα ντα Σίλβα έχει προτείνει τη δημιουργία ενός λατινικού νομίσματος στη Νότια Αμερική, προκειμένου να «απελευθερωθούμε από το δολάριο».

Όταν επιστρέψει στην προεδρία, έχει διακηρύξει ότι: «Θα δημιουργήσουμε ένα νόμισμα στη Λατινική Αμερική γιατί δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να εξαρτόμαστε από το δολάριο». Αυτό ειπώθηκε και σε μια πρόσφατη ομιλία του, σε συγκέντρωση στις 2 Μαΐου. Αποκάλυψε ότι το νόμισμα θα ονομαζόταν Sur, που σημαίνει «Νότος» στα ισπανικά.

Ο Λούλα εξήγησε ότι οι χώρες της Λατινικής Αμερικής θα μπορούν ακόμα να διατηρήσουν το κυρίαρχο εγχώριο νόμισμά τους, αλλά θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν το Sur για να κάνουν διμερείς εμπορικές συναλλαγές μεταξύ τους, αντί να πρέπει να κάνουν ανταλλαγές με δολάρια ΗΠΑ. Το Sur θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στη συγκράτηση του πληθωρισμού στην περιοχή, υποστήριξε ο Λούλα.

Ο Λούλα θεωρεί ότι στόχος του νομίσματος θα είναι η εμβάθυνση της ενοποίησης της Λατινικής Αμερικής και η ενίσχυση της οικονομικής κυριαρχίας της περιοχής, αποδυναμώνοντας την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπό την τρέχουσα κυβέρνηση της Βραζιλίας, με επικεφαλής τον ακροδεξιό Ζαΐρ Μπολσονάρο, η μεγαλύτερη χώρα της Νότιας Αμερικής έχει υποταχθεί στην Ουάσιγκτον, ενώ επιτίθεται συστηματικά στις αριστερές κυβερνήσεις στην περιοχή.

Η Βραζιλία του Μπολσονάρο αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη νομιμότητα της αριστερής κυβέρνησης στη γειτονική της Βενεζουέλα και έχει υποστηρίξει ακόμη και βίαιες διασυνοριακές τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον της.

Όταν επιστρέψει στην προεδρία, ο Λούλα δεσμεύτηκε ότι η Βραζιλία «θα ενισχύσει τις σχέσεις της με τη Λατινική Αμερική». Ο Λούλα υποσχέθηκε επίσης να αναζωογονήσει το σύστημα BRICS, ενσωματώνοντας τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική σε μια ανεξάρτητη οικονομική αρχιτεκτονική, που θα αμφισβητήσει τη δυτική χρηματοπιστωτική ηγεμονία.

Το 2020, ο Λούλα δημοσίευσε μια έκκληση με τίτλο «Για έναν πολυπολικό κόσμο». Εξήγησε ότι στόχος του είναι «η δημιουργία ενός πολυπολικού κόσμου, απαλλαγμένου από μονομερή ηγεμονία και από στείρα διπολική αντιπαράθεση», που «θα επέτρεπε μια αληθινή επανίδρυση της πολυμερούς τάξης, βασισμένης σε αρχές πραγματικής πολυμέρειας, στην οποία η διεθνής συνεργασία μπορεί να ισχύσει πραγματικά».

ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ

Η πρόταση του Λούλα για το Sur, δεν είναι η πρώτη φορά που προοδευτικοί πολιτικοί στη Λατινική Αμερική προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα κοινό νόμισμα. Αυτό ήταν από καιρό ένα όνειρο των αριστερών ηγετών στην περιοχή.

Ο πρώην πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες ανέπτυξε ένα διεθνές νόμισμα ως μέρος της Μπολιβαριανής Συμμαχίας (ALBA), ενός οικονομικού συνασπισμού αριστερών κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.

Αυτό το νόμισμα ονομαζόταν Sucre και υιοθετήθηκε το 2009 από τη Βενεζουέλα, τη Νικαράγουα, την Κούβα, τη Βολιβία και τον Ισημερινό. Το Sucre ήταν ένα αρκτικόλεξο του «Ενοποιημένου συστήματος για την περιφερειακή αποζημίωση», αλλά και μια αναφορά στον Antonio José de Sucre, ο οποίος βοήθησε να ηγηθεί του αγώνα ανεξαρτησίας της Νότιας Αμερικής ενάντια στην ισπανική αποικιοκρατία, μαζί με τον Σιμόν Μπολιβάρ.

