Το 1962 με πρωτοβουλία του τότε προέδρου των ΗΠΑ του Τζον Κέννεντυ τίθενται οι βάσεις της παγκοσμιοποίησης μέσω του πρώτου κύματος της θεαματικής απελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου των βιομηχανικών αγαθών.

Χρειάστηκαν τριάντα περίπου χρόνια έτσι ώστε το κύμα αυτό να επεκταθεί και στην απελευθέρωση του εμπορίου των αγροτικών προϊόντων  όπως και των υπηρεσιών. Με αυτούς τους μεγαλεπήβολους στόχους –που δεν ήταν και οι μόνοι– έκλεισε στο Μαρρακές του Μαρόκου το 1994, ο πολυμερής Γύρος των διεθνών διαπραγματεύσεων, ο ονομαζόμενος «Γύρος της Ουρουγουάης». Τότε δημιουργήθηκε και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) στη θέση της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT).

Οι προσπάθειες όμως αυτές, που στόχευαν στην αύξηση των κερδών ήθελαν φινίρισμα. Έτσι ένας νέος γύρος διεθνών διαπραγματεύσεων άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Στο νέο αυτό γύρο τον ονομαζόμενο «Γύρο της Ντόχα» τέθηκε επί τάπητος και η νέα δομή της ελεύθερης διακίνησης των εργαζομένων, ανειδίκευτων και μη από τις αναπτυσσόμενες στις βιομηχανικές χώρες. Η συμπίεση των μισθών, μέσω της άφθονης προσφοράς της εργασίας χωρίς εμπόδια ανάμεσα στα κράτη, ήταν ο παρεπόμενη εξέλιξη μιας τέτοιας πρότασης.

Η αναδιάταξη των δυνάμεων στον γεωπολιτικό χάρτη της παραγωγής στην ανοιχτή χωρίς φραγμούς αγορά, εισήγαγε λοιπόν σταδιακά την υποτίμηση του κόστους σε όλη την έκταση της αλυσίδας της αξίας. Οι μισθοί είναι το προπέτασμα μιας τέτοιας τάσης. Οι καμπύλες του κέρδους είναι αυτές που μετράνε από οτιδήποτε άλλο.

Στις ημέρες μας έχουμε μια νέα βίαια ολική επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας. Τα φθηνά χέρια αφθονούν πλέον στον πλανήτη οπότε οι χαμηλότεροι μισθοί απειλούν να έρθουν στο προσκήνιο κτίζοντας έτσι μια νέα ισορροπία τρόμου. Είναι η κρίση που έψαχνε το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Ο Κορωνοϊός ήρθε ως δώρο εξ ουρανού!

Και σε όλο αυτό το πανδαιμόνιο και σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, το προσφυγικό-μεταναστευτικό πρόβλημα έρχεται να εξυπηρετήσει τους στόχους της παγκοσμιοποίησης. Μπορεί η άποψη αυτή να ηχεί ως κυνική, εκφράζει όμως την ωμή πραγματικότητα.

Πράγματι, οι μετακινήσεις είτε νόμιμων είτε παράνομων εργαζομένων και προσφύγων προκαλούν τις ακόλουθες εξελίξεις στις αναπτυγμένες χώρες όπου φιλοξενούνται: Στην πρώτη περίπτωση, εμποδίζεται η άνοδος των αμοιβών της εργασίας ενώ προκαλείται η μείωση τους στη δεύτερη.

Κι εδώ βέβαια συγκρούεται η αλληλεγγύη που δείχνουν οι λαοί σε κάθε απελπισμένο πρόσφυγα-μετανάστη με την τάση για όλο και πιο ισχυρή διεθνοποίηση της εργασίας, εξέλιξη που ασκεί πιέσεις στους μισθούς. Κατ’ άλλους όμως οι δυο αυτές τάσεις συμπορεύονται και καταλήγουν στον ίδιο στόχο: Στην όλο και πιο φθηνή εργασία στο όνομα της ισχυροποίησης των κερδών.

Από τα προαναφερθέντα εξαιρούνται φυσικά οι πρόσφυγες με υψηλό εισόδημα. Αυτοί  μετέφεραν έγκαιρα τα χρήματά τους αλλού (π.χ. 80 δις δολάρια οι καταθέσεις Σύρων στη Γερμανία κ.ά.) ή έκαναν επενδύσεις στις χώρες υποδοχής (π.χ. Σύροι πρόσφυγες, 1 δις δολάρια επενδύσεις στην Τουρκία, 750 εκ. δολάρια στην Αίγυπτο). Σε κάποιες περιπτώσεις μερίμνησαν τα κράτη υποδοχής για την προσέλκυσή τους.

