Ειδικότερα, μέσα από μια διαδημοτική έκθεση τεκμηρίων και με πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης, οι βιβλιοθήκες της Μακεδονίας ενώνουν τις δυνάμεις τους, για να τιμήσουν την εθνική επέτειο για την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Κάθε βιβλιοθήκη δημιούργησε λάβαρα, που αφηγούνται ιστορικά γεγονότα, εξεγέρσεις, συγκρούσεις με τον κατακτητή, καθώς και κοινωνικές, οικονομικές, εκπαιδευτικές εκφάνσεις, οι οποίες αφορούν στη ζωή των Ελλήνων.

Με τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κατερίνης και με την συνδρομή του πολύτιμου αρχειακού υλικού του Πολιτιστικού Συλλόγου Κ.Μηλιάς «ΟΙ ΛΑΖΑΙΟΙ», ο Δήμος και ο Οργανισμός Πολιτισμού (ΟΠΠΑΠ) συμμετέχει στη σπουδαία αυτή περιοδική έκθεση, η οποία θέτει στο προσκήνιο άγνωστες πτυχές της δράσης επώνυμων και ανώνυμων αγωνιστών, που θυσιάστηκαν για την Ελευθερία.

Η έκθεση θα λειτουργεί για το κοινό στο χώρο της Αστικής Σχολής Κατερίνης (πρώην 1^ο Δημοτικό Σχολείο) έως και 28 Οκτωβρίου, καθημερινά κατά τις ώρες 18:00 – 21:00. Σάββατο και Κυριακή 23 & 24 Οκτωβρίου, η έκθεση θα λειτουργεί και τα πρωινά 09:00 π.μ. έως 13:00.

Για τους μαθητές σχολείων της πόλης μας ή άλλα οργανωμένα σύνολα, υπάρχει μέριμνα ώστε οργανωμένα να επισκεφθούν την έκθεση κατά τις εργάσιμες ημέρες. Πιο συγκεκριμένα, από τις 09:00 π.μ. έως και τις 13:00 κατόπιν ραντεβού, το οποίο μπορούν να προγραμματίσουν καλώντας στο τηλέφωνο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κατερίνης, 2351024594 (Δευτέρα & Πέμπτη 13:30 – 20:30 και Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή 08:30 – 15:30).

Στον εκθεσιακό χώρο, θα τηρούνται όλα τα υγειονομικά μέτρα προστασίας, τα οποία συστήνονται από τις αρμόδιες αρχές. Η χρήση μάσκας στους επισκέπτες κατά την είσοδό τους στην Αστική Σχολή είναι υποχρεωτική.

The post Αστική Σχολή Κατερίνης | Πρεμιέρα την έκθεση: «Οι Βιβλιοθήκες της Μακεδονίας στην Τοπική ιστορία» appeared first on Eptanews.gr.

Πρόκειται για ένα εγχείρημα που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην ιστορία των ελληνικών και των κυπριακών φιλαρμονικών, το οποίο “σαλπίζει” το μήνυμα της σύμπνοιας και της συνεργασίας. Στο εγχείρημα συμμετέχει και η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δημοτικού Ωδείου Κατερίνης

Οι “Ελληνικές Φιλαρμονικές Ορχήστρες” διοργάνωσαν διαδικτυακή σύμπραξη 73  φιλαρμονικών ορχηστρών από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου περισσότεροι από 150  επίλεκτοι εκτελεστές θα παιανίσουν το εμβατήριο “25η Μαρτίου”. Στο σημαντικό αυτό “μουσικό-ιστορικό” γεγονός, το οποίο θα παρουσιαστεί διαδικτυακά το πρωί της Κυριακής, συμπράττει και η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δημοτικού Ωδείου Κατερίνης εκπροσωπούμενη από το μέλος της Χρύσα Νταρλαγιάννη.

«Μέσα από αυτή τη δράση η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δ.Ω.Κ. στέλνει μήνυμα αισιοδοξίας στους σπουδαστές και στους γονείς για τη συνέχιση του εκπαιδευτικού, καλλιτεχνικού και κοινωνικού της έργου, ακόμη και στις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας», αναφέρει ο πρόεδρος του ΔΩΚ. Ο κ. Αθανάσιος Αναγνώστου, συνεχάρη τους διοργανωτές και μουσικούς που εργάστηκαν  για την ελληνοκυπριακή διαδικτυακή μουσική συνάντηση και τον αρχιμουσικό της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Δ.Ω.Κ. Ιωάννη Τοπαλίδη και το μέλος της ορχήστρας μας, για τη συμμετοχή τους στην ιστορική, όπως την χαρακτηρίζει, μουσική συνάντηση.

Τα έργα

Ο μεγάλος ξεσηκωμός των Ελλήνων έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης πολλών συνθετών με κυριότερο τον μεγάλο συνθέτη της όπερας Παύλο Καρρέρ. Οι τρείς όπερές του, «Φροσύνη» [Una Vendetta di Ali Pascia], «Δέσπω» και «Μάρκος Μπότσαρης» παραπέμπουν ευθέως στους ήρωες τις επανάστασης, την αυτοθυσία και τα θρυλικά κατορθώματά τους. Αυτό όμως που έχει περάσει στο συλλογική μνήμη ως το χαρακτηριστικό κομμάτι της 25ης Μαρτίου, είναι αναμφίβολα οι μελωδίες του δημοφιλούς εμβατηρίου «Όλη Δόξα, όλη Χάρη» που αποδίδεται από τις στρατιωτικές και πολιτικές φιλαρμονικές Ορχήστρες σε διασκευή του Αριστοτέλη Καζαντζή.

Ο συγκεκριμένος θούριος είναι σύνθεση του διαπρεπούς συνθέτη και μουσικοδιδάσκαλου, φιλολόγου, ιεροψάλτη και μεταρρυθμιστή της Εκκλησιαστικής μουσικής Ιωάννη Σακελλαρίδη (1853-1938). Ο υιός του Θεόφραστος, ήταν εκ των πρωτεργατών της ελληνικής οπερέτας. Η ποίηση είναι του Γ.Μ. Γεωργόπουλου και δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Σακελλαρίδη Τυρταίος του 1907.

Ο Αριστοτέλης Καζαντζής (1910-1980) ήταν αρχιμουσικός της στρατιωτικής μουσικής του Γ’ Σώματος Στρατού. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις ενορχηστρώσεις δημοφιλών εμβατηρίων και κάποιων πρωτότυπων έργων για μπάντα βασισμένα σε λαϊκά μοτίβα. Σπούδασε ανώτερα θεωρητικά και ενοργάνωση – διεύθυνση μπάντας στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης τη δεκαετία του ’30 με καθηγητή τον Γεώργιο Βακαλόπουλο.

Το ‘trio’ που εμφανίζεται στην διασκευή του Καζαντζή δεν περιέχεται στην αρχική σύνθεση. Πρόκειται για ένα τραγούδι του κερκυραίου μουσουργού Σπυρίδωνα Ξύνδα, σε στίχους του Ζακυνθινού Ανδρέα Κουτούβαλη που ανήκε στον κύκλο του Διονυσίου Σολωμού. Το τραγούδι αυτό είχε ήδη εκδοθεί το 1885.

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Η Φιλαρμονική Ορχήστρα του ΔΩΚ στον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση appeared first on Eptanews.gr.

Κοιτάζοντας αρχικά προς τα πίσω, είναι μάλλον ιστορικά στέρεη η διαπίστωση ότι τον πρώτο αιώνα της ύπαρξης του το νεοπαγές τότε ελληνικό κρατίδιο επιχείρησε να προσλάβει μέσα από μια πολιτειακή συγκεντρωτική δομή διαστάσεις υπαρκτικές, προσπάθησε να επιβιώσει, να γίνει κράτος βεστφαλιανής λογικής και τυπολογίας και να χαράξει μέσα στον Χωρόχρονο της εποχής του το δικό του ιστορικό αποτύπωμα, γνωρίζοντας παράλληλα και χωρικές μεγεθύνσεις, οι οποίες εγκόλπωναν μέρη και πληθυσμούς που παραδοσιακά, σε ιστορικά βάθη, κυριαρχούνταν από το ελληνικό στοιχείο.

Η απαρχή δε του δεύτερου αιώνα ζωής του νεοελληνικού κρατικού μορφώματος σηματοδοτήθηκε, αναντίρρητα, από τη Μικρασιατική Καταστροφή, μετά την οποία επήλθε μια άνευ ιστορικού προηγουμένου συρρίκνωση του Ελληνισμού, που είχε ως  επαγωγικό αποτέλεσμα την εσωστρέφεια και τον ‘‘έσω των συνόρων’’ εθνικό ενδοσκοπισμό. Μάλιστα, η ήττα μας στη Μικρά Ασία οδήγησε στην κατάλυση κάθε ανθρωπογεωγραφικής λογικής. Με τους διωγμούς και την ανταλλαγή των πληθυσμών, αναιρέθηκαν εμφορούμενες από αυθεντική ελληνικότητα ανθρωπογεωγραφικές δομές με ρίζες χιλιετηρίδων. Έτσι, από εκεί και πέρα, και ιδίως μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, στον δεύτερο αιώνα της ζωής του ελληνικού κράτους, πρυτανεύουσα έννοια της συλλογικής μας πορείας κατέστη η ‘‘εδαφοκρατία’’, ως απόρροια του γεγονότος ότι η Ελλάδα άφησε πίσω της τους μεγαλοϊδεατισμούς και προσαρμόστηκε απότομα στη βαλκανική πραγματικότητα.

Το θεμελιώδες, ωστόσο, ερώτημα σήμερα, 200 χρόνια μετά την Επανάσταση, αφορά τα εθνικά και ιστορικά ‘‘επέκεινα’’. Τι βρίσκει, λοιπόν, μπροστά της η Ελλάδα μετά δύο αιώνες πολυκύμαντου ιστορικο-κρατικού βίου και εθνικών περιδινήσεων; Κατά τη γνώμη μου, βρίσκει μια σταθερά, τρία διλήμματα και μια μεγαλειώδη προοπτική.

Το σταθερό μας πλαίσιο είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, που στην πράξη αποτελεί για εμάς τη ‘‘θεσμική συγκόλληση’’ του Ελληνισμού με τον Ευρωπαϊσμό. Μπορεί, συνεπώς, η 40χρονη συνύπαρξη στο συγκεκριμένο πλαίσιο να μην ήταν, πάντα, ιστορικά και πολιτικά ‘‘ευθύγραμμη’’, η πορεία της χώρας όμως, ως μέλος του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, θεωρείται αδιαπραγμάτευτη στον βαθμό που δεν αμφισβητείται ότι η Ευρώπη είναι για εμάς και πάγιο πεδίο έκφρασης αλλά και ο σταθερός γεωπολιτικός προσανατολισμός μας.

Μάλιστα, μέσα από την κοινή ευρωπαϊκή συλλειτουργία, ήδη έχει προκύψει μια μεγάλη ευκαιρία ως ‘‘παρενέργεια’’ της τρέχουσας κρίσης. Καθώς στην Ευρώπη σχεδιάζεται το κοινό οικονομικό, γενικό προφίλ όλων των χωρών, με βάθρο τον κοινό στρατηγικό οραματισμό, η ‘‘πράσινη’’ ανάπτυξη και η ψηφιακή μεταρρύθμιση είναι τα προτάγματα που μπορούν να οδηγήσουν σε ‘‘μετάλλαξη’’ και τη μέχρι τώρα ελλαδική πραγματικότητα. Αν, επομένως, αξιοποιηθεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και δεν αποδειχθεί, κατά το μεταπολιτευτικό πολιτικό πρότυπο, πηγή ενίσχυσης της γνωστής ελληνικής προσοδοθηρίας, η χώρα, που μέσα στο διάβα του ιστορικού χρόνου δεν γνώρισε τη Βιομηχανική Επανάσταση και όλη την τεχνολογική πρόοδο της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας, μπορεί να εισέλθει στις επόμενες δεκαετίες στο επίκεντρο των μεγαλειωδών τεχνολογικών και οικονομικών εξελίξεων που ήδη μεταμορφώνουν ολόκληρο το διεθνές τοπίο και παγκόσμιο σύστημα, υποστηρίζοντας την έρευνα και την καινοτομία και αφομοιώνοντας τα επιτεύγματα της ‘‘Industry 4.0’’.

