Νάσος Πετράκης

Η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με επικεφαλής τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, αναγνώρισε εν μέρει την Εκκλησία της Βόρειας Μακεδονίας. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναγνωρίζει την εκκλησιαστική ιεραρχία με επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Στέφανο ως κανονική και έγκυρη στον πανορθόδοξο κόσμο. Ιδρύει μαζί της μια κανονική και λειτουργική κοινότητα, αλλά χωρίς να έχει λάβει αυτή η Εκκλησία το καθεστώς του αυτοκέφαλου, που ρυθμίζει επίσημα το διεθνές όνομα και το καθεστώς της. Η Κωνσταντινούπολη αναγνώρισε το όνομα αυτής της εκκλησίας ως «Οχρίδα», πράγμα που σημαίνει ότι η περιοχή της δικαιοδοσίας της είναι μόνο εντός των ορίων της Βόρειας Μακεδονίας, αλλά αποκλείει τη χρήση του όρου «Μακεδονική».

Στον αγώνα για παγκόσμια κυριαρχία, όχι για πρώτη φορά στην ιστορία, χρησιμοποιείται και ο «εκκλησιαστικός χάρτης». Δεν είναι τυχαίο ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανακοίνωσε την αναγνώριση της «Εκκλησίας της Οχρίδας» στις 9 Μαΐου, την ημερομηνία που ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε με νίκη κατά του φασισμού και του χιτλερικού συνασπισμού.

Τίθεται το ερώτημα εάν πρόκειται για μια αγγλοσαξονικής έμπνευσης πολιτική κίνηση, που αποσπά την προσοχή από τις υποσχέσεις ότι θα δοθούν ημερομηνίες στη Βόρεια Μακεδονία και στην Αλβανία για ενταξιακές συνομιλίες με την Ευρώπη, καθώς η Βουλγαρία εξακολουθεί να διατηρεί το βέτο για τη Βόρεια Μακεδονία, αν και κάποιο πολιτικοί κύκλοι στη Σόφια εξετάζουν το ενδεχόμενο άρσης του βέτο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες στην αντιπαράθεση με τις μεγάλες δυνάμεις, Ρωσία και Κίνα, έχουν εμπλέξει και εκκλησιαστικά ζητήματα. Για παράδειγμα, με βάση το εκκλησιαστικό ζήτημα στο Μαυροβούνιο, προσπάθησαν να αποδυναμώσουν τις κρατικές δομές της Σερβίας.

Το σενάριο αναγνώρισης της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Βόρειας Μακεδονίας έρχεται σε μια περίοδο σκληρών συγκρούσεων στην Ουκρανία, μια χώρα της οποίας η εκκλησία έχει επίσης αποκτήσει την ανεξαρτησία της από το Ρωσικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο, πυροδοτώντας μια έντονη σύγκρουση μεταξύ του Ρωσικού Πατριαρχείου, υπό τον Πατριάρχη Κύριλλο, και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με επικεφαλής τον οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Λίγο πριν την ανακοίνωση αυτής της απόφασης για την αναγνώριση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Βόρειας Μακεδονίας, ο πρέσβης των ΗΠΑ στα Σκόπια παρείχε βοήθεια για την ανοικοδόμηση εκκλησιών στη Βόρεια Μακεδονία. Με αυτόν τον τρόπο, η Αμερική έχει δείξει μεγάλη αλληλεγγύη στην Εκκλησία, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την ηγεσία του κράτους, ειδικά αν γίνουν πρόωρες βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Κάτι που θεωρείται όλο και πιο βέβαιο, αφού υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η Βόρεια Μακεδονία να παραμείνει χωρίς ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, τον Ιούνιο.

Αν και πολλοί πολιτικοί, κυρίως από τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, τόνισαν ότι δεν θα εμπλακούν σε εκκλησιαστικά ζητήματα, αλλά η απονομή αμερικανικών δωρεών, και σε μια σημαντική ιστορική ημερομηνία, δημιουργεί ένα ερώτημα: αν έγιναν όλα αυτά χωρίς να αναζητηθεί πολιτική επιρροή.

Στα Βαλκάνια, σε μια χώρα που είναι το 30ό μέλος του ΝΑΤΟ, πολιτικοί όπως ο πρωθυπουργός Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι και Πρόεδρος Στέβο Πενταρόφσκι, συνεχάρησαν τον Αρχιεπίσκοπο Στέφανο για την αναγνώριση της εκκλησίας, αν και επισημοποιήθηκε εν μέρει και ελλιπώς.

Η Ελληνική Εκκλησία σίγουρα δεν θα επιτρέψει τη χρήση του όρου «Μακεδονικός», όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αναγνώρισης.

Σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση της ΕΕ, μόνο ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν ρητά κατά της ένταξης των βαλκανικών χωρών, εξηγώντας ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται νέα αστάθεια έως ότου διαμορφωθεί μια νέα μεθοδολογία εργασίας στην ΕΕ.

Είναι πολύ αβέβαιο το πότε η Ευρώπη θα ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βόρεια Μακεδονία, αλλά φαίνεται όλο και περισσότερο ότι η μερική αναγνώριση της Βόρειας Μακεδονίας, αποτελεί υποκατάστατο αυτής της ημερομηνίας.

Πηγή https://www.geoeurope.org/2022/06/07/o-ekklisiastikos-xartis-kai-i-geopoli/

***To geoeurope είναι ένας ιστότοπος που δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.

The post Ο εκκλησιαστικός χάρτης και η γεωπολιτική σύγκρουση στην Ευρώπη | Του Νάσου Πετράκη appeared first on Eptanews.gr.