Κι όλα όσα συμβαίνουν, δηλαδή η επερχόμενη ύφεση λόγω Κορωνοϊού, σε συνδυασμό με την έξαρσή του προσφυγικού-μεταναστευτικού και την ομπρέλα της διεθνοποίησης της εργασίας, αν και φαίνονται ως γεγονότα ασύνδετα μεταξύ τους, στην ουσία δεν είναι.  Θέτουν τον πλανήτη σε άλλη τροχιά, όπου στο όνομα του κέρδους, οι  κυρίαρχοι των αγορών του χρήματος πατούν αυτήν την φορά σε δυο βάρκες κρατώντας με τα χέρια μια τρίτη:

Από τη μια, πατούν στις ευκαιρίες-κέρδη που προσφέρουν τα απαξιωμένα-ξεφουσκωμένα χρηματιστήρια και οι νέες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, που είχαν πιάσει πάτο. Από την άλλη στην άφθονη φθηνή εργασία των μεταναστευτικών-προσφυγικών ρευμάτων, σε συνδυασμό με την όλο και ισχυρότερη τάση  διεθνοποίησης της εργασίας.

Οπότε οι υποστηριχτές του άνευ όρων ανοίγματος των συνόρων ας προσέξουν μήπως και γίνονται το φερέφωνο της πιεστικής τάσης αύξησης των κερδών που ασκείται μέσα από την άφθονη και φθηνή εργασία των προσφύγων-μεταναστών.

Ο σεβασμός της ζωής των προσφύγων-μεταναστών και η τήρηση των όσων προβλέπονται από τις Σύμβαση της Γενεύης του 1951 είναι η μια πλευρά του ποταμιού. Η προστασία του εισοδήματος των εργαζομένων των αναπτυγμένων κρατών, όπου κι ανήκουμε ως χώρα, είναι η δεύτερη.

Στο πλαίσιο αυτό και έχοντας υπό όψη το ζοφερό μέλλον της οικονομίας και τον ήδη υψηλό αριθμό των προσφύγων-μεταναστών στη χώρας μας ο περιορισμός των προσφυγικών-μεταναστευτικών ρευμάτων και η υπό εποπτεία διαμονή τους με σκοπό την μη εμπλοκή τους στην αγορά εργασίας αποτελεί αναγκαιότητα.

Αν στο πρόβλημα αυτό προστεθούν και οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες που εξυπηρετούνται πίσω από το προσφυγικό-μεταναστευτικό, τότε η λύση του παζλ στις ημέρες μας είναι δυσκολότερη.

Τέλος, λύση στην ανισοκατανομή των προσφύγων-μεταναστών της περιόδου, δίνει το Άρθρου 80 της Συνθήκης και την Λειτουργία της ΕΕ σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται ρητά η «δίκαιη κατανομή των ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών…και μεταξύ άλλων και στο οικονομικό…» στο θέμα του προσφυγικού. Αν η Επιτροπή και το Συμβούλιο της ΕΕ αδυνατούν να το εφαρμόσουν, τότε τον λόγο έχει του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Αν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Κέρδη vs μισθών και ο ρόλος του κορωνοϊού της παγκοσμιοποίησης, του προσφυγικού – Άρθρο του Δημ. Μάρδα appeared first on Eptanews.gr.

Μια βόμβα οποιασδήποτε μορφής μπορεί να τινάξει τον τουρισμό κάθε χώρας στον αέρα για μια ολόκληρη χρονιά! Το ίδιο συμβαίνει και με οποιαδήποτε άλλη πράξη δολιοφθοράς ή στρατιωτικό ατύχημα. Η σκέψη αυτή, διάχυτη στο μυαλό πολλών αναδύθηκε στην επιφάνεια με αφορμή τη «βόμβα» του Κορωνοϊού. Το ίδιο φυσικά δε συμβαίνει με τη βιομηχανία. Ο κλάδος αυτός είναι λιγότερο ευαίσθητος στη δυσμενή συγκυρία βραχυχρόνιας μορφής.

Η νέα περιπέτεια που ζει η χώρα μας θέτει ιδιαίτερα φωναχτά πια το θέμα της αμφισβήτησης των στρατηγικών επιλογών δεκαετιών με ιδιαίτερη έμφαση τον τουρισμό και εις βάρος της βιομηχανίας-γεωργίας. Αναδεικνύει με απρόβλεπτα δραματικό τρόπο για πολλούς –όχι όμως για όλους– τις στρεβλώσεις της οικονομίας μας.

Η Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Τουρκία και το Ισραήλ, χώρες ανταγωνιστικές της Ελλάδας στον τουρισμό έκτισαν παράλληλα και ισχυρή βιομηχανία. Επίσης, πλην των ανωτέρω κρατών, χώρες όπως η Ιρλανδία, η Κορέα όπως και κράτη της πρώην Ανατολικής Ευρώπης οικοδόμησαν μια βιομηχανία που στηρίχθηκε στην υψηλή τεχνολογία, με έμφαση τα προϊόντα της ηλεκτρομηχανικής. Ορισμένες έδωσαν προσοχή στην πολεμική βιομηχανία, κτίζοντας γύρω της πόλους τεχνολογίας, που με τη σειρά τους ενδυνάμωσαν το σύνολο της μεταποίησης.