Η κυβέρνηση του Ισημερινού, υπό τον αριστερό πρόεδρο Ραφαέλ Κορέα, ήταν ο κύριος χρήστης του Sucre. Στο αποκορύφωμά του το 2012, το Sucre χρησιμοποιήθηκε για περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε διμερές, ετήσιο εμπόριο στην περιοχή.

Όμως το νόμισμα βρέθηκε εκτός χρήσης το 2016, μετά τον θάνατο του Τσάβες το 2013, τη μαζική πτώση των τιμών των εμπορευμάτων το 2014, την επιβολή των κυρώσεων των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα το 2015 και τις βίαιες απόπειρες πραξικοπήματος κατά του διαδόχου του Τσάβες, Νικολάς Μαδούρο.

Ο μετέπειτα δεξιός πρόεδρος του Ισημερινού, Λενίν Μορένο, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, απομάκρυνε αργότερα τη χώρα του από την ALBA, προκαλώντας τεράστιο πλήγμα στο Sucre και στις προσδοκίες για περιφερειακή ολοκλήρωση.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑ

Αφού βοήθησε την Αμερική να βγει από την παγκόσμια οικονομική κρίση, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας Ζου Σιαοτσουάν παρατήρησε: «Ο κόσμος χρειάζεται ένα διεθνές αποθεματικό νόμισμα που να είναι αποσυνδεδεμένο από μεμονωμένα έθνη και ικανό να παραμείνει σταθερό μακροπρόθεσμα, εξαλείφοντας τις εγγενείς ελλείψεις που προκαλούνται από τη χρήση εθνικών νομισμάτων που βασίζονται σε πιστώσεις».

Ο Ζου πρότεινε τα SDR, τα Ειδικά Τραβηχτικά Δικαιώματα, ένα συνθετικό αποθεματικό νόμισμα που ανατιμάται δυναμικά έναντι ενός καλαθιού συναλλαγών νομισμάτων και εμπορευμάτων.

Οι νομπελίστες Φρεντ Μπέργκστεν, Ρόμπερτ Μαντέλ και Τζόσεφ Στίγκλιτς ενέκριναν την κατεύθυνση: «Η δημιουργία ενός παγκόσμιου νομίσματος θα αποκαταστήσει την απαραίτητη συνοχή στο διεθνές νομισματικό σύστημα, θα έδινε στο ΔΝΤ μια λειτουργία που θα το βοηθούσε να προωθήσει τη σταθερότητα και θα ήταν καταλύτης για τη διεθνή αρμονία».

Στα μέσα Μαρτίου, μετά από διαδικτυακή διάσκεψη, η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU) και η Κίνα συμφώνησαν να σχεδιάσουν τον μηχανισμό για ένα ανεξάρτητο διεθνές νομισματικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση αποτελείται από τη Ρωσία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, την Κιργιζία και την Αρμενία, που έχουν αναπτύξει εμπορικές σχέσεις με άλλες ευρασιατικές χώρες, ενώ διασυνδέεται σταδιακά με την κινεζική πρωτοβουλία Belt and Road (BRI).

Το ευρασιατικό σύστημα θα βασίζεται σε «ένα νέο διεθνές νόμισμα», πιθανότατα με αναφορά το γιουάν, που θα υπολογίζεται ως δείκτης των εθνικών νομισμάτων των συμμετεχουσών χωρών, καθώς και των τιμών διαφόρων εμπορευμάτων. Το πρώτο προσχέδιο βρίσκεται υπό συζήτηση.

Η ευρασιατική πρωτοβουλία, αν λειτουργήσει, μπορεί να αποτελέσει μια σοβαρή εναλλακτική λύση, απέναντι στο δολάριο των ΗΠΑ, καθώς η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση μπορεί να προσελκύσει όχι μόνο τα κράτη που έχουν ενταχθεί στο BRI (το Καζακστάν, για παράδειγμα, είναι μέλος και των δύο) αλλά και τις ισχυρότερες χώρες στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), καθώς και του ASEAN. Αλλά και οι χώρες της Δυτικής Ασίας ─Ιράν, Ιράκ, Συρία, Λίβανος─ αναπόφευκτα θα ενδιαφέρονταν για μια τέτοια εξέλιξη.

