Ίσως, δεν προκαλεί έκπληξη ότι μια ειδική στην ψυχική υγεία, η οποία προσπαθεί να ανακόψει την παλίρροια της εργασιακής εξουθένωσης, αισθάνεται και αυτή burnout κάποιες φορές.

Σε μια έρευνα του 2021 σε 1.500 Αμερικανούς εργαζομένους, περισσότεροι από τους μισούς είπαν ότι αισθάνονται εξαντλημένοι ως αποτέλεσμα των εργασιακών τους απαιτήσεων ενώ 4,3 εκατομμύρια Αμερικανοί εγκατέλειψαν τη δουλειά τους τον Δεκέμβριο σε αυτό που έγινε γνωστό ως η «μεγάλη παραίτηση».

Η επαγγελματική εξουθένωση, όπως ορίζεται, δεν είναι μια ιατρική κατάσταση αλλά «μια εκδήλωση χρόνιας αμελητέας πίεσης», εξηγεί η γιατρός, Λότε Ντίρμπιε. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει την επαγγελματική εξουθένωση ως ένα φαινόμενο στο χώρο εργασίας που χαρακτηρίζεται από αισθήματα εξάντλησης, κυνισμού και μειωμένης αποτελεσματικότητας.

«Ξεκινάς να μη λειτουργείς καλά, χάνεις προθεσμίες, είσαι απογοητευμένος, ίσως είσαι οξύθυμος με τους συναδέλφους σου», λέει ερευνήτρια που μελετά τις επιπτώσεις του στρες στην υγεία στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας.

Τι να προσέξετε

Ένα κοινό σύμπτωμα εξουθένωσης είναι η αϋπνία. Όταν ερευνητές στην Ιταλία εξέτασαν τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας πρώτης γραμμής με επαγγελματική εξουθένωση (burnout) κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας, διαπίστωσαν ότι το 55% ανέφερε ότι είχε δυσκολία να κοιμηθεί, ενώ σχεδόν το 40% είχε εφιάλτες.

Η έρευνα δείχνει ότι το χρόνιο στρες παρεμβαίνει στο περίπλοκο νευρολογικό και ορμονικό σύστημα που ρυθμίζει τον ύπνο. Είναι ένας φαύλος κύκλος, γιατί το να μην κοιμάσαι διαταράσσει αυτό το σύστημα ακόμα περισσότερο.

Η σωματική εξάντληση είναι ένα άλλο κοινό σύμπτωμα. Η Γκόλντ είπε ότι ένα από τα βασικά της συμπτώματα εξουθένωσης ήταν η κόπωση. «Συνειδητοποίησα ότι κοιμόμουν κάθε μέρα μετά τη δουλειά – και είπα, «Τι συμβαίνει με εμένα;», αλλά στην πραγματικότητα ήταν εξουθένωση», είπε.

Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες (είτε τρώτε περισσότερο είτε λιγότερο από το συνηθισμένο) μπορεί επίσης να είναι σημάδι εξουθένωσης: Στη μελέτη Ιταλών εργαζομένων στον τομέα της υγείας, το 56% ανέφερε αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες. Οι άνθρωποι μπορεί να τρώνε λιγότερο επειδή είναι πολύ απασχολημένοι ή αποσπασμένοι ή μπορεί να βρεθούν να λαχταρούν συνέχεια ωραία φαγητά που τους κάνουν πρόσκαιρα να αισθάνονται καλύτερα. Οι πονοκέφαλοι και οι στομαχόπονοι μπορούν επίσης να υποκινηθούν από την εξάντληση

Τι μπορώ να κάνω;

Εάν αντιμετωπίζετε σωματικά συμπτώματα που θα μπορούσαν να είναι ενδεικτικά της επαγγελματικής εξουθένωσης, εξετάστε το ενδεχόμενο να επισκεφτείτε τον γιατρό πρωτοβάθμιας περίθαλψης ή έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας για να προσδιορίσετε εάν προκαλούνται από το άγχος ή αν έχουν τις ρίζες τους σε άλλες σωματικές καταστάσεις. Σε κάθε περίπτωση, μην αγνοείτε απλώς τα συμπτώματα θεωρώντας ότι δεν έχουν σημασία.

Εάν πρόκειται για burnout, τότε η καλύτερη λύση είναι να αντιμετωπιστεί η ρίζα του προβλήματος. Η εξουθένωση συνήθως αναγνωρίζεται όταν βασίζεται στην εργασία, αλλά το χρόνιο στρες μπορεί να έχει ποικίλες αιτίες όπως οικονομικά προβλήματα, προβλήματα σχέσεων και βάρη φροντίδας, μεταξύ άλλων.

Όταν η επαγγελματική εξουθένωση προέρχεται από προβλήματα που σχετίζονται με την εργασία, μπορεί να σας βοηθήσει να ζητήσετε καλύτερες συνθήκες εργασίας.

Η λήψη άδειας από την εργασία θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει, αλλά πιθανότατα είναι μόνο ένα προσωρινό βοήθημα, λέει η Γκόλντ.