Το 1990 στο πλαίσιο μελέτης με θέμα τις «Επιπτώσεις της Ενιαίας Αγοράς» της τότε ΕΟΚ στη βιομηχανία, πραγματοποιήσαμε με τον συνάδελφό μου τον Νίκο Βαρσακέλη μια εκτεταμένη έρευνα. Αυτή εκπονήθηκε υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ίδια μελέτη έγινε σε όλα τα τότε κράτη-μέλη. Χρησιμοποιήθηκε η ίδια μέθοδος, η οποία διανθίστηκε ανά περίπτωση. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό European Economy, το 1990 (Βλ. εξώφυλλο).

Τότε προσδιορίσαμε τους 45 κλάδους της εγχώριας βιομηχανίας που φαίνονταν ότι θα αντιμετώπιζαν προβλήματα μετά το 1992, λόγω του ανοίγματος της Ενιαίας Αγοράς από κάθε εμπόδιο.  Αυτοί αντιπροσώπευαν το 56,6 % της συνολικής βιομηχανικής παραγωγής και 61,5% της συνολικής απασχόλησης των εταιριών που απασχολούσαν περισσότερα από 20 άτομα. Από τους 45 κλάδους, μόνο οι 8 (που αντιπροσώπευαν το 15,8% της παραγωγής) έδειχναν ότι δε θα αντιμετώπιζαν προβλήματα.

Επίσης, υποστηρίξαμε ότι το άνοιγμα της Ενιαίας Αγοράς θα έδιωχνε ξένες επενδύσεις από τη χώρα. Οι μεταγενέστερες εξελίξεις επιβεβαίωσαν δυστυχώς όλες εκείνες τις προβλέψεις των αρχών της δεκαετίας του 1990. Αν οι τότε κυβερνήσεις αξιοποιούσαν τέτοιες μελέτες, μπορούσαν κάλλιστα να προλάβουν την κατάρρευση τμήματος της βιομηχανίας μας, όπως άλλωστε έκαναν οι υπόλοιπες χώρες της Ένωσης.

Αντί αυτού, ενισχύθηκε μια εν πολλοίς κρατικοδίαιτη βιομηχανία ή με ακατάλληλη εξειδίκευση, η οποία κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος λόγω της Ενιαίας Αγοράς όπως και εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης. Κρατήθηκε όμως στα πόδια της γερά ένα τμήμα της, που διαπρέπει στην εγχώρια και τις διεθνείς αγορές παρά τα προβλήματα που προκάλεσε η κρίση της πρόσφατης δεκαετίας.

Και τα λάθη συνεχίστηκαν, ενώ δε δόθηκε προσοχή στους παράγοντες εκείνους που λειτουργούν ανασχετικά και εις βάρος του φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος (Bλ. Global Competitive Report και Μάρδας, https://www.eklogika.gr/inews/Elliniki-Oikonomia-Arithmoi-choris-muthous-12-04-2019).

Παρόμοιες χώρες της ΕΕ του μεγέθους ή μικρότερου της Ελλάδας (Βέλγιο, Ιρλανδία, Πορτογαλία κ.ά.) ώθησαν την ενδυνάμωση όπως και εξωστρέφεια της βιομηχανίας τους, αξιοποιώντας τα κοινοτικά κονδύλια όταν εμείς κτίζαμε με αυτά κυρίως δρόμους, γεφύρια, πάρκα, ωραία κτήρια και πλατείες, σκορπώντας από την άλλη εκατομμύρια σε μελέτες που ουδέποτε εφαρμόστηκαν.

Απαιτείται –ποτέ δεν είναι αργά– ένα σύνθετο σύστημα κανόνων και κινήτρων, που θα ενισχύσουν την επενδυτική δραστηριότητα και την εξωστρέφεια στη μεταποίηση. (Βλ. αναλυτικότερα προτεινόμενα μέτρα υπέρ της εξωστρέφειας, http://mardas.eu//wp-content/uploads/2018/06/Kinitra_Eksostrefias_Mardas_2016.pdf )

Ακόμη, η θεαματική στροφή της βιομηχανίας προς εμπορεύσιμα αγαθά είναι πολύ πιο δύσκολο να γίνει σε σχέση με τον τουρισμό, καθώς ο τελευταίος κτίζεται σε δεδομένα που υπάρχουν (θάλασσα, ήλιος, αρχαιότητες) και δεν τα δημιουργούμε. Εμείς, αντί να υιοθετήσουμε λοιπόν μια επιθετική πολιτική υπέρ της εκβιομηχάνισης βαπτίσαμε τον τουρισμό της καλοκαιρινής περιόδου ως τη βαρεία βιομηχανία της χώρας!