Το πώς θα συντονιστούν όλες αυτές οι προσπάθειες για νέα νομίσματα, σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε μπροστά σε πρωτοβουλίες που μπορεί να επιφέρουν αλλαγές στην παγκόσμια αρχιτεκτονική του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού.

Σε ότι αφορά τους BRICS, εκτός από την Αργεντινή, υπάρχουν κατά καιρούς συζητήσεις για διεύρυνση των BRICS προς την κατεύθυνση της Κούβας, της Βενεζουέλας, του Πακιστάν και της Ινδονησίας. Αλλά αυτές οι υποψηφιότητες δεν έχουν ωριμάσει ακόμα.

Πολλοί αναλυτές θεωρούν πιθανή μια συμμετοχή της Τουρκίας. Αυτό είναι ένα δύσκολο ενδεχόμενο, στο βαθμό που η Τουρκία είναι πολύ ενσωματωμένη στους θεσμούς της Δύσης. Αν η Άγκυρα αποφάσιζε να εγκαταλείψει τον δυτικό προσανατολισμό της, τότε η ενσωμάτωση της στους BRICS, θα ήταν μια ρεαλιστική πιθανότητα.

Αν τελικά η Αργεντινή προσχωρήσει στους BRICS, τότε το νέο σχήμα θα ονομάζεται BRICSA και θα αντιπροσωπεύει το 42% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Πηγή https://www.geoeurope.org/2022/05/21/i-diadikasia-dieyrynsis-ton-brics/

***To geoeurope είναι ένας ιστότοπος που δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.

The post Η διαδικασία διεύρυνσης των BRICS | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΩΡΑΦΑΣ

Η 17η Μαΐου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως η Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών και Κοινωνίας της Πληροφορίας. Με μια πρώτη ματιά φαίνεται σαν άλλη μια συνηθισμένη επέτειος, από τις πολλές που έχει προωθήσει ο ΟΗΕ τα τελευταία χρόνια.

Υπάρχει η Παγκόσμια Τηλεπικοινωνιακή Ένωση, ένας διεθνής οργανισμός που δραστηριοποιείται εντός του ΟΗΕ, όπου τα κράτη και ο ιδιωτικός τομέας συντονίζουν τα παγκόσμια τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και υπηρεσίες.

ΟΙ ΑΠΟΚΛΙΝΟΥΣΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

Μπορεί ο ΟΗΕ να προσφέρει το πλαίσιο για συνεργασίες, ωστόσο, στο παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον τείνουν να επικρατήσουν οι αποκλίνουσες, παρά οι συγκλίνουσες τάσεις, σε ότι αφορά τα θέματα της τεχνολογίας και των τηλεπικοινωνιών.

Αναδεικνύονται έτσι οι τεχνοεθνικισμοί και οι τεχνοσυνασπισμοί. Η Κίνα θεωρείται ότι ακολουθεί μια στρατηγική τεχνοεθνικισμού. Αυτή η στρατηγική της επιβάλλει να αυξάνει τις εσωτερικές της τεχνολογικές ικανότητες, καθώς και το βάρος της στην παγκόσμια οικονομία.

Από την άλλη, η Ουάσιγκτον έχει υιοθετήσει το σχήμα τεχνοδημοκρατίες vs τεχνοαπολυταρχίες. Αφορά την αντιπαράθεση προηγμένων τεχνολογικά δημοκρατιών με τα προηγμένα τεχνολογικά, αυταρχικά καθεστώτα. Υπάρχουν πολλές απόψεις για το ποιες χώρες θα συμμετέχουν στις τεχνοδημοκρατίες που καταγράφονται σε σχήματα όπως οι Τ-12, οι D-10 κλπ. Συνήθως η αναφορά γίνεται σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, η Ολλανδία, η Νότια Κορέα, η Φινλανδία, η Σουηδία, η Αυστραλία και το Ισραήλ. Στις τεχνοαπολυταρχίες περιλαμβάνονται χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν, η Βενεζουέλα, το Βιετνάμ κλπ.