Τέλος, προσπαθήστε να αφιερώνετε λίγο χρόνο κάθε μέρα για κάτι που αγαπάτε καθώς ακόμα και μόλις 15 έως 20 λεπτά την ημέρα μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες να πάθετε burnout.

Με πληροφορίες από New York Times

The post Burnout: Τα συχνότερα συμπτώματα και πώς να τα αντιμετωπίσετε appeared first on Eptanews.gr.

Παγκόσμια έρευνα της Gallup (2020-2021) για τον αντίκτυπο της πανδημίας στους εργαζόμενους, καταγράφει τεράστια άνοδο του καθημερινού άγχους, ανησυχίας, θλίψης και θυμού των εργαζομένων, με τις ΗΠΑ και τον Καναδά να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά καθημερινού εργασιακού στρες.

Τι είναι το burnout

Το burnout αποτελεί μια κατάσταση συναισθηματικής, σωματικής και πνευματικής εξάντλησης που προκαλείται από υπερβολικό και παρατεταμένο στρες. Εμφανίζεται όταν αισθάνεστε καταβεβλημένοι, συναισθηματικά εξαντλημένοι και ανίκανοι να ανταποκριθείτε στις συνεχείς απαιτήσεις. Καθώς το άγχος συνεχίζεται, αρχίζετε να χάνετε το ενδιαφέρον και το κίνητρο που σας οδήγησε να αναλάβετε έναν συγκεκριμένο ρόλο στην αρχή.

Ο ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής, Χρήστος Θελερίτης, επισημαίνει ότι διάφοροι παράγοντες, όπως τα εξαντλητικά ωράρια, οι ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ των συναδέλφων αλλά και τα καθήκοντα μεταξύ άλλων, προκαλούν συμπτώματα στρες τα οποία έχουν συνέπειες στην προσωπική και κοινωνική ζωή, όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ της ΕΡΤ και της Έφης Ζέρβα.

Ο φυσιολόγος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, Γουόλτερ Κάνον ήταν ο πρωτοπόρος ερευνητής της βιοχημείας του στρες στις αρχές του 20ου αιώνα που απομόνωσε από τα επινεφρίδια φοβισμένων γατιών την ορμόνη επινεφρίνη. Αργότερα ανακαλύφθηκαν και άλλες ορμόνες που συνδέονται με το στρες όπως η νορεπινεφρίνη και κορτιζόλη. Η επίδραση αυτών των ορμονών στο σώμα είναι γενικευμένη, οι αισθήσεις μας γίνονται οξύτερες, οι μύες συσπώνται, η καρδιά μας χτυπά πιο δυνατά, η αρτηριακή πίεση αυξάνεται, και η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη».

Το καλό και το κακό στρες

Ο φυσιολόγος Hans Selye ήταν αυτός που διαχώρισε το «καλό» και το «κακό» στρες. Το «καλό» στρες με μικρή διάρκεια και είναι αυτό που μας βοηθά να αφήσουμε πίσω μας τα εμπόδια αλλά το «κακό» στρες καταβάλλει την ικανότητα μας να προσαρμοζόμαστε στις καινούργιες συνθήκες της ζωής.

Υπάρχει ένας μεγάλος κατάλογος νοσημάτων που συσχετίζονται με το «κακό στρες», επισημαίνει ο κ. Θελερίτης. Άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία και διαταραχές ύπνου, αλλεργικές δερματικές παθήσεις, αρθρίτιδα, δυσκοιλιότητα, βήχας, διαβήτης, ζάλη, καρδιακά προβλήματα, αίσθημα καψίματος στη καρδιά, είναι μόνο μερικά από αυτά, στα οποία θα πρέπει να προστεθούν και παθήσεις όπως υπέρταση, ευαισθησία σε γρίπη και σε έρπητα, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ακόμα και προβλήματα γονιμότητας η τεκνοποίησης.

Τα συμπτώματα burnout και πώς να το αντιμετωπίσετε

Σε περίπτωση που αισθάνεστε παράλογα συναισθήματα φόβου ή κινδύνου, κάνετε συνεχώς δυσάρεστες σκέψεις, νιώθετε για μεγάλο χρονικό διάστημα θλίψη ή ανησυχία, ή αντιλαμβάνεστε ότι χάνετε το ενδιαφέρον σας για δραστηριότητες που παλιά σας ευχαριστούσαν, τότε είναι πιθανό να πάσχετε από burnout.

Οι ειδικοί προτείνουν μεταξύ άλλων αλλαγή στις συνήθειες της διατροφής, άσκηση και τεχνικές χαλάρωσης. Η φυσική άσκηση συμβάλλει στην έκκριση ενδορφινών με αποτέλεσμα να μειώνει το στρες, το άγχος και να βοηθά στην ισορροπία των νευρομεταβιβαστών. «Εκείνο που είναι πιο σημαντικό για την άσκηση είναι να γίνεται σε τακτική βάση. Ακόμα και το περπάτημα όταν γίνεται για αρκετό χρόνο στη διάρκεια μίας εβδομάδας μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά ωφέλιμο.»