Και ο λογαριασμός ήρθε φέτος μέσω του Κορωνοϊού. Από την άλλη ως προς τον τουρισμό, η απέχθεια του κράτους προς προσανατολισμούς πιο πολύπλοκους αλλά ιδιαίτερα προσοδοφόρους είναι εμφανής. Οι παραδοσιακές αντιλήψεις και η πεπατημένη ήταν τα κυρίαρχα εργαλεία ανάδειξής του. Έτσι, πολιτικές πιο σύνθετες, πιο δύσκολες, αλλά με άλλη προοπτική αποφεύγονται και ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζονται (Βλ. ειδικότερα για αυτό προτάσεις στο http://mardas.eu//wp-content/uploads/2018/06/Stratigiki_Anaptiksis.pdf

Τόσο η οικονομική θεωρία όσο και η ίδια η ζωή με τα παραδείγματα που δίνει οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: Αν πράγματι θέλουμε να αναπτύξουμε τη βιομηχανία, τότε μπορούμε. Υπάρχουν τρόποι, αρκεί να απαλλαγούμε αρχικά από παραδοσιακές αντιλήψεις και να θεωρήσουμε ότι είναι εφικτή η παραγωγή νέων προϊόντων όπως και η εισαγωγή νέων μεθόδων παραγωγής. (βλ. αναλυτικότερα στο http://www.capital.gr/me-apopsi/3293032/i-ependutiki-stratigiki-kai-to-dunamiko-sugkritiko-pleonektima-tis-xoras

Επίσης, καιρός είναι να απαλλαγούμε από συμβατικές λύσεις, αξιοποιώντας το άφθονο  ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας. Αυτή η προσπάθεια (π.χ. start up που οδηγούν όμως στην ανάπτυξη παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών εντός της χώρας) αρκεί να συνοδεύεται από τον παραγκωνισμό των διάφορων καταστροφικών συνδρόμων και υπερβολών που καταρρακώνουν κάθε προσπάθεια ανάπτυξης της βιομηχανίας, όπως και της γεωργίας.

Τέλος, τα προσφερόμενο τουριστικό προϊόν, δωδεκάμηνης διάρκειας και όχι εξάμηνης, είναι επιβεβλημένο να εμπλουτιστεί με νέες δράσεις ακολουθώντας άλλη ρότα, που θα πατά σε πιο στέρεες βάσεις.

Το σοκ στην οικονομία και ιδιαίτερα στον τουρισμό που εκτιμάται ότι θα προκαλέσει ο Κορωνοϊός μπορεί, έστω και αργά, επιτέλους να μας αφυπνίσει!

The post Κορωνοϊός: Η «βόμβα» της αποκάλυψης των στρεβλώσεων της οικονομίας; – Άρθρο του Δημήτρη Μάρδα appeared first on Eptanews.gr.

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ.

Ο κρατικός προϋπολογισμός αναθεωρείται άρδην, ενώ η αναστολή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι εύλογα προς τη σωστή κατεύθυνση έστω και καθυστερημένα. Περιμένουμε και τις αποφάσεις του Eurogroup.

Και οι εξελίξεις τρέχουν με αιχμή του δόρατος την Ιταλία. Εκεί προβλέπεται μείωση του Ακαθαρίστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά 8-10% το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το χρέος της από το 135% του ΑΕΠ θα εκτιναχθεί ενώ το ετήσιο πρόγραμμα εξυπηρέτησης του ανέρχεται σε 230 δις. ευρώ. Τέλος, οι ανάγκες σε ρευστότητα εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 250 δις ευρώ για φέτος. Και η Ισπανία ακολουθεί!

Στην Ελλάδα αν κοπάσει η κρίση τον Μάιο η ζημία εκτιμάται ότι δε θα ξεπεράσει τα 10 δις ευρώ. Το μαξιλάρι των 35 δις ευρώ (32 δις ευρώ πλέον) που δημιουργήθηκε –ευτυχώς– από την προηγούμενη κυβέρνηση δίνει μια βαθιά ανάσα στο κράτος. Από αυτά τα 16 δις ανήκουν στους Οργανισμούς, τα Ταμεία κ.λπ ενώ τα 15,7 δις ευρώ προέρχονται από άλλες πηγές (9,5 δις ευρώ δόση δανείου από τους πιστωτές κ.λπ). Στο δεύτερο όμως ποσό έχει λόγο και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας στην περίπτωση που το χρησιμοποιήσουμε.

Επιπλέον τα Ταμεία, πανεπιστήμια, Δήμοι ο ΕΦΚΑ και τα νοσοκομεία έχουν καταθέσεις στις εμπορικές τράπεζες της τάξης των 7 περίπου δις ευρώ. Η υπάρχουσα ρευστότητα μας επιτρέπει να υιοθετηθούν τολμηρά μέτρα για να αποφευχθεί η μεγάλη «βουτιά» της οικονομίας.

Σε εθνικό επίπεδο ανακοινώθηκε πρόσφατα μια νέα δέσμη μέτρων 3,8 δισ. ευρώ. Απομένουν και άλλα που θα προκύψουν από τον ανασχεδιασμό του κρατικού προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο αυτό και αν παραστεί ανάγκη, προτείνονται ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά, κάποιες πυροσβεστικές άμεσες λύσεις, όχι ευχάριστες φυσικά, που δεν επηρεάζουν όμως το τελικό του αποτέλεσμα (δηλαδή το συνολικό έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού).

Αναλυτικότερα, ο κρατικός προϋπολογισμός προβλέπει για το 2020 μεταβιβάσεις στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της τάξης των 2,5 δις ευρώ. Πολλοί δήμοι-περιφέρειες όμως έχουν πλεονάσματα τα οποία σύμφωνα με την πρώτη Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) του Απριλίου του 2015 και ό,τι ακολούθησε, οφείλουν να τα καταθέτουν σε δικό τους λογαριασμό στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ).