Στο πεδίο των κρίσιμων διλημμάτων, καταρχάς, η σχέση της χώρας με τις ΗΠΑ και την Κίνα θα δημιουργήσει συνθήκες οριακής πίεσης στο θέμα της γεωπολιτικής συμπεριφοράς μας, όσο ο νεοφυής διπολισμός θα κλιμακώνεται και θα διχάζει. Προς το παρόν, η επιλογή μας είναι λογικά προφανής με δεδομένο ότι οι αμυντικές ικανότητες της χώρας εξαρτώνται από τη σχέση της με τη Δύση και το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ συνιστά πολλαπλασιαστή της διπλωματικής μας ισχύος. Η ταχεία, όμως, άνοδος και γεωοικονομική επεκτατικότητα της Κίνας, συνδυαστικά με το γεγονός ότι η δική μας χώρα φαίνεται ως ‘‘κρίκος παραγοντικής διεισδυτικότητας’’ για τον διάσημο πια κινέζικο ‘‘Δρόμο του Μεταξιού’’, θα αποτελέσει πηγή σοβαρού προβληματισμού για εμάς στο μέλλον.

Η στάση της χώρας, πάντως, μάλλον ορθολογικό είναι να ειπωθεί ότι θα εξαρτηθεί, συμβαδίζουσα με την πολιτική λογική ‘‘a maiore ad minus’’, από τη γενική ευρωπαϊκή στάση στο κολοσσιαίο τούτο οικουμενικό ζήτημα. Ωστόσο, κρίσιμο ρόλο στην ενδυνάμωση του ‘‘γεωπολιτικού δυναμικού’’ μας θα παίξει η δική μας στρατηγική κινητικότητα. Η Ελλάδα, ορθά σκεπτόμενη, ήδη συμμετέχει σε συμμαχικές δομές και προάγει διακρατικές συνέργειες και γι’ αυτό απολύτως καθοριστικής σημασίας για το μέλλον της θα καταστεί η προσπάθειά της να μετουσιωθεί σε κόμβο ενεργειακών διαδικτυώσεων και σε πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας στον ευρύτερο περιφερειακό συσχετισμό των διαδιεθνικών δυνάμεων, προσβλέποντας και επενδύοντας ιδιαιτέρως στις ανανεώσιμες και εναλλακτικές ενεργειακές πηγές.

Ο δεύτερος ‘‘διλημματογόνος καμβάς’’ είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Τουρκία είναι μια επιθετική περιφερειακή δύναμη που έχει ως πυλώνες της δικής της εθνικής συλλογιστικής τον νεοθωμανικό αναθεωρητισμό, το δόγμα του ‘‘Misak i Milli’’ και τη γεωστρατηγική φιλοδοξία της ‘‘Γαλάζιας Πατρίδας’’ που προσομοιάζει με τη γνωστή θεωρία του ‘‘Lebensraum’’. H σμίλευση, επομένως, της εθνικής μας γραμμής απέναντί της είναι μια εξαιρετικά δύσκολη νοητική εξίσωση.

Όπως ήδη έχω γράψει και παλαιότερα, φρονώ ότι η Ελλάδα, ως προς τη δική της στρατηγική απέναντι στην Τουρκία, έχει δύο βασικές επιλογές: Είτε, στο πλαίσιο μιας αφαιρετικά ολοκληρωτικής προσέγγισης και στερεοτυπικά συμπαγούς και ‘‘σκληρής’’ εθνικής γραμμής, θα διεκδικεί, υπό το γράμμα της κανονιστικής νόρμας του διεθνούς δικαίου, την πλήρη εφαρμογή των εθνικών μας αξιώσεων, κρατώντας ασφαλώς σε τούτη την περίπτωση ζωντανό τον ‘‘ομφάλιο πολιτικό και πολιτιστικό λώρο’’ με αυτό που καλείται ‘‘Δυτικός Κόσμος’’, είτε στο πλαίσιο μιας σχετικοποιημένης και επιλεκτικά δομημένης προσέγγισης και άρα πιο ευέλικτης εθνικής γραμμής, θα κινηθεί, κατά τη λογική του χρησιμοθηρικού ρεαλισμού, όσον αφορά τους ενεργειακούς πόρους της Ανατ. Μεσογείου, σε μια πιο συμβιβαστική πλατφόρμα σχέσεων με την Τουρκία. Σε αυτό, το δεύτερο ενδεχόμενο, οι ζώνες άσκησης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων εμβαδομετρικά θα διαφοροποιηθούν και γεωγραφικά θα προσαρμοστούν προκειμένου να ολοκληρωθούν εκατέρωθεν λυσιτελή και πρακτικώς λειτουργικά αποτελέσματα.

‘‘Κόκκινη γραμμή’’, πάντως, στην πολιτική της χώρας απέναντι στους Τούρκους θα συνεχίσει να είναι η διαφύλαξη της εθνικής και γεωγραφικής της ακεραιότητας, η εθνική αξιοπρέπεια και δια της αποφυγής της ‘‘εθνικής μιθριδατοποίησης’’ η απαλοιφή του όποιου ενδοτισμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ενώ εργαλείο πολιτικής και εννοιολογικής ‘‘αποδελτιοποίησης’’ των εκάστοτε μηνυμάτων του γεωπολιτικού σκηνικού θα μπορούσε να είναι ένα ‘‘Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας’’ που θα  μετουσιώνει το ‘‘γεωπολιτικό είναι και γίγνεσθαι’’ σε ‘‘εθνοκεντρικό πρέπει’’. Η δεύτερη άνω επιλογή, πάντως, προϋποθέτει ευρεία κοινωνική αποδοχή και ίσως οδηγήσει και σε ‘‘μετάπλαση’’ του εθνικού οράματος.

Το τρίτο κρίσιμο δίλημμα έχει να κάνει με τη στάση μας στο Μεταναστευτικό, το οποίο είναι εκ της φύσεως του περίπλοκο. Και τούτο, διότι το τεράστιο αυτό ζήτημα συνδέεται άμεσα με τη δριμεία και άκρως ανησυχητική επιδείνωση των κρίσιμων δεικτών του δημογραφικού (το οποίο εν πολλοίς αποτελεί τη σοβαρότερη τροχοπέδη της χώρας και του μέλλοντος της) αλλά και με το συνταξιοδοτικό και θα θέτει από εδώ και εμπρός όλο και πιο έντονα εκείνες τις ορίζουσες που τελικά σχηματοποιούν το κοινωνικό μίγμα, τις κοινωνικές διελκυστίνδες και τις διαγενεακές ισορροπίες. Το συγκεκριμένο βέβαια δίλημμα,  από ό,τι φαίνεται, θα αντιμετωπίσουν όλες οι δυτικές κοινωνίες στο προσεχές μέλλον.

Εν προκειμένω, η Ελλάδα θα κληθεί να επιλέξει είτε να αποκλείσει, στο μέτρο του εφικτού, τα ‘‘μεταναστευτικά κύματα’’ με αποτέλεσμα, καταρχάς, τη δημογραφική και κατά συνέπεια την οικονομική συρρίκνωση και γεωπολιτική απίσχνασή της, είτε να αποδεχθεί συγκεκριμένο όγκο μεταναστευτικών ροών που από τη μια θα τονώσουν μεν τον πληθυσμιακό κορμό της αλλά ίσως επιφέρουν, από την άλλη, εσωτερικές τριβές και παγιώσουν πυρήνες κοινωνικής αποσταθεροποίησης. Η δεύτερη πάντως επιλογή, μορφοποιημένη σε ένα μοντέλο επιλεκτικτότητας ως προς τις ανθρώπινες εισροές στη χώρα, ίσως απαιτήσει ακόμη και εθνικό αναστοχασμό επί της έννοιας της εθνικής ταυτότητας, η οποία υπό τούτη την ιστορικο-πολιτική επιλογή θα ρέπει προς την ευελιξία και την πολυσυλλεκτικότητα.

Η απάντηση, λοιπόν, στα παραπάνω κομβικά διλήμματα φρονώ ότι πρέπει να καθοδηγηθεί από τη μεγαλειώδη εθνική προοπτική που ανοίγεται μπροστά μας. Σ’ αυτήν την προοπτική, ‘‘υφάντρες’’ του εθνικού πεπρωμένου μπορεί να είναι η θάλασσα και η δικτύωση. Κατά την προσωπική μου άποψη, η στροφή προς τη θάλασσα, την προαιώνια μήτρα του Ελληνισμού, σε συνδυασμό με την ουσιαστικότερη γεωπολιτική και στρατηγική συμπόρευση μας με την Κύπρο, είναι οι οδοδείκτες του συλλογικού μας μέλλοντος. Και τούτο διότι η Κύπρος δεν συνιστά αναγκαίο και κληρονομούμενο ‘‘εκ συγγένειας’’ ‘‘βαρίδι’’ αλλά είναι και σημαντικός γεωγραφικός πόλος στο πατρογονικό δίκτυο του Ελληνισμού στην Ανατ. Μεσόγειο και, ταυτόχρονα, ‘‘conditio sine qua non’’ για την ισχυρή παρουσία του Ελληνισμού στη Θάλασσα, εκεί δηλαδή που θα παιχθεί το παγκόσμιο παιχνίδι, όλα τα γεωοικονομικά εγχειρήματα οικουμενικής εμβέλειας και θα κριθούν οι μάχες υπεροχής τον τρέχοντα αιώνα.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που ο μεγαλοφυής Ελύτης υποστήριξε κάποτε πως ‘‘αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβι’’, όπως δεν είναι τυχαίο ότι εκεί, στη θάλασσα, μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, κρίθηκε σε καθοριστικό βαθμό πριν δυο αιώνες η ίδια η Επανάσταση. Με τη θάλασσα, λοιπόν, εξακτινώνεται αποτελεσματικά η ελληνική ισχύς και ο Ελληνισμός καθίσταται διαδραστικός παίκτης στα παγκόσμια δρώμενα. Με αυτήν τη θάλασσα δε σχετίζονται ουσιωδώς οι δυο ατόφιες και παντοδύναμες πηγές της ελληνικής μεγαλοσύνης: Όσον αφορά τη σταθερή πραγματικότητα, πάνω σ’ αυτήν βρίσκονται τα νησιά μας που είναι η ευλογία του Ελληνισμού και το συγκριτικό του πλεονέκτημα για το άλμα προς το μέλλον αν αναλογιστεί κανείς ότι αυτά είναι πρακτικά που μεγεθύνουν νομικά και χωρικά τον ορίζοντα του ελληνικού δικαιωματισμού. Όσον δε αφορά την κινητική πραγματικότητα, πάνω στη θάλασσα πλέει ο μεγαλύτερος εμπορικός στόλος στον Κόσμο, ο ελληνικός. Τα σύγχρονα ‘‘ξύλινα τείχη’’ για την Ελλάδα είναι η πλοιοκτησία της, ο ρόλος αυτής και η παγκόσμια σημασία και δυναμική της.

Από την άλλη, από τα στενά όρια του νοηματοδοτούμενου κυρίως από την περιορισμένη ελλαδική γεωγραφικότητα του, ο Ελληνισμός πρέπει και μπορεί να περάσει στη λογική του ‘‘δικτυωτού’’ έθνους. Όλο το βάρος της εθνικής μας συνέχειας είναι συνετό να τοποθετηθεί στη σμίλευση της εθνικής στρατηγικής για τη σταδιακή και με νουνεχή ενεργητισμό μετατροπή της Ελλάδας από μια μικρή στα σύνορα της Δύσης κρατική οντότητα στον σημαντικότερο κόμβο του δικτύου ολάκερου του Ελληνισμού, ενός δικτύου που θα συνιστά τη ‘‘μήτρα’’ και το πεδίο απελευθέρωσης όλων των δημιουργικών μας δυνάμεων.

Είναι τούτη η ώρα, λοιπόν, που από την εσωστρεφή Ελλάδα που διακατέχεται από την κουλτούρα του κρατικού πατερναλισμού και την κοινωνία των πελατειακών σχέσεων, μπορούμε να μεταβούμε στη δημιουργική και αναζωογονητική εξωστρέφεια. Υπ’ αυτόν τον πυλώνα της εθνικής προοπτικής, η Εκκλησία, η Διασπορά και η Ναυτιλία,  αυτές οι ‘‘γαλακτικές-γαλαξιακές δομές’’ όπως τις αποκαλεί ο Γεώργιος Πρεβελάκης, είναι ακριβώς αυτές οι δομές που καθιερώνουν και επιβάλλουν τον Ελληνισμό ως δίκτυο και δη δίκτυο επιρροής και που μετατρέπουν στην ουσία την πεπερασμένη ελλαδική εδαφικότητα σε πάλλουσα ‘‘Ελληνόσφαιρα’’, ανοικτή στον Κόσμο, στις προκλήσεις και στις εξελίξεις του. Ειδικά οι δύο πρώτες άνω δομές, συνεπικουρία της ακτινοβολίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, δύνανται να επιτρέψουν στο Ηροδότειο ‘‘όμαιμον, ομόγλωσσον και ομότροπον’’ να λειτουργεί πλέον με ορίζοντα διαπλανητικό.