The post Burnout: Όταν οι εργαζόμενοι εξαντλούνται – Τεράστια αύξηση άγχους και θλίψης σε εργαζόμενους appeared first on Eptanews.gr.

Το παραπάνω σενάριο θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα από εμάς και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του λεγόμενου «mobbing».

Τι είναι λοιπόν mobbing ;

O όρος «mobbing» προέρχεται από την αγγλική λέξη «mob» που σημαίνει επιτίθεμαι, περικυκλώνω, ενοχλώ και ορίζεται ως η κάθε επαναλαμβανόμενη καταχρηστική συµπεριφορά που εκδηλώνεται µε λόγια, πράξεις, γραπτά µηνύµατα και µπορεί να βλάψει την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια, τη σωµατική ή την ψυχική ακεραιότητα του ατόµου, να θέσει σε κίνδυνο την εργασία του ή να διαταράξει το εργασιακό κλίµα (Namie G., 2003).

Πρόκειται για συνεχή άσκηση ψυχολογικής βίας και εργασιακής κακομεταχείρισης με στόχο  τη διαμόρφωση ταπεινωτικού και εχθρικού εργασιακού περιβάλλοντος, προσβάλλοντας την προσωπικότητα του εργαζομένου και προκαλώντας ένα κλίμα «ψυχολογικής τρομοκρατίας» που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε συναισθηματική κόπωση (burnout).

Πώς εκδηλώνεται το mobbing:

• Γελοιοποίηση εργαζομένου-ων
• Περιθωριοποίηση, απομόνωση, εξαίρεση από τις δραστηριότητες του οργανισμού
• Λιγότερη αμοιβή σε σχέση με άλλους εργαζόμενους
• Ανάθεση καθηκόντων άσχετων με τις δεξιότητες-ικανότητες για τις οποίες έχεις προσληφθεί
• Προσβολές, αβάσιμες κατηγορίες, εξευτελισμός, διαστρέβλωση αλήθειας σχετικά με καταστάσεις που αφορούν την εργασία
• Έλλειψη ενημέρωση σχετικά με εξελίξεις/πληροφορίες που αφορούν τη εργασία σου  
•  Υπερβολική επιβάρυνση με εργασιακά καθήκοντα ή/και λογοκρισία σχετικά με την εργασία
• Απειλές σχετικά με τη σωματική ακεραιότητα του εργαζομένου

Πώς επηρεάζεται η ψυχική υγεία του εργαζομένου ;

Οι επιπτώσεις της ηθικής παρενόχλησης δεν επηρεάζουν μόνο το τον εργαζόμενο ως μονάδα αλλά και τον ίδιο τον οργανισμό. Όσον αφορά το άτομο, συχνά εκδηλώνει έντονο στρες αλλά και συναισθηματική δυσφορία, μπορεί να εκδηλώσει συμπεριφορές ευερεθιστότητας, να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να επικοινωνήσει ορθά. Ακόμη, μπορεί να βιώσει συναισθήματα αποτυχίας, μειονεξίας, παραίτησης, ενοχής, ντροπής και ανικανότητας. Πολλές φορές, προκειμένου να μειώσει τη συναισθηματική ένταση που προκαλείται από την συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση που βιώνει στο εργασιακό περιβάλλον, μπορεί να προβεί και σε καταχρηστικές συμπεριφορές (αλκοόλ, κάπνισμα, τζόγος κλπ.).

Όσον αφορά τις επιπτώσεις στον οργανισμό, συχνά παρατηρείται συστηματική απουσία από την εργασία και σημαντική μείωση της εργασιακής δέσμευσης, χαμηλή αποδοτικότητα των εργαζομένων, αδυναμία λήψης αποφάσεων και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και αύξηση των εργατικών ατυχημάτων.

Η ηθική παρενόχληση είναι ένα φαινόμενο πολυσύνθετο καθώς περιλαμβάνει τη δράση πολλών ατόμων και εξαρτάται από τη δυναμική του κάθε οργανισμού. Η φύση του συγκεκριμένου εργασιακού κινδύνου καθιστά την αντιμετώπισή του αρκετά περίπλοκη, καθώς συχνά ξεφεύγει από τη δράση δυο ή τριών ατόμων και γιατί εύκολα οι ρόλοι «θύτη» – «θύματος» εύκολα αντιστρέφονται! Η επίγνωση σχετικά με τα δικαιώματα και το ευρύτερο νομικό πλαίσιο είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία του εργαζομένου. Ας μην ξεχνάμε πως η «φωνή» της αλλαγής είμαστε εμείς!

Βίκη Παππά, Ψυχολόγος Α.Π.Θ., MBA,

 Cofounder & Writer at Psyminders

Για περισσότερα άρθρα από The Psyminders πατήστε εδώ!

The post Mobbing: Η τοξικότητα του εργασιακού χώρου – The Psyminders appeared first on Eptanews.gr.