Το κράτος ακολούθως τα χρησιμοποιεί για να καλύψει τις βραχυχρόνιες ανάγκες του. Οι ΟΤΑ ό,τι χρήματα χρειάζονται μπορούν να τα «τραβήξουν» όποτε θέλουν από την ΤτΕ. Το ίδιο ισχύει και για τα Ταμεία και του Οργανισμούς του Δημοσίου.

Έχοντας υπόψη τις ανάγκες που προκλήθηκαν λόγω Κορωνοϊού, μπορεί να ακολουθηθεί η εξής λύση. Τα κράτος να περικόψει μέρος των επιχορηγήσεών του προς του δήμους-περιφέρειες εκείνους με υψηλά πλεονάσματα, στρέφοντας τα χρήματα αυτά  στο Υπουργείο Υγείας ή οπουδήποτε αλλού κρίνει.

Βέβαια αυτό θα αναγκάσει τους δήμους να κάνουν αναλήψεις τόσο από τις εμπορικές τράπεζες όσο και από την ΤτΕ, εξέλιξη που θα μειώσει τις δυνατότητες του κράτους για βραχυχρόνιο δανεισμό. Το βαρύ πυροβολικό των καταθέσεων ανήκει όμως στα Ταμεία και τους Οργανισμούς του Δημοσίου.

Μια δεύτερη λύση αναφέρεται στις δαπάνες του Προγράμματος των Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), που ανέρχονται σε 6.750 εκ. ευρώ για το 2020. Στο σύνολο αυτό η χρηματοδότηση της ΕΕ ανέρχεται σε 3.479 εκ. ευρώ. Εφόσον δεν ανακοινωθούν γενναία μέτρα εκ μέρους της ΕΕ ή καθυστερήσει η ανακοίνωση τους, να παρθεί πολιτική απόφαση στους κόλπους της Ένωσης και να επιτραπεί η μεταφορά μέρους του ποσού των 3.479 εκ. ευρώ στον τακτικό προϋπολογισμό. Μαζί με αυτό το ποσό θα μεταφερθεί και το ποσό της εθνικής χρηματοδότησης που συνδέεται με εκείνο της κοινοτικής. Δεν πρέπει όμως να αγγιχθεί  το ποσό των 470 εκ. ευρώ που αναφέρεται στη γεωργία και τα διαρθρωτικά της προγράμματα. Η προτεινόμενη λύση στερεί τη χώρα από κάποιες επενδύσεις, δεν περιστέλλει όμως τη ζήτηση. Οι επιπτώσεις της  μπορούν να μετριαστούν αν γίνει μια προσεκτική περικοπή την δαπανών αυτών.

Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού (έσοδα πλην τις δαπάνες εξαιρουμένων των δαπανών αποπληρωμής των τόκων) μειώνεται. Από την άλλη όμως πλευρά θα μειωθεί και το ΑΕΠ. Η μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από τα 3,5% του ΑΕΠ οδηγεί αυτόματα στην αύξηση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης εξέλιξη που θα οδηγήσει στον αυξημένο δανεισμό της χώρας. Οπότε με τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος κλείνουμε μια «τρύπα» ανοίγοντας όμως μια άλλη εξίσου σοβαρή.

Η κρίση του Κορωνοϊού μπορεί να θεωρηθεί ως άλλοθι ή ως ευκαιρία για την ΕΕ. Αυτή καλείται επιτέλους να αλλάξει γραμμή πλεύσης στο μείγμα πολιτικής που έχει επιλέξει. Η Ιταλία ήδη κρούει το κώδωνα του κινδύνου. Αν δεν ακούσουν τον θόρυβό του οι Βρυξέλλες, η Φρανκφούρτη και ιδίως το Βερολίνο, τότε ο κρότος που θα προκληθεί από την κατάρρευση της οικονομίας των γειτόνων μας, θα ταράξει τα πάντα στην ΕΕ, θέτοντας την Ευρώπη σε άλλη τροχιά στο άμεσο και όχι απώτερο μέλλον.

The post Βίαιες ανακατατάξεις στον κρατικό προϋπολογισμό – Άρθρο του Δημήτρη Μάρδα appeared first on Eptanews.gr.

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ) αναφορικά με την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού, τόσο τα έσοδα όσο και οι δαπάνες φαίνεται ότι εκτροχιάζονται από τον πρώτο μήνα το 2020.

Τα οριστικά στοιχεία του Ιανουαρίου που θα δημοσιοποιηθούν προσεχώς δεν μπορεί να διαφέρουν αισθητά στο σύνολο τους από τα ήδη ανακοινωθέντα. Αν διαφέρουν πολύ, τότε οφείλουμε να προβληματίσουμε για την αξιοπιστία της νέας αντίληψης παραγωγής μηνιαίων δελτίων του κρατικού προϋπολογισμού.