‘‘Την Ρωμιοσύνη μην την κλαις’’, λοιπόν, όπως έγραψε και ο Γιάννης Ρίτσος. Αρκεί η επέτειος των 200 χρόνων της Επανάστασης, πέραν από την έξαψη του εθνοπατριωτικού συναισθηματισμού και τους πανηγυρικούς(;) εορτασμούς, να γίνει αφετηρία για προβληματισμούς, αμφισβητήσεις, αναθεωρήσεις και ανατροπές. ‘‘Είμαστε εδώ’’ 200 χρόνια ως κράτος και χιλιετίες ως εθνικό continuum. Και ‘‘θα είμαστε ξανά εδώ’’ στο μέλλον, διότι αποδείξαμε ότι έχουμε ταυτότητα με απύθμενο ιστορικό βάθος, πολιτισμικό πλούτο, σπανίζουσα χρονική ανθεκτικότητα και αγαστή προσαρμοστικότητα στις απαιτήσεις των καιρών και τους οικουμενικούς βηματισμούς.

Αυτονόητο, ωστόσο, είναι ότι δίπλα στις άνω ‘‘υφάντρες’’ του εθνικού μας πεπρωμένου, η Ελληνική Παιδεία θα συνεχίσει να συνιστά το πρώτιστης σημασίας κριτήριο για τον καθορισμό του ίδιου του μέλλοντος μας. Αν η Παιδεία, λοιπόν, εκτός από την προσαρμογή στις σύγχρονες ανάγκες και στις προκλήσεις της μετανεωτερικότητας θα στοχεύει να είναι η κοινωνικο-πολιτική μεθοδολογία ενστάλαξης σε όλους τους Έλληνες του μεγαλείου που έχει το νοηματικό φορτίο ολάκερου του Ελληνισμού, τότε πραγματικά δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτε και κανέναν.

Αρκεί, απλά, ο καθένας που θα ‘‘μορφώνεται ελληνικά’’, να συναισθάνεται, ως το νόημα της εθνικής συνείδησης, τα λόγια του μεγάλου και αγνού πατριώτη Μακρυγιάννη, που ο Γιώργος Σεφέρης αναδεικνύει στο δοκίμιό του ‘‘Ένας Έλληνας – ο Μακρυγιάννης’’: ‘‘Είχα δυο αγάλματα περίφημα, μια γυναίκα κι ένα βασιλόπουλο, ατόφια – φαίνονταν οι φλέβες, τόση εντέλεια είχαν. Όταν χάλασαν τον Πόρο, τα ‘χαν πάρει κάτι στρατιώτες και στ’ Άργος θα τα πουλούσαν κάτι Ευρωπαίων, χίλια τάλαρα γύρευαν…Πήρα τους στρατιώτες, τους μίλησα: Αυτά, και δέκα χιλιάδες τάλαρα να σας δώσουνε, να μην καταδεχθείτε να βγουν από την πατρίδα μας. Γι’ αυτά πολεμήσαμε’’.

Ο κ. Γκουγκουρέλας, είναι δικηγόρος

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Η Ελλάδα 200 χρόνια μετά την Επανάσταση, τα διλήμματα και η Εθνική προοπτική – Του Χρ. Γκουγκουρέλα appeared first on Eptanews.gr.

Η επανάσταση του 1821 και οι μετέπειτα αγώνες δεν είναι προνόμιο μόνο των νοτίων Ελλήνων, φαινόμενο που επί 200 χρόνια τώρα επιβλήθηκε τεχνηέντως με τα απανωτά λεκτικά κλισέ στα σχολικά βιβλία της ιστορίας ή με τις δημοσιομανείς μετριότητες «εγκυρότατης παντογνωσίας» κάποιων ινστιτούτων που εμφανίζονται σε τηλεοπτικές εκπομπές σκυλεύοντας στο δύστυχο κουφάρι του έθνους. Ας μην ξεχνάμε πως οι Έλληνες ξεκίνησαν την επανάσταση από το Βορρά με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη διότι πίστευαν πως πατρίδα είναι το αίμα που κυλάει μέσα μας και γνωρίζοντας πως τιμή κι ασφάλεια αυτά τα δύο μαζί δεν πάνε και πως την Ελληνική οικογένεια δεν την καθορίζουν μόνο οι δεσμοί του αίματος αλλά και αυτοί που δίνουν το αίμα τους για την οικογένεια αυτή.

Σκάβοντας ή οργώνοντας ετούτη την Πιερική γης, βρίσκεις κόκκαλα παντού και μάρμαρα χαραγμένα με τη δυναμική παρουσία του χτες. Τότε η μητέρα των Μουσών, η Μνημοσύνη, θεά που τις μνήμες εγείρει, όσο και αν αυτές τις καλύπτει η σκόνη της φθοράς κεντά τη θέληση και σε φτερώνει με τόλμη να αναλάβεις το έργο της αναπλήρωσης του καθήκοντος του κράτους και σε οπλίζει ακόμα με την ελπίδα πως θα ανάψεις τη σπίθα της Ανάστασης της ξεχασμένης ιστορίας μας γιατί πολλοί χειμώνες πέρασαν και η Άνοιξη δεν ήρθε, για εκείνους τους ευλογημένους λεοντανθρώπους τους Λαζαίους του Ολύμπου και των Πιερίων, που γλυκοξεχασμένοι μείναν μέσα, στο όνειρο.

Ας αφήσουμε την  ψυχή μας να μιλήσει, μέρες που είναι, με υπόκρουση τους ύμνους των Μουσών που αιώνες τώρα σφυρίζουν στους αέρες του Ολύμπου και το Αιγαίο και το αντιλάλημα τους φτάνει μέχρι τα πολυθρύλητα αιματοποτισμένα ερείπια του πύργου των Λαζαίων εκεί όπου μορφές του Νεοελληνισμού έδρασαν και μεγαλούργησαν με τους αγώνες τους.

Πολλά στοιχεία, που αφορούν την πολυθρύλητη και βαθύριζη γενιά βγαίνουν στην επιφάνεια. Υπήρξε δυαδική οικογένεια σε πανελλήνια κλίμακα που έδωσε δεκάδες θύματα στη διάρκεια δυο και πλέον αιώνων χωρίς να αποκατασταθούν τα μέλη της τουλάχιστον ηθικά διότι υλικά ποτέ δεν αποκαταστάθηκαν σε τούτη την πικρόπνοη γης που κατοικήσανε και τη δόξασαν.

Για ετούτη τη γενιά με τα 200 θύματα, φειδωλή πολύ υπήρξε η ιστορία μας. Το αληθοβόλο φως όμως της δικαιοσύνης μάς οδηγεί να απαλύνουμε από τον πόνο της λήθης τα πληγοκεντημένα σώματα εκείνων των ηρώων, θαμμένα τώρα στον τόπο των αιώνιων πόνων.

Η ιστορία, των κατορθωμάτων της περίφημης γενιάς των Λαζαίων, της εποχής τους και του τόπου τους, είναι αξεδιάλυτα συνυφασμένη με την ιστορία της όλης Ελλάδας και αρχίζει γύρω στα 1691 όταν φιρμάνι Τουρκικό αναφέρει πως η καθέδρα τους η Μηλιά Πιερίων είναι ανυπόταχτη και ασυμβίβαστη με τους κατακτητές.

Εδώ ακριβώς πρέπει να ανασκευαστεί μια πλάνη ιστορική του τόπου μας. Είναι τελείως απαράδεκτο να θεωρούμε ότι ο Μακεδονικός Αγώνας περιχαρακώνεται στην 5ετία 1904-1908 . Είναι αδιανόητο να συρρικνώνεται αυτό το περίφημο έπος 200 και πλέον ετών κατά το οποίο η Μακεδονία πρόσφερε ποταμούς αίματος για τη λευτεριά, μέχρι το 1912. Πώς θα πρέπει να ονομάσουμε τους αγώνες των Μακεδόνων που ενσαρκώνονται υποδειγματικά μέσα από τις πράξεις και τη δράση μιας και μόνο Μακεδονίτικης οικογένειας;

Η δράση των Λαζαίων με έδρα τη Μηλιά Πιερίας και ορμητήριο του περίφημου Πύργου τους εξακτινώνεται προς στεριές και θάλασσες γι αυτό και η φήμη τους φτάνει παντού και η δόξα που τους συνοδεύει είναι πολύ μεγάλη. Πέρα μάλιστα από την ανδρεία τους, το αγωνιστικό τους φρόνημα, το ακαταδάμαστο σθένος και την απαράμιλλη αφοσίωση στο καθήκον, διακρίνονται για το ήθος και τις σπάνιες αρετές του χαρακτήρα τους. Για αυτό και η Λαϊκή μούσα τους τραγουδάει:

«Ένας πασάς διαβαίνει

Κι άλλος έρχεται.

Μες στη Μηλιά πηγαίνουν

Και μέσα στα βουνά

Παλιούς κλέφτες γυρεύουν

Και κλέφτες κυνηγούν.

Γυρεύουν τους Λαζαίους

Τους αρματολούς.

Λαζαίοι τρών και πίνουν 

Μέσα στη Μηλιά,

Στρώνουνε τ’άρματά τους

Και λάμπουν τα βουνά.

Αρπάζουν τα σπαθιά τους,

Στους κάμπους τρέχουνε

Τους Τούρκους για να σφάξουν,

Θα γίνει μακελειό.»

Πάνω στα βουνά, τον Όλυμπο και τα Πιέρια γίνεται μια φυσική επιλογή των Ελλήνων, δημιουργείται μια βιολογικά δυναμική καταβολή μιας φάρας που ζεί, σχεδόν ανεξάρτητη. Είναι οι πιο ανυπότακτοι οι πιο αποφασιστικοί, οι πιο λεοντόθυμοι Έλληνες με ξεχωριστή ψυχοσύνθεση όπως χαρακτηριστικά λέει ο καθ. Απόστολος Βακαλόπουλος στα συγγράμματά του. Είναι οι Λαζαίοι των αρχέγονων ιστορικών βουνών – Ολύμπου και Πιερίων – που καθαρίζουν τον ρύπο του ραγιαδισμού και για τους άλλους Έλληνες και πάνω απ’ όλα και κύρια συντελούν στην ηθική αναγέννηση και περηφάνια του Ελληνικού γένους. Εμπνέουν γενναία αισθήματα και δείχνουν με το παράδειγμά τους σε όλους το δρόμο της τιμής και του καθήκοντος. Στα πρόσωπά τους αντικατοπτρίζεται η νέα μορφή του ηρωικού Έλληνα Μακεδόνα ο οποίος ενσαρκώνει τα αισθήματα της αντρίκειας περηφάνιας και τη αδίστακτης αντίστασης εναντίον των κατακτητών.

Στο τέλος του 18^ου αιώνα οι Λαζαίοι συνεργάζονται με όλους σχεδόν τους κλεφταρματωλούς της Μακεδονίας, Νικοτσαρά, Πάνο Ζήδρο, τους Καρατασαίους της Βέροιας και τον Γάτσιο, τον Διαμαντή Νικολάου, το Μήτρο Λιακόπουλο, το Σιατιστινό Νικόλαο Κασομούλη, τον Γούλα Δράσκο. Δέχτηκαν γρήγορα και με λαχτάρα τα κηρύγματα του εθνομάρτυρα Ρήγα Φεραίου και φιλοξένησαν στη Μηλιά τον εθναπόστολο Κοσμά τον Αιτωλό. Συνεργάστηκαν με τον επίσκοπου Κίτρους Μελέτιο – μέλος της Φιλικής Εταιρείας – ο οποίος μαρτύρησε το Μάρτη του 1822 στη Θεσσαλονίκη όπου ως πρωτόθρονος επίσκοπος, της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης αντικαθιστούσε ως τοποτηρητής το Μητροπολίτη Ιωσήφ. Τον Μελέτιο των κομμάτιασαν οι Τούρκοι στη μεγάλη πλατεία του Κοπανιού.

Αλλά κορυφαίο μέλος της οικογένειας των Λαζαίων με έντονη δράση υπήρξε ο θρυλικός τους γόνος Γιωργάκης Ολύμπιος του οποίου η δράση ξεπερνά τα όρια του Ελληνικού χώρου.

Το 1747 οργανωμένοι οι Λαζαίου με τους άλλους οπλαρχηγούς του Ολύμπου χτυπούν τα τσιφλίκια της Καλλιανης.