Παράλληλα, η προσπάθεια για επιρροή στον Τρίτο Κόσμο γίνεται από την Κίνα μέσω του Digital Silk Road. Αν και αυτός εμφανίζει προβλήματα το τελευταίο διάστημα, η Δύση δεν έχει αρθρώσει ακόμα, ένα συνεκτικό σχέδιο για την αντιμετώπιση του.

Στο επίπεδο του ιδιωτικού τομέα, η αντιπαράθεση μεταξύ της GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple, Microsoft) της Δύσης και της ΒΑΤΧ (Baidu, Alibaba, Tencent, Xiaomi) της Κίνας, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Ένας ανταγωνισμός που δεν έχει μόνο οικονομικό, αλλά και γεωπολιτικό περιεχόμενο, καθώς συνδέεται με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ

Στον ορίζοντα διαφαίνεται ήδη και η διαδικασία τεχνολογικής αποσύνδεσης της Δύσης από την Κίνα. Αυτό που επιδιώκει η Αμερική είναι να ιδιοποιηθεί τις επόμενες δεκαετίες, όλα παγκόσμια πρότυπα στην τεχνολογία αιχμής και να τα αρνηθεί στην Κίνα.

Τέτοια πρότυπα αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της σύγχρονης τεχνολογίας. Αν στον Ψυχρό Πόλεμο κυριαρχούσε ο αγώνας για την κατασκευή των περισσότερων πυρηνικών όπλων, ο σημερινός ανταγωνισμός μεταξύ των Η.Π.Α. και της Κίνας, θα διαδραματιστεί τουλάχιστον εν μέρει, μέσω ενός αγώνα για τον έλεγχο του γραφειοκρατικού καθεστώτος των ρυθμιστικών κανόνων που βρίσκεται πίσω από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς κλάδους της εποχής.

Η Κίνα έχει από καιρό τοποθετηθεί στρατηγικά για να αντιμετωπίσει αυτόν τον «πόλεμο» τεχνολογικών προτύπων, μέσα από το China Standards 2035, ένα σχέδιο για τις ρυθμίσεις στον κυβερνοχώρο και στα big data. Μέχρι τώρα υπάρχουν ανάμικτα αποτελέσματα. Οι ΗΠΑ με τη σειρά τους, έχουν επικεντρωθεί στην αποσύνδεση μόνο σε ορισμένες τεχνολογίες αιχμής.

Προς το παρόν, δεν έχουμε φτάσει στο σημείο «βαλκανοποίησης» της τεχνολογίας. Αλλά το μέλλον είναι πιθανό να γίνει πιο περίπλοκο –και δαπανηρό– εάν η Ευρώπη, οι Η.Π.Α. και η Κίνα υιοθετήσουν, για παράδειγμα, διαφορετικά πρωτόκολλα για το 5G. Είναι πιθανόν το 5G να χωριστεί σε δύο ανταγωνιστικά μπλοκ για να αντικατοπτρίζει διαφορετικά αμερικανικά και κινεζικά πρότυπα. Κάποιο μέτρο διαίρεσης είναι επίσης δυνατό στους ημιαγωγούς, την τεχνητή νοημοσύνη και άλλους τομείς όπου ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας είναι έντονος.

Το βασικό ερώτημα που θέτουν αυτές οι εξελίξεις, είναι αν θα οδηγηθούμε στο splinternet, δηλαδή στον διαχωρισμό του διαδικτύου. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις, αλλά στο μέλλον τα πάντα θα εξαρτηθούν από την αντιπαράθεση των μεγάλων δυνάμεων.

Πηγή: https://www.facebook.com/vangelis.chorafas

O Βαγγέλης Χωραφάς, διευθυντής της ιστοσελίδας γεωπολιτικής https://www.geoeurope.org/, δημοσιεύει καθημερινά πρωτότυπα άρθρα και αναλύσεις και στην προσωπική του σελίδα στο facebook (https://www.facebook.com/vangelis.chorafas).

The post Παγκόσμια ημέρα τηλεπικοινωνιών | Του Βαγγέλη Χωραφά appeared first on Eptanews.gr.