Αποτέλεσμα της προαναφερθείσας εξέλιξης είναι η καταγραφή ενός ελλείμματος κατά τον Ιανουάριο της τάξης των 706 εκ. ευρώ έναντι του στόχου (προβλέψεων) για πλεόνασμα 209 εκ. ευρώ!

Τα αντίστοιχα νούμερα του Ιανουαρίου του 2019 ήταν τα εξής: Καταγραφέν έλλειμμα 442 εκ. ευρώ έναντι στόχου ελλείμματος 1,1 δις ευρώ εξέλιξη λοιπόν που κατέγραψε αισθητή βελτίωση.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα για τον πρώτο μήνα του 2020 (δηλαδή έσοδα μείον δαπάνες αφαιρουμένων των τόκων)  διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 498 εκ. ευρώ έναντι στόχου 1,2 δις ευρώ δηλαδή περίπου στο 1/3 του προβλεπόμενου!

Ειδικότερα, μεγάλη απόκλιση από τον στόχο παρουσιάζουν τα  έσοδα, 3.915 εκ. ευρώ έναντι του στόχου 4.658 εκ. ευρώ καταγράφοντας μείωση κατά 743 εκ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των επιστροφών φόρων της τάξης των 98 εκ. ευρώ). Τα αντίστοιχα ποσά του Ιανουαρίου του 2019 ήταν σαφώς καλύτερα, με πραγματοποιηθέντα έσοδα 4.107 εκ. ευρώ έναντι στόχου 4.132 εκ. ευρώ, σημειώνοντας απόκλιση μόνο 32 εκ. ευρώ.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 4.681 εκ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση κατά 232 εκ. ευρώ έναντι του στόχου που ήταν 4.449 εκ. ευρώ. Η απόκλιση ερμηνεύεται κατά κύριο λόγο από δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού και όχι των δημοσίων επενδύσεων. Στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) καταγράφηκε μόνο μια μικρή αύξηση κατά 34 εκ. ευρώ έναντι του στόχου των 200 εκ. ευρώ.

Ο υφυπουργός Δημοσιονομικής Πολιτικής ο κ. Σκυλακάκης, παρουσιάζοντας τα εν λόγω στοιχεία, έκανε λόγο για συγκυριακές αποκλίσεις, οι οποίες συνδέονται κυρίως με τα έσοδα του ΠΔΕ και την ταχύτερη καταβολή δαπανών τόκων. Αυτό όμως δεν είναι απόλυτο, ιδίως για το ΠΔΕ, καθώς οι εν λόγω αποκλίσεις μπορεί να δείχνουν μια ανεπιθύμητη τάση, η οποία θα προκαλέσει ανατροπές.

Από την άλλη τι σημαίνει συγκυριακές αποκλίσεις στα έσοδα του ΠΔΕ; Μήπως χαμηλή απορροφητικότητα κοινοτικών κονδυλίων πέραν της προβλεπόμενης; Εδώ δεν δίνεται η παραμικρή εξήγηση εκ μέρους του υφυπουργού.

Ως προς τις δαπάνες, σύμφωνα με τον υφυπουργό, η υπέρβαση κατά 232 εκατ. συνδέεται κυρίως με τις αυξημένες δαπάνες τόκων κατά 204 εκατ. ευρώ καθώς το ΓΛΚ κατέβαλε τον Ιανουάριο (αντί για τον Μάρτιο) τους τόκους για το ομόλογο της Εθνικής (ανταλλαγή με το νέο 30ετές).

Όταν στον πρώτο μήνα της χρονιάς καταγράφονται αρνητικές αποκλίσεις της τάξης του 13-16%, τότε εύλογα αυτό προβληματίζει. Εφόσον δεν υπάρχουν έκτακτα γεγονότα (σεισμοί, καταποντισμοί, κ.λπ) οι αισθητές αποκλίσεις στον τακτικό προϋπολογισμό, ιδίως στα έσοδα, δείχνουν ότι υπάρχει είτε κακή εκτίμηση-πρόβλεψη των δεδομένων κατά τη σύνταξη του κρατικού προϋπολογισμού στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς, είτε «μαγείρεμα» κάποιων άλλων στοιχείων με σκοπό την επίτευξη των συμφωνηθέντων στόχων.

Να υπενθυμίσουμε ότι η κακή εκτίμηση-πρόβλεψη των δεδομένων του κρατικού προϋπολογισμού και οι συγκυριακές αποκλίσεις κατά το 2009 οδήγησαν σε έλλειμμα της τάξης των 30 δις ευρώ (36 δις κατά το ΠΑΣΟΚ), όταν οι αρχικές εκτιμήσεις της κυβέρνησης της Ν.Δ. το ανέβαζαν μόνο σε 5,2 δις ευρώ. Επίσης η κακή εκτίμηση όπως και η εξέλιξη του κρατικού προϋπολογισμού του 2014 επί Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ με τις μηνιαίες συγκυριακές αποκλίσεις της εποχής εκείνης, οδήγησαν σε χαμηλό πρωτογενές πλεόνασμα, που ανήλθε στο 1/3 του αρχικά προβλεπόμενου.