Το 1813 υφίστανται την καταστροφή της Μηλιάς από το γιο του Αλή Πασά Βελή. Τότε ξεκληρίστηκε η μισή οικογένεια των Λαζαίων.

Και ήρθε η ώρα του Μεγάλου Ξεσηκωμού. Έρχονται σε συνεννόηση με τους κλεφταρματωλούς Καρατάσιο και Γάτσιο της Βέροιας, του πρόκριτου της Νάουσας, Ζαφειράκη. Στις αρχές Γενάρη του 1822 συναντώνται στη μονή του Δοβρά και αποφασίζουν να κινηθούν αρχικά με ορμητήρια τα ορεινά ερείσματα της Νάουσας, της Καστανιάς, του Κολινδρού και της Σιάτιστας. Προς το τέλος Φεβρουαρίου του 1822 επιστρέφει από τη Νότια Ελλάδα ο απεσταλμένος τους Νικόλαος Κασσομούλης, με δύο καράβια με ψαριανούς και λίγα πυρομαχικά. Στις αρχές Μαρτίου φτάνουν ακόμη δυο ψαριανά καράβια με τον διορισμένο αρχηγό της εκστρατείας στη Μακεδονίας Γρηγόρη Σάλα και μερικούς Γερμανούς πυροβολητές, στο Ελευθεροχώρι. Την αποστολή συνόδευε και ο γνωστός λόγιος και μοναχός Θεόφιλος Καϊρης. Μαζί τους επικεφαλής των πυροβολητών ο φιλέλληνας Γερμανός Moren, ο Πολωνός Lezinski και ο Βοϊνέσκου. Ο Μεχμέτ Εμίν πασάς της Θεσσαλονίκης ζητά να εμφανιστούν μπροστά του όλοι οι οπλαρχηγοί και πρόκριτοι του Ολύμπου και των Πιερίων, της Νάουσας, της Βέροιας και τη Έδεσσας. Στην διαταγή του πασά ο Διαμαντής Νικολάου απαντά με επίθεση στον Κολινδρό στις 8 Μαρτίου 1822.

Ο Σάλας αποκρούει στο Ελευθεροχώρι τους ιππείς του Σαλήμπεη της Κατερίνης και ανεβαίνει στην Καστανιά του Κολινδρού. Την νύχτα της 8^ης Μαρτίου ο Μεχμέτ Αμίν χτυπάει ταχύτατα τις Ελληνικές δυνάμεις στον Κολινδρό, οι οποίες κατά προτροπή των Λαζαίων αποσύρονται στην οχυρωμένη έδρα τους στη Μηλιά. Οι μεγαλύτερες δυνάμεις του Μεχμέτ Εμίν, από τον Κολινδρό τους καταδιώκουν καίγοντας τα χωριά που βρίσκονται στο δρόμο τους και σφάζοντας τα γυναικόπαιδα. Φτάνουν στη Μηλιά, την Κυριακή του Πάσχα στις 2 Απριλίου.

Ο Σάλας και ο Δράσκος οχυρώνονται στον Πύργο των Λαζαίων. Ο Διαμαντής Νικολάου περιμετρικά στο χωριό. Ακολουθεί λυσσαλέα μάχη ο αριθμός των Τούρκων δεκαπλάσιος. Η πεισματώδης άμυνα των Ελλήνων μετατρέπεται σε αφανισμό. Όλη η Μηλιά παραδίδεται στις φλόγες. Οι υπερασπιστές της έδρας των Λαζαίων πλημμυρίζουν με το αίμα τους τα σοκάκια της. Οι Τούρκοι καίνε, γκρεμίζουν, λεηλατούν, σφάζουν γέροντες και γυναικόπαιδα. Ο περήφανος Πύργος των Λαζαίων ανατινάχτηκε. Ο Διαμαντής Νικολάου μέσα από τα δάση των Πιερίων κατευθύνθηκε προς τη Νάουσα για να ενωθεί με τους Καρατάσο και Γάτσιο που ήδη αντιμετώπιζαν τις δυνάμεις του Μεχμέτ Εμίν.  Ο Σάλας, ο Κανούσης και άλλοι οπλαρχηγοί κατόρθωσαν έπειτα από πολυήμερη εξαντλητική πορεία να φθάσουν σε ελεύθερο έδαφος στο αρματολίκι του Νικολάου Στουρνάρη στον Ασπροπόταμο.

Οι Λαζαίοι καταφεύγουν στα γύρω δάση με τις ηρωικές γυναίκες τους οι οποίες έπνιξαν τα μωρά τους με τα ίδια τους τα χέρια μη με το κλάμα τους, προδώσουν τις θέσεις τους. Ο αγώνας των Λαζαίων δεν σταματά εδώ. Τώρα ανοίγει ένας ακόμα κύκλος των εθνικών τους αγώνων και θυσιών. Ο μελόφρων φαίνεται σπουδαίος στις αποτυχίες και στις συμφορές. Οι Λαζαίοι ξέρουν πως με το σπαθί κερδίζεται ο κόσμος. Οι πράξεις τους και μετέπειτα διαθέτουν μια σαγήνη, μια ποιητικότητα, ένα αποκαλυπτικό σθένος. Είναι η πηγή εθνικού πνευματικού πλούτου με το φορτίο του αυθεντικού. Άγνωστα και ανέκδοτα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν τα τελευταία χρόνια στα αρχεία των βιβλιοθηκών της Αθήνας και στα μέρη όπου έζησαν οι απόγονοι των Λαζαίων τους αποδίδουν λαμπρό δοξοστέφανο που στολίζει την υπέρτατη εθνική μεγαλωσύνη τους.

Αυτά τα νέα στοιχεία μας βεβαιώνουν πως η καταστροφή της Μηλιάς και όλων των χωριών του Ολύμπου και των Πιερίων δεν άφησε αποκαΐδια και συντρίμια. Δεν ήταν επίλογος αφανισμού. Απλά έκλεισε για αυτούς ένα κεφάλαιο για να ανοίξει ένα μεγαλύτερο.

Ο Τόλιος Λάζος, γιος του Γιάννη Λάζου που γλίτωσε από τη σφαγή του Βελή του πασά στον Τύρναβο, το 1813, τα δυο του ξαδέρφια Δήμος Λάζος και Τόλιος Λάζος, γιοι του Λιόλιου Λάζου που λευτερώθηκαν με τη μητέρα τους στη Μυτιλήνη, και όλη η μεγάλη οικογένεια με όλους τους συγγενείς τους που γλίτωσαν από τη μεγάλη καταστροφή του Πάσχα του 1822, συνέχισαν το μεγάλο κεφάλαιο της Ιστορίας των Λαζαίων, το ίδιο λαμπρό, το ίδιο ένδοξο, το ίδιο θαυμαστό. Μετά την καταστροφή της Μηλιάς έφτασαν στον Ασπροπόταμο, στους Στουρναραίους με τους οποίους οι Λαζαίοι ήταν συγγενείς. Από εκεί πήγαν στο Μεσολόγγι και έλαβαν μέρος στην πρώτη πολιορκία του. Στη συνέχεια ο Τόλιος Λάζος γιός του Γιάννη Λάζου αγωνίζεται με το δικό του μακεδονικό σώμα σε όλες τις μάχες στην Πελοπόννησο και διακρίθηκε στην καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια. Το 1824 ο Κωλέτης, παλιός οικογενειακός φίλος των Λαζαίων, τον στέλνει στην Κρήτη Φρούραρχο της Γραμβούσας. Όταν γύρισε από την Κρήτη πολέμησε στη Στερεά Ελλάδα, στην Εύβοια και στη Σκιάθο. Στην καταστροφή του Τοπάλ πασά στο Τρίκκερι ήταν παρών και διακρίθηκε ιδιαίτερα.

Το 1828 ο Τόλιος Λάζος γίνεται χιλίαρχος από το Δημήτρη Υψηλάντη και πολεμάει στο πλευρό του στην Πέτρα της Βοιωτίας, τελευταία μάχη της Επανάστασης.

Στο μεταξύ τα γυναικόπαιδα των Λαζαίων και των άλλων Ολυμπίων αγωνιστών, που ήταν πάνω από 450 οικογένειες, πέρασαν 8 χρόνια γεμάτα βάσανα, περιπλανήσεις, κατατρεγμούς και στερήσεις. Μετά το 1822, άλλα βρέθηκαν στη Σκιάθο, άλλα ακολούθησαν το σώμα των αγωνιστών στον Ασπροπόταμο, στο Μεσολόγγι, στην Πελοπόννησο, στα Μέγαρα και στη Βοιωτία. Μέρος αυτών παρέμειναν σκορπισμένα σαν τα αγρίμια στα δάση και στις σπηλιές του Ολύμπου και των Πιερίων ώσπου το 1824 με ειδική εντολή της Ελληνικής κυβέρνησης, ήρθε να περιμαζέψει ο Διαμαντής Νικολάου Ολύμπιος γαμπρός του γενάρχη Έξαρχου Λάζου, και να τα οδηγήσει στη Μεγαρίδα και την Αταλάντη Φθιώτιδας όπου μετά τον ερχομό του Καποδίστρια δημιούργησαν τον οικισμό Νέα Πέλλα, δηλωτικό της ένδοξης Μακεδονικής καταγωγής τους. Το 1832 στη Νέα Πέλλα Αταλάντης ήταν εγκαταστημένες 120 οικογένειες αγωνιστών και γύρω στην περιοχή άλλες 260. Ανάμεσα στις πρώτες οικογένειες των αγωνιστών είναι των αδελφών Δήμου Λάζου, Τόλιου Λάζου, Λιόλιου Λάζου, του Κώστα Διαμαντή, του Χαρίση Διαμαντή, του Παναγιώτη Τσάρα, γιου του Νικοτσάρα, του Συροπουλου, του Βλαχάβα, του Τζαχείλα κ.α.

Στη Σκιάθο, τέλος, παρέμεινε ένας μεγάλος αριθμός από τη φάρα όπου μέχρι σήμερα ζουν και κρατούν απομνημονεύματα, αναφορές, επιστολές. Από χειρόγραφό τους πληροφορούμαστε ότι οι γιοί του Λιόλιου Λάζου ζήτησαν και πήραν μυστικά τη συγκατάθεση του Καποδίστρια για να γυρίσουν στον Όλυμπο και να ξαναφτιάξουν το πατρικό τους αρματολίκι. Ο Τόλιος Λάζος πήρε την περιοχή Λιβαδίου, Κοκκινοπλού, Αγίου Δημητρίου και των στενών της Πέτρας. Ο Κώστας Ολύμπιος, αδελφός του Διαμαντή Νκολάου πήρε την περιοχή της Κατερίνης ως τον Αλιάκμονα. Ο Γιάννης Λάζος, γιος του χιλίαρχου Τόλιου Λάζου πήρε την περιοχή της Ελασσόνας. Έτσι γύρω στο 1835 με έδρα αυτή τη φορά το σημερινό Λιβάδι ανασταίνεται το περίδοξο αρματολίκι του Ολύμπου και οι απόγονοι των Λαζαίων συνεχίζουν να γράφουν ένδοξες σελίδες στην οικογενειακή τους αλλά και στην εθνική μας ιστορία, έχοντας τρανούς συμβουλάτορες και καθοδηγητές τον ταγματάρχη καπετάν Διαμαντή και τον χιλίαρχο Τόλιο, Λάζο ο οποίος την εποχή αυτή με το υπ’αριθμ. 141 Διάταγμα της Ελληνικής Πολιτείας είχε διοριστεί μέλος του δικαστηρίου Ανατολικής Ελλάδος.

Το 1835 όμως, σε νέο επαναστατικό κίνημα σκοτώνεται στον Όλυμπο σε μια συμπλοκή, ο Γιάννης, ο γιος του χιλίαρχου και την επόμενη χρονιά πεθαίνει και ο χιλίαρχος αφήνοντας δύο εφήβους ακόμα γιους.

Τον ίδιο χρόνο, 1836, υπάρχει στην Αθήνα μια μυστική πατριωτική οργάνωση, μια νέα φιλική εταιρεία, που έχει σκοπό να οργανώσει όλους τους παλιούς Θεσσαλομακεδόνες αγωνιστές που βρίσκονται στην ελεύθερη Ελλάδα με σκοπό την απελευθέρωση της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας. Αρχηγοί της νέας αυτής Φιλικής Εταιρείας είναι οι Χριστόφορος Περραιβός και ο Δρόσος Μανσόλας. Ανάμεσα στους πρώτους που μυήθηκαν σε αυτή ήταν και τα Λαζόπουλα στο αρματολίκι του Ολύμπου.