Νάσος Πετράκης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπόσχονται να απαντήσουν σκληρά σε μια ενδεχόμενη εισβολή στην Ουκρανία από τη Ρωσία. Μεταξύ των διαφόρων κυρώσεων που η Ουάσιγκτον θα ήθελε να επιβάλει, σε συντονισμό με τους Ευρωπαίους συμμάχους της, είναι ο αποκλεισμός της Μόσχας από το δίκτυο SWIFT για πληρωμές: αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πρότυπο στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ο ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ SWIFT

Όπως εξηγεί το Bloomberg, το SWIFT (ακρωνύμιο του Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) είναι το αντίστοιχο του Gmail για το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα. Είναι ένας κωδικός που εγγυάται την ασφαλή αποστολή οικονομικών μηνυμάτων ανάμεσα σε πάνω από έντεκα χιλιάδες ιδρύματα και εταιρείες σε περισσότερες από διακόσιες χώρες.

Με «μηνύματα» ─τα οποία αγγίζουν τα 42 εκατομμύρια την ημέρα─ δηλαδή παραγγελίες, επιβεβαιώσεις πληρωμών, συναλλαγές και ανταλλαγές συναλλάγματος. Το σύστημα SWIFT ανήκει σε μια βελγική εταιρεία με το ίδιο όνομα, η οποία ιδρύθηκε το 1973 για να αντικαταστήσει το σύστημα Telex, που γεννήθηκε τη δεκαετία του 1930 και εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται στη δεκαετία του ‘70, για την επικοινωνία μεταξύ εταιρειών, αν και είχε απαρχαιωθεί.

Για μια χώρα, ο αποκλεισμός από το SWIFT μπορεί να έχει πολύ σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις. Για παράδειγμα, συνέβη στο Ιράν το 2012, όταν οι τράπεζές του έχασαν την πρόσβαση στο δίκτυο λόγω των κυρώσεων της ΕΕ κατά του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης: το μέτρο πάρθηκε πίσω σε μεγάλο βαθμό το 2016, με την άρση των κυρώσεων.

Η Δύση έχει ήδη απειλήσει τη Ρωσία με αποκλεισμό από το SWIFT το 2014, τη χρονιά της προσάρτησης της Κριμαίας. Τότε ο Alexei Kudrin, υπουργός Οικονομικών, στενός συνεργάτης του Βλαντιμίρ Πούτιν, υπολόγιζε ότι το ρωσικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν θα είχε μια ετήσια απώλεια της τάξης του 5%.

Ο αποκλεισμός της Μόσχας από το SWIFT μετά από μια υποθετική επίθεση στην Ουκρανία θα μπορούσε, ωστόσο, να έχει συνέπειες και για άλλα κράτη, ιδιαίτερα για τα ευρωπαϊκά: η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου στη Γηραιά Ήπειρο. Οι πληρωμές για τα καύσιμα γίνονται μέσω του συστήματος SWIFT.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ;

Δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στο SWIFT, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή. Από το 2014, η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα έχει εφαρμόσει το δικό της σύστημα για οικονομικές συναλλαγές μεταξύ εγχώριων και ξένων τραπεζών, αλλά χρησιμοποιείται ελάχιστα: οι χρήστες είναι περίπου τετρακόσιοι.

Το 2021, η κεντρική τράπεζα της Κίνας ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας κοινοπραξίας με τη SWIFT (την εταιρεία που διαχειρίζεται το δίκτυο), την οποία ορισμένοι αναλυτές ερμήνευσαν ως ένα είδος «εγγύησης» σε περίπτωση που το Πεκίνο επρόκειτο να αποκλειστεί από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Τα ψηφιακά νομίσματα και η τεχνολογία blockchain που χρησιμοποιούνται για συναλλαγές έχουν κατά καιρούς θεωρηθεί ως πιθανές απειλές για την κυριαρχία του SWIFT, αλλά επί του παρόντος δεν είναι σε θέση να τα αντικαταστήσουν.

Το SWIFT δεν ρυθμίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως μια τράπεζα, επειδή δεν διατηρεί καταθέσεις. Το σύστημα εποπτεύεται από την κεντρική τράπεζα του Βελγίου και από εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιαπωνίας και άλλων μεγάλων οικονομιών.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι το SWIFT θα απέκλειε μια συγκεκριμένη χώρα μόνο εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση της επέβαλε κυρώσεις. Το 2018, ωστόσο, η SWIFT ανέστειλε τη συμμετοχή ορισμένων ιρανικών οντοτήτων, στις οποίες είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά έγινε λόγος για «ένα μεμονωμένο γεγονός» που αποφασίστηκε «προς το συμφέρον της σταθερότητας και της ακεραιότητας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του».

Στην περίπτωση ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ θα επιβάλλουν κυρώσεις στη Μόσχα. Η συμπερίληψη του SWIFT στις κυρώσεις αυτές είναι πιθανή. Αλλά δεδομένης της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, δεν αναμένεται ο αποκλεισμός της Ρωσίας από το SWIFT, να διαρκέσει πολύ. Είναι προφανές, ότι η Μόσχα έχει σταθμίσει αυτό το ενδεχόμενο και θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι διαχειρίσιμη.

Πηγή: https://www.geoeurope.org/2022/02/01/to-swift-os-geopolitiko-oplo/

***To geoeurope είναι ένας ιστότοπος που δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.

The post Το SWIFT ως γεωπολιτικό όπλο | Του Νάσου Πετράκη appeared first on Eptanews.gr.