Αν από τον πρώτο μήνα της χρονιάς εκτροχιάζεται ο κρατικός προϋπολογισμός και ιδίως το σκέλος των εσόδων, μήπως έχουμε να κάνουμε με ταλαντούχους νέους διαχειριστές του κρατικού χρήματος;

Σημειώνουμε τέλος ότι κύριος στόχος του κρατικού προϋπολογισμού είναι το πρωτογενές πλεόνασμα  που ως ποσοστό του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος ανέρχεται στο 3,5%. Βέβαια αυτός ο στόχος κινείται στην κόψη του ξυραφιού σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού του 2020, οπότε ο εκτροχιασμός του είναι υπόθεση κάποιων λίγων εκατομμυρίων ευρώ.

The post Προϋπολογισμός: Τι σημαίνει ο εκτροχιασμός με το «καλημέρα» – Άρθρο του Δημήτρη Μάρδα appeared first on Eptanews.gr.

Καθηγητή Α.Π.Θ.

πρ. βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ

Το 2019 κλείνει με ένα νέο θλιβερό απολογισμό καμένων δασών και δασικών εκτάσεων σε παγκόσμια κλίμακα. Οι αιτίες, ιδιαίτερες για κάθε χώρα, οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: Στην αυτοκαταστροφή μας.

Ως προς τη χώρα μας, πολλές είναι οι αιτίες που οδηγούν σε πυρκαγιές στα δάση. Από τη μέχρι σήμερα εμπειρία δεν αμφισβητείται το γεγονός ότι πολλοί εμπρησμοί δασών συνδέονται με μακροχρόνιες πολιτικές των καταστροφέων της φύσης υπέρ της οικοπεδοποίησης των καμένων εκτάσεων, παρά τις σαφείς διατάξεις του Συντάγματος.

Αν οι εκάστοτε κυβερνώντες επιθυμούσαν διακαώς να εφαρμόσουν το Σύνταγμα στην προκειμένη περίπτωση, τότε διέθεταν όλους τους μηχανισμούς για κάτι τέτοιο. Έκφραση της απροθυμίας τους όμως αποτελεί, εκτός των άλλων, η για δεκαετίες αδράνεια με σκοπό τη δημιουργία των δασικών χαρτών. Έπρεπε να φτάσουμε λοιπόν στα τέλη της δεκαετίας του 2010 για να εφαρμοστεί το αυτονόητο και να εκπονηθούν οι δασικοί χάρτες, στοιχείο που δεν μπορεί να οδηγήσει στην αλλοίωση του περιβάλλοντος.

Αντί της προσπάθειας με σκοπό την μη οικοπεδοποίηση της φύσης, νόμοι και ρυθμίσεις από το 1979 και μετά προκαλούν τα άκρως αντίθετα αποτελέσματα μέσω προσδοκιών για οικοπεδοποίηση καμένων εκτάσεων. Κι όλα αυτά με τη συγκατάθεση της πολιτείας!

Αναλυτικότερα, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων με θέμα την αναθεώρηση του Συντάγματος στην σχετική Επιτροπή της Βουλής το 2018, η Ν.Δ. επανέφερε παλαιότερη της πολιτική υπέρ της οικοπεδοποίησης καμένων εκτάσεων πριν τον Ιούλιο του 1975 στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Άρθρο 24 (Προστασία φυσικού πολιτισμού).

Η παρέμβαση-απάντηση μας στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, με θέμα την πρωτοβουλία αυτή της Ν.Δ. που έχει σχεδόν μισό αιώνα ζωής εμπλουτισμένη με συμπληρωματικά στοιχεία, δίνεται ακολούθως.

Αναλυτικότερα, με τον Νόμο 998/1979, επί Ν.Δ. έγινε μια πρώτη προσπάθεια κατά τη μεταπολίτευση με στόχο την ελεύθερη, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, πραγματοποίηση δικαιοπραξιών σε καμένα δάση ή περιοχές που δεν αναδασώθηκαν πριν τις 11 Ιουνίου του 1975. Μια τέτοια ρύθμιση εύλογα ευνοούσε την οικοπεδοποίηση καμένων περιοχών καλλιεργώντας εύλογα εμπρηστικές προσδοκίες.

Τα προαναφερθέντα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσω των ρυθμίσεων, που εισήγαγε το άρθρο 35 του εν λόγω Νόμου κατά τον οποίον «Ιδιωτικά δάση… που καταστράφηκαν από την 11η Ιουνίου 1975 και μετά λόγω πυρκαγιάς δεν μπορούν να μεταβιβαστούν». Το συγκεκριμένο όμως άρθρο, όπως κι όλος ο Νόμος, δεν προβλέπει κάτι συγκεκριμένο για τα ιδιωτικά δάση που κάηκαν πριν τον Ιούνιο του 1975 (βλ. αναλυτικότερα «εμπρηστικά» άρθρα 34, 35, 38 και 50 του Νόμου 998/79).