Δυστυχώς όμως, τα σχέδιά τους προδόθηκαν και τα Λαζόπουλα χαρακτηρίστηκαν από το Σουλτάνο προδότες και εχθροί της Τουρκίας για αυτό αναγκάστηκαν το 1841 να παρατήσουν το αρματολίκι και να καταφύγουν στη Νέα Πέλλα.

Δεν άργησε όμως να έρθει η επανάσταση του 1854 στην Πιερία και οι αετοί του Ολύμπου ξανανοίγουν τα φτερά τους με ενθουσιασμό και αυταπάρνηση για νέους αγώνες. Στο χωριό Κελέρια του Αλμυρού όπου έγινε το συμβούλιο των 42 καπεταναίων, πρώτοι έδωσαν το παρών οι αδελφοί Δήμος και Τόλιος Λάζος, οι Βλαχαβαίοι, οι Τζαχειλαίοι, ο Μέλλιος Συρόπουλος, ο Παναγιώτης Τσάρας, ο Μπιζιώτας, ο Κώστας Διαμαντής και άλλοι που πήραν εντολή από τον γενικό αρχηγό Χριστόδουλο Χατζηπέτρου, να κινηθούν προς τα Χάσια.

Υπάρχουν απομνημονεύματα του Δήμου Λάζου από τα οποία παραθέτουμε τα άγνωστα ως τώρα στοιχεία για την αδικημένη, από τους ιστορικούς μας συγγραφείς επανάσταση του 1854 στην Πιερία και την υπόλοιπη Μακεδονία και τη συμμετοχή σε αυτήν των Λαζαίων. 

Πληροφορούμαστε λοιπόν, ότι το εκλεκτό σώμα των Μακεδόνων έχοντας για αρχηγούς τους παραπάνω έμπειρους παλιούς καπεταναίους αφού έλαβε μέρος στις μάχες Πλατάνου και του Αλμυρού, απέσπασε το γενικό θαυμασμό στην περίφημη μάχη της Καλαμπάκας, αρχές Μαΐου 1854 πιάνοντας αιχμαλώτους 150 περίπου «αραπάδες», τους οποίους οι Τούρκοι είχαν φέρεις από την Αίγυπτο με διοικητή το Σελίμ Πασά, με σκοπό να καταπνίξουν το κίνημα στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία.

Στη συνέχεια τα 600 παλικάρια του Μακεδονικού σώματος πέρασαν νικηφόρα από τη Δεσκάτη κατατροπώνοντας τις δυνάμεις του Ζεϊνέλ πασά και έφτασαν στο Λιβάδι Ολύμπου όπου τους περίμενε αληθινός θρίαμβος.

Να τι γράφει ο Δήμος Λάζος στα απομνημονεύματά του:

«Το πεδίον της μάχης είχεν καλυφθεί εκτάδην υπό 500 και πλέον νεκρών Τούρκων ελθόντων εκ Σερβίων, των υπολοίπων τραπέντων επονείδιστον φυγήν και ζωγρηθέντων ετέρων 150»       

Κατόπιν το σώμα έφτασε στα περίχωρα της Κατερίνης. Όταν πάτησαν  στη Μηλιά ο Καπετάνιος Λάζος γράφει:

«Ευθύς ως επατήσαμεν το πόδι μας το χώμα της πατρώας γης, ηνοίξαμεν τας αγκάλας μας, κατεφιλήθημεν, θερμώς μεταξύ μας και ενώ όλοι μηδενός εξαιρουμένου εκλαίομεν ωσάν μικρά παιδιά επέσαμεν καταγής και ηρχίσαμεν να καταφιλώμεν το άγιο χώμα της πατρίδος μας. Επιτέλους το εβλέπαμεν ελεύθερον»

Θα το θεωρούσα μεγάλη παράλειψη σεβαστοί μου, αναγνώστες αν δεν ανέφερα και το παρακάτω απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Γιάννη Λάζου που από τις λίγες γραμμές μπορεί κανείς να νοιώσει και να θαυμάσει το ψυχικό μεγαλείο που εξακολουθούσε να υπάρχει στην ψυχή των Λαζαίων, λες και ήταν ο θησαυρός που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους

«Τι κι αν ήταν μαύροι οι αιχμάλωτοί μας; Μην τάχα δεν είναι άνθρωποι και αυτοί όμοιοι με ημάς; Άμα τους αφήναμεν νηστικούς να πεθάνουν από την πείνα ή τους εσκοτώναμεν άοπλους, θα έπρεπε να ξουρίσωμεν τα μουστάκια μας και να φορέκωμεν γυναικόρουχα».

Αλλά όμως τι ειρωνεία! Τα δάκρυα χαράς και ο απερίγραπτος ενθουσιασμός για το αντάμωμα με την πατρίδα γρήγορα μετατράπηκαν σε ανείπωτη οδύνη και απογοήτευση. Μόλις τα Λαζόπουλα και οι άλλοι Μακεδόνες καπεταναίοι έφτασαν στη Βροντού, του Ολύμπου οι Αγγλογάλλοι έστειλαν από τη Θεσσαλονίκη τον πρόξενο Λουϊ Ντε Μορνάρ με σκοπό να αναγκάσει  τους επαναστάτες να σταματήσουν αμέσως τον πόλεμο.

Ο Γάλλος πρόξενος συναντήθηκε με τους καπεταναίους στην Κατερίνη  τέλη Μαΐου 1854 και όταν κατάλαβε ότι τα διπλωματικά του επιχειρήματα δεν έπειθαν κανένα κατέφυγε στις απειλές λέγοντας πως αν δεν πάψουν αμέσως τον πόλεμο και δεν καταθέσουν τα όπλα, η Αγγλία και η Γαλλία θα κάνουν απόβαση στον Πειραιά.

Στην όχι και πολύ γνωστή, ως τώρα,  αυτή συνάντηση, πήρε το λόγο ο Δήμος Λάζος και απάντησε :

«Μινίστρο, εμείς όλοι το τομάρι μας το έχομε ταγμένο να το φάνε τα όρνια και τ’ αγρίμια του Ολύμπου, όπως έφαγαν και των πατεράδων και των παππούδων μας. Μη γνοίζεσαι λοιπόν, για μας και μη μας φοβερίζεις γιατί, από φοβέρες είμαστε χορτάτοι από τα παιδικά μας χρόνια. Για να σου δείξουμε πως εμείς μόνο λευτεριά ζητούμε και τίποτις άλλο, σε παρακαλούμε ν’ αφήσεις τις φοβέρες και να φροντίσεις γι αυτούς τους άμοιρους αραπάδες, που τους, κουβαλήσατε στα χώματά μας, απ’ την Ανατολή για να μας ρουφήξετε το αίμα. Τους λυπάτε η καρδιά μας για το χάλι τους. Φρόντισε να τους στείλεις στην πατρίδα και στις οικογένειές τους, δεν τους κάναμε κακό μα ούτε και τους θέλουμε άλλο για να μας μοιράζουν στα μισά το λίγο ξερόψωμά μας και τα τσαρούχια μας. Ας πάνε στην πατρίδα τους να πουν ότι εμείς οι Έλληνες δεν σκοτώνουμε άνανδρα και ότι μόνο για την ελευθερία  της πατρίδος μας αγωνιζόμαστε. Τόσο κακό κάνουμε που ζητούμε να ελευθερωθούμε και μας απειλείτε με πόλεμο;»

Στο άκουσμα αυτών των λόγων, ο Γάλλος έδειξε αμηχανία, δέχτηκε πρόθυμα την παράδοση των αιχμαλώτων κι έφυγε, δίχως να πει λέξη. Το άτυχο τέλος αυτής της επανάστασης είναι γνωστό και οι Μακεδόνες αγωνιστές επέστεψαν στη Νέα Πέλλα περιμένοντας μια νέα ευκαιρία που ήρθε το 1878. Οπότε και πάλι η Πιερία έγινε το κέντρο ενός νέου απελευθερωτικού αγώνα.

Στο μεταξύ στη Νέα Πέλλα, το 1865, πέθανε ο Δήμος Λάζος σε ηλικία 61 χρόνων, αφήνοντας δυο γιούς, το Γιάννη 25 χρόνων που σπούδασε γιατρός και τον Αλέξανδρο 20 χρόνων που κατατάχτηκε εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό στις 25 Απριλίου 1867.

Από τα ιδιόχειρα απομνημονεύματα του γιατρού Γιάννη Λάζου θα παραθέσω τα παρακάτω ενδιαφέροντα στοιχεία. Δεν θα επεκταθώ σε λεπτομέρειες για τα γεγονότα και τα αποτελέσματα της επανάστασης του 1878. Είναι γνωστά.

Στις 22 Ιανουαρίου 1878 η Μακεδονική Επιτροπή της Αθήνας έστειλε άκρως απόρρητο έγγραφο στο γιατρό και τον όρισε οπλαρχηγό με την παράκληση να στρατολογήσει όσο περισσότερους Μακεδόνες της Αταλάντης μπορούσε επειδή ήταν ο μόνος που έχαιρε της εκτίμησης των. Ολοπρόθυμα ο Γιάννης Λάζος παράτησε την επιστήμη – την εποχή αυτή ήταν εσωτερικός χειρουργός στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών – και με τον αδερφό του Αλέξανδρο που είχε γίνει επιλοχίας των ευζώνων, βρέθηκε από τους πρώτους στον Όλυμπο το Φεβρουάριο του 1878 στο πλευρό του επισκόπου Κίτρους Νικόλαο Λούση και της προσωρινής Κυβέρνησης της Μακεδονίας με πρόεδρο τον Ευάγγελο Κοροβάγκο. Η αθάνατη φάρα των Λαζαίων και πάλι αγωνίζεται και πάλι δοξάζεται.

Από την πλούσια και θαυμαστή δράση των νέων Λαζαίων καπετανέων αναφέρουμε μόνο το παρακάτω περιστατικό αποφεύγοντας τα απομνημονεύματα του Γιάννη όπου αναφέρει τα ίδια για να μη θεωρηθούν μεροληπτικά και υποκειμενικά .

Στην εφημερίδα «ΕΣΠΕΡΙΝΗ» ο απεσταλμένος της στον Όλυμπο δημοσιογράφος Αλβανάκης έγραψε στο φύλλο της 27^ης Φεβρουαρίου 1878 :

«Εις την Μονή Πέτρας, συγκεντρώθησαν πολλά γυναικόπαιδα. Τούτο δε δεν διέφυγεν του Τούρκους. Όθεν συχνάκις επεχείρουν την εκπόρθησιν της Μονής. Την 22αν Φεβρουαρίου 1878, μετά τα γεγονότα, χωρικός Τούρκος επληροφόρησεν μπουλούκια Γκεκηδων ατάκτων ότι εις την Μονήν ευρίσκοντο πλείστα , γυναικόπαιδα και πολλά λάφυρα, τον όπερ εξήγειρε τα άγρα αρπακτικά και αιμοβόρα αυτών ένστικτα. Την επομένην, λοιπόν, λίαν πρωί, εξεκίνησαν, ούτοι εις τετρακοσίους ανερχόμενοι, κατά της Μονής. Εγκαίρως όμως, επληροφορήθησαν τούτο και οι επαναστάτες Μακεδόνες και έλαβον τα κατάλληλα μέτρα. Το συμβούλιον των οπλαρχηγών εξέλεξεν εκουσίως προσφερθέντα τον Ιωάννην Λάζον να ηγηθεί της επιδρομής αυτής, επειδή ουδείς των άλλων προσφέρθει να προσφέρει βοήθειαν εις τα κινδυνεύοντα γυναικόπαιδα. Ο Ιωάννης Λάζος με τα εξήκοντα περίπου επαναστατών έσπευσεν εις την Μονήν και έστησεν ενέδρα των Γκεκηδων. Ούτοι επεφάνησαν μετά μικρόν και σφοδράν  εδέχθησαν των Ελλήνων την επίθεσιν. Ο γενναίος οπλαρχηγός Λάζος εμάχετο ως λέων αψηφών το πενταπλάσιον των εχθρών και την επιθετικής αυτών μανίαν. Οι επαναστάται φιλοτιμούμενοι εκ του παραδείγματος του αρχηγού των εμιμούντο αυτόν ριψοκινδυνεύοντες. Επί δίωρον η μάχη εξηκολουθεί σφοδροτάτη. Ο φιλότιμος οπλαρχηγός Λάζος, μη ανεχόμενος να τον πατούν την ουράν οι Γκεκηδες, ως χαρακτηριστικώς έλεγεν, διέταξε να ρίψουν τα κάπας και εφώνησε δια τρομεράς φωνής προς τους Τούρκους: «Σταθήτε, γουρουνομύτες, να δείτε πως πολεμούν οι Έλληνες». Σύρας δε την πάλαν του όρμησεν ως κεραυνός κατά των Γκεκηδων κραυγάζων προς τους συντρόφους του: «Απάνω τους παιδιά. Απάνω τους». Οι Γκεκηδες κατάπληκτοι προς της τοιαύτης ανδρείας ετράπησαν εις άτακτου φυγήν φωνάζοντες : «Ράϊ, ορέ, ράΪ» δηλαδή παραδινόμεθα.  Η μάχη αυτή υπήρξεν η πρώτη εν Μακεδονία, συγκροτηθείσα, κατά το 1878, ενεθάρρυνεν δε μεγάλως τους εγχωρίους και κατεπτόησεν τους Τούρκους και ιδία τους Γκεκηδες οίτινες κατ’αυτήν είχον πάθει αληθή πανωλεθρίαν, αφήσαντες υπέρ τους 150 νεκρούς».

Κάθε σχόλιο στο παραπάνω δημοσίευμα νομίζουμε ότι είναι περιττό.

Μετά την αποτυχία και του κινήματος του 1878 τα Λαζόπουλα επέστρεψαν πάλι στην Αταλάντη και Αθήνα. Στα αρχεία του Στέφανου Δραγούμη υπάρχει επίσημο έγγραφο που αναφέρει ότι όλοι οι οπλαρχηγοί που έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1878 πήραν αποζημίωση. Μόνο τα Λαζόπουλα δεν δέχτηκαν καμία αμοιβή. Επέστρεψαν τα χρήματα με ειδική αναφορά στην οποία ο Γιάννης Λάζος μεταξύ άλλων γράφει:

«Αι προσφερόμενοι υπηρεσίας διά εθνικάς υποθέσεις δεν πληρώνονται και οι αληθείς πολεμισταί και πατριώται δεν δέχονται αμοιβάς δια το χρέος και το καθήκον των προς την φίλτατην πατρίδα».

Η συνείδηση της φυλής οδηγεί σε εθνική Ελευθερία που διαφέρει από την ελευθερία των συνόρων. Αυτή η εθνική συνείδηση διατυπώνεται με κανόνες συμπεριφοράς, τόσο του έθνους, όσο και του ατόμου. Αυτά, μαζί  αποτελούν την ταυτότητά μας, μια ταυτότητα που μας την έπλασαν ήρωες όπως οι Λαζαίοι που συντήρησαν και μας δίδαξαν των Ελλήνων τα αρχέτυπα. Έτσι τώρα, εμείς μπορούμε να ψυθιρίζουμε: «Καλότυχοι εσείς οι λεύτεροι νεκροί». Κραυγάζετε μέσα στην αιώνια σιωπή σας.

Ο Τόλιος Λάζος, του Λιόλιου ο γιος, ο αγωνιστής του 1854, πέθανε σε ηλικία 75 χρόνων με το βαθμό του επίτιμου ανθυπολοχαγού, με σύνταξη 40 δρχ. το μήνα, σύνταξη πείνας. Ο γιατρός Γιάννη Λάζος υπήρξε βοηθός του ονομαστού χειρουργού και μεγάλου εθνικού ευεργέτη Θεοδώρου Αρεταίου και πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Αρεταίειου Νοσοκομείου της Αθήνας. Πέθανε στην Αταλάντη το 1921 σε ηλικία 81 χρόνων, αφού πρόσφερε, εθελοντικά και αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του στους τραυματίες των Βαλκανικών πολέμων και του Α’ παγκοσμίου πολέμου.

Ο Αλέξανδρος Λάζος στις 14 Μαίου 1907 έγινε αντισυνταγματάρχης και πήρε μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα του 1912. Πέθανε το 1925 σε ηλικία 80 χρόνων και θάφτηκε στη Νέα Πέλλα Αταλάντης, δίπλα στον αδελφό του. Και μια συγκινητική λεπτομέρεια: Την Άνοιξη του 1914 ο Γιάννης Λάζος με τον αδελφό του Αλέξανδρο επισκέφτηκαν τη Μηλιά ψηλά στα Πιέρια και φίλησαν με δάκρυα χαράς τα αιματοβαμμένα χώματα της ελεύθερης πια πατρικής τους γης.  

Η εμφάνιση των Λαζαίων δεν είναι καθόλου τυχαία σε τούτη την περιοχή της Μακεδονίας. Θα λέγαμε ότι είναι ένα νομοτελειακό φαινόμενο. Ζούσαν καθημερινά αγνάντι με τον Όλυμπο που για τον Ελληνισμό υπήρξε ο εγκέφαλός τους. Ζούσαν στον Όλυμπο όπου οι Έλληνες τοποθέτησαν ότι υψηλότερο δημιούργησαν τις έννοιες της θεότητας, της φυσικής, της Ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ανδρείας, της σοφίας. Εδώ στον Όλυμπο οι Έλληνες μορφοποιήσαμε αυτές τις έννοιες στα πρόσωπα των Θεών. Δίας, Αθηνά, Άρης, Απόλλων, Θέμις και τις τοποθετήσαμε στην πιο ψηλή κορφή της χώρας για να τις βλέπει ο κόσμος όλος και να εμπνέεται.

Τούτη την ψυχή του Ελληνισμού, το πνεύμα το πυρίκαυτο ενσάρκωσαν και οι Λαζαίοι, με τη δράση τους. Και αν ακόμα το παράδειγμά τους μένει στην αφάνεια, είναι καιρός να βιαστούμε να τα βγάλουμε στο φως.

Οι καιροί που βιώνουμε είναι απρόβλεπτοι. Μετασχηματισμοί, συσχετισμοί, ανασχηματισμοί κοινωνικοί, εθνικοί, συμπλησιασμοί και συνδυασμοί, διακρατικές ενώσεις, υπερατλαντικές  συγκρούσεις, θρησκευτικοί δογματισμοί, άκρατοι φονταμενταλισμοί και συγχύσεις λαών, πολιτισμών, γλωσσών, ιδεών. Βρισκόμαστε στο καζάνι μιας μεγάλης ζύμωσης με αστάθμητα αποτελέσματα. Παντού αμφισβήτηση. Σ’ αυτόν τον κόσμο του αύριο που θα προκύψει έχουμε ένα ιερό χρέος να διατηρήσουμε την εθνική μας ταυτότητα. Τα κίνητρά μας δεν είναι εθνικιστικά, αλλά πολιτισμικά. Αυτή η ταυτότητα δεν είναι δική μας, την δανειστήκαμε και θα πρέπει να την παραδώσουμε αυτούσια για το καλό της Ανθρωπότητας.

Ο κ. Μπίντας, είναι ομότιμος καθηγητής

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post Το 1821 στην Πιερία: Λαζαίοι, οι Σταυραητοί – Του Θανάση Μπίντα appeared first on Eptanews.gr.

Η Επανάσταση του 1821 διαφέρει από κάθε άλλη επαναστατική πράξη που είχε σημειωθεί στον υπόδουλο ελληνικό χώρο. Το κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, που είχε εξαπλωθεί στη Βαλκανική μετά το 1750, είχε φροντίσει να προετοιμάσει ιδεολογικά τον ξεσηκωμό του Γένους. Η Ελληνική επανάσταση δεν ήταν αποκομμένη από τις γενικότερες εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και τις ιδέες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. Σε όλο το διάστημα πριν την Επανάσταση είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται εκείνοι οι κοινωνικοί, οικονομικοί και ιδεολογικοί παράγοντες που οδήγησαν τους Έλληνες στη δυναμική διεκδίκηση της ελευθερίας τους. Έτσι, υπήρχαν και διαφορετικές απόψεις σχετικά με τον τρόπο που έπρεπε να κινηθούν οι Έλληνες.

Υπήρχε, λοιπόν, η αντίληψη ότι η Οθωμανική αυτοκρατορία θα ήταν δυνατόν να καταρρεύσει εκ των έσω από τους Έλληνες με την πάροδο του χρόνου, βαθμιαία και ειρηνικά, καθώς είχαν σημειώσει σημαντικές προόδους στην οικονομία και ειδικά στο εμπόριο και τη ναυτιλία, παράλληλα με την ανάπτυξη της παιδείας μέσω της ίδρυσης σχολείων και της έκδοσης βιβλίων. Η δεύτερη άποψη, συνέδεε την απελευθέρωση της Ελλάδας με την ανάληψη πρωτοβουλιών από την πλευρά της Ρωσίας. Η τρίτη λύση ήταν η Επανάσταση. Σε όσους υποστήριζαν αυτήν τη λύση ηχούσε ακόμα το κήρυγμα του Ρήγα και παρά το παράλογο του εγχειρήματος, ήταν αυτή που προτιμήθηκε. Σε αυτό, λοιπόν, συνέβαλε και η Φιλική Εταιρεία.

Η Φιλική Εταιρεία, ήταν μία μυστική οργάνωση η οποία ιδρύθηκε στην Οδησσό το καλοκαίρι του 1814. Ένα στοιχείο της Φιλικής Εταιρείας είναι ότι δεν οργάνωσε μόνο επιτυχώς την εθνική επανάσταση των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αλλά έθεσε και σε νέα βάση το θέμα της εθνικής αποκατάστασης και της ίδρυσης Ελληνικού κράτους. Το ελληνικό ζήτημα αντιμετωπίστηκε ως ένα ζήτημα καθαρά ελληνικού ενδιαφέροντος και ελληνικής ευθύνης και όχι ένα ζήτημα που θα λυνόταν στο πλαίσιο μιας απελευθερωτικής και επεκτατικής δραστηριότητας μιας μεγάλης ευρωπαϊκής δύναμης, όπως είχε γίνει έως τότε. Η Φιλική Εταιρεία ιδρύεται σε μία εποχή που υπήρχαν αρκετές μυστικές οργανώσεις στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Έτσι, ιδρύονται εταιρείες που υιοθετούν ένα σχήμα συνωμοτικότητας, ένα συγκεκριμένο τελετουργικό πρότυπο, χωρίς όμως μεταφυσικό περιεχόμενο αλλά περισσότερο για να ενισχυθεί η συνοχή των μελών και να εξασφαλισθεί το απόρρητο. Τέτοιες ελληνικές εταιρείες, προπομποί της Φιλικής Εταιρείας, ήταν το «Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον» του Παρισιού το 1809, η «Φιλόμουσος Εταιρεία» των Αθηνών το 1813 και η «Φιλόμουσος Εταιρεία» της Βιέννης το 1814.

Οι τρεις ιδρυτές της, ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ και ο Εμμανουήλ Ξάνθος, πίστευαν ότι ο Ελληνικός λαός μπορούσε να πετύχει μόνος του την απελευθέρωσή του, χωρίς να περιμένει τη βοήθεια από ξένες δυνάμεις. Και οι τρεις, καθώς φαίνεται, θέλησαν να φτιάξουν μια συνωμοτική οργάνωση που το δίκτυό της θα κάλυπτε όλο τον ελληνικό χώρο και θα συμπεριλάμβανε και όλους τους χριστιανούς των Βαλκανίων. Ο Νικόλαος Σκουφάς γεννήθηκε στο Κομπότι της Άρτας γύρω στο 1779 και εργάστηκε ως βιοτέχνης «σκουφάς». Από εκεί βρέθηκε στην Οδησσό ως έμπορος. Ο Σκουφάς είχε διατελέσει μέλος του «Φοίνικος», μιας εταιρείας που είχε ιδρυθεί από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο με στόχο τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την ίδρυση ελληνικού κράτους. Ο Εμμανουήλ Ξάνθος γεννήθηκε το 1772 και μεγάλωσε στην Πάτμο. Είχε ενταχθεί στο επάγγελμα των γραμματικών του εμπορίου και εργάστηκε στη Σμύρνη, στην Τεργέστη και στην Οδησσό. Ο Αθανάσιος Τσακάλωφ γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1788. Ο Τσακάλωφ είχε ήδη χρηματίσει μέλος του λεγόμενου «Ελληνόφωνου Ξενοδοχείου» των Παρισίων πριν γίνει ιδρυτικό μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Και οι τρεις, λοιπόν, ήταν μέσου βεληνεκούς, οικονομικά και κοινωνικά, δραστήριοι εγγράμματοι έμποροι του παροικιακού ελληνισμού, με μεγάλο πατριωτικό ζήλο. Και όπως αναφέρεται, ήταν ίσως η καταλληλότερη κατηγορία υπόδουλων Ελλήνων για να οργανώσουν τη Φιλική Εταιρεία, καθώς βρίσκονταν, λόγω των εμπορικών τους δραστηριοτήτων, κοντά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας παρακολουθούσαν τις αλλαγές στην Ευρώπη και οι διεθνείς συνθήκες τούς επηρέαζαν. Τους διακατείχε ένα ισχυρό πατριωτικό αίσθημα και αγωνιστικό φρόνημα και με οργανωμένο σχέδιο συντόνισαν τις προσπάθειες των Ελλήνων, εκμεταλλευόμενοι τις δυνάμεις του Έθνους που είχαν στο μεταξύ αναπτυχθεί. Ο κλήρος σε όλη την επικράτεια, οι έμποροι από τα διάσπαρτα εμπορικά κέντρα του Ελληνισμού, οι πλοιοκτήτες, οι διανοούμενοι εμποτισμένοι από τις ιδέες του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, οι λόγιοι, οι κλέφτες και οι αρματολοί, οι έλληνες ναυτικοί και ο καταπιεσμένος Ελληνικός λαός, αποτελούσαν για τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας την εγγύηση ότι η Επανάσταση θα είχε αίσιο αποτέλεσμα.