Με τη πονηρή αυτή ρύθμιση η τότε κυβέρνηση προσπάθησε να δώσει ένα γενναίο συγχωροχάρτι σε πολλές περιπτώσεις των 1.8 εκατομμυρίων στρεμμάτων δασών που κάηκαν από το 1960 ως το 1975 και κατόπιν οικοπεδοποιήθηκαν ή υπήρχε η πρόθεση για οικοπεδοποίηση. Η φωτογραφική αυτή ευνοϊκή διάταξη, χωρίς την οποιαδήποτε μορφή κυρώσεων, πρόστιμων κ.ά. εύλογα θέτει ερωτήματα που ενδεχομένως φωτογράφιζαν τις τότε πιέσεις στο πολιτικό σύστημα.

Κατά την συζήτηση περί της αναθεώρησης του Συντάγματος το 2018,  η Ν.Δ. πρότεινε επί του Άρθρου 24, εκτός των άλλων, μια προσθήκη στην ερμηνευτική δήλωση για τον ορισμό του δάσους, που είναι η ακόλουθη: «Δάσος λογίζεται η έκταση, που σύμφωνα με τον ορισμό της επιστήμης(!!!), φέρει τα οικία χαρακτηριστικά κατά την 11η Ιουνίου 1975». Τα θαυμαστικά είναι δικά μας, καθώς η επιστήμη έτσι γενικά κι αόριστα, μπορεί να παραβλέψει πραγματικά γεγονότα εμπρησμών που έλαβαν χώρα 50 χρόνια πριν, με ίχνη που σήμερα έχουν σβηστεί.

Επί της ουσίας επαναλαμβάνει τις προβλέψεις του άρθρου 35 του Νόμου 998/79, αλλά με πιο κομψό και καλυμμένο τρόπο, εισάγοντας διατάξεις πλέον στο Σύνταγμα υπέρ της οικοπεδοποίησης των καμένων δασών!

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η ΝΔ εδώ και 39 χρόνια, από το 1979 επιδίωξε για δεύτερη φορά να οδηγήσει με έμμεσο τρόπο στον αποχαρακτηρισμό των καμένων περιοχών πριν τον Ιούνιο του 1975.

Άλλο παράδειγμα εμπρηστικών προσδοκιών δίνεται από τις ακόλουθες ρυθμίσεις. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της πολεοδομικής ανασυγκρότησης της χώρας του 1993 (βλ. «Σχέδιο Άμεσης Πολεοδομικής Οργάνωσης» του υφ/γού του κ. Κατσιγιάννη της κυβέρνησης Μητσοτάκη) έγινε μια… αγωνιώδης προσπάθεια εκ μέρους του Υπουργείου, παραμονές εκλογών του Οκτωβρίου του 1993, αποχαρακτηρισμού των δασών.

Κατακαλόκαιρο λοιπόν και στο τέλος του Ιουλίου του 1993, όπου τα πάντα στο Δημόσιο υπολειτουργούσαν, το ΥΠΕΧΩΔΕ με τροπολογίες που κατέθεσε σε φορολογικό νομοσχέδιο, ζητούσε μέσα σε δυο μήνες(!) να σημειώσουν τα υπουργεία Γεωργίας και Πολιτισμού τα σημεία όπου υπήρχαν δασικές εκτάσεις ή αρχαιολογικοί χώροι. Στην περίπτωση βέβαια που τα Υπουργεία καθυστερούσαν, τότε το ΥΠΕΧΩΔΕ θα θεωρούσε ότι δεν υπάρχουν προστατευμένες περιοχές οπότε θα έκρινε την τύχη τους σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια. Τι μορφής κριτήρια άραγε παραμονές εκλογών;

Όταν επί μισό αιώνα μια πολιτική παράταξη, Ν.Δ. καλλιεργεί εμμέσως εμπρηστικές προσδοκίες, τότε εύλογα η επαναφορά της στην εξουσία, που δε συνοδεύεται από δηλώσεις περί πιστής εφαρμογής των δασικών χαρτών και από οτιδήποτε σαφές μέτρο –και όχι απλές αφοριστικές δηλώσεις– που αποτρέπει την οικοπεδοποίηση των καμένων εκτάσεων μπορεί να δικαιολογήσει την αναζωπύρωση αυτών των προσδοκιών, μη αποκλείοντας λοιπόν κάτι τέτοιο.

Στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης, κατά την οποία επιδιώκεται η ισόρροπη ανάπτυξη της οικονομίας μαζί με την προστασία του περιβάλλοντος κι έχοντας υπόψη βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, που «παντρεύουν» τα δυο ανωτέρω, είναι εφικτή η ειρηνική συνύπαρξη ανάπτυξης-φύσης υπό αυστηρές προϋποθέσεις φυσικά και χωρίς να μοιράζονται απαλλαγές ευθυνών σε φυσικούς ή/και ηθικούς αυτουργούς εμπρησμών. Σημειώνεται, ότι πυρκαγιές στα δάση έχουν στοιχίζει και ανθρώπινες ζωές

The post Δάση: Εμπρηστικές προσδοκίες μισού περίπου αιώνα… – Άρθρο του Δημήτρη Μάρδα appeared first on Eptanews.gr.