Η περίοδος 1816-1818 είναι μία περίοδος που η Φιλική Εταιρεία μυεί στους κόλπους της περισσότερα μέλη. Την άνοιξη του 1818, οι Φιλικοί μετέφεραν την έδρα τους από την Οδησσό στην Κωνσταντινούπολη. Μετά το 1818, και κυρίως το 1819, η Φιλική Εταιρεία αναπτύσσεται περισσότερο στην Ελλάδα, καθώς στις τάξεις της μυήθηκαν οι περισσότεροι αρχιερείς, οι απλοί κληρικοί και οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου.

Εκείνα τα χρόνια, και καθώς η μυστική «Αρχή» της Εταιρείας διευρυνόταν, έγιναν και οι πρώτες κινήσεις ώστε να αναλάβει την ηγεσία της ο Ιωάννης Καποδίστριας, ένα από τα πιο λαμπρά μυαλά της ευρωπαϊκής διπλωματίας. Ο Σκουφάς θεωρούσε ότι ήταν απαραίτητο να τεθεί επικεφαλής της Εταιρείας ένα ισχυρό και επιφανές πρόσωπο της διασποράς. Στη συνάντηση του Ξάνθου με τον Καποδίστρια, ο τελευταίος αρνήθηκε την αρχηγία, καθώς θεωρούσε το έργο παράτολμο και ότι δεν είχε έρθει ακόμα το πλήρωμα του χρόνου. Ο Καποδίστριας θεωρούσε ότι μία, μέσω του ιδίου, εμπλοκή της Ρωσίας στην Ελληνική επανάσταση τη συγκεκριμένη στιγμή, θα οδηγούσε σε συμμαχία τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές Δυνάμεις εναντίον όχι μόνον της Ελλάδας αλλά και της Ρωσικής αυτοκρατορίας. Ο Καποδίστριας δεν ήταν, τουλάχιστον εκείνη τη στιγμή, αισιόδοξος, καθώς γνώριζε την κατάσταση στην Ευρώπη και ειδικά στην Ιερή Συμμαχία.

Το επόμενο πρόσωπο που στράφηκαν τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας ήταν ο πρίγκιπας Αλέξανδρος Υψηλάντης, επιφανής Έλληνας της Ρωσίας, απόγονος φαναριώτικης οικογένειας με καταγωγή από τον Πόντο, διοικητών στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες. Ο Ξάνθος απευθύνεται στον Υψηλάντη ο οποίος και αποδέχεται το 1820 την υπέρτατη ευθύνη του «Γενικού Εφόρου» της Φιλικής Εταιρείας. Ο Υψηλάντης δείχνοντας μοναδικές οργανωτικές ικανότητες αναλαμβάνει άμεσα πρωτοβουλίες, ζητώντας να συναντηθεί και με τον Καποδίστρια.

Η προσπάθεια αποκτά νέα δυναμική, λοιπόν, μετά την ανάληψη της αρχηγίας της Φιλικής Εταιρείας από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Τον Αύγουστο του 1820 η Οδησσός μετατρέπεται σε σημαντικό σημείο των ενεργειών του Υψηλάντη, καθώς γίνονται μυήσεις νέων μελών και συγκεντρώνονται σοβαρά χρηματικά ποσά από τους πλουσιότερους εμπόρους της πόλης. Στο σχέδιο γινόταν αναφορά στην εκμετάλλευση της σύγκρουσης της Πύλης με τον Αλή Πασά της Ηπείρου και στην εξέγερση των Σέρβων και των Μαυροβούνιων, ώστε να πολλαπλασιαστούν τα μέτωπα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ιδιαίτερη σημασία στο «Σχέδιον Γενικόν», όπως ονομάστηκε, είχε η απόσχιση της Μολδοβλαχίας με πρωτοβουλία των Ελλήνων στρατιωτικών αρχηγών Γεωργάκη Ολύμπιου και Σάββα Φωκιανού. Τελευταίες πληροφορίες από την Ελλάδα έλεγαν ότι οι ενέργειες έπρεπε να επισπευτούν, καθώς οι Οθωμανοί είχαν αρχίσει να υποπτεύονται. Μάλιστα, υπήρχε και η άποψη ότι το κέντρο έπρεπε να μεταφερθεί στη Μολδοβλαχία, επειδή στην Πελοπόννησο δεν είχαν γίνει οι απαραίτητες προπαρασκευές.

Τον Οκτώβριο του 1820 οι συναντήσεις των Φιλικών είναι συχνότερες και σε αυτές που γίνονται στο Ισμαήλιο,  διαμορφώνεται ένα επιχειρησιακό σχέδιο με βασικές γραμμές: άμεση έναρξη της επανάστασης, κέντρο των επαναστατικών ενεργειών η Πελοπόννησος, λαϊκή εξέγερση στην Κωνσταντινούπολη, πυρπόληση του τουρκικού στόλου, παράλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και σύλληψη του Σουλτάνου, εξέγερση των μισθοφορικών υπό ελληνική διοίκηση φρουρών στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, συμμαχική προσέγγιση με τους Σέρβους και άμεσο ξεκίνημα των «Αποστολών» της Εταιρείας προς τις ελληνικές περιοχές και τον ελληνισμό της διασποράς για την προετοιμασία του Αγώνα. Ωστόσο, ο Υψηλάντης, καθώς συνειδητοποιεί τις αντιθέσεις ανάμεσα στους Φιλικούς, γνωρίζοντας ότι οι Οθωμανοί είχαν ήδη μάθει τα σχέδια της Εταιρείας και ότι οι Αυστριακοί παρακολουθούσαν τις ενέργειές τους, την ίδια στιγμή που η Ιερή Συμμαχία ακόμα και με στρατιωτικές επεμβάσεις προσπαθούσε να διατηρήσει το status quo στην Ευρώπη, και αντιλαμβανόμενος πως όποια καθυστέρηση θα σήμαινε και την αποτυχία του όλου εγχειρήματος, κι ενώ ακόμα συνεχίζονταν οι συζητήσεις για την ημερομηνία της Επανάστασης, παίρνει την παράτολμη απόφαση να ξεκινήσει η εξέγερση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και να κινηθεί τελικά προς το Ιάσιο της σημερινής Ρουμανίας, εκμεταλλευόμενος και την έως τότε προετοιμασία και δράση στην περιοχή του Γεωργάκη Ολύμπιου. Ο Υψηλάντης επιδίωκε, αρχικά, την εκδίωξη των Οθωμανών από τις Παραδουνάβιες ηγεμονίες και τη δημιουργία προγεφυρώματος, και στη συνέχεια την προέλαση, μέσω Βουλγαρίας, προς τις νότιες ελληνικές επαρχίες. Έτσι, οι Οθωμανοί θα στρέφονταν προς τη Μολδοβλαχία και θα δινόταν ο χρόνος για την προετοιμασία της Επανάστασης στον Μοριά, κάτι που ήθελαν και αρκετοί από τους προκρίτους της περιοχής.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1821, λοιπόν, ο Υψηλάντης κυκλοφόρησε την προκήρυξή του «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος» και καλούσε τους Έλληνες σε ένοπλη εξέγερση. Κύρια μέριμνα του Υψηλάντη ήταν η οργάνωση των ένοπλων τμημάτων. Ενθαρρυντικό σημάδι ήταν η άφιξη εθελοντών από όλα τα Βαλκάνια. Το σχέδιο των Μελών της Φιλικής Εταιρείας για την έναρξη της Επανάστασης στη Μολδοβλαχία, ώστε να παραπλανηθεί ο Σουλτάνος και να δημιουργηθεί αντιπερισπασμός για τον αγώνα στην Ελλάδα, φαινόταν να παίρνει σάρκα και οστά. Στα σύνορα Μολδαβίας και Βλαχίας, όπου συγκεντρώνονταν οι ενισχύσεις και οι εθελοντές, συγκροτήθηκε από τον Υψηλάντη ειδικό τάγμα πεζικού από τους σπουδαστές του Ελληνικού Σχολείου της Οδησσού, που είχαν φτάσει στην περιοχή ως εθελοντές. Αυτό το τάγμα αποτέλεσε τον περίφημο «Ιερό Λόχο». Σε όλη αυτήν την προσπάθεια ο Υψηλάντης αντιμετώπιζε συνεχώς προβλήματα τόσο με τους υπόλοιπους Βαλκάνιους συμμάχους του όσο και εσωτερικά με μέλη της Φιλικής Εταιρείας.

Δυστυχώς, οι συγκυρίες και τα γεγονότα ήταν καταστροφικά για τον αγώνα. Η αντίδραση των Οθωμανών και το Συνέδριο των Μεγάλων Δυνάμεων στο Λάυμπαχ, όπου το κλίμα ήταν ήδη εχθρικό απέναντι σε οποιαδήποτε επαναστατική ενέργεια, όριζε τραγική μοίρα στην προσπάθεια του Υψηλάντη και των Φιλικών. Ο Υψηλάντης κατευθύνθηκε κάποια στιγμή προς την Αυστρία, καθώς το μέτωπο στη Μολδοβλαχία κατέρρεε, ειδικά μετά τη μάχη του Δραγατσανίου, τον Ιούνιο του 1821. Πριν περάσει τα αυστριακά σύνορα αποχαιρέτησε τον πιστό του συναγωνιστή Γεωργάκη Ολύμπιο.

Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία είχε αποτύχει για πολλούς λόγους: ήταν η πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων και κυρίως της Αυστρίας στη Ρωσία κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Λάυμπαχ. Ήταν η μη πραγματοποίηση της προσδοκίας των επαναστατών για ρωσική στρατιωτική βοήθεια. Ήταν ο αφορισμός του Αλέξανδρου Υψηλάντη και όσων συμμετείχαν στην εξέγερση. Ήταν η αποσκίρτηση του ρουμάνου οπλαρχηγού Θεόδωρου Βλαδιμηρέσκου. Ήταν η προσχώρηση του σημαντικού οπλαρχηγού Σάββα Φωκιανού στο οθωμανικό στρατόπεδο. Ήταν η είσοδος στη Μολδοβλαχία, με τη συγκατάθεση της Ρωσίας, σημαντικών οθωμανικών στρατευμάτων.

Η Επανάσταση, λοιπόν, στη Μολδοβλαχία, είχε κατάληξη τραγική, αλλά συνέβαλε θετικά στην επιτυχία του αγώνα στην Ελλάδα, όπου τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας είχαν ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες. Στην Πελοπόννησο οι «απόστολοι» της Φιλικής Εταιρείας όλο αυτό το διάστημα, και κυρίως ο Παπαφλέσσας και ο Αναγνωσταράς, είχαν εργαστεί με επιτυχία και είχαν κατορθώσει να υπερκεράσουν την αντίδραση και την αναβλητικότητα των προκρίτων. Η μύηση στη Φιλική Εταιρεία, άλλωστε, μέχρι τις παραμονές της Επανάστασης του μεγαλύτερου μέρους των προκρίτων, των κληρικών και των στρατιωτικών της Πελοποννήσου, είναι ένας από τους βασικούς λόγους επιτυχίας της Επανάστασης στη νότια Ελλάδα. Παράλληλα, ο Σουλτάνος αναγκάστηκε να στραφεί στην περιοχή της Μολδοβλαχίας και δεν έδωσε, αρχικά τουλάχιστον, τη δέουσα προσοχή στην Ελληνική χερσόνησο και στις εκεί επαναστατικές ενέργειες. Επιπλέον, η υποψία ότι πίσω από τις ενέργειες του Υψηλάντη βρισκόταν η Ρωσία ανάγκασε την Πύλη να διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή. Οι επιτυχίες των αγωνιστών εμψύχωσαν τους Έλληνες, οι οποίοι μπήκαν με μεγαλύτερο ενθουσιασμό στον αγώνα. Τέλος, η γειτνίαση της Μολδοβλαχίας με την Κεντρική Ευρώπη κέντρισε το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων και ανάγκασε τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής να ασχοληθούν με το έως τότε ανύπαρκτο για αυτούς Ελληνικό ζήτημα.

Η σημασία της Φιλικής Εταιρείας αμφισβητήθηκε από κάποιους, καθώς από τη στιγμή που άρχισε η Επανάσταση στην Πελοπόννησο, η επίδραση που άσκησε πάνω στα γεγονότα φαίνεται να ήταν μικρή έως ανύπαρκτη. Ωστόσο, η Φιλική Εταιρεία ήταν εκείνη που έδωσε σε όλους τους Έλληνες την αίσθηση πως είχαν κάποιον προορισμό. Ήταν εκείνη που μάζεψε τα αρχικά κεφάλαια του Αγώνα. Και, τέλος, ήταν εκείνη που έδωσε για πρώτη φορά μια κάποια συνοχή στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στις αρχές του 1821. Η τόλμη και η αφοσίωση των Φιλικών στον σκοπό της Επανάστασης και της δημιουργίας ανεξάρτητου εθνικού κράτους κατάφεραν να υπερνικήσουν την αναβλητικότητα πολλών Ελλήνων. Η συμβολή των ιδρυτών και των μελών της Φιλικής Εταιρείας στην καλλιέργεια της άποψης ότι οι Έλληνες είναι σε θέση ξεκινώντας μία Επανάσταση να πετύχουν την απελευθέρωσή τους είναι τεράστια. Και όλα αυτά ενώ οι συγκυρίες τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλαδική χερσόνησο προεξοφλούσαν την αποτυχία της προσπάθειας. Οι επιπτώσεις της ιδεολογίας και της κοσμοαντίληψης της Φιλικής Εταιρείας στη νεότερη ιστορία των Βαλκανίων και της Οθωμανικής αυτοκρατορίας είναι πολυεπίπεδες. Η εισδοχή, άλλωστε, μελών και από άλλες βαλκανικές εθνότητες στην περίοδο πριν το ξέσπασμα της Επανάστασης, δηλώνει και την αντιοθωμανική συνεργασία των Βαλκανίων. Και μπορεί το όραμα των ιδρυτών της για έναν παν-βαλκανικό αγώνα κατά των Οθωμανών να μην υλοποιήθηκε αλλά το επαναστατικό πνεύμα είχε αρχίσει να φωλιάζει στις καρδιές όλων των κατοίκων της Βαλκανικής χερσονήσου.

Το 1821 είναι ένα φαινόμενο αναπάντητο στις ιστορίες όλου του κόσμου. Μπορεί η επιστήμη της ιστορίας, καθώς η ερμηνεία συνεχώς αναθεωρείται μέσα από το πρίσμα των σύγχρονων εμπειριών, να επαναπροσδιορίζει πολλά ιστορικά γεγονότα, μπορεί η ιστορική έρευνα να φέρνει στο φως νέα στοιχεία, μπορεί να υπάρχουν ανατροπές που απομυθοποιούν αξίες και πρότυπα με τα οποία μεγάλωσαν γενιές πολιτών αυτής της χώρας, ωστόσο το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα γεννήθηκε εξαιτίας εκείνων που πάλεψαν εναντίον υπερεθνικών αυτοκρατοριών και κάθε είδους καταπίεση στο πέρασμα των αιώνων. Η εθνική ταυτότητα που διαμορφώνεται στη διάρκεια του Αγώνα αποκτάει συνεχώς νέα χαρακτηριστικά, κάτι που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα, σε μία εποχή που τα πάντα αλλάζουν. Ο αγώνας του 1821 δεν είναι αγώνας μόνο πολεμικός. Είναι και αγώνας πολιτικός και διπλωματικός. Είναι αγώνας ηγετικών προσωπικοτήτων και ανωνύμων αγωνιστών. Οι υπόδουλοι Έλληνες ενωμένοι, παρόλο που στην πορεία ξέσπασε ο διχασμός και οι εμφύλιες συγκρούσεις, βρέθηκαν για διαφορετικούς ίσως λόγους στις επάλξεις της Επανάστασης. Και μπορεί τα αίτια να χαρακτηρίζονται για άλλους κοινωνικά, για άλλους οικονομικά, για άλλους ταξικά και για άλλους εθνικοαπελευθερωτικά, ωστόσο η αντίθεση των Ελλήνων σε κάθε μορφή δουλείας διαχρονικά, τα μηνύματα της Αμερικανικής και της Γαλλικής επανάστασης, οι επαναστατικές ιδέες του Ρήγα και το παράτολμο εγχείρημα της Φιλικής Εταιρείας οδήγησαν όλη τη νοτιανατολική Ευρώπη σε ένα μεγάλο βήμα μετασχηματισμού, στη δημιουργία του νέου κόσμου των εθνικών κρατών και στη δικαίωση του αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Ο εορτασμός της επετείου της επανάστασης του 1821 θα μπορούσε πράγματι να είναι η αφορμή για την επανασύσταση του ελληνικού κράτους. Η αφορμή, όμως, πρέπει να είναι καθημερινή και όχι εορταστική, κρυμμένη πίσω από μύθους που φτιάχτηκαν όμορφοι ώστε να κρύβουν χθεσινές και τωρινές άσχημες αλήθειες. Είναι αυτονόητο ότι η πορεία της Ελλάδας αυτά τα διακόσια χρόνια μπορεί να κριθεί ως θετική. Ωστόσο, η προσπάθεια δεν πρέπει να είναι μόνο επετειακή. Άλλωστε αν καταλήξουμε στο ότι χάθηκε και αυτή η ευκαιρία για την επανασύσταση, τότε θα είμαστε άξιοι αυτής της μοιραίας μοίρας, που φανερώνει όμως την καθημερινή μας απουσία και αδιαφορία για την αλήθεια και το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, και ταυτόχρονα αποδεικνύει πως τα αληθινά οράματα της Φιλικής Εταιρείας και του 1821 και όχι το εξιδανικευμένο παρελθόν που λειτουργεί πολλές φορές ως ένα καταφύγιο αδράνειας, περισσότερο μας ενοχλούν στην εποχή της απουσίας οραμάτων και μακροπρόθεσμων σχεδιασμών, και λιγότερο μας εμπνέουν.

Βιβλιογραφία

1. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, 1975, Αθήνα, τόμος ΙΒ΄.
2. Πρωτοπόροι της Ελληνικής Ελευθερίας: δέκα πρόσωπα που σφράγισαν την Ελληνική Επανάσταση, Τα Νέα-Ιστορία, 2012, Αθήνα, επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Παναγιωτόπουλος.
3. 1821: η γέννηση ενός έθνους-κράτους, Σκάι, 2010, Αθήνα
4. 1821: ο ξεσηκωμός του γένους, National Geographic, 2009, Αθήνα
5. Dakin Douglas, Ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία 1821-1833, Μ.Ι.Ε.Τ., 1999, Αθήνα.
6. Αγτζίδης Βλάσης, Φιλική Εταιρεία: 200 χρόνια από την ίδρυσή της, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Μάρτιος 2014, Αθήνα.
7. Αρς Λ. Γκριγκόρι, Η Φιλική Εταιρεία στη Ρωσία, Παπασωτηρίου, 2011, Αθήνα.
8. Βερέμης Μ. Θάνος, 21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το ‘21, Μεταίχμιο, 2020, Αθήνα.
9. Βερέμης Μ. Θάνος–Κολιόπουλος Σ. Γιάννης–Μιχαηλίδης Δ. Ιάκωβος, 1821: Η δημιουργία ενός έθνους-κράτους, Μεταίχμιο, 2018, Αθήνα.
10. Βουρνάς Τάσος, Φιλική Εταιρία. Α΄: Το παράνομο οργανωτικό της. Β΄: Ο διωγμός της από τους ξένους, αφοί Τολίδη, Αθήνα.
11. Ευθυμία Μαρία, Μόνο λίγα χιλιόμετρα-Ιστορίες για την Ιστορία, Πατάκης, 2017, Αθήνα.
12. Καργάκος Σαράντος, Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, 2014, Αθήνα.
13. Κουλούρη Χριστίνα, Φουστανέλες και χλαμύδες-Ιστορική μνήμη και εθνική ταυτότητα 1821-1930, Αλεξάνδρεια, 2020, Αθήνα.
14. Κρεμμυδάς Βασίλης, Η Ελληνική επανάσταση του 1821: τεκμήρια, αναψηλαφήσεις, ερμηνείες, Gutenberg, 2016, Αθήνα.
15. Λαμπρινός Γιώργης, Μορφές του Εικοσιένα, Καστανιώτης, 2002, Αθήνα.
16. Μέντελσον-Μπάρτολντι Καρλ, Επίτομη ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, 2011, Αθήνα.
17. Παναγιωτόπουλος Βασίλης, Η Φιλική Εταιρεία: οργανωτικές προϋποθέσεις της εθνικής επανάστασης–Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, Τα Νέα–Ελληνικά Γράμματα, 2003, Αθήνα.
18. Παπαγεωργίου Π. Στέφανος, Πρώτο έτος της ελευθερίας: από τις Παρίστριες Ηγεμονίες στην Επίδαυρο–Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, Τα Νέα–Ελληνικά Γράμματα, 2003, Αθήνα.
19. Παπαδριανός Ιωάννης Α., Η ελληνική παλιγγενεσία του 1821 και η βαλκανική της διάσταση, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, 1996, Κομοτηνή.
20. Σάθας Κωνσταντίνος, Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, Λιβάνης, 1995, Αθήνα
21. Σβολόπουλος Κωνσταντίνος, Κατακτώντας την ανεξαρτησία: δέκα δοκίμια για την Επανάσταση του 1821, Πατάκης, 2010, Αθήνα.
22. Σκαρίμπας Γιάννης, Το 1821 και η αλήθεια, Κάκτος, 1995, Αθήνα
23. Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, Λιβάνης, 1993, Αθήνα
24. Φίνλεϋ Γεώργιος, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, 2008, Αθήνα
25. Χρυσανθόπουλος Φώτιος ή Φωτάκος, Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως 1821-1828, Επικαιρότητα, 2005, Αθήνα.

The post 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση: Ακολουθώντας τα βήματα των Φιλικών – Του Θεόδωρου Χ. Ζαπουνίδη, appeared first on Eptanews.gr.

Οι μαθητές, προσκαλούνται να συμμετάσχουν σε έναν όμορφο διαδικτυακό διαγωνισμό με θέμα «1821-2021, 200 χρόνια από την Επανάσταση».

Συγκεκριμένα, οι μαθητές του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου μπορούν να ζωγραφίσουν κάτι σχετικό με το θέμα ή να γράψουν ένα ποίημα. Τα έργα θα πρέπει να αποσταλούν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έως τέλος Φεβρουαρίου.

Όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν από τον Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη  κ. Γεώργιο αναμνηστικό συμμετοχής, ενώ τα τρία καλύτερα έργα κάθε κατηγορίας, που θα κρίνει ειδική καλλιτεχνική επιτροπή, θα βραβευθούν.

Με αυτή την δράση η τοπική Εκκλησία αναδεικνύει τα μηνύματα της Επανάστασης του 1821 που είναι διαχρονικά και δημιουργούν προοπτικές για ένα καλύτερο αύριο για τους νέους και τις νέες της Πιερίας.

Παράλληλα κρατά ζωντανή την επαφή της με τα παιδιά, μιας και οι κατηχητικές συνάξεις όπως και οι λοιπές δραστηριότητες αυτό το διάστημα έπαυσαν λόγω της πανδημίας.

Για κάθε περαιτέρω πληροφορία οι γονείς και οι μαθητές μπορούν να απευθύνονται στον υπεύθυνο του Γραφείου Νεότητας Αρχιμανδρίτη π. Διονύσιο Γκόλια στην ηλεκτρονική διεύθυνση:gnkitrous@gmail.com

Εάν θέλετε να λαμβάνετε εγκαίρως τις ειδήσεις πατήστε εδώ

The post 200 χρόνια από την Επανάσταση του ’21 – Μαθητικό διαγωνισμό διοργανώνει η Μητρόπολη appeared first on Eptanews